Cô gái quê trên tấm phông

Chương 13: Cô gái quê trên tấm phông

– Chưa được. – Luật sư Khuê nói, dứt khoát. – Em mang tờ kết quả mẫu tự gửi đến cơ quan chức năng bây giờ, họ ghi nhận, nhưng hàng còn nằm trong kho nhà máy, họ phải có căn cứ mới vào kiểm tra được. Mà em là con gái nhà Tạ. Người ta sẽ hỏi ngay: con bé này có hiềm khích gì với công ty nhà nó không?

Mừng ngồi trong văn phòng chật của chị, chậu trầu bà rủ lá xuống tận chân cô.

– Thế phải chờ đến bao giờ, chị?

– Đến khi hàng đã giao cho đại lý, đã nằm trong kho phân phối, sắp lên kệ. Lúc ấy là hàng hóa đã đưa vào lưu thông, cơ quan quản lý có thể lấy mẫu ngay trên thị trường, không cần hỏi ý nhà máy. – Chị Khuê nhìn cô. – Em cần thêm một thứ nữa: người trong nhà máy chịu nói. Một tờ kết quả của mẫu tự gửi cộng một lời khai của người có chuyên môn, có tên tuổi, ở đúng vị trí ấy, thì khác hẳn.

Mừng nghĩ đến chị Hảo đứng tựa cột dây phơi.

– Người ấy chưa chịu nói, chị ạ.

– Thì em chờ. – Chị Khuê nói. – Chờ cũng là một việc phải làm cho đúng.

Thứ Bảy, mồng năm tháng Mười Hai, Tạ Gia tổ chức lễ ra mắt dòng Tương Yên Lự ở phòng tiệc một khách sạn gần hồ Hoàn Kiếm.

Bà Tố bắt cả nhà phải đi. "Nhà mình làm ăn," bà nói, "thì nhà mình phải thấy nó làm ăn thế nào." Mừng mặc chiếc váy xanh rêu mua hôm đầu tiên, đi xe buýt đến, đứng ở cửa phòng tiệc nhìn vào.

Phòng tiệc rộng, đèn chùm pha lê, thảm đỏ. Hai bên lối đi bày những tháp hũ nâu bóng xếp hình kim tự tháp, nhãn vàng in hình con đê và dãy hũ. Trên sân khấu treo một tấm phông khổng lồ. Không có mặt cô. Cô Huyền đã giữ lời. Thay vào đó là một bức tranh vẽ: một cô gái gầy, tóc tết, áo nâu, ngồi bên chum tương dưới nắng, sau lưng là sông nước và bãi ngô. Dòng chữ thư pháp chạy ngang: "Thiên kim trở về. Hương vị Yên Lự."

Bức tranh không có mặt cô. Nhưng ai đã xem đoạn phim bốn mươi giây hồi tháng Bảy thì đều biết cô gái ấy là ai.

Khách khứa đông nghịt. Đại lý từ các tỉnh, người của mấy chuỗi siêu thị, phóng viên các trang ẩm thực, đời sống. Ông Thụy đứng giữa một nhóm khách, bắt tay liên tục. Mẹ Diệp đứng cạnh, nụ cười căng ra trên mặt. Duy đứng ở quầy đồ uống, cầm ly nước cam không uống. Thy ngồi ở bàn nhà, cạnh bà Tố, lưng thẳng, mặt tái.

Mười giờ, đèn hạ xuống. Cô Huyền bước lên sân khấu trong chiếc áo dài lụa màu vàng nghệ, đúng màu nhãn hũ.

Cô nói hay. Mừng phải thừa nhận cô nói rất hay. Cô kể về người mẹ gốc Yên Lự gánh tương đi chợ Vinh năm mười tám tuổi. Về xưởng tương ba trăm cái chum ở Vinh năm 1986. Về đêm mưa năm 2008, về đứa cháu thất lạc mười bảy năm. Giọng cô run lên ở đúng những chỗ cần run. Mấy bà khách hàng ghế đầu rút khăn giấy.

– Và điều làm nên linh hồn của dòng Tương Yên Lự. – Cô Huyền nói, ngừng lại một nhịp. – Là công thức truyền thống đã được chính gia đình nuôi dưỡng cháu tôi ở Yên Lự trao lại, qua bàn tay của cháu. Để hương vị làng tương bên sông Lam được đi xa hơn bao giờ hết.

