Xin lỗi nhầm người

Chương 16: Xin lỗi nhầm người

Mùng năm Tết, ngõ Văn Chương còn đỏ xác pháo giấy người ta mua về đốt chơi trong sân, mấy cái lá dong vứt cạnh thùng rác, một cành đào gãy ai đó cắm vào cái lon sữa bò bên gốc cột điện. Quán chè bà Đính đã mở lại từ mùng bốn, vì bà bảo nghỉ lâu thì khách quen đi uống chỗ khác.

Chín giờ sáng, Khiêm đến. Anh không đi xe. Anh đi bộ từ đầu phố vào, mặc áo khoác dạ, tay xách một túi giấy. Bà Đính nhìn thấy anh từ xa, đặt cái ấm xuống.

– Lại đến à?

– Cháu chào bà. Cháu chúc Tết bà. – Anh cúi đầu, đưa túi giấy bằng hai tay. – Cháu biếu bà hộp mứt sen của nhà cháu. Mứt làm tay ở Hàng Đường, không phải ở nhà máy ạ.

Bà Đính nhìn cái túi, nhìn anh. Lần này bà cầm lấy.

– Cụ nhà anh thế nào?

– Ông cháu ngồi dậy được rồi bà ạ. Tay phải cử động được mấy ngón. Nói còn khó.

– Thế là may. – Bà nói, rồi hất hàm vào trong ngõ. – Nó ở trong xưởng. Từ sáng đến giờ chưa ra.

Khiêm cảm ơn bà, đi vào. Chi đang ngồi ở bậc cửa xưởng lau mấy cái cờ lê, nhìn thấy anh thì đứng dậy. Cô nhìn mặt anh, và cô biết anh đến làm gì. Anh không nói gì với cô, chỉ gật đầu, rồi bước qua ngưỡng cửa.

Bố cô ngồi ở bàn làm việc, quay lưng ra. Cái máy đếm nhịp chạy đều. Tích. Tắc. Trên bàn là một hàng búa đàn của khách mang đến từ trước Tết, nỉ đã gọt được một nửa. Ông nghe tiếng chân, không quay lại.

– Chú Khải.

Con dao gọt nỉ dừng lại.

Khiêm đứng giữa xưởng, giữa hai cây đàn của khách, hai tay buông thõng. Chi đứng ở cửa. Cô không vào, nhưng cô cũng không đi.

– Cháu đến xin lỗi chú. – Khiêm nói. Giọng anh không to, nhưng trong cái xưởng nhỏ này, từng chữ đều rõ. – Mười lăm năm nay cháu ghét chú. Cháu nghĩ chú là người làm bố cháu chết. Mỗi lần cháu nhìn ảnh bố, cháu nghĩ đến chú. Mỗi lần nghe tiếng âm thoa, cháu nghĩ đến chú.

Bố cô vẫn ngồi quay lưng. Tay trái ông đặt trên bàn, cạnh con dao.

– Cháu biết rồi. – Khiêm nói. – Mẹ cháu nói rồi. Đêm ấy bố cháu lái. Chú nhận thay bố cháu. Chú đi tù ba năm cho một việc chú không làm. Cháu không biết lấy gì trả chú. Cháu chỉ biết đến đây đứng trước mặt chú mà nói.

Anh cúi gập người xuống. Một cái cúi rất sâu, rất lâu, như người ta cúi trước bàn thờ.

Cái máy đếm nhịp vẫn chạy. Tích. Tắc. Tích. Tắc.

Bố cô quay ghế lại. Chậm. Ông nhìn người đàn ông đang cúi gập người trước mặt mình. Chi thấy khuôn mặt bố cô, và cô không hiểu cái cô thấy. Không phải nhẹ nhõm. Không phải tha thứ. Không phải cả giận. Một cái gì đó giống như đau, như người vừa bị ai chạm vào một vết thương mà người ấy không biết là có.

– Mẹ cậu nói thế à. – Ông nói.

– Vâng.

Ông im lặng lâu đến mức Khiêm phải ngẩng lên.

– Cậu đứng thẳng lên.

Khiêm đứng thẳng.

– Cậu xin lỗi nhầm người rồi. – Bố cô nói.

– Chú nói thế là sao ạ?

– Tôi không có gì để cậu phải xin lỗi. – Ông đứng dậy, cầm cái cốc trà nguội trên bàn. – Cậu về đi. Ông cụ đang nằm viện, cậu ở cạnh ông cụ đi.

