Trái dừa trên bàn luật sư

Chương 1: Trái dừa trên bàn luật sư

– Cô luật sư cầm giùm tui trái dừa này, coi nó là của ai.

Ông già đặt trái dừa xiêm lên bàn, ngay trên xấp hồ sơ Bảo Nghi đang soạn dở. Trái dừa còn ướt, cuống còn tươi, nước nhỏ thành một vệt dài trên tờ đơn khởi kiện của người khác. Nghi kéo vội tờ giấy ra, lấy khăn giấy chặm, rồi mới ngẩng lên.

Ông chừng ngoài bảy mươi, ốm nhom, da sạm như vỏ dừa khô, đội cái nón vải bạc màu, áo bà ba nâu bỏ ngoài quần tây. Hai ống quần xắn tới gối, bắp chân còn dính bùn non. Ông đứng chứ không ngồi, dù cái ghế nhựa ngay sau lưng.

– Dạ, chú ngồi đi chú. – Nghi nói. – Trái dừa này chú hái ở đâu?

– Hái ở cây dừa thứ ba tính từ mé sông, trên đất của tui. – Ông vẫn đứng. – Mà giờ thằng Tám Lẹ nó nói cây đó của nó. Nó dời hàng rào qua đất tui ba thước. Cô coi, dừa tui trồng từ năm tám mươi sáu, nó nói của nó. Vậy cô nói coi, trái này của ai?

Văn phòng luật sư Quan Định nằm trên lầu một một tiệm bán ngư cụ, sát bến phà phường Long Phú. Dưới nhà treo lưới, treo phao, treo từng chùm lưỡi câu, mùi cao su và mùi dầu máy bốc lên theo cầu thang gỗ. Từ cửa sổ nhìn ra thấy sông Hàm Luông đục ngầu phù sa, chiếc phà sắt đang ì ạch quay mũi. Tháng Ba, nắng đã gắt. Cái quạt trần quay một vòng lại kêu cạch một tiếng như người già hắng giọng.

Chị Ba Huê ở bàn ngoài thò đầu vô:

– Ông Bảy Mão ở Cồn Ngang đó Nghi. Hồi sáng ổng đi đò ra từ năm giờ, đứng chờ dưới tiệm ông Hai lưới tới bảy giờ mới có người mở cửa.

Nghi đứng dậy, kéo cái ghế mây ra, đặt hẳn cạnh ông.

– Dạ, con là Châu Bảo Nghi. Chú cứ ngồi, kể từ đầu cho con nghe. Chuyện hàng rào bắt đầu hồi nào?

Ông Bảy Mão ngồi xuống, chậm rãi như sợ cái ghế. Ông kể. Ông nói tiếng miệt vườn, câu nào cũng dài, câu nào cũng phải đi vòng qua mấy chuyện khác rồi mới về tới chỗ cần nói. Nghi không cắt ngang. Cô học được điều đó trong sáu tháng về làm với chú Định: người quê kể chuyện như dắt mình đi dọc bờ mương, phải đi theo thì mới thấy được cái ao.

Đất của ông Bảy ba công rưỡi, nằm phía đầu cồn, giáp sông. Ông khai phá từ hồi cưới vợ, trồng dừa, xen ca cao, mé mương có mấy bụi chuối. Vợ ông mất sáu năm trước. Thằng con trai đi làm công ty trên thành phố, gởi về cho ông thằng cháu nội mười tuổi tên Tí. Đất giáp bên trái là nhà Tám Lẹ. Hai nhà ở cạnh nhau bốn mươi mấy năm, từng mượn nhau cái xuồng, từng uống chung xị rượu đế. Ranh hai bên là một hàng cây dâm bụt với ba cây dừa lớn ông Bảy trồng.

Ra Giêng, sau Tết chừng mười ngày, Tám Lẹ cho người đóng trụ bê tông, căng lưới B40, chạy một đường hàng rào mới lấn qua đất ông Bảy ba thước, nuốt luôn ba cây dừa lớn. Dọc theo hàng rào mới, Tám Lẹ trồng một hàng dừa giống cao chưa tới ngang hông, buộc dây ni lông xanh vô cọc tre.

– Tui qua hỏi, nó nói ranh cũ là do ba nó chỉ sai, giờ nó coi lại bản đồ rồi, ranh nằm chỗ đó. Tui hỏi bản đồ đâu, nó nói để bên xã. Tui lên xã, cán bộ địa chính nói phải làm đơn xin hòa giải. Tui làm rồi. Mà tui sợ. – Ông Bảy dừng lại, nhìn trái dừa. – Tui sợ nó có người đỡ lưng.

– Sao chú nghĩ vậy?

– Thằng Tám Lẹ nghèo hơn tui. Vậy mà Tết rồi nó mua chiếc xe máy mới, sơn đỏ chói. Trụ bê tông với lưới B40 đâu phải tiền củ khoai.

Nghi ghi chép. Cô hỏi ông giấy tờ đất. Ông móc trong túi áo ra một cái bọc ni lông gấp tư, trong đó là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp năm 2003, giấy nhỏ, mép đã sờn, đóng dấu ủy ban huyện cũ. Nghi trải ra trên bàn. Thửa đất có sơ đồ vẽ tay, có số đo các cạnh. Cạnh giáp nhà Tám Lẹ dài bốn mươi hai mét.

