Bánh dẻo nhân hạt sen

Chương 4: Bánh dẻo nhân hạt sen

Chiều thứ Ba hôm ấy, cụ Thụy và bà Hà lên phòng đọc sách của cụ trên tầng hai, đóng cửa lại. Chi đứng ngoài phòng khách, không biết nên đi hay nên ở. Cô nghe được giọng bà Hà qua cánh cửa gỗ dày, không rõ chữ, chỉ rõ cái nhịp: nhanh, gắt, rồi im, rồi nhanh. Giọng cụ thì cô không nghe thấy gì. Cụ nói nhỏ, hoặc cụ không nói.

Mười lăm phút sau bà Hà đi ra. Bà đi xuống cầu thang, qua mặt Chi, không nhìn. Đến bậc cuối, bà dừng lại một nhịp, tay đặt trên tay vịn, rồi đi thẳng vào trong. Bà Sen tiễn Chi ra cổng, dúi vào tay cô một túi bánh dẻo, nói nhỏ: cụ bảo cô cứ đến.

Thứ Năm, cô đến. Không ai cản. Bà Hà đi làm từ sớm, Khiêm lên nhà máy ở Bắc Ninh, cả ngày chỉ có cô, cây đàn, bà Sen và tiếng ti vi rì rầm từ phòng cụ.

Thứ Bảy thì khác.

– Mày ngồi đấy mà trông. – Cụ Thụy nói với cháu trai, chỉ cây gậy về phía cái bàn con cạnh cửa sổ. – Người ta tháo tung đàn của bố mày ra, mày không trông thì lỡ người ta lấy mất cái gì thì sao.

– Ông nghĩ cô ấy lấy được cái gì trong cây đàn?

– Ông nghĩ mày ngồi trong phòng cả ngày nhìn cái máy tính thì đầu mày mọc rêu. Ngồi đây mà nhìn.

Cụ chống gậy đi vào. Khiêm đứng nhìn theo, rồi nhìn Chi. Chi đang ngồi xếp bằng trên sàn, cạnh một hàng búa đàn cũ, tay cầm cái kìm.

– Tôi không lấy gì đâu. – Cô nói. – Anh cứ làm việc của anh.

– Tôi biết cô không lấy gì. – Anh kéo ghế ngồi xuống, mở máy tính. – Ông tôi muốn tôi ngồi đây. Thì tôi ngồi đây.

Một tiếng đồng hồ đầu tiên, hai người không nói với nhau câu nào. Chi tháo những sợi dây quãng trầm đã rỉ, cuộn lại từng sợi, đánh số bằng băng dính. Dây bass là những sợi thép to quấn đồng bên ngoài, sợi to nhất dày như cái que xiên nướng thịt. Cô tháo chậm, vì dây đàn dù đã chùng vẫn có thể bật ngược lại như roi. Khiêm gõ bàn phím lách tách. Có lúc anh gọi điện, nói chuyện về một lô bột nếp bị ẩm, về một xe hàng đi Hải Phòng trễ. Anh nói chuyện công việc bằng một giọng hoàn toàn khác giọng anh nói với cô: nhanh, gọn, có cả những câu đùa. Cô nghe thấy người ở đầu dây bên kia cười.

Đến lần thứ ba anh liếc xuống chỗ cô, Chi lên tiếng:

– Anh có muốn hỏi gì thì hỏi đi. Anh nhìn tôi như nhìn con gián.

– Tôi không nhìn cô. – Anh nói. – Tôi nhìn cái dây.

– Nó là dây La số một. Thấp nhất trong quãng trầm. Bố anh hay đánh nốt này cuối bài, ấn bàn đạp giữ tiếng cho ngân thật lâu.

Khiêm im. Cô biết mình vừa nói một điều không nên nói. Nhưng cô nhớ chuyện ấy thật. Cô nhớ ông Lâm ngồi ở cây đàn này một buổi tối mùa thu, đàn một bài gì đó chậm và buồn, rồi kết thúc bằng nốt thấp nhất, ngân dài đến mức cô tưởng nó không bao giờ tắt. Ông quay lại cười với cô, bảo: nghe như tiếng tàu thuỷ không cháu.

– Bố tôi đàn dở. – Khiêm nói, sau một lúc lâu. – Bố tôi học muộn, ba mươi tuổi mới học. Ngón tay to, đánh nốt nào cũng như đóng đinh. Nhưng bố thích đàn nhất nhà. Tôi học từ năm năm tuổi, tôi đàn hay hơn bố, nhưng tôi không thích bằng bố.

– Giờ anh còn đàn không?

– Không.

– Từ bao giờ?

Anh nhìn ra cửa sổ.

– Từ hồi ấy.

Cô không hỏi "hồi ấy" là hồi nào. Cô cúi xuống tháo sợi dây tiếp theo.

Mười một giờ, bà Sen bưng lên một cái khay. Trên khay có hai đĩa bánh dẻo, mỗi đĩa hai cái, và hai cốc trà gừng nóng. Bà đặt khay xuống bàn con, nói cụ dặn hai người nghỉ tay ăn.

