Tấm ảnh chụp bằng điện thoại cũ

Chương 11: Tấm ảnh chụp bằng điện thoại cũ

Chị Hạnh nói tối chị mới tìm được. Hình cũ chị chép hết vô máy tính từ hồi đổi điện thoại, máy tính đó để ở nhà ba mẹ chồng, chị tan làm mới qua lấy. Chị nói chừng mười giờ.

Còn sáu tiếng.

Ông Ngạn cho bốn đứa ở lại ăn cơm chiều. Cơm có cá bống kho tiêu, canh rau má, đĩa dưa môn muối chua. Ông ăn ít, gắp cho từng đứa. Lộc ăn được hai chén. Út Ngò nói từ hồi đi tới giờ chưa bữa nào ngon vậy, ông cụ cười, cái cười rạng ra như người lâu lắm mới có khách.

– Mấy bữa trước cũng có người tới hỏi cái ga. – Ông Ngạn nói lúc dọn chén. – Một bà già. Đứng ngoài ga từ chiều tới chạng vạng, không vô, không hỏi ai. Tui ra hỏi bà tìm ai, bả lắc đầu, đi. Ho dữ lắm.

– Bà đó trông sao ông? – Nghi hỏi.

– Đội nón, quấn khăn kín. Tui không thấy mặt. – Ông Ngạn lau tay vô cái khăn vắt vai. – Mà bả đứng ngay chỗ cái chòi gác chắn cũ, nhìn vô hoài. Tui tưởng người mua thuốc lá.

Không ai nói gì. Ông Ngạn nhìn từng đứa, rồi gật nhẹ đầu như vừa hiểu ra một chuyện, mà không hỏi.

Chạng vạng, ông dẫn họ ra ga xép. Ông xách theo cây đèn dầu, cái loại đèn bóng thuỷ tinh có chụp, tim vặn được. Ông đi trước trên bờ ruộng, bước chắc như đi trên đường bằng, ba mươi hai năm đi đường này. Đồng lúa tím dần. Cò trắng bay về phía rặng tre. Đâu đó có tiếng trâu gọi bầy.

Bên trong ga, nền gạch bông đã vỡ gần hết, cỏ dại mọc lên qua khe. Ở một góc, sát cái cửa sổ không cánh nhìn ra đường ray, có một cái bàn gỗ thấp, cái ghế đẩu, và một cái kệ nhỏ đóng vô tường. Ông Ngạn đặt cây đèn lên bàn, quẹt diêm, châm tim. Ánh lửa vàng bùng lên, rọi lên bốn vách tường loang lổ.

– Chỗ này bả bán trà. – Ông nói. – Cái kệ này tui đóng cho bả để mấy hộp bánh ít.

Khải quay ông cụ ngồi bên đèn dầu. Lộc ngồi ở bậu cửa sổ, nhìn ra đường ray. Lần này anh nói lời dẫn mà không cần kịch bản, chỉ mấy câu, giọng nhỏ, như sợ làm động căn phòng. Anh nói về cái đèn dầu, về người đàn bà bán trà, về những chuyến tàu không còn dừng. Anh không nói gì về chòi gác chắn.

Nghi ngồi ở một góc, nhìn ánh đèn dầu rung rinh trên mặt ông Ngạn, và cô hiểu ra một chuyện mà từ đầu chuyến đi cô chưa nghĩ tới. Mỗi chặng, người gửi thư không chỉ dẫn họ tới chỗ có dấu vết của người đàn bà và đứa nhỏ. Bà ấy dẫn họ tới những người đã tử tế với hai mẹ con. Ông Bảy Lực cho đi nhờ xe. Bà Hai cho ở kho. Má cô Ba Thâu cho phơi cá. Ông Ròn cho cơm, cho tấm ni lông. Ông bà Ngạn cho ở chòi bốn đêm.

Như một người đi trả nợ. Hay đi cảm ơn. Mà không dám tự mình gõ cửa.

Út Ngò ngồi sát bên ông Ngạn, hỏi ông bánh ít bà bán nhân gì. Ông nói nhân đậu xanh, có bữa nhân dừa, gói lá chuối, hấp từ ba giờ sáng. Khách đi tàu Bắc Nam ghé ga có hai phút, mua vội qua cửa sổ toa, có người mua xong đi luôn quên lấy tiền thối. Bà để dành tiền thối trong một cái hộp thiếc, chờ chuyến sau người ta đi ngang thì trả. Nhiều người không bao giờ đi ngang lại. Cái hộp đó tới giờ ông còn giữ.

