Hai cây vàng trên mâm trà

Chương 14: Hai cây vàng trên mâm trà

Hai cây vàng nằm trên mâm trà, ngay cạnh đĩa mứt gừng, lấp lánh dưới nắng sớm mùng Bốn như hai miếng bánh in bọc giấy kiếng đỏ.

Ông Hoành vừa nói xong câu "Thì năm sau". Ông chưa kịp cầm chén trà lên thì Tuyết đã bước tới từ phía cột cái, đặt hai cây vàng xuống, rồi lùi lại một bước, khoanh tay.

– Con trả trước hai cây. – Tuyết nói. – Còn bốn cây, hai năm nữa con trả nốt.

Gian giữa im phăng phắc. Châm đang cầm ấm trà, dừng tay giữa chừng. Quyến đứng ở cửa buồng, bế con Tép bốn tuổi trên hông. Trà ngồi xếp bằng dưới chiếu, cạnh một anh thanh niên đeo kính, mặc áo sơ mi xanh nhạt, ngồi thẳng lưng như học trò lần đầu lên bảng. Ngoài hiên, Khỏe và Út Rớt đang ngồi uống rượu gạo với nhau từ sáng sớm, cũng im bặt, ngoái cổ vào nhìn.

Mạ không nhìn hai cây vàng. Mạ nhìn ông Hoành.

Ông Hoành nhìn hai cây vàng rất lâu. Rồi ông đưa tay ra, chậm rãi, dùng hai đầu ngón tay đẩy chúng về phía Tuyết, qua khỏi mép đĩa mứt gừng, tới sát mép mâm.

– Tui không lấy của con. – Ông nói.

– Răng không lấy? Vàng thật đó bác. Con mua ở tiệm vàng lớn trong chợ Bến Thành, có hóa đơn đàng hoàng.

– Tui biết vàng thật. – Ông Hoành nói. – Nhưng nợ của anh Lương thì o Thuần trả. Không phải con.

– Mạ con với con có khác chi đâu!

– Khác. – Ông Hoành nói. Giọng ông không to, nhưng chắc như gõ búa. – Anh Lương mượn tui. Anh Lương mất thì o Thuần trả. Đó là cái lẽ. Con là con, con không có nợ chi với tui.

Tuyết đứng chết trân. Mười một năm. Mười một năm nay ông già này mỗi năm tới một lần, ngồi ở đúng cái ván này, nhắc đúng một món nợ. Giờ chị đem vàng ra, ông lại không lấy.

– Bác ơi. – Chị nói, cố giữ giọng bình tĩnh. – Mười một năm nay bác tới đòi. Giờ có người trả, bác lại không nhận. Rứa bác muốn chi?

Ông Hoành không trả lời. Ông cầm chén trà lên, uống cạn, đặt xuống. Ông nhón một lát mứt gừng, nhai chậm rãi. Rồi ông đứng dậy.

– Tui về. Chúc o năm mới mạnh khỏe.

Ông đi ra. Lúc đi ngang qua Tuyết, ông dừng lại nửa bước, nhìn chị, cái nhìn của người già nhìn đứa con nít đang giận dỗi, vừa thương vừa mệt.

– Cất vàng đi con. – Ông nói. – Để mà nuôi thằng nhỏ.

Rồi ông ra xe.

Tuyết đứng giữa gian giữa, nhìn hai cây vàng nằm trơ trọi bên mép mâm. Chị quay sang mạ.

– Mạ! Mạ nói chi đi mạ!

Mạ cầm hai cây vàng lên, đặt vào lòng bàn tay Tuyết, gập mấy ngón tay chị lại.

– Cất đi con. – Mạ nói.

Đó là cái Tết đầu tiên trong mười một năm mà cả bốn chị em cùng có mặt ở căn nhà rường.

Tuyết về từ hai mươi tám tháng Chạp, dắt theo Khỏe và thằng Bắp sáu tuổi rưỡi. Xưởng may của chị giờ đã có mười hai cái máy, mười một người thợ, nhận gia công cho ba khách hàng ở chợ Bình Tây, hai khách ở An Đông, và cái khách sạn ở Đà Nẵng năm nào cũng đặt đồng phục. Năm ngoái, sau ba năm cày cuốc trả lại khoản bốn mươi triệu mà Khỏe làm mất, chị bắt đầu để dành được. Hai cây vàng kia là tiền chị gom suốt năm, từng tháng một, mua ở tiệm, cất trong cái hộp bánh thiếc dưới gầm giường.

