Kho muối biết hát ru

Chương 4: Kho muối biết hát ru

– Ba chục triệu. – Nghi đọc to tin nhắn. – Cho một tập. Điều kiện là "có khoảnh khắc hù rõ ràng, dựng được thành đoạn ngắn đăng riêng".

Xe khách chạy chậm lại ở một khúc cua, ngoài cửa sổ là đồi đá trọc, xương rồng mọc thành bụi cao quá đầu người, một đàn cừu lông cháy nắng đứng chen chúc dưới bóng cây keo duy nhất trong tầm mắt. Bên trong xe, máy lạnh phả hơi khét khét. Út Ngò đang ngủ gục trên vai Khải, miệng hé ra.

– Công ty gì? – Lộc hỏi, mắt vẫn nhìn ra cửa sổ.

– Một hãng nước tăng lực mới. Họ coi tập cột mười bảy, gần hai trăm ngàn lượt xem chỉ sau nửa ngày, họ thích.

– Ba chục triệu đủ cho tụi mình đi hết chuyến này, dư. – Lộc nói. – Mà bà tính sao?

– Tính là không. – Nghi cất điện thoại. – Họ không mua tập phim, họ mua cái đoạn hù. Mình mà dựng cảnh hù một lần thì những tập trước đi coi thật cũng thành đồ dựng hết.

Lộc gật, không cãi. Khải mở một mắt, nhìn Lộc rồi nhắm lại. Nghi biết cái nhìn đó. Từ hôm ở chỗ ông Bảy Lực, Khải hay nhìn Lộc như vậy, kiểu người đang cộng một dãy số mà kết quả không khớp.

Đồng muối Bàu Ngọt nằm cách quốc lộ bảy cây số, đi qua một con đường đất đỏ hai bên là ruộng nho bỏ hoang và mấy cái giếng có cần vọt. Đây là vùng phía nam tỉnh Khánh Hòa mới, đất của nắng và gió, mưa ít tới mức người ta nói ở đây nước quý hơn muối. Rồi đường đất mở ra, và cả bốn người cùng nheo mắt.

Ruộng muối trắng tới tận chân trời. Từng ô vuông vức, bờ đất ngăn ô thẳng như kẻ chỉ, mặt nước trong ô mỏng như lớp kính, đáy kết tinh thành những hạt muối to cỡ hạt bắp, lấp lánh dưới nắng ba giờ chiều. Dọc bờ, người ta vun muối thành từng đụn hình nón, đụn nào cũng cao tới ngực. Trên ruộng, mấy người đội nón lá, quấn khăn kín mặt, kéo cào gỗ qua mặt nước, tiếng cào sột soạt như tiếng ai đang quét lá khô. Gió thổi không ngừng, mặn chát, đầy mùi bùn và mùi rong phơi.

Cái kho muối cũ nằm ở góc cuối cùng của đồng, nơi bờ ruộng chạm vào bãi sú. Kho dài chừng hai chục mét, vách gạch không tô, mái tôn đã gỉ tới mức có chỗ thủng nhìn thấy trời. Cửa là hai cánh gỗ lớn, một cánh đã sập, cánh kia mở hé, bản lề kêu kẽo kẹt theo gió. Bên trong tối và mát hơn bên ngoài nhiều, nền đất nện còn một lớp muối cũ kết thành vảy cứng. Mấy cây cột gỗ đỡ xà mái, đen bóng vì muối thấm mấy chục năm.

– Hai đứa nhỏ trong xóm nói bà Hai ở cái chòi đằng kia. – Út Ngò chỉ.

Bà Hai Nhứt bảy mươi tám tuổi, lưng còng hẳn xuống, nhưng tay cầm cái cào còn chắc. Bà vừa cào xong ô muối cuối, kéo cái nón lá lên, nhìn bốn đứa sinh viên đeo máy móc lỉnh kỉnh với cặp mắt chẳng mấy thiện cảm.

– Quay ma hả? Ma gì. – Bà nói, giọng miền biển khô khốc. – Mấy đứa quay ma làm người ta không dám thuê kho. Kho đó cũ mà còn xài được, chứa muối được, mà từ hồi có chuyện ma thì chủ đồng nói để đó cho mục.

– Dạ, tụi con không quay để nói có ma đâu bà. – Út Ngò nhanh miệng. – Tụi con quay để nói không có ma. Như lần trước tụi con đi, hoá ra là con mèo.

Bà Hai nhìn nó, rồi nhìn bịch muối hột lú ra khỏi túi vải của nó. Bà bật cười một tiếng khàn.