– Giấy này ghi rõ kích thước, chú. – Nghi nói. – Nếu đo lại mà khớp, ranh cũ là ranh đúng.

– Vậy là tui thắng hả cô?

– Chưa đâu chú. Mình phải đo. Mà đo thì phải ra tận nơi.

Chú Định từ phòng trong bước ra, tay cầm điếu thuốc chưa đốt. Chú sáu mươi bảy tuổi, tóc bạc trắng chải ngược, đeo cặp kính lão gọng đồi mồi trễ xuống mũi. Bác sĩ cấm chú hút thuốc từ hai năm trước, nên chú cầm điếu thuốc cho có, ngậm một hồi lại cất vô hộp. Chú liếc trái dừa, liếc ông Bảy, rồi liếc Nghi.

– Ông Bảy Mão, Cồn Ngang. – Chú nói, như đọc tên trong sổ. – Ông còn nhớ tôi không? Năm hai ngàn lẻ chín, vụ thằng con ông đụng xe.

– Nhớ chớ, ông luật sư. – Ông Bảy đứng bật dậy. – Hồi đó ông không lấy của tui đồng nào.

– Hồi đó ông nghèo quá tôi lấy không được. – Chú Định nói, rồi quay qua Nghi. – Vụ này con làm. Hôm nào xuống cồn thì đi với ông Bảy, đứng đúng chỗ người ta dời rào, chụp hình, hỏi hàng xóm. Đừng tin một bên. Kể cả bên mình.

Rồi chú đi vô, để lại điếu thuốc trên bàn chị Ba Huê. Chị Ba Huê lấy cất vô hộp, quen tay như người ta cất chìa khóa.

Chiều thứ Tư, Nghi theo ông Bảy xuống đò qua Cồn Ngang.

Đò máy chạy từ bến chợ ra cồn mất hai mươi phút. Nước ròng, sông lộ ra những bãi bùn láng bóng, cò trắng đứng rải rác như những mẩu giấy ai đánh rơi. Ông Bảy ngồi mũi, bóp cái nón vải trong tay, chỉ cho Nghi từng chỗ: chỗ kia hồi trước có cái lò chỉ xơ dừa, chỗ nọ có cây gòn bị sét đánh, cái cồn nhỏ đằng xa là chỗ năm bảy mươi tám ông bắt được con cá bông lau mười hai ký.

Cồn Ngang dài chừng hai cây số, bề ngang chỗ rộng nhất không tới bảy trăm mét. Dừa phủ kín, chỉ thấy mái tôn lấp ló. Một con đường bê tông rộng hơn thước chạy dọc giữa cồn, hai bên là mương, là vườn.

Nhà ông Bảy là căn nhà ván cột bê tông, mái tôn, hàng ba lót gạch tàu đã mòn. Thằng Tí đang ngồi chồm hổm ngoài sân nạo dừa cho mấy con gà, thấy khách thì đứng dậy khoanh tay chào, mắt tròn xoe nhìn cái cặp da của Nghi.

– Cô này là luật sư hả nội?

– Ừ. Đi rửa ly lấy nước cho cô.

Hàng rào mới chạy chéo qua vườn, trụ bê tông còn mới tinh, lưới B40 sáng loáng. Nghi đi dọc theo nó, đếm bước, chụp hình từng trụ. Bên kia lưới, ba cây dừa lớn cao vút, tàu lá xòe rộng, buồng trái lúc lỉu. Ngay dưới gốc chúng, bên phía Tám Lẹ, đất mới vun, một hàng dừa giống đứng thẳng tắp, cây nào cũng cột dây ni lông xanh vào một cọc tre, tàu lá non còn xếp như cái quạt chưa mở.

– Chú, hàng dừa nhỏ này Tám Lẹ trồng hồi nào?

– Đâu chừng ra Giêng. – Ông Bảy khịt mũi. – Dừa giống của tụi công ty. Nó cho ai đi ký giấy thì nó cho mười cây. Tui không đi, tui không có.

– Công ty nào chú?

– Công ty gì Đại... Đại Lộc chi đó. Cuối năm rồi có mấy người về họp dân, nói làm hồ sơ hỗ trợ dự án. Tui ngồi nghe một hồi thấy không hiểu, tui về. – Ông xua tay như đuổi ruồi. – Mà thôi, chuyện đó không liên can. Cô coi giùm tui cái rào.

Nghi ghi lại cái tên. Cô không hỏi tiếp, nhưng cô gạch dưới chữ "ký giấy" hai lần.

Ông Bảy dẫn cô tới gốc dừa lớn thứ ba sát hàng rào cũ. Ông vịn tay vào thân cây, ngửa mặt lên.

– Cô biết cây này mấy tuổi không?

– Dạ, con không biết.