Ông đi qua mặt Khiêm, đi qua mặt Chi ở cửa, đi lên cầu thang. Cái máy đếm nhịp ông để lại vẫn chạy.

Khiêm đứng một mình giữa xưởng. Anh nhìn cái máy đếm nhịp. Rồi anh nhìn cái giá gỗ treo trên tường, cái giá có hai lỗ, một lỗ cắm âm thoa của Chi, một lỗ để trống. Anh nhìn cái lỗ trống ấy lâu hơn mức cần thiết.

– Bố em không giận anh đâu. – Chi nói khẽ.

– Anh biết. – Anh nói. – Nhưng anh không hiểu chú ấy nói nhầm người là nhầm thế nào.

Chi cũng không hiểu. Cô định nói rằng có lẽ bố cô muốn nói anh nên xin lỗi ông Lâm, người đã để bạn mình đi tù. Hoặc xin lỗi mẹ anh, người đã giữ bí mật. Cô định nói thế. Nhưng câu ấy nghe sai, như một nốt nhạc lệch vài cent mà chỉ tai cô nghe ra.

Bà Đính kéo Khiêm ra quán chè. Bà không hỏi chuyện trong xưởng. Bà rót cho anh một chén chè đặc sánh, đẩy đĩa kẹo lạc sang.

– Uống đi. Mặt anh xanh như tàu lá.

Khiêm uống. Bà hỏi về cụ, hỏi cụ ăn được gì, bảo về nấu cháo hạt sen cho cụ, cháo hạt sen mát, dễ nuốt. Bà gói một gói kẹo lạc bảo mang vào viện, bảo người già nhai kẹo lạc thì khoẻ hàm, nói lại nhanh.

– Bà ơi. – Khiêm nói, cầm gói kẹo lạc. – Hồi cháu mười hai tuổi, chú Khải dạy cháu lên dây một sợi. Một sợi thôi. Chú đặt tay cháu lên cái cờ lê, bảo cháu nhắm mắt lại nghe. Chú bảo: lúc nào hai tiếng không còn đánh nhau nữa thì dừng tay. Cháu lên dây mất mười phút. Lúc xong, chú vỗ vai cháu, bảo tai thằng này thính, sau này làm thợ được.

Bà Đính nhìn anh. Rồi bà cúi xuống, rót thêm nước vào ấm, lâu hơn cần thiết.

– Thằng Khải nó quý anh lắm. – Bà nói, không ngẩng lên. – Hồi ấy về nhà nó cứ kể. Con ông Lâm tai thính, con ông Lâm đàn hay. Nó kể nhiều đến mức cái Chi ghen.

– Bà! – Chi kêu lên.

– Thì mày ghen thật. Mày khóc một trận vì bố khen con nhà người ta. – Bà Đính ngẩng lên, và Chi thấy mắt bà đỏ. – Uống chè đi.

Chi ngẩng lên nhìn cửa sổ tầng hai. Rèm cửa phòng bố cô hé ra một khe. Cô thấy bố đứng sau đó, nhìn xuống quán chè. Rồi ông đưa hai tay lên ôm mặt, và tấm rèm khép lại.

Tối hôm ấy, Khiêm mang gói kẹo lạc vào viện. Ông nội anh đang ngồi tựa gối, tay phải run run cầm cái thìa tập xúc từng hạt đậu từ cái bát này sang cái bát kia, như bác sĩ dặn. Bà Sen ngồi cạnh đếm. Ba mươi hai hạt. Ba mươi ba.

Anh đặt gói kẹo lạc lên tủ đầu giường, bảo là bà Đính gửi. Ông nội nhìn gói kẹo, khoé miệng méo nhích lên một chút. Bà Sen xin phép ra ngoài.

Anh ngồi xuống cạnh giường. Anh không định nói. Anh đã tự dặn là ông đang ốm, đừng nói. Nhưng ông nội nhìn anh, cái nhìn thẳng không chớp ấy, và anh nói.

– Ông ơi. Mẹ cháu bảo đêm ấy bố cháu lái.

Cái thìa trong tay ông nội dừng lại giữa hai cái bát. Hạt đậu thứ ba mươi tư rơi xuống chăn.

Ông nhìn anh. Rất lâu. Môi ông mấp máy.

– Mẹ… mày… nói… thế?

– Vâng.