Cả phòng vỗ tay.

Mừng đứng ở cuối phòng, không vỗ tay. Bọ chưa bao giờ trao cho ai công thức nào. Cô cũng không. Cái cụm từ "qua bàn tay của cháu" ấy, cô nghe như một sợi dây ai vừa buộc vào cổ tay mình.

Cô quay sang nhìn bà Tố. Bà ngồi im, chiếc vòng ngọc trên cổ tay, mắt không rời sân khấu. Mặt bà không biểu lộ gì.

Lúc khách chuyển sang nếm thử, người phục vụ mang đến bàn nhà một đĩa rau muống luộc và mấy bát tương nhỏ. Bà Tố cầm đũa, chấm một đầu đũa, đưa lên miệng. Bà ngậm một lúc, rồi đặt đũa xuống, lấy khăn chấm miệng, đẩy bát tương ra xa. Bà không nói gì. Cô Huyền đang đứng trên sân khấu, không nhìn thấy. Nhưng Mừng thấy, và Thy ngồi cạnh bà cũng thấy.

Đến phần giao lưu, khách đứng dậy đi lại, nếm thử tương chấm với rau luộc, đậu rán bày ở mấy quầy dài. Mừng đi về phía cửa thì một cô gái trẻ đeo thẻ phóng viên chặn lại. Hai mươi lăm, hai mươi sáu tuổi, tóc buộc đuôi ngựa, tay cầm điện thoại đang bật ghi âm.

– Em ơi, xin lỗi. – Cô phóng viên nói, mắt sáng lên. – Em có phải là... cô gái trong đoạn phim hồi tháng Bảy không? Thiên kim của nhà Tạ Gia?

Mấy người xung quanh quay lại.

– Chị làm cho trang ẩm thực. – Cô phóng viên nói nhanh. – Em cho chị xin cảm nhận về dòng Tương Yên Lự. Là người lớn lên ở làng tương, em thấy sản phẩm thế nào?

Mừng nhìn cái điện thoại đang ghi âm. Cô nhìn tháp hũ nâu bóng sau lưng cô phóng viên. Cô nghĩ đến tờ kết quả trong điện thoại mình. Cô nghĩ đến lời chị Khuê: em là con gái nhà Tạ, người ta sẽ hỏi con bé này có hiềm khích gì không.

Cô không nói về độc tố. Cô không có quyền nói điều mình chưa chứng minh được trước cơ quan có thẩm quyền.

– Em xin nói hai điều. – Cô nói, giọng đủ rõ để ghi âm. – Điều thứ nhất: em không đồng ý cho dùng câu chuyện của em để quảng cáo sản phẩm. Em đã nói điều đó với công ty từ tháng Bảy. Điều thứ hai: gia đình nuôi em ở Yên Lự chưa từng trao công thức nào cho công ty. Em cũng không. Tương Yên Lự là của hai mươi mốt hộ trong hợp tác xã Tương Yên Lự. Còn hũ tương này, chị muốn gọi nó là gì thì gọi, nhưng nó không phải tương làng em.

Cô phóng viên há hốc miệng. Mấy người đứng quanh im bặt.

Mừng gật đầu chào, đi ra cửa. Sau lưng, cô nghe tiếng xì xào lan ra như nước loang trên mặt bàn.

Tối hôm ấy, trang ẩm thực đăng một bài ngắn. Tít bài: "Thiên kim thật phủ nhận dòng tương mang tên làng mình." Mười hai giờ đêm, bài đã được chia sẻ hàng nghìn lần. Có người khen cô can đảm. Có người bảo cô vô ơn, được nhà giàu nhận về còn quay lại cắn. Có người bảo đây là chiêu trò quảng cáo ngược của chính công ty.

Bảy giờ tối hôm sau, ông Thụy gọi cô về nhà.

Cả nhà ngồi trong phòng khách. Ông Thụy đứng giữa phòng, không ngồi. Ông chưa bao giờ to tiếng với ai trong nhà, Mừng biết. Kiếp trước, ngay cả lúc cô ra tòa, ông cũng không to tiếng. Ông chỉ không đến.

– Ba đại lý lớn gọi cho bố từ sáng. – Ông nói, giọng nén lại. – Một chuỗi siêu thị xin tạm hoãn ký hợp đồng. Con có biết công ty đổ vào dòng hàng này bao nhiêu tiền không? Bao nhiêu người làm? Con nói một câu trước phóng viên, cả nhà mất mặt với cả ngành.