– Học luật mà không biết đếm tuổi cây dừa. – Ông cười, lộ hàm răng thiếu hai cái. – Dừa nó không có vòng như cây gỗ đâu. Mà mỗi tháng nó ra một tàu lá, tàu già rụng xuống thì để lại một cái sẹo trên thân. Cô thấy mấy cái ngấn ngang này không? Một ngấn là một tàu. Một năm chừng mười hai, mười ba ngấn. Cây nhỏ thì mình đếm tàu, cây lớn thì mình đếm ngấn.

Nghi đưa tay sờ lên thân cây. Những ngấn tròn sát nhau, xám bạc, chồng lên tận ngọn.

– Vậy cây này phải mấy trăm ngấn, chú.

– Bốn chục năm. Tui trồng năm tám mươi sáu, năm con Tư Lành đi nghĩa vụ về. – Ông đập đập lên thân dừa. – Thằng Tám Lẹ mà nói ba nó trồng thì ba nó phải trồng hồi ổng chết rồi.

Nghi bật cười. Cô ghi lại năm, ghi lại chuyện ngấn lá. Chú Định dạy cô một thói quen: thân chủ kể gì cũng ghi, vì cái hôm nay thấy vô ích có khi mai lại cứu mình.

Nhà Tám Lẹ cách đó chưa tới năm chục thước. Nghi bảo ông Bảy ở lại, cô đi một mình. Cổng nhà Tám Lẹ có chiếc xe máy đỏ chói dựng nghiêng, bánh còn dính giấy dán của tiệm. Một người đàn ông chừng gần bảy mươi, mặc áo thun ba lỗ, đang ngồi vá lưới trên bộ ván, thấy cô thì đặt con thoi xuống.

– Cô là luật sư bên lão Bảy hả? – Ông hỏi trước khi cô kịp chào.

– Dạ, con là Nghi, luật sư ông Bảy Mão nhờ. Con qua hỏi chú vài câu, chú không muốn trả lời câu nào thì thôi.

Tám Lẹ nhìn cô một lúc lâu. Ông rót cho cô một ly trà đá, rồi tự rót cho mình.

– Hỏi đi.

– Ranh cũ là hàng dâm bụt với ba cây dừa. Bốn chục năm hai nhà không ai nói gì. Sao năm nay chú dời rào?

– Tại năm nay tui mới biết ranh sai.

– Chú biết bằng cách nào?

– Có người coi bản đồ giùm tui. – Tám Lẹ uống một ngụm trà. – Người ta đo bằng máy, bằng vệ tinh. Không phải đo bằng sải tay như lão Bảy.

– Người nào vậy chú?

– Cô hỏi chi?

– Dạ, vì nếu người đó có bản đồ thì ra hòa giải ở xã, mình đưa ra luôn, đỡ cho hai bên cãi nhau.

Tám Lẹ không trả lời. Ông cầm con thoi lên, luồn một đường cước. Một lúc sau ông nói, mắt vẫn dán vô mắt lưới:

– Cô còn trẻ, về quê làm luật sư chi cho cực. Cô coi, Cồn Ngang này nay mai người ta làm khu du lịch. Tui với lão Bảy cãi nhau ba thước đất làm gì, mai mốt cũng thành sân cỏ của người ta.

Nghi định hỏi tiếp thì có tiếng máy vo ve trên đầu. Cả hai ngước lên. Một chiếc máy bay không người lái bốn cánh lượn chậm trên ngọn dừa, đèn đỏ nhấp nháy. Nó bay một vòng qua vườn ông Bảy, dừng lại lơ lửng ngay trên hàng rào mới, rồi từ từ hạ xuống con đường bê tông.

Người điều khiển là một thanh niên chừng ba mươi, đội mũ rộng vành, áo sơ mi xanh dương ướt đẫm mồ hôi sau lưng. Cạnh chân anh là một cái chân máy ba càng và một cái hộp nhựa màu cam. Anh gật đầu chào Tám Lẹ như người đã quen, rồi quay sang Nghi.

– Chị là bên ông Bảy Mão phải không? Ủy ban xã gọi tôi, nói hai nhà có đơn xin đo lại ranh.

– Anh là cán bộ địa chính?

– Không, tôi ở công ty đo đạc. Xã thuê bên tôi đo. – Anh lau mồ hôi trán bằng mu bàn tay, chìa tay ra. – Huỳnh Gia Khải.

Nghi bắt tay anh. Bàn tay khô, chai ở chỗ ngón cái, chắc do cầm cái tay điều khiển cả ngày.

– Anh đo hôm nay luôn hả?

– Hôm nay tôi bay chụp lại hiện trạng thôi. Đo cắm mốc phải có mặt hai bên, có cán bộ xã. – Anh nhìn lên hàng dừa, nheo mắt. – Mà kỳ ghê. Chỗ này tôi bay rồi.

– Bay hồi nào anh?

– Tháng Mười Hai năm ngoái. – Khải nói. – Cho một công ty khác. Cả cái cồn này.

Tám Lẹ đặt con thoi xuống. Ông đứng dậy đi vô nhà, không chào ai. Cánh cửa lưới khép lại sau lưng ông, kêu cót két.

Nghi nhìn theo, rồi nhìn hàng dừa giống cột dây ni lông xanh đứng thẳng như một hàng lính đang chờ lệnh.

— Hết chương 1 —