Hai trăm triệu và một ngọn nến

Chương 8: Hai trăm triệu và một ngọn nến

Bà Hà không trả lời ngay. Bà nhấc tách trà lên, nhìn vào lòng tách, rồi đặt xuống mà không uống.

– Tôi sợ cô làm khổ con tôi. – Bà nói. – Và làm khổ bố cô.

– Cháu chỉ sửa một cây đàn.

– Ông cụ nhà tôi không thuê cô để sửa đàn. Cô biết điều đó. – Bà Hà nhìn thẳng vào cô. – Ông cụ tám mươi tám tuổi rồi. Người già có những ý nghĩ mà người trẻ không theo được. Ông cụ muốn khơi lại những chuyện đã chôn. Chôn rồi thì để yên. Đào lên chỉ có xương.

– Xương của ai hả cô?

Bà Hà không chớp mắt. Nhưng bàn tay phải của bà, đang đặt trên mặt bàn, khẽ co lại, mấy cái móng tay sơn màu đỏ sẫm cào nhẹ vào lớp gỗ.

– Cô cầm lấy. – Bà nói. – Tôi biết nhà cô đang cần. Xưởng nhà cô sau Tết tăng tiền thuê. Em gái cô sắp đóng học. Bà nội cô uống thuốc huyết áp mỗi ngày.

Chi đứng dậy. Cô thấy hai tai mình nóng bừng.

– Cô cho người tìm hiểu nhà cháu à?

– Tôi chỉ hỏi.

– Cháu nhận tiền công của cụ Thụy để làm một cây đàn. – Chi nói, cố giữ giọng cho thấp, vì bàn bên cạnh có hai cô gái đang quay sang nhìn. – Cháu làm xong thì cháu đi. Còn hôm giỗ cháu có đến hay không, cháu gặp ai hay không, là việc của cháu. Tiền này cô cầm về đi ạ.

Cô xuống ba tầng cầu thang hẹp, ra đến vỉa hè mới thấy mình đang run. Gió từ mặt hồ thổi lên lạnh buốt. Cô đứng nép vào một gốc cây, rút điện thoại ra định gọi cho ai đó, rồi không biết gọi cho ai. Không phải bố. Không phải bà. Không phải Uyên. Cô nghĩ đến Khiêm một giây, rồi cất điện thoại đi. Cô không kể chuyện ấy với ai.

Đêm hôm sau trời mưa lất phất. Chín giờ tối, Chi ra đầu ngõ giúp bà dọn quán. Bà Đính gấp tấm bạt, cô xếp ghế. Ông xe ôm đã về từ lâu. Ngõ vắng, chỉ có tiếng nước nhỏ giọt từ mái tôn xuống cái chậu nhôm bà đặt hứng.

– Bà ơi. – Cô hỏi, khi bà đang buộc lại cái túi kẹo lạc. – Đêm ấy là thế nào hả bà?

Bà Đính không hỏi "đêm nào". Bà buộc xong cái túi, thắt hai nút, rồi ngồi xuống cái ghế nhựa cô vừa định xếp.

– Bố mày đi lên dây đàn cho cái tiệc tất niên nhà ông Phong ngoài Sóc Sơn. – Bà nói. – Cái ông Phong ấy ngày xưa làm ăn với ông Lâm, đại lý gì đấy. Năm nào cũng mở tiệc ở nhà vườn, năm nào cũng gọi bố mày lên dây. Năm ấy ông Lâm cũng đi, dắt cả thằng con lên đàn. Bố mày uống rượu. Ông Lâm uống rượu. Về đến đoạn đường Sóc Sơn thì xe đâm vào gốc cây. Công an bảo bố mày lái. Bố mày nhận. Toà xử ba năm. Thế thôi.

– Bà có tin không?

Bà Đính im một lúc. Tiếng nước nhỏ giọt xuống cái chậu, tong, tong.

– Thằng Khải nhà bà lái xe máy còn run. – Bà nói. – Năm ba mươi tuổi nó đi học bằng ô tô để chở đàn cho xưởng, học đến ba lần mới đỗ. Mua cái xe tải cũ, lái được mấy chuyến, nó đâm vào cột điện ở đầu ngõ Quốc Tử Giám, sợ quá bán luôn. Từ đấy chở đàn toàn thuê xe. Một thằng như thế, uống rượu vào, lại đi cầm lái xe nhà người ta, chở ông chủ người ta?

– Thế bà có hỏi bố không?

– Bà hỏi. – Bà Đính nhìn ra ngõ tối. – Đêm ấy bà lên viện. Nó nằm đấy, tay bó bột, mặt sưng như cái bánh đúc. Nó nhìn bà, nó bảo: mẹ đừng hỏi. Thế là bà không hỏi. Mười lăm năm bà không hỏi.

– Còn mẹ cháu?

– Mẹ mày hỏi. Mẹ mày hỏi suốt một năm. Nó không nói. Năm sau mẹ mày đi. – Bà đứng dậy, cầm cái ghế nhựa xếp lên chồng. – Đàn bà ai cũng có cái sức chịu của mình, con ạ. Mẹ mày chịu được một năm. Bà chịu được lâu hơn, vì bà là mẹ nó.

Cô đỡ bà về nhà. Đêm ấy cô nằm nghĩ về cái tên Phong. Cái ông năm nào cũng gọi bố cô lên dây đàn. Cô cố nhớ khuôn mặt ông ta mà không nhớ ra. Cô chỉ nhớ những buổi chiều cuối năm bố đi lên Sóc Sơn, tối về mang theo một túi bưởi, và từ sau năm ấy không ai trong nhà nhắc đến cái nhà vườn ấy nữa.

Những ngày sau đó, Chi làm việc như người chạy đua. Thứ Bảy, cô kéo cao độ lượt thứ nhất, kéo cả cây đàn lên từ chỗ tụt gần nửa cung, sợi nào cũng kéo vượt lên một chút để bù cho độ chùng. Bảng chốt mới đóng giữ chặt. Không sợi nào đứt. Thứ Ba, cô kéo lượt hai. Bộ búa mới đặt từ một xưởng quen ở Hải Phòng về đến nơi, nỉ trắng tinh, thơm mùi len. Cô lắp từng cái, chỉnh khoảng cách, chỉnh độ rơi. Thứ Năm, cô thay nỉ giảm âm, sửa hai phím kẹt. Cây đàn bắt đầu có tiếng. Tiếng còn non, còn chưa đều, như giọng một đứa trẻ vừa ốm dậy, nhưng là tiếng thật.

Chiều thứ Năm, mười tám tháng Chạp, trời nồm. Sàn gỗ phòng khách rịn hơi nước, tường toát mồ hôi, cửa kính mờ đục. Bà Sen bật máy hút ẩm chạy ro ro ở góc phòng. Năm giờ chiều, Khiêm về sớm. Anh không lên phòng. Anh ngồi xuống cái ghế bên cửa sổ như đã quen, mở máy tính, và Chi tiếp tục chỉnh mấy cái búa ở quãng cao.

Sáu giờ kém, điện tắt.

Cả căn phòng chìm vào bóng tối. Máy hút ẩm im bặt. Từ phía bếp vọng lên tiếng bà Sen kêu "trời đất ơi". Bên ngoài cửa sổ, cả dãy phố Phan Đình Phùng cũng tối om, chỉ còn đèn xe máy loang loáng qua lớp kính mờ.

– Cắt điện theo lịch đấy. – Khiêm nói trong bóng tối. – Phường báo từ tuần trước. Tôi quên mất.

– Mấy giờ có lại?

– Tám giờ.

Bà Sen lần lên với một hộp nến và một bao diêm. Bà định thắp nến đặt lên bàn con, nhưng Chi đã đứng dậy, cầm lấy hai cây nến. Cô tìm hai cái chân đèn bằng đồng gập sát hai bên thân đàn, kéo chúng xoay ra, cắm nến vào, quẹt diêm.

Hai ngọn lửa nhỏ bùng lên, lay lắt, rồi đứng yên. Ánh nến hắt lên mặt gỗ óc chó, làm nó sáng lên màu mật ong. Những phím ngà hiện ra trong ánh sáng vàng, mềm như có ai vừa lau. Cả căn phòng co lại thành một vòng sáng nhỏ quanh cây đàn.

– Cây đàn này làm từ hồi người ta còn đàn bằng ánh nến. – Chi nói. – Hai cái chân đèn này không phải để trang trí.

Cô ngồi xuống ghế đàn. Cô không định đàn. Cô chỉ định thử mấy cái búa vừa chỉnh. Nhưng tay cô đặt lên phím, và cô nghe thấy một giai điệu trong đầu, một giai điệu cô không biết tên, nghe từ hồi còn bé trong chính căn phòng này. Một bài hát chậm, đơn giản, mấy nốt đầu đi lên rồi đi xuống như người ta ru con, rồi một đoạn giữa đổi giọng sang buồn, rồi quay lại câu đầu.

Cô đàn câu đầu, tay phải, chậm. Đàn còn chưa lên dây xong, mấy nốt hơi chênh, nhưng giai điệu vẫn ra.

Phía sau cô, Khiêm đứng bật dậy. Cái ghế của anh đổ ra sau, đập xuống sàn.

Chi dừng tay, quay lại. Trong ánh nến, mặt anh trắng bệch.

– Sao cô biết bài này? – Anh hỏi. Giọng anh khàn, như giọng người vừa chạy.

– Ông Lâm hay đàn. – Cô nói. – Hồi tôi ngồi đợi bố, tôi nghe mãi. Tôi không biết tên.

– Nó không có tên. – Khiêm đi lại gần, chậm. – Bố tôi viết nó năm tôi lên năm, năm tôi bắt đầu học đàn. Bố tôi không biết viết nhạc, bố tôi chỉ ngồi mò trên phím, mò cả tháng, rồi bắt cô giáo dạy đàn của tôi chép ra giấy. Cả nhà gọi nó là bài của bố. Không ai ngoài nhà này biết nó. Bản chép tay mất từ lâu rồi.