– Đĩa bên trái là bánh nhà máy cậu Khiêm làm thử. – Bà Sen nói thêm. – Đĩa bên phải tôi mua ở cửa hàng Hàng Đường sáng nay. Cụ bảo cô Chi ăn thử cả hai rồi nói xem cái nào ngon hơn.

– Bác Sen. – Khiêm kêu lên.

– Tôi chỉ nói lại lời cụ thôi cậu ạ.

Bà Sen đi xuống, môi mím lại như cố giấu một nụ cười. Chi đứng dậy, lau tay. Cô cầm cái bánh bên trái lên trước. Bánh trắng, tròn trịa, mặt in hoa sen rất sắc nét, đều đến mức trông như đúc bằng nhựa. Cô cắn một miếng. Rồi cô cầm cái bánh bên phải. Mặt in hơi nhoè một góc, vỏ bánh hơi lệch, nhân hạt sen lấm tấm những mảnh hạt chưa nghiền nhuyễn. Cô cắn một miếng.

– Thế nào? – Khiêm hỏi. Anh cố hỏi bằng giọng không quan tâm, nhưng không được.

– Anh muốn tôi nói thật không?

– Cô có biết nói dối à?

– Về bánh thì không. – Cô đặt cái bánh bên trái xuống đĩa. – Cái này ngọt quá. Ngọt gắt ở cuống lưỡi. Mùi bưởi nồng nhưng không phải mùi hoa bưởi, như mùi kẹo. Vỏ dai, nhai lâu thì dính răng. Nhân mịn quá, không còn biết là hạt sen nữa, ăn giống đậu xanh. Còn cái này… – cô cầm lại cái bánh bên phải – mùi hoa bưởi nhẹ, ăn xong mới thấy. Vỏ mềm, cắn ra không dính. Nhân còn hạt, nhai thấy bùi. Ngọt vừa, ăn hết một cái vẫn muốn ăn cái nữa.

Khiêm ngồi im. Rồi anh cầm cái bánh của nhà máy lên, cắn một miếng to, nhai chậm, nhìn vào khoảng không.

– Dầu hoa bưởi. – Anh nói, như nói với chính mình. – Ở Hàng Đường người ta ướp đường với hoa bưởi thật, ba ngày ba đêm, mùa nào hoa thì làm mùa ấy. Nhà máy không làm thế được. Bốn mươi nghìn hộp một mùa. Phải dùng dầu.

– Thì anh bớt dầu đi.

– Bớt thì mùi nhạt.

– Nhạt còn hơn giả.

Anh nhìn cô. Rồi anh cười, lần đầu tiên, một cái cười ngắn và méo như người bị ai đó đánh trúng chỗ ngứa.

– Hồi bé cô cũng ăn bánh nhà tôi kiểu này à? Chê từng miếng?

– Hồi bé tôi không chê. Hồi bé anh cho tôi bánh, tôi ăn hết, còn liếm cả ngón tay. – Chi ngồi xuống cái ghế đẩu. – Anh không nhớ à? Tôi ngồi trên bậc thang thứ ba, chờ bố. Anh đi học về, quăng cặp xuống, đi qua thì dúi cho tôi một cái bánh dẻo. Lần nào cũng thế. Rồi anh ngồi vào đàn tập một bài gì đó rất nhanh, nghe như mưa đá rơi trên mái tôn.

– Bài luyện ngón. – Anh nói. – Mười hai bài luyện ngón. Tôi ghét chúng nó. – Anh nhíu mày, mắt nhìn ra xa. – Tôi nhớ có một con bé. Tóc buộc hai chỏm. Hay hỏi tại sao. Tại sao đàn có phím đen. Tại sao dây đàn không bị đứt. Tại sao bánh dẻo không có mùi sen mà lại là hạt sen.

– Tại sao bánh dẻo không có mùi sen mà lại là hạt sen?

– Tôi trả lời là tại sao mày hỏi nhiều thế.

Chi bật cười. Cô không định cười. Cái cười cứ thế bật ra, và cô thấy Khiêm nhìn cô, ngạc nhiên, như thể cô vừa nói một câu bằng tiếng nước ngoài.

Buổi chiều, cô tháo thanh gỗ chặn phía trước bàn phím rồi nhấc từng phím đàn lên để làm sạch bên dưới. Bụi mấy chục mùa nồm, vụn nỉ, một con gián khô, mấy mẩu giấy báo. Đến phím Rê ở quãng giữa, cô nhấc nó lên và thấy một vật nhỏ nằm kẹt giữa hai thanh gỗ dẫn hướng.

Một cái kẹp tóc nhựa hình con bướm, màu đỏ, đã bạc màu thành hồng nhạt. Một bên cánh bị gãy mất một góc.