Ông nội không gật đầu. Không lắc đầu. Ông quay mặt về phía cửa sổ, nhìn ra khoảng trời tối đen ngoài kia, và Khiêm thấy một giọt nước mắt chảy xuống cái bên má méo, chảy chậm, mãi mới đến cằm.

– Ông ơi. Có phải thế không?

Ông nội nhắm mắt lại. Bàn tay trái buông cái thìa, tìm tay anh trên mép giường, nắm lấy. Nắm chặt. Rồi ông không mở mắt nữa, cho đến khi bà Sen quay vào bảo cụ đến giờ uống thuốc.

Mùng bảy Tết, ngày làm việc đầu năm, Khiêm ngồi trong phòng họp tầng hai ở Hàng Đường, nghe chú Định đọc một văn bản.

Văn bản ngắn, một trang rưỡi, có chữ ký của chú Định và đóng dấu của Kim Hoàng ở phía dưới. Hai cổ đông cùng đề nghị triệu tập đại hội đồng cổ đông bất thường để biểu quyết về việc chuyển nhượng cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược. Ngày đề nghị: thứ Sáu, hai mươi tư tháng Tư.

– Kim Hoàng làm sao mà là cổ đông? – Khiêm hỏi.

– Họ mua lại phần của bốn người làm lâu năm từ trước Tết. – Chú Định nói, không nhìn anh. – Người ta già rồi, người ta muốn có tiền mua nhà cho con. Người ta có quyền bán.

– Bao nhiêu?

– Ba phần trăm.

Mẹ anh ngồi ở đầu bàn, mặt không biến sắc. Bà không cãi. Bà chỉ hỏi mấy câu về thủ tục, rồi bảo luật sư của công ty sẽ xem xét. Cuộc họp tan sau hai mươi phút. Lúc mọi người đứng dậy, Khiêm thấy mẹ anh vẫn ngồi lại, nhìn tờ văn bản, ngón tay di đi di lại trên dòng chữ "Công ty Kim Hoàng".

– Mẹ. – Anh nói, khi chỉ còn hai mẹ con. – Hôm hai tám Tết, khoản lãi mẹ trả bằng tiền gì?

– Tiền tiết kiệm của mẹ.

– Còn bao nhiêu?

– Đủ cho đến tháng Năm.

– Tháng Năm thì sao?

Bà Hà gập tờ văn bản lại.

– Tháng Năm thì tính sau. – Bà nói. – Con đi lo nhà máy đi.

Anh không đi. Anh đứng nhìn mẹ. Từ đêm mùng bốn đến giờ, anh chưa nói với mẹ câu nào về chuyện ấy. Anh không biết nói gì. Mẹ anh đã nói ra một điều bà giấu ngần ấy năm, và anh lẽ ra phải thấy nhẹ đi. Bố anh lái. Không phải chú Khải. Anh đã ghét nhầm người. Anh đã đến xin lỗi người ấy. Mọi chuyện lẽ ra phải xong.

Nhưng chú Khải nói anh xin lỗi nhầm người. Và mẹ anh, từ đêm mùng bốn đến giờ, không dám nhìn thẳng vào mắt anh lần nào.

Chiều hôm ấy, Chi gọi điện cho bà Thoảng. Cô hỏi về cái thằng kéo ba gác chở sắt vụn hay chạy qua quán bà dạo ấy. Bà Thoảng bảo bà không biết tên, nhưng bà biết ông đồng nát ở đầu làng, ông ấy buôn sắt vụn ba mươi năm, có khi ông ấy biết. Bà bảo để bà hỏi.

Tối mùng tám, điện thoại cô đổ chuông. Bà Thoảng nói to, như mọi người già nói qua điện thoại.

– Cháu ơi. Ông đồng nát biết. Cái thằng ấy tên là Phẩm, Đặng Văn Phẩm. Ngày xưa đi đồng nát kéo ba gác. Giờ già rồi, không kéo nữa, về mở cái hàng sửa xe đạp ở phía Đông Anh. Ông đồng nát gọi cho nó rồi.

– Ông ấy có chịu gặp cháu không ạ?

Đầu dây bên kia im một lúc. Chi nghe tiếng gió thổi qua mái tôn, tiếng một chiếc xe tải chạy qua đường.

– Nó bảo nó chịu. – Bà Thoảng nói. – Nhưng nó bảo nó chỉ nói với con gái ông thợ đàn thôi. Không ai khác. Nó bảo nó nợ ông ấy một câu từ mười lăm năm nay.

— Hết chương 16 —