– Mang muối tới đồng muối. – Bà nói. – Con nhỏ này khùng.

Nhưng bà không đuổi. Bà cho họ ngồi trong chòi, rót nước mưa trong cái lu ra mời. Thằng cháu nội của bà, tên Đực, chín tuổi, đen nhẻm, chạy ra chạy vô nhìn mấy cái máy quay như nhìn đồ chơi. Bà kể về đồng muối, về giá muối rớt, về mấy năm nắng không đủ, về chuyện con trai con dâu bà đi làm công nhân trong Sài Gòn để thằng Đực ở lại với bà. Còn chuyện cái kho thì bà nói gọn:

– Đêm nghe hát ru thì có. Gió đó. Còn dấu chân thì tụi bây ở lại coi.

Rồi bà quay đi nhóm bếp, không nói thêm.

Chiều xuống, nắng chuyển màu cam, rồi hồng, rồi tím, phủ lên mặt ruộng muối thành một tấm gương khổng lồ. Út Ngò đứng nhìn tới quên cả quay. Khải tranh thủ dựng thiết bị trong kho: máy quay ở góc gần cửa, camera nhiệt ở góc đối diện, máy thu âm treo ở cây cột giữa. Cậu còn rải một lớp muối mịn mới mua của bà Hai lên nền đất ở mấy chỗ ra vô, vuốt cho phẳng.

– Có dấu chân thì mình biết từ đâu tới, đi đâu. – Cậu giải thích.

– Vậy là anh cũng rải muối. – Út Ngò nói. – Anh với tui giống nhau.

– Tui rải để đo.

– Tui rải để đuổi. Cũng là rải.

Tới lúc quay mở đầu, Lộc đứng trước cửa kho, nắng tím phía sau lưng, đẹp như một tấm hình. Nghi ra hiệu bắt đầu. Lộc mở miệng chào, rồi dừng.

– Hôm nay tui không thổi còi nha. Đau họng. – Anh nói. – Lấy đoạn thu sẵn ghép vô đi Khải.

– Đau họng mà nói được. – Khải nói.

– Nói khác, thổi khác.

Khải không nói gì nữa. Cậu chỉ gật, ghi một dòng vào cuốn sổ nhỏ để trong túi áo. Nghi thấy hai ngón tay Lộc đặt trên túi áo ngực, chỗ cái còi, ấn xuống như người ta ấn lên vết thương.

Họ vào kho lúc chín giờ, tắt hết đèn. Ngồi trên mấy tấm bạt trải ở góc khô nhất. Gió thổi qua những lỗ thủng trên mái, mỗi chỗ một âm. Có lúc như ai huýt sáo, có lúc như tiếng thở dài, có lúc như tiếng chai thổi. Mùi muối nồng tới mức Nghi thấy môi mình mặn. Tấm tôn trên mái co lại sau một ngày nắng, thỉnh thoảng nổ tách một tiếng làm Út Ngò giật mình.

Mười giờ kém mười lăm, gió đổi hướng.

Nghi biết là gió đổi hướng vì cái cánh cửa gỗ đang kẽo kẹt bỗng im, rồi lại bắt đầu kẽo kẹt theo một nhịp khác. Và ngay sau đó, từ đâu đó trên cao, một âm thanh rất trầm cất lên.

Nó không giống tiếng gió. Nó có giai điệu. Một nốt kéo dài, rồi hạ xuống, rồi lại lên, rồi ngân. Như người ta ngậm miệng mà ru. À… ơi… à… ơi…

Út Ngò bò sát lại Nghi, run bần bật.

– Chị Nghi. Chị Nghi. Có người hát.

– Suỵt.

Khải đeo tai nghe, mắt dán vào vạch sóng. Lộc ngồi bất động, mặt ngửa lên mái tôn. Trong bóng tối, Nghi không thấy rõ mặt anh, chỉ thấy cổ họng anh lên xuống như đang nuốt cái gì đó.

Âm thanh ấy kéo dài chừng mười phút, lúc to lúc nhỏ, theo từng cơn gió. Rồi Khải đứng dậy, cầm đèn pin, đi thẳng ra cửa.

– Đi đâu? – Nghi thì thầm.

– Lên mái.

Mười lăm phút sau cậu leo xuống, áo dính đầy gỉ sét, tay cầm một khúc ống nhựa dài cỡ cánh tay, màu xám bạc, có mấy lỗ thủng nhỏ dọc thân.