– Con xin lỗi bố vì làm bố mất mặt. – Mừng nói. Cô đứng thẳng, hai tay buông xuôi. – Nhưng con không xin lỗi vì đã nói thật. Bọ con không trao công thức nào. Câu trên sân khấu hôm qua là không đúng. Bố hỏi bọ con thì biết.

– Cô Huyền nói thế để câu chuyện đẹp hơn thôi! Làm quảng cáo thì ai chẳng...

– Thế thì cô nói sai, bố ạ. – Mừng nói. – Mà nói sai bằng tên con.

Ông Thụy đứng im. Mẹ Diệp ngồi trên sofa, hai tay ôm mặt. Duy ngồi ở góc phòng, mắt nhìn sàn, không nói gì, nhưng Mừng thấy bàn tay anh nắm chặt thành ghế. Thy ngồi cạnh mẹ, cúi gằm, bờ vai căng cứng.

Bà Tố ngồi trên sập, quạt nan phe phẩy chậm rãi, không nói một lời.

– Con về ký túc đi. – Ông Thụy nói cuối cùng, giọng mệt mỏi. – Bố cần nghĩ.

Mừng chào cả nhà, đi ra. Đến chiếu nghỉ cầu thang thì cô dừng lại. Cô Huyền đứng đó, dựa vào lan can, đúng chỗ Duy đã chặn cô hồi tháng Bảy. Không biết cô đến từ lúc nào, đã nghe được bao nhiêu.

Cô Huyền không mặc vest. Áo len mỏng màu tro, tóc buông xõa. Lần đầu tiên Mừng thấy cô không trang điểm. Trông cô già hơn, và mỏi mệt hơn.

– Cháu giỏi lắm. – Cô Huyền nói. Không cười. – Cô nhìn người không sai. Cháu giống bà nội thật.

Mừng đứng ở bậc dưới, không đáp.

– Cô đã cho cháu nhiều đường. – Cô Huyền nói tiếp, giọng đều đều, không còn chút mật ngọt nào. – Đường học bổng. Đường làm trợ lý. Đường gương mặt thương hiệu. Đường nào cũng êm. Cháu không chọn đường nào cả.

Cô Huyền bước xuống một bậc, ngang tầm mắt Mừng. Mùi nước hoa ngọt và đắt.

– Cháu muốn chơi thì cô chơi.

Rồi cô đi lên tầng trên, bước chân không gây một tiếng động nào trên thảm.

Ra đến cổng, Mừng nghe tiếng dép lẹp xẹp sau lưng. Bác Chiên chạy theo, tay xách một cái cặp lồng ba ngăn còn ấm.

– Bà bảo bác đưa cháu. – Bác nói, hơi thở dồn. – Cơm với cá kho, không có hành. Bà dặn: đường còn dài, ăn cho no rồi hẵng tính.

– Bà còn nói gì nữa không bác?

Bác Chiên ngập ngừng, nhìn lên cửa sổ tầng hai, nơi phòng bà Tố còn sáng đèn.

– Bà bảo: con bé nói đúng chỗ, sai lúc. Lần sau thì nói đúng chỗ, đúng lúc.

Mừng ôm cái cặp lồng lên xe buýt. Xe chạy dọc đường ven hồ, mặt nước đen thẫm, lấp loáng đèn khách sạn bên kia. Cô ngồi ở hàng ghế cuối, mở cặp lồng ra ăn, cá kho riềng vừa miệng, cơm còn ấm.

Điện thoại rung. Tin nhắn của Thy.

"Hôm qua chị nói đúng. Em ngồi ở bàn đầu, nghe cô nói câu trao công thức, em biết là sai mà em không đứng lên được. Em xin lỗi."

Mừng gõ lại: "Chưa phải lúc em đứng lên. Ăn cơm chưa?"

Một lúc sau: "Chưa. Em không nuốt được."

"Ăn đi. Bà bảo đường còn dài."

Năm ngày sau, tối thứ Sáu, mười một tháng Mười Hai, Mừng đang ngồi trong thư viện thì điện thoại rung. Một tin nhắn từ một số máy lạ.

"Chị cần gặp em gấp. Có cái này có tên em. Chị Hảo."

— Hết chương 13 —