Tết có thêm một người

Chương 17: Tết có thêm một người

– Há miệng ra mạ.

– Há chi?

– Há ra. Con chà cái que ni vô má trong của mạ. Chà mười cái là xong.

Mạ nhìn cái que tăm bông dài trong tay Trà, nhìn cái phong bì giấy nhỏ có in mấy dòng chữ của trung tâm xét nghiệm, nhìn Châm đang đứng bên cạnh cầm sẵn cái hộp nhựa. Rồi mạ nhìn Trà, nheo mắt.

– Chà cái chi trong miệng mạ rứa con?

– Lấy tế bào, mạ. Trong tế bào có cái gen. Người ta so cái gen của mạ với cái gen của anh Giáp.

– Gen là cái chi?

– Là… – Trà ngừng lại, tìm chữ. – Là cái mà con cái giống cha mẹ, mạ. Như con có cái giếng trước tai giống mạ đó.

Mạ im một lúc. Rồi mạ há miệng ra.

Trà chà cái que vào mặt trong má mạ, đếm thầm, mười lần, rồi cẩn thận cho que vào ống nhựa, đậy nắp, dán nhãn. Châm cầm cái ống, đặt vào hộp. Mạ ngậm miệng lại, nhai nhai như vừa ăn phải cái gì lạ.

– Rồi người ta biết được à? – Mạ hỏi.

– Dạ. Biết chắc. Chừng bốn, năm tuần.

Mạ gật đầu chậm rãi.

– Biết được thì tốt. – Mạ nói.

Đó là trưa Chủ nhật hai mươi hai tháng Mười Một năm hai ngàn lẻ chín. Năm tháng sau chuyến đi Sa Huỳnh. Năm tháng mạ nói không.

Lần đầu Trà hỏi, tháng Sáu, mạ chỉ lắc đầu. "Để yên cho nó." Lần thứ hai, tháng Tám, mạ nói: "Biết rồi thì làm chi?" Lần thứ ba, tháng Chín, mạ không nói gì cả, chỉ cúi xuống chằm nón cho tới khi Trà bỏ đi. Tuyết gọi từ Sài Gòn ra, nói với mạ cả tiếng đồng hồ, mạ nghe hết, rồi nói "Ừ", rồi cúp máy, và không có gì thay đổi.

Người làm mạ đổi ý là Giáp.

Đầu tháng Mười Một, Giáp gọi điện ra nhà rường. Lần đầu tiên anh ta gọi điện. Châm nghe máy, rồi đưa cho mạ. Châm đứng ngay bên, nên chị nghe được giọng Giáp qua ống nghe, khàn, chậm, rất khẽ.

– Mạ. Con là Giáp.

– Ừ.

– Mạ… mạ cho con biết một lần. Bốn mươi hai năm con không biết mình là ai. Có phải hay không phải, con cũng muốn biết một lần.

Mạ đứng cầm ống nghe rất lâu. Rồi mạ nói:

– Ừ. Mạ cho.

Mạ đặt ống nghe xuống, đi vào buồng, ngồi xuống cạnh khuôn chằm nón, và ngồi im như vậy cho tới tối.

Mẫu của Giáp được gửi từ bưu điện Sa Huỳnh, cùng ngày với mẫu của mạ gửi từ bưu điện Huế, cả hai tới một trung tâm xét nghiệm ở Sài Gòn mà Trà đã gọi hỏi kỹ. Tuyết đóng tiền. Bốn triệu rưỡi. Kết quả sẽ gửi về địa chỉ xưởng may của Tuyết, vì Tuyết nhất định đòi người đầu tiên mở phong bì phải là chị.

Trung tâm báo phải đợi lâu hơn dự tính, vì mẫu của mạ phải lấy lại lần thứ hai. Lần đầu bị hỏng. Trà lại chà que vào má mạ thêm một lần nữa vào tuần giữa tháng Mười Hai. Mạ há miệng ra ngay lập tức, không hỏi gì.

Tết năm đó, Giáp ra Huế.

Anh ta tới vào chiều hai mươi tám Tết, một mình, đi xe khách từ Quảng Ngãi ra, xách một cái can nhựa nước mắm, một thùng xốp cá ngừ đại dương ướp đá, và một bọc giấy báo đựng cá cơm khô. Chị Sen ở nhà với con Muối, vì ghe còn phải canh, vì Tết ở Sa Huỳnh cũng phải cúng ông bà. Giáp đứng ở cổng tre đúng như mười năm trước, không mở cổng, không gọi.

Lần này mạ không áp tay lên mặt anh ta nữa. Mạ chỉ ra mở cổng, nói:

– Vô.

Tuyết về Huế từ hai mươi bảy, với Khỏe và thằng Bắp mười tuổi. Xưởng của chị đang hồi lại sau cơn khủng hoảng, mới nhận được hai đơn hàng mới, chị cho thợ nghỉ Tết sớm. Quyến không về được, đầm tôm vừa thả giống vụ mới, Út Rớt bị đau lưng. Trà thì ở ngay Huế, ngày nào cũng ghé.

Đêm hai mươi tám, Giáp ngủ ở gian giữa, trên bộ ván, ngay dưới cây thượng lương.

Tuyết nằm trong buồng cũ của mình, nghe tiếng anh ta trở mình trên ván. Gần nửa đêm, chị nghe tiếng thang gỗ kẽo kẹt. Chị dậy, vén màn cửa nhìn ra. Trong ánh đèn ngủ mờ mờ ở bàn thờ, chị thấy Giáp đang đứng ở chân cầu thang gác, ngửa mặt nhìn lên. Châm đứng bên cạnh anh ta, tay cầm cây đèn pin.

– Anh muốn lên coi không? – Châm hỏi khẽ.

Giáp gật đầu.

Tuyết ra theo. Ba người leo lên gác, Châm đi trước, Giáp đi giữa, Tuyết đi sau cùng. Cái gác vẫn như mười năm trước, chỉ có điều sau trận lụt, Châm đã dọn dẹp lại, lau bụi, kê mấy cái thùng gỗ đựng đồ vào góc. Châm rọi đèn pin lên cây thượng lương.

Tuyết thấy năm cái tên lần đầu tiên. Chị đã nghe kể mười năm, nhưng đây là lần đầu chị tận mắt thấy. Nét chữ của ba. Năm con dế. "Tuyết · Tân Hợi." Chị đưa tay lên sờ cái tên mình. Con dế bên cạnh tên chị đục nông, ba đường râu, như ba vội.

Giáp không nhìn những cái tên khác. Anh ta đi thẳng tới đầu hồi phía đông, đứng dưới cái tên đầu tiên.

"Ân · Đinh Mùi."

Anh ta đứng đó rất lâu. Châm giữ đèn pin rọi lên cái tên, tay chị không rung. Giáp đưa tay lên. Bàn tay đen sạm, nứt nẻ của người đi biển dừng lại cách cái tên chừng một gang, rồi dừng mãi ở đó, không chạm vào.

– Tui không dám. – Anh ta nói khẽ. – Chưa biết thì tui không dám.

Anh ta hạ tay xuống. Ba người đứng im trong bóng tối trên gác, nghe gió từ sông thổi qua khe ngói. Một lúc sau, Giáp quay lại, leo xuống thang trước.

Tết Canh Dần đến trong một buổi sáng có nắng. Giáp kho cá ngừ đại dương trong cái nồi đất to nhất nhà, kho với nước mắm Sa Huỳnh, tiêu sọ, ớt xiêm, kho từ năm giờ sáng tới mười giờ, kho tới khi miếng cá sẫm lại như miếng gỗ lim. Cả kiệt Bao Vinh ngửi thấy mùi. O Lành bên kia hàng rào thò cổ sang hỏi nhà ai kho cá thơm dữ vậy. Khỏe đứng cạnh bếp, học, cầm cuốn sổ con ghi chép từng bước, rồi hắt xì vì khói ớt.

Thằng Bắp và Giáp làm bạn với nhau ngay từ ngày đầu. Giáp dạy nó thắt nút dây kiểu dân chài, dạy nó vá lưới, dạy nó nhìn mây đoán gió. Thằng nhỏ mười tuổi theo anh ta khắp nơi, gọi anh ta là "cậu Giáp". Không ai bảo nó gọi vậy. Nó tự gọi. Tuyết nghe thấy, định sửa, rồi lại thôi.

Mạ thì gần như không nói chuyện với Giáp. Nhưng Tuyết để ý: bữa cơm nào mạ cũng gắp cho anh ta miếng cá ngon nhất. Tối nào mạ cũng đem ra cho anh ta thêm một cái chăn. Sáng mùng Một, lúc mừng tuổi, mạ đưa cho Bắp một bao lì xì đỏ, đưa cho Giáp một bao lì xì đỏ y hệt. Giáp cầm bao lì xì, đứng sững, không nói được câu nào. Một người đàn ông bốn mươi hai tuổi đứng giữa gian giữa nhà rường, cầm bao lì xì mạ cho, mắt đỏ hoe.

Mùng Bốn, chín giờ sáng, xe tải xanh rêu đỗ trước cổng.

Tuyết ngồi ở hiên nhìn ra. Chiếc xe tải đã cũ lắm rồi, sơn tróc gần hết, đèn pha một bên vỡ dán băng keo. Ông Hoành bước xuống, chậm hơn mọi năm. Ông đã sáu mươi bảy, tóc bạc trắng, lưng còng, chống một cây gậy gỗ. Chương ngồi lại trong ca-bin, như mấy năm nay.

Ông Hoành đi vào sân, lên bậc thềm, bước vào gian giữa.

Rồi ông đứng sững lại.

Ở bộ ván gian bên, nơi mười lăm năm nay chỉ có mạ ngồi đợi ông, hôm nay có hai người. Mạ ngồi ở chỗ cũ. Và bên cạnh mạ, ngồi thẳng lưng, hai tay đặt trên đầu gối, là Giáp.

Tuyết thấy rõ mặt ông Hoành lúc ấy. Ông tái đi. Không phải tái vì giận, cũng không phải vì ngạc nhiên. Mà tái như người ta tái khi thấy một thứ mình sợ. Cây gậy trong tay ông khẽ run, gõ xuống nền gạch một tiếng nhỏ.

Giáp đứng dậy, chào ông. Một cái gật đầu ngắn, không nói tiếng nào. Ông Hoành không chào lại. Hai người đàn ông nhìn nhau qua khoảng cách ba bước chân. Tuyết nhớ lại cái đêm đám tang ba mười lăm năm trước, khi ông Hoành dừng lại trước Giáp đứng ở hàng con cháu, nhíu mày như cố nhớ ra một khuôn mặt. Lần này ông không nhíu mày. Lần này ông biết rõ đó là ai.

Giáp là người quay mặt đi trước. Anh ta ngồi xuống lại, mắt nhìn xuống sàn.

Ông Hoành ngồi xuống bộ ván. Châm rót trà. Đĩa mứt gừng. Mạ nhìn ông, đợi.

– Năm ni chưa có. – Mạ nói.

Ông Hoành cầm chén trà. Ông uống một ngụm. Ông đặt chén xuống. Ông nhìn mạ, rồi nhìn sang Giáp, rồi nhìn xuống đĩa mứt gừng.

Ông không nói gì.

Tuyết đợi. Châm đợi. Trà đứng ở cửa buồng, cũng đợi. Mười lăm năm nay, không năm nào thiếu câu trả lời ấy. "Thì năm sau." Ba chữ, gọn như tiếng búa gõ đinh. Cả nhà đã quen nghe nó tới mức nó trở thành một phần của Tết, như mâm ngũ quả, như cành mai, như tiếng pháo giấy của con nít ngoài ngõ.

Ông Hoành không nói. Ông ngồi thêm chừng năm phút, uống hết chén trà, không đụng tới lát mứt gừng nào. Rồi ông chống gậy đứng dậy.

– Tui về. – Ông nói. – Chúc o năm mới.

Ông đi ra, đi nhanh hơn lúc vào, cây gậy gõ lộc cộc trên nền sân gạch. Ông leo lên xe, đóng sầm cửa. Chương nổ máy. Chiếc xe tải lùi ra khỏi kiệt, quay đầu, rồi chạy đi, không xả khói đen như mọi năm, vì máy đã yếu tới mức không xả nổi.

Gian giữa im lặng. Mạ vẫn ngồi trên ván, nhìn ra cổng tre. Giáp ngồi cạnh mạ, hai tay vẫn đặt trên đầu gối, nhưng Tuyết thấy hai bàn tay ấy đang nắm chặt lại.

Trà là người lên tiếng đầu tiên.

– Ổng không nói "Thì năm sau".

– Ừ. – Châm nói.

– Mười lăm năm. Lần đầu tiên ổng không nói.

Tuyết nhìn Giáp. Chị muốn hỏi anh ta tại sao lại quay mặt đi trước. Tại sao hai người đàn ông, mà theo chỗ chị biết chỉ gặp nhau đúng hai lần, một lần trong căn nhà lá ở Sa Huỳnh năm chín tư, một lần ở đám tang ba, lại nhìn nhau như hai người đã từng có một chuyện gì đó chưa nói hết.

Nhưng Giáp đã đứng dậy, đi ra sân, đứng dưới gốc khế, quay lưng vào trong nhà. Đứng như vậy rất lâu.

Và mạ, vẫn ngồi trên ván, lặng lẽ kéo đĩa mứt gừng về phía mình, xếp lại mấy lát mứt chưa ai đụng tới cho thật ngay ngắn, như để dành cho năm sau.

— Hết chương 17 —