Quyến về từ hai mươi chín, dắt theo Út Rớt và con Tép. Đi từ Năm Căn ra Huế mất ba ngày, ghe, xe đò, rồi tàu. Con Tép ói suốt dọc đường, ra tới Huế thì gầy rộc, nhưng vừa thấy cây khế giữa sân là reo lên, chạy tới ôm gốc cây như ôm người quen. Quyến bây giờ đen hơn, chắc hơn, nói chuyện đã pha nhiều chữ miền Tây, "dạ", "hông", "nghen", nhưng hễ thấy mạ là lại nhõng nhẽo như con nít, ôm cánh tay mạ không buông.

Còn Trà dắt theo anh Hiển.

Trần Đức Hiển hai mươi chín tuổi, cùng làm ở chi nhánh ngân hàng với Trà, người Huế gốc, nhà ở đường Chi Lăng. Anh ta hiền, nói nhỏ, đeo kính, tóc rẽ ngôi, mặc áo sơ mi ủi phẳng. Trà dắt anh ta tới nhà vào chiều mùng Ba, và ngay lập tức anh ta rơi vào một cuộc thẩm vấn mà về sau anh ta kể lại là còn khó hơn kỳ thi tuyển vào ngân hàng.

– Anh làm phòng chi? – Châm hỏi trước, nhỏ nhẹ.

– Dạ, phòng tín dụng ạ.

– Ba mạ anh làm nghề chi? – Quyến hỏi.

– Dạ, ba con dạy học, mạ con buôn bán vải ở chợ Đông Ba.

– Anh có biết uống rượu không? – Út Rớt hỏi từ ngoài hiên vọng vào.

– Dạ, con uống được chút ít.

– Chút ít là bao nhiêu? – Khỏe hỏi thêm.

– Dạ, chừng… hai chén.

Út Rớt và Khỏe nhìn nhau, lắc đầu thất vọng. Rồi tới lượt Tuyết. Chị khoanh tay, nhìn anh thanh niên từ đầu tới chân, đúng cái nhìn mà mạ vẫn dùng.

– Nhà anh có cho vay lãi không?

Anh Hiển ngẩn người ra. Anh ta nhìn Trà cầu cứu. Trà cúi mặt, vai rung rung vì nín cười.

– Dạ… – Anh Hiển nói, ngập ngừng. – Nhà con thì không. Nhưng ngân hàng con làm thì… dạ có ạ.

Cả gian giữa vỡ ra trong tiếng cười. Châm cười tới chảy nước mắt. Quyến ôm bụng. Út Rớt ở ngoài hiên đập tay xuống sàn. Ngay cả mạ, đang ngồi chằm nón ở góc ván, cũng cúi đầu xuống thật thấp, vai khẽ rung. Chỉ có anh Hiển là không hiểu tại sao mọi người cười, ngồi đỏ mặt tới mang tai.

Tối đó, sau khi anh Hiển về, Trà ngồi xuống cạnh mạ.

– Mạ thấy ảnh răng?

– Thằng nớ thật thà. – Mạ nói. Rồi thêm: – Mà thằng nớ nói "dạ có ạ" là đúng. Ngân hàng thì cho vay lãi.

– Mạ có cho con lấy không?

Mạ đặt cây kim xuống.

– Lấy thì lấy. – Mạ nói. – Nhưng đừng để nó tính lãi với nhà mình.

Trà ôm lấy mạ, cười rúc rích như con mèo.

Mấy ngày Tết, căn nhà rường chật ních người. Con Tép và thằng Bắp chạy khắp sân, leo cây khế, thả diều trên bãi sông, rồi về đánh nhau vì giành con mèo, con mèo tam thể đời sau, cháu của con mèo năm nào. Khỏe và Út Rớt ngồi ở hiên từ sáng tới tối, uống rượu, cắn hạt dưa, nói chuyện. Hai người đàn ông khác nhau hoàn toàn: một người nói nhanh như súng, một người nói chậm như trâu đi cày. Một người dị ứng với mọi thứ, một người chưa từng biết bệnh là gì. Vậy mà họ ngồi với nhau suốt bốn ngày không chán.

– Anh Út nè. – Khỏe nói, hắt xì. – Ở dưới Năm Căn có ai bị dị ứng hông?

– Dạ có. – Út Rớt nghĩ một lúc. – Con chó nhà em. Nó dị ứng tôm.

– Rồi làm sao?

– Dạ, tụi em cho nó ăn cá.

Khỏe gật gù, có vẻ thấy đó là một lời khuyên hữu ích.

Đêm mùng Hai, bốn chị em ngồi với nhau ở chái đông, quanh cái máy may mà Khỏe đã đạp năm cây rưỡi chở về. Lâu lắm rồi họ mới ngồi được như vậy. Quyến kể chuyện đầm tôm, chuyện bà Tư Kiểng già rồi mà vẫn chèo xuồng đi chợ. Tuyết kể chuyện xưởng, chuyện bà Lưu bắt đầu gọi chị là "con gái". Trà kể chuyện ngân hàng, chuyện những người tới vay tiền mà không biết cách tính lãi. Châm thì nghe, thỉnh thoảng cười, tay vẫn khâu một cái khuy áo.

– Chị Châm. – Quyến hỏi. – Thầy Vịnh có viết thư về không chị?

Châm không ngẩng lên.

– Mấy năm đầu có. Giờ thì không.

– Thầy có vợ chưa chị?

– Có rồi. Chín chín. Cô giáo dạy văn trên Đà Lạt.

Ba đứa em im lặng. Châm cắn đứt sợi chỉ, lật cái áo ra xem, rồi đặt sang bên.

– Đừng nhìn chị như rứa. – Chị nói. – Chị không có chi buồn.

Không ai tin, nhưng không ai nói ra.

Rồi tới mùng Bốn, và hai cây vàng trên mâm trà.

Sau khi ông Hoành ra khỏi gian giữa, Tuyết đứng đó một lúc, hai cây vàng nóng rực trong lòng bàn tay. Rồi chị chạy ra theo.

Ông Hoành đã lên xe, ngồi ở ghế phụ. Chương ngồi sau tay lái, mũ lưỡi trai kéo sụp. Mấy năm nay, theo lời chị Châm, năm nào Chương cũng ngồi lì trong xe, không vào nhà. Năm thì say xe, năm thì đau lưng, năm thì "để nó canh xe, chỗ ni lạ". Mạ có lần sai Trà bưng bánh tét ra mời, Chương nhận bánh qua cửa kính, cảm ơn, rồi kéo kính lên.

Tuyết đi vòng sang phía cửa lái. Chương thấy chị, hạ kính xuống.

– Chị.

– Anh Chương. – Tuyết nói. – Ba anh bị làm răng rứa? Mười một năm đòi nợ, giờ người ta trả, lại không lấy.

Chương nhìn chị. Gần mười một năm Tuyết mới nhìn kỹ khuôn mặt anh ta. Gần bốn mươi tuổi, khuôn mặt dài, gò má cao, đôi mắt một mí hơi trũng, cái mũi thẳng. Tóc dài phủ tai, hai bên tóc mai đã điểm vài sợi bạc. Một khuôn mặt bình thường, không đẹp không xấu, khuôn mặt mà người ta gặp ngoài chợ rồi quên ngay.

Anh ta liếc sang ghế phụ. Ông Hoành đang nhắm mắt, ngả đầu vào thành ghế, hình như ngủ.

Chương nghiêng người ra phía cửa sổ, nói nhỏ, nhỏ tới mức Tuyết phải cúi sát xuống mới nghe được:

– Chị đừng đưa vàng nữa.

– Răng?

– Ba tui… – Anh ta ngập ngừng. – Ba tui không cần.

Tuyết đứng thẳng lên, nhìn anh ta.

– Không cần thì đòi chi? Không cần thì mười một năm nay tới làm chi?

Chương không trả lời. Anh ta nhìn chị một lúc, trong mắt có một cái gì đó như lúng túng, như xin lỗi, như chính anh ta cũng không biết câu trả lời. Rồi anh ta lắc đầu, đưa tay lên kéo cái mũi lưỡi trai sụp xuống thêm một chút, che kín vầng trán.

Anh ta kéo kính xe lên. Nổ máy. Chiếc xe tải xanh rêu, giờ đã cũ hơn, sơn tróc nhiều chỗ, xả một đám khói đen giữa ngõ, rồi chạy đi.

Tuyết đứng ở cổng tre, hai cây vàng trong tay. Gió từ sông thổi vào, lạnh buốt. Ở ghế phụ của chiếc xe đang khuất dần, chị thấy ông Hoành không hề ngủ. Ông đã mở mắt, quay đầu lại, nhìn về phía căn nhà rường qua lớp kính sau, nhìn mãi, cho tới khi xe rẽ ở đầu chợ.

— Hết chương 14 —