Bà Sáu nghe bằng tai trái

Chương 9: Bà Sáu nghe bằng tai trái

Muốn nói chuyện với bà Sáu Ri thì phải ngồi bên trái bà, ghé sát, nói chậm, và đừng bao giờ nói hai câu một lúc. Nghi học được điều đó sau mười phút đầu, khi cô hỏi bà một câu về ngày tháng mà bà trả lời về con gà mái mới đẻ.

– Tai mặt tui điếc từ hồi năm sáu mươi tám. – Bà Sáu nói, gõ gõ ngón tay lên tai phải. – Pháo bên kia sông nổ một cái, tui đang gánh lúa, tui té xuống ruộng. Dậy thì tai này nó kêu o o tới bây giờ.

Bà tám mươi mốt tuổi, ở một mình trong căn nhà lá lợp lại bằng tôn ở cuối Cồn Ngang, phía đuôi cồn, chỗ nước ròng lộ ra bãi bần. Chồng mất từ năm chín mươi. Hai đứa con trai một đứa ở Cà Mau, một đứa ở Đồng Nai, mỗi năm về một lần. Bà nuôi gà, trồng mấy luống rau má, cắt bần đem ra chợ bán. Út Thoa là người chở bà ra phường, và Út Thoa cũng là người đã nói với bà rằng cô luật sư trẻ trên tiệm lưới là cháu ruột thằng Năm Tấn.

– Con Thoa nói cô là cháu nó, mà cô lại đi cãi cho nhà con Thoa. – Bà Sáu nói, nheo mắt nhìn Nghi. – Tui nghĩ hoài không ra. Cháu nó mà cãi cho người ta. Vậy tui mới đi.

Nghi không giải thích. Cô hỏi bà về ngày mùng bốn tháng Chạp.

Bà kể chậm, đứt khúc, có lúc quay về chuyện năm sáu mươi tám, có lúc nhảy qua chuyện đứa cháu nội ở Cà Mau. Nghi ngồi bên trái bà, kiên nhẫn đưa câu chuyện về lại. Từng mảnh ghép lại khớp với lời bà Mười Hến: chiếc xe khách, bánh mì nước suối, cái loa, phòng máy lạnh, cô áo dài xanh đọc giấy. Có mấy chỗ bà Sáu nhớ khác.

– Cô đó đọc mà tui nghe có tiếng ù ù à. Cái loa nó rè. Tui ngồi dãