Tiếng rít ở nhà máy Bắc Ninh

Chương 7: Tiếng rít ở nhà máy Bắc Ninh

– Mười một. – Khiêm đếm. – Mười hai.

Chi dừng tay. Cái búa đầu đồng nhỏ nằm trong lòng bàn tay cô, nặng chừng một quả trứng gà. Cô đặt cờ lê vào cái chốt vừa đóng, xoay thử nửa vòng. Chốt nghiến vào gỗ, chặt, đều, kêu một tiếng ken két rất khẽ như tiếng răng nghiến. Cô gật đầu.

– Cái thứ chín. – Cô nói. – Còn chín cái.

Đó là sáng thứ Bảy. Khiêm không đợi ông nội bắt ngồi trông. Anh tự xuống từ tám giờ, mang theo hai cốc trà gừng, ngồi xổm bên cạnh cô xem cô rút những cái chốt cũ ra, đóng những cái chốt mới vào. Đến cái thứ ba, anh bắt đầu đếm số búa theo cô. Đến cái thứ năm, cô để anh đếm một mình.

– Sao lại là mười hai? – Anh hỏi.

– Bố tôi bảo thế.

– Ông ấy tính ra bằng cách nào?

– Bằng ba mươi năm đóng hỏng chốt nhà người ta. – Chi nói, và cô thấy anh cười.

Giữa buổi, điện thoại anh đổ chuông. Anh nghe, đứng dậy đi ra cửa sổ, nhưng phòng khách vang, cô nghe được cả giọng người ở đầu dây bên kia, một giọng đàn ông ồm ồm đang càu nhàu. Máy kêu. Lại kêu. Thay dây curoa rồi vẫn kêu. Kêu từng hồi, không biết chỗ nào. Tuần sau phải chạy hết công suất đơn Tết rồi.

Anh tắt máy, đứng nhìn ra cửa sổ một lúc.

– Kêu rít kiểu gì? – Chi hỏi, không ngẩng lên. – Kêu đều hay kêu từng hồi?

– Từng hồi. Cứ chừng nửa phút, một phút lại rít một cái. Thợ máy đi dọc cả dây chuyền mà không ai chỉ được chỗ nào.

– Thì đưa tôi lên nghe thử.

Cô nói đùa. Cô nói như người ta vẫn nói "thế thì để tôi" khi chẳng định làm gì. Khiêm quay lại nhìn cô, không cười.

Tối thứ Hai, anh gọi điện cho cô.

– Cô nói nghiêm túc không?

– Nói gì?

– Lên nghe cái máy.

Thứ Tư, mười tháng Chạp, bảy giờ sáng, chiếc xe của Khiêm đỗ ở đầu ngõ Văn Chương. Bà Đính đang bày ấm chén, đứng chống nạnh nhìn chiếc xe, nhìn người đàn ông bước xuống mở cửa cho cháu gái bà, rồi quay đi, lầm bầm cái gì đó với ấm nước. Chi ôm theo hộp đồ nghề, dù cô biết chẳng dùng đến.

Đường lên Bắc Ninh sáng thứ Tư đông xe tải. Trời mù, mặt đường ướt, những cánh đồng hai bên quốc lộ phủ một lớp sương trắng đục, mấy cái mả tròn nhô lên giữa ruộng như những cái bánh bao. Khiêm lái chậm, hai tay đặt đúng vị trí trên vô lăng như người đang thi sát hạch.

– Anh lái xe cẩn thận thế. – Chi nói.

– Tôi lái xe muộn. Hai mươi lăm tuổi mới thi bằng.

– Sao muộn thế?

Anh không trả lời ngay. Đèn đỏ ở một ngã tư. Anh nhìn cái đèn.

– Hồi trước tôi sợ ngồi ô tô. – Anh nói. – Cả ngồi ghế sau cũng sợ. Mấy năm liền, đi đâu cũng đi xe máy, có lần đi xe máy về tận Nam Định. Bác sĩ bảo là bình thường, người từng gặp tai nạn thì thế.

Đèn xanh. Anh cho xe chạy. Chi không nói gì thêm. Cô nhìn bàn tay anh đặt trên vô lăng, những ngón tay dài, khớp to, những ngón tay của người học đàn từ năm năm tuổi.

Nhà máy Thụy Ký nằm trong một khu công nghiệp, mái tôn xanh, tường sơn trắng, cổng có bảo vệ đội mũ kê-pi. Phí Văn Lộc đứng đợi ở cổng, mặc áo bảo hộ màu cam, đội mũ trùm tóc, to như một cái tủ. Anh bắt tay Chi bằng cả hai tay.

– Em chào chị. Chị là người đầu tiên sếp em đưa lên đây mà không phải người của ngân hàng.

– Lộc. – Khiêm nói.

– Em nói thật mà. – Lộc đưa cho Chi một cái áo blu trắng và một cái mũ trùm tóc. – Chị mặc vào giúp em, vào xưởng sản xuất thực phẩm phải thế.

Bên trong, nhà xưởng rộng như một cái nhà thi đấu, sáng đèn huỳnh quang, ấm sực mùi đường nóng và mùi bột gạo rang. Dây chuyền chạy dọc theo chiều dài xưởng: máy trộn bột, máy cán, máy in khuôn, băng chuyền dẫn qua buồng làm nguội, rồi đến bàn đóng gói, nơi mấy chục công nhân nữ đội mũ trắng ngồi xếp bánh vào hộp nhanh như người ta chia bài. Tiếng máy ầm ì, đều, rền.

Chi đứng ở đầu xưởng, không đi vào. Cô nhắm mắt lại.

– Chị làm gì thế? – Lộc hỏi nhỏ.

– Để cô ấy nghe. – Khiêm nói.

Cô đứng như thế gần hai phút. Tiếng máy trộn, trầm và tròn như tiếng trống cái. Tiếng máy cán, lách cách đều đặn theo nhịp. Tiếng băng chuyền, một tiếng xì xào mỏng như mưa. Tiếng quạt thông gió trên mái. Tiếng người nói. Tiếng ai đó làm rơi cái khay inox.

Rồi nó đến. Một tiếng rít cao, ngắn, sắc như móng tay cào lên bảng. Chưa đến một giây. Rồi tắt.

Chi mở mắt. Cô không nhìn về phía máy trộn, chỗ mấy người thợ máy đang đứng với cái hộp đồ nghề mở toang. Cô đi dọc theo dây chuyền, chậm, đầu hơi nghiêng. Khiêm và Lộc đi theo. Cô đi qua máy cán, qua máy in khuôn, dừng lại ở buồng làm nguội. Cô đứng đấy, đợi.

Tiếng rít lại đến. Lần này cô quay ngoắt đầu lại, không phải về phía buồng làm nguội, mà về phía bức tường thép ở bên phải.

– Tiếng nó dội vào tường. – Cô nói. – Các anh nghe thấy nó ở chỗ máy trộn vì bức tường này hắt nó về phía ấy. Nó không ở máy trộn.

Cô đi lại gần bức tường, rồi quay lưng về phía nó, cúi xuống nhìn gầm băng chuyền. Băng chuyền chạy trên những con lăn thép nằm ngang, cách nhau chừng một gang tay, hàng trăm con lăn nối nhau chạy dài.

– Ở đây. – Cô chỉ xuống. – Một trong mấy con lăn này. Tiếng rít từng hồi là vì có một chỗ trên băng chuyền bị dày hơn, chắc là mối nối. Mỗi lần mối nối chạy qua con lăn ấy thì nó đè xuống, ổ bi kêu. Một vòng băng chuyền bao lâu?

Lộc nhìn cô, há miệng. Rồi anh rút điện thoại ra bấm đồng hồ, nhìn theo mối nối của băng chuyền.

– Bốn mươi giây. – Anh nói. – Chị ơi, bốn mươi giây.

– Thế thì đúng rồi.

Mười lăm phút sau, hai người thợ máy nằm ngửa dưới gầm băng chuyền với đèn pin, tìm ra một con lăn có ổ bi đã khô dầu, vỏ bi mòn vẹt một bên. Họ thay nó trong nửa giờ. Khi băng chuyền chạy lại, cả dãy công nhân đóng gói ngừng tay, nghển cổ nghe. Một phút. Hai phút. Năm phút. Không có tiếng rít nào.

Một chị công nhân đứng tuổi ở cuối bàn vỗ tay. Rồi cả dãy vỗ tay. Chi đứng giữa xưởng, mặt đỏ ửng dưới cái mũ trùm tóc, không biết để tay vào đâu.

– Chị ơi. – Lộc nói, giọng như người vừa thấy phép màu. – Chị lên đây làm thường xuyên được không? Em trả lương gấp đôi cái thằng thợ máy kia.

– Tôi chỉ làm đàn thôi.

– Thì nhà máy này cũng là một cái đàn. Một cái đàn to.

Trên đường ra xe, Lộc kéo Khiêm lại, nói nhỏ, nhưng không đủ nhỏ.

– Ông này. Cái cô bác sĩ hôm trước. Ông có số không?

– Để làm gì?

– Để hỏi về con mèo. Xem nó mổ xong có khoẻ không.

– Con mèo ấy không phải của ông, Lộc ạ.

– Thì tôi hỏi thăm thôi. – Lộc gãi gáy. – Ông không cho thì thôi.

Khiêm nhìn bạn, rồi rút điện thoại ra, gửi cho Lộc một dãy số. Lộc đứng giữa sân nhà máy nhìn cái điện thoại như người vừa nhặt được tiền.

Họ về đến Hà Nội lúc bốn giờ chiều. Khiêm không đưa cô về ngõ Văn Chương ngay. Anh lái xe vào phố cổ, đỗ ở một bãi gửi gần chợ Đồng Xuân, rồi đi bộ cùng cô qua phố Hàng Đường. Phố đông nghịt người mua sắm Tết. Hai bên đường, những cửa hàng ô mai bày những hộp kính đựng ô mai đỏ, nâu, vàng, xếp thành từng tầng như ruộng bậc thang. Mùi gừng, mùi cam thảo, mùi đường sên, mùi vỏ quýt khô quyện vào nhau, ngọt lịm.

Cửa hàng Thụy Ký là một căn nhà ống hai tầng, mặt tiền hẹp, biển hiệu gỗ sơn son chữ vàng đã bạc. Bên trong chật ních khách. Khiêm không vào cửa trước. Anh dẫn cô đi vòng qua một cái ngõ nhỏ bên hông, vào sân sau.

Sân sau lát gạch đỏ, rêu xanh mọc ở chân tường. Ở góc sân có một cái lò than xây bằng gạch, miệng lò đen kịt, phía trên có cái chụp khói bằng tôn đã gỉ.

– Cái lò đầu tiên của ông bà tôi. – Khiêm nói. – Năm năm mươi sáu. Bà nội tôi nướng bánh nướng ở đây suốt ba mươi năm. Giờ không dùng nữa, nhưng ông tôi cấm phá. Ông bảo phá cái lò này thì Thụy Ký chỉ còn là cái tên.

– Anh thì nghĩ sao?

– Tôi nghĩ… – Anh dừng lại. – Tôi xây nhà máy vì tôi nghĩ cái tên đủ rồi. Hôm nay cô nếm hai cái bánh, cô bảo cái nào ngon. Tôi không cãi được.

Họ đi ra đầu ngõ, ăn bún ốc nguội ở một hàng bày bán trên mấy cái ghế nhựa thấp sát bờ tường. Bà bán hàng múc ốc vào bát bằng cái muôi nhôm méo, rưới nước dùng chua thanh màu hồng nhạt, rắc thêm hành hoa. Chi ăn ngon lành. Khiêm ăn chậm, như người lâu lắm không ngồi ghế nhựa vỉa hè.

Anh kể về bố anh. Ông Lâm thích ăn bún ốc nguội đúng hàng này, mùa đông cũng ăn, ăn xong thì xuýt xoa vì lạnh mà vẫn ăn bát nữa. Ông Lâm hay dắt anh đi bộ qua phố cổ, chỉ cho anh từng nhà: nhà kia ngày xưa bán thuốc bắc, nhà kia ngày xưa là hiệu ảnh. Chi kể về bà nội cô. Bà Đính bán chè bốn mươi năm, nuôi bố cô học nghề, nuôi cô và Uyên những năm bố ở trong trại, chưa bao giờ đóng quán một ngày, kể cả ngày bố bị đưa đi.

– Bà cô ghét tôi lắm phải không? – Khiêm hỏi.

– Bà ghét cả nhà anh. Nhưng bà ghét người ta ít khi lâu.

– Bao lâu?

– Mười lăm năm. – Chi nói, rồi thấy mình lỡ lời, và cười. Khiêm cũng cười. Cái cười của hai người không biết làm gì khác với một câu đúng quá.

Lúc họ đứng dậy trả tiền, cô thấy một người đàn ông đứng tuổi bước ra từ cửa ngõ bên hông Thụy Ký, áo khoác dạ đen, tay cầm cặp tài liệu. Ông ta dừng lại khi nhìn thấy Khiêm. Rồi nhìn sang cô. Rồi nhìn lại Khiêm, lâu hơn.

– Chú Định. – Khiêm gật đầu chào.

– Ừ. – Người đàn ông nói, rồi đi thẳng ra phố, không chào lại.

Chiều thứ Năm, Chi nhận được một tin nhắn từ một số máy lạ. "Tôi là Nghiêm Thu Hà. Tôi muốn gặp cô nửa tiếng. Bốn giờ chiều nay." Kèm theo là địa chỉ một quán cà phê trên tầng ba một căn nhà cổ, cửa sổ nhìn xuống hồ Gươm.

Bà Hà đến trước. Bà ngồi ở bàn trong cùng, áo măng tô đen, cổ quàng khăn lụa màu xám bạc, trước mặt là một tách trà chưa uống. Khi Chi ngồi xuống, bà không chào, không hỏi cô uống gì. Bà lấy từ trong túi xách ra một cái phong bì màu nâu, dày cộp, đặt lên mặt bàn, đẩy sang.

– Hai trăm triệu. – Bà nói. – Cô làm xong cây đàn thì đi hẳn. Cô không đến ngày giỗ. Cô không gặp con trai tôi nữa. Cô không gặp ông nội nó nữa.

Chi nhìn cái phong bì. Rồi cô nhìn bà Hà. Lần đầu tiên cô nhìn kỹ người đàn bà này: những nếp nhăn mảnh ở đuôi mắt, cái miệng mím, đôi bàn tay đeo nhẫn đặt trên bàn, bất động, quá bất động, như hai bàn tay đang cố không run.

Chi không chạm vào cái phong bì.

– Cô sợ cái gì? – Cô hỏi.

— Hết chương 7 —