– Tôi nghe bằng tai. – Chi nói. – Tôi không cần giấy.

Anh đứng bên cạnh cây đàn, một tay đặt lên cái nắp. Ánh nến làm bóng anh in lên tường, cao và dài, lay động.

– Cô đàn tiếp đi.

Chi đàn tiếp. Câu đầu, rồi đoạn giữa. Đến chỗ đổi giọng, cô ngập ngừng, vì cô không nhớ chắc tay trái đi thế nào. Thì có một bàn tay khác đặt lên phím, ở quãng trầm, bên trái cô. Khiêm đã ngồi xuống mép ghế đàn, sát cạnh cô. Tay trái anh tìm những nốt trầm, vụng, chậm, có nốt trượt, có nốt sai, như người đi lại trên một con đường đã mười lăm năm không đi.

Họ đàn hết đoạn giữa như thế. Tay phải của cô, tay trái của anh. Đến câu cuối, tay anh tìm xuống nốt thấp nhất của cây đàn, nốt La số một mà cô vừa lắp dây mới tuần trước, ấn xuống. Chân anh đạp bàn đạp giữ tiếng.

Nốt trầm ngân dài trong căn phòng tối, rung qua sàn gỗ, rung lên cả lòng bàn chân cô.

Như tiếng tàu thuỷ.

Không ai nói gì. Hai ngọn nến cháy lặng lẽ. Chi nhìn xuống phím, thấy bàn tay anh vẫn đặt trên phím trầm, cách bàn tay cô chưa đến một gang. Cô thấy những ngón tay anh run, rất khẽ. Cô không biết mình đã định làm gì. Cô chỉ biết tay cô đã rời phím, đã nhích về phía tay anh một chút, một chút nữa.

– Cậu Khiêm ơi, tôi mang thêm nến lên đây. – Bà Sen nói ở cửa, tay cầm cây nến thứ ba, rồi đứng sững lại.

Chi rút tay về, đặt lên đùi. Khiêm đứng dậy, đi ra phía cửa sổ, dựng lại cái ghế đổ. Bà Sen đặt cây nến xuống bàn con, nhìn người này, nhìn người kia, rồi đi xuống, bước chân nhẹ hơn lúc lên.

Tám giờ có điện lại. Đèn bật sáng, máy hút ẩm chạy lại ro ro, mọi thứ trở về hình dạng thường ngày của nó. Chi thổi tắt hai ngọn nến, gập hai cái chân đèn vào.

Sáng thứ Bảy, hai mươi tháng Chạp, Chi đang lên dây lượt ba thì bà Sen lên báo có người tìm cô ở cổng. Cô ra. Uyên đứng ngoài cổng sắt, khoác áo dạ màu kem, tay cầm cái áo mưa của chị.

– Chị để quên ở nhà. – Uyên nói. – Dự báo chiều mưa.

– Em biết chị làm ở đây à?

– Em biết. – Uyên nhìn qua vai chị, nhìn vào khoảng sân lát đá, nhìn ngôi nhà hai tầng sơn vàng. – Nhà họ Tống. Chị giấu em làm gì?

Chi chưa kịp trả lời thì Khiêm từ trong nhà đi ra. Anh định ra xe, thấy hai chị em thì dừng lại. Uyên nhìn anh từ đầu xuống chân, không che giấu.

– Anh là anh Khiêm à? – Nó hỏi. – Em tưởng anh già hơn.

– Em là Uyên. – Khiêm nói. Không phải câu hỏi.

– Sao anh biết?

– Hồi em bốn tuổi, bố em dắt em đến đây một lần. Em tè ra cái thảm phòng khách.

Uyên đỏ mặt, rồi bật cười, và Chi thấy em gái mình cười thật, lần đầu tiên sau mấy tuần. Khiêm mời nó vào uống nước. Nó từ chối, bảo phải đi làm. Nó đưa áo mưa cho chị, quay đi được ba bước thì ngoái lại nhìn ngôi nhà thêm một lần nữa, lâu, như người cố ghi nhớ một cái gì.

Chiều hôm ấy, khi Chi đang lau những phím ngà bằng miếng vải mềm, cụ Thụy chống gậy ra phòng khách. Cụ đứng cạnh cây đàn, ấn một phím, nghe nó ngân, rồi ấn phím khác.

– Còn mấy ngày? – Cụ hỏi.

– Thứ Hai cháu lên dây lượt cuối. Thứ Ba là giỗ. Kịp ạ.

– Ừ. – Cụ gật đầu. Rồi cụ quay sang nhìn cô, và cô thấy trong mắt cụ có một vẻ mà cô chưa thấy bao giờ, vừa mệt, vừa quyết. – Hôm giỗ, cháu đến. Cháu đàn bài ấy. Cái bài thằng Lâm viết. Thằng Khiêm kể với ông rồi.

– Ông ơi, cô Hà không muốn cháu đến.

– Nhà này chưa đến lượt cô Hà quyết ai đến ai đi. – Cụ gõ gậy xuống sàn. – Cháu đến. Cháu đàn. Rồi ông sẽ nói một chuyện, trước cả nhà.

— Hết chương 8 —