Chi cầm nó lên, xoay trong lòng bàn tay. Cô không nói được gì. Cô nhớ cái kẹp này. Mẹ cô mua cho cô ở chợ Đồng Xuân, một đôi, năm cô mười tuổi. Một chiếc mất ở đây, ở ngôi nhà này, và cô đã khóc cả buổi chiều hôm ấy. Hôm sau bố cô bảo đã tìm khắp nhà người ta mà không thấy.

– Cái gì thế? – Khiêm hỏi. Anh đã đứng dậy từ lúc nào, đứng sau lưng cô.

Cô giơ nó lên. Anh nhìn nó, rồi nhìn cô, rồi nhìn nó.

– Cái này… – Anh nói chậm. – Hôm ấy em khóc ầm cả nhà. Tôi bò xuống gầm đàn tìm với em. Bố em bảo thôi, về đi, mai tìm. Em không chịu về, ôm lấy cái chân đàn.

Anh nói "em". Anh không để ý mình vừa nói "em". Chi để ý.

– Anh nhớ à?

– Tôi nhớ. – Anh ngồi xổm xuống cạnh cô, cầm lấy cái kẹp, xoay nó dưới ánh đèn. – Hoá ra nó lọt xuống khe phím. Cả buổi chiều tôi rọi đèn pin xuống gầm. Không ai nghĩ đến chuyện tháo phím ra.

– Thợ đàn nghĩ đến. Nhưng bố tôi không tháo phím đàn nhà người ta chỉ vì một cái kẹp tóc ba nghìn đồng.

Anh trả cái kẹp lại cho cô. Ngón tay anh chạm vào lòng bàn tay cô một thoáng, lạnh. Chi nắm cái kẹp lại, cất vào túi áo ngực.

Họ làm việc tiếp, lần này không ai im lặng như buổi sáng. Anh hỏi cô sao lại phải tháo dây ra mà không lên dây luôn, cô giải thích chuyện dây rỉ thì kéo lên sẽ đứt. Anh hỏi cô học nghề bao lâu, cô bảo từ năm mười bốn tuổi, từ hồi bố ra tù, vì bố không cầm được cờ lê nữa mà vẫn phải có người làm. Anh nghe xong câu ấy thì im, rồi lại hỏi chuyện khác. Anh kể hồi mười bảy tuổi anh được bố cho đi đàn ở các bữa tiệc của bạn làm ăn, mặc sơ mi trắng thắt nơ đen như con chim cánh cụt, đàn ba bài rồi được cho ra ăn với người lớn. Anh kể anh ghét cái nơ ấy, nó siết cổ như dây thòng lọng.

Gần năm giờ, Chi cần kiểm lại cao độ của mấy sợi dây quãng giữa còn để nguyên. Cô lấy âm thoa trong hộp ra, gõ vào đầu gối, tì cán lên thân đàn.

Tiếng La lan ra khắp phòng.

Khiêm đang đứng cạnh cửa sổ. Cô thấy anh khựng lại. Không phải giật mình, mà là một cái gì đó chậm hơn: vai anh cứng lại, hai bàn tay anh nắm vào nhau, và anh nhìn xuống hai bàn tay mình như người không nhận ra chúng.

– Anh sao thế? – Cô hỏi. – Hôm trước anh cũng thế.

– Không có gì.

– Anh có chuyện gì với cái âm thoa à?

Anh im lâu đến mức cô nghĩ anh sẽ không trả lời. Ngoài cửa sổ trời đã nhá nhem, đèn đường phố Phan Đình Phùng vừa bật, vàng vọt dưới tán sấu trơ cành.

– Tôi hay mơ một giấc mơ. – Anh nói, không nhìn cô. – Mười lăm năm nay. Trong mơ không có hình gì cả, chỉ có một tiếng ting. Như tiếng cái kia. Rồi tôi thấy hai bàn tay mình. Tay tôi nắm một cái gì đó, rất chặt. Rồi tôi tỉnh dậy.

– Tay anh nắm cái gì?

– Tôi không biết. – Anh quay lại, và giọng anh đổi hẳn, cụt lủn. – Cô làm nốt đi. Sắp tối rồi.

Sáu giờ kém mười lăm, Chi dắt xe ra cổng. Trời tối hẳn, gió bấc thổi qua hàng sấu, lá khô cuộn dưới chân. Cô đang cúi xuống mở khoá xe thì một ánh đèn loé lên ở phía bên kia đường.

Cô ngẩng lên. Một chiếc ô tô màu bạc đỗ sát vỉa hè đối diện, máy vẫn nổ, kính cửa sổ ghế phụ hạ xuống một nửa. Trong xe tối, nhưng cô thấy một bàn tay đàn ông cầm cái điện thoại giơ lên ngang cửa kính, ống kính chĩa thẳng về phía cô.

Đèn chớp lần thứ hai. Rồi kính cửa kéo lên, chiếc xe rời vỉa hè, chạy chậm về phía cuối phố, mất hút trong dòng xe giờ tan tầm.

— Hết chương 4 —