Chín giờ, một đoàn tàu đêm chạy qua. Đèn đầu tàu quét qua cửa sổ ga, rọi trắng cả căn phòng một giây. Rồi tiếng bánh sắt. Rồi tối lại, chỉ còn ngọn đèn dầu.

Mười giờ kém năm, điện thoại ông Ngạn reo.

– Ba nè. – Ông nói. – Ừ. Ừ. Con gởi cho thằng nhỏ đi, ba không biết coi.

Ông đọc số điện thoại của Lộc cho con gái. Ông đọc chậm, từng số, nhắc lại hai lần. Rồi ông cúp máy. Căn phòng im tới mức nghe được tiếng tim đèn dầu xèo xèo.

Điện thoại Lộc rung.

Anh không mở ngay. Anh ngồi nhìn cái màn hình sáng lên, tắt, rồi lại sáng. Nghi tưởng anh sẽ không mở. Rồi anh đưa điện thoại cho cô.

– Bà mở đi.

Nghi mở. Hai tấm ảnh. Kích thước nhỏ xíu, chụp bằng cái máy ảnh điện thoại của gần hai mươi năm trước, phóng lên màn hình bây giờ thì vỡ thành từng ô vuông nhoè nhoẹt. Màu ngả vàng xanh như ảnh in trên giấy báo cũ. Nhưng vẫn nhìn ra được.

Tấm thứ nhất: một thằng nhỏ đứng sau thanh rào chắn sơn sọc đỏ trắng. Đầu cạo trọc lởm chởm, cái đầu to so với cái thân ốm nhom. Áo thun người lớn, rộng thùng thình, tay áo xắn lên tới khuỷu. Trên đầu nó đội cái nón kết công nhân đường sắt quá khổ, sụp xuống tới chân mày, nó phải ngửa mặt lên mới thấy đường. Nó cười, miệng toe toét, sún một cái răng cửa. Tai nó vểnh ra hai bên như hai cái quai nồi.

Tấm thứ hai chụp xa hơn, cạnh cái chòi gác chắn. Thằng nhỏ đứng ở góc trái khung hình, tay chỉ vô ngực mình. Phía sau nó, gần cửa chòi, một người đàn bà đang quay đi. Bà giơ một tay lên che mặt, tay áo tuột xuống, lộ ra cổ tay ốm như cọng sậy, trên đó là một cái đồng hồ to, mặt tròn, quai màu sẫm ngả đỏ. Cái khăn quấn cổ của bà bị gió thổi lệch, lộ ra một mảng da ở cổ bên trái, sẫm màu hơn chỗ khác, nhăn nhúm. Phần mặt không bị che chỉ còn cái trán, một bên chân mày, và một con mắt. Con mắt đó nhìn thẳng vào ống kính. Không giận. Không sợ. Chỉ có một cái gì đó như là cầu xin.

Nghi chìa điện thoại cho Lộc.

Lộc nhìn tấm thứ nhất rất lâu. Rồi anh mở ứng dụng ảnh trong máy mình, lướt ngược lên, ngược lên, tới một tấm ảnh chụp lại từ một tấm ảnh giấy. Một thằng nhỏ năm tuổi đứng trước cổng một căn nhà có giàn hoa giấy, tóc đã mọc dài, mặc áo sơ mi trắng mới tinh, tay nắm tay một người phụ nữ mặc áo bà ba. Ảnh ngày ông bà Lã đón anh về nhà.

Anh đặt hai cái điện thoại cạnh nhau.

Cái tai vểnh. Cái răng sún ở cùng một chỗ, tấm sau chỗ đó vẫn còn trống. Cái nốt ruồi nhỏ ở đuôi mắt trái, tấm trước mờ thành một chấm vỡ, tấm sau rõ như hạt mè.

Không ai cần nói.

Khải đặt máy quay xuống sàn, ống kính quay vô tường. Út Ngò lấy hai tay bịt miệng. Ông Ngạn cúi người tới trước, nheo mắt qua cặp kính lão, nhìn hai tấm ảnh, rồi nhìn lên mặt Lộc, rồi nhìn lại hai tấm ảnh.