– Đường ống dẫn nước ngọt cũ, chạy dọc nóc kho. Bị nứt, bị chuột cắn, có mấy lỗ. – Khải giơ lên. – Gió thổi theo hướng từ biển vô thì lùa thẳng vô miệng ống, đi qua mấy cái lỗ. Như thổi sáo. Gió mạnh gió yếu thì cao thấp khác nhau. Cái này tui cưa một khúc ở đầu ống bị gãy sẵn, bà Hai không mất gì.

Cậu đưa đầu ống lên miệng thổi. Một âm trầm, đục, ngân dài vang lên. Út Ngò ngồi bệt xuống, vừa thở phào vừa ôm ngực.

– Mấy ông bà quanh đây nghe gió thổi ống mười mấy năm, rồi gọi là hát ru. – Khải nói vô máy quay. – Âm thanh có giai điệu là tại tai mình muốn nghe ra giai điệu. Não người ta thích nghe ra giọng người trong mọi thứ.

Lộc vẫn ngồi im. Anh không phụ hoạ. Anh chỉ hỏi:

– Còn dấu chân?

– Đợi tới sáng. – Khải ngồi xuống. – Tui rải muối mịn rồi.

Họ thay phiên nhau thức. Út Ngò ngủ gục trước tiên, đầu gối lên túi máy. Khải ngủ lúc mười một giờ rưỡi, ôm cái máy thu âm vào lòng. Nghi với Lộc ngồi tựa lưng vô cột, mỗi người một bên.

– Ông ổn không? – Nghi hỏi nhỏ.

– Ổn. – Lộc đáp. – Mệt thôi.

– Từ hôm ở chỗ ông Bảy Lực, ông khác.

Lộc im một hồi lâu. Ngoài kia, gió đã yếu đi, chỉ còn tiếng mái tôn thỉnh thoảng nổ tách, và tiếng sóng ngoài bãi sú, nghe như tiếng ai nằm mơ mà ừ hử.

– Bà có bao giờ nhớ một cái gì từ hồi ba bốn tuổi không? – Lộc hỏi. – Nhớ thật ấy. Không phải nhớ vì người lớn kể lại, hay vì coi hình.

Nghi nghĩ.

– Tui nhớ cái mùng màu hồng. Có con muỗi ở trong mùng, tui đập không trúng. Hết.

– Ừ. – Lộc cười nhẹ. – Mấy cái mình nhớ hồi nhỏ toàn là mấy cái vô nghĩa vậy.

Anh không nói thêm. Gần mười hai giờ, Nghi gật gù, đầu ngả ra sau chạm cây cột.

Cô tỉnh dậy vì một tiếng hát.

Không phải tiếng gió. Gió đã tắt hẳn. Không phải cái ống nhựa, Khải đã cưa mất miệng ống. Tiếng hát ở ngay trong kho, một giọng đàn bà già, khàn, ngân nga thật chậm, chữ được chữ mất:

– À… ơi… con ngủ cho say… đò sang bến lở… mẹ đợi bến bồi…

Nghi nắm lấy cổ tay Lộc. Lộc đã thức. Cả người anh cứng như khúc gỗ.

Tiếng hát phát ra từ phía cuối kho, nơi bóng tối đặc nhất, nơi mà chiều nay Khải nói chỉ có mấy bao tải muối cũ chất đống, sát cái cửa ngách nhỏ mở ra bãi sú. Giọng hát chậm và đều, như ru một đứa nhỏ thật đang nằm đó.

Lộc đứng dậy trước khi Nghi kịp kéo lại. Anh bước về phía cuối kho, không cầm đèn. Nghi vơ cái đèn pin, chạy theo, bật lên.

Vệt sáng trắng chiếu thẳng vào đống bao tải. Trên mấy bao tải trải một tấm chiếu cói, trên chiếu, thằng Đực nằm ngủ ngửa, hai tay dang ra, bụng phơi trần. Bên cạnh nó, bà Hai Nhứt ngồi xếp bằng, tay cầm cái quạt nan phe phẩy, đang ru.

Bà nheo mắt vì ánh đèn, nhưng không ngưng tay quạt.

– Tắt đèn đi, nó thức bây giờ. – Bà nói. – Nóng quá, chòi bà hầm, đêm nào nó cũng đòi ra đây ngủ. Kho này mát. Bà ra ru nó ngủ.

Lộc đứng sững trong vệt đèn. Giọng anh nghe như không phải giọng của anh:

– Bài hát đó… bà học ở đâu?

Bà Hai ngưng quạt. Bà nhìn anh lâu, rồi nhìn xuống thằng cháu, kéo cái áo đắp lên bụng nó.

– Của con mẹ thằng Tí dạy bà. – Bà nói. – Hồi đó nó ngủ ở đúng chỗ này.

— Hết chương 4 —