– Trời đất ơi. – Ông nói nhỏ. – Thằng Sẻ.

Đó là lần đầu tiên có người gọi cái tên đó với Lộc mà không đặt dấu hỏi phía sau. Nghi thấy Lộc giật mình như bị ai chạm vào lưng. Anh nhìn ông Ngạn, môi mấp máy, không ra tiếng. Rồi anh đặt bàn tay lên ngực mình, ngay chỗ thằng nhỏ trong ảnh chỉ vào, mười tám năm trước, ở cách chỗ anh ngồi bây giờ chưa tới hai trăm mét.

Út Ngò cầm điện thoại của Lộc lên, phóng to tấm ảnh thứ hai. Nó phóng vào cổ tay người đàn bà, vào cái đồng hồ, rồi lên cái trán, con mắt.

– Sao quen quen. – Nó nói, giọng lơ lửng. – Cái con mắt này. Quen quen.

– Quen sao? – Khải hỏi.

– Không biết. – Út Ngò lắc đầu, nhíu mày. – Tui hay thấy ai cũng quen. Bà già nào quấn khăn tui cũng thấy quen. Chắc tại tui nhớ nhà.

Nó trả điện thoại cho Lộc. Nghi nhìn theo cái màn hình, nhìn con mắt nhoè nhoẹt của người đàn bà, nhìn cái đồng hồ quai sẫm ngả đỏ. Trong đầu cô có một cái gì đó lướt qua, như một con cá quẫy đuôi dưới mặt nước đục, rồi lặn mất trước khi cô kịp nắm. Một buổi khuya. Một ánh đèn đường. Một chấm trắng loé lên.

Cô không nắm được nó.

Họ về nhà nghỉ lúc gần mười hai giờ. Ông Ngạn tiễn ra tới đầu đường ngang, đứng dưới cái đèn đường vàng nhạt, vẫy tay. Lúc chiếc xe máy của Lộc chạy ngang, ông nói với theo:

– Sẻ. Lần sau về, ghé ông.

Lộc không quay lại. Nhưng Nghi ngồi sau, ôm lưng anh, cảm thấy cả người anh run lên.

Ở nhà nghỉ, không ai ngủ. Khải ngồi so lại hai tấm ảnh trên máy tính, chỉnh sáng, chỉnh tương phản, như thể muốn tìm ra một chỗ nào đó không khớp. Không có chỗ nào. Út Ngò nằm úp mặt vào gối. Lộc ngồi bên cửa sổ, cái còi tre trong tay, cái giấy gói khoai gấp tư trong túi áo.

– Sẻ. – Anh nói, như đang thử một từ trong một ngôn ngữ lạ. – Sẻ. Con chim sẻ hả?

– Chắc là tên ở nhà. – Nghi nói. – Ngoài đó hay đặt tên con nít như vậy.

– Vậy tên thật là gì?

Nghi không trả lời được.

– Bà ấy biết. – Lộc nói. – "Đi tới chỗ cuối thì biết tên thật của con." Bà ấy biết tên thật của tui. Bà ấy kêu tui là Tí, mà bà ấy biết tên thật của tui.

Lúc mười hai giờ ba mươi mốt phút, điện thoại của Nghi rung. Hộp thư kênh. Người nghe ở bến đò.

Thư lần này không có "coi rồi". Tập phim ga xép còn chưa dựng xong. Không ai trong nhóm đăng gì lên mạng suốt buổi tối.

"Hình đó con Hạnh chụp. Mạ đã không cho chụp. Ra Huế. Bến đò Vĩnh Lại, hỏi ôn Thiệt. Ở đó mạ làm rớt chiếc dép của con."

Nghi đọc to. Đọc tới chữ "mạ" lần thứ hai thì giọng cô vỡ ra.

Lộc đứng dậy, đi tới cửa sổ, kéo rèm ra, nhìn xuống con đường tối bên dưới. Không có ai. Chỉ có cái đèn đường. Chỉ có đồng lúa đen thẫm trải ra tới tận chân trời, nơi đường tàu chạy qua, và cái ga xép không còn ánh đèn dầu.

— Hết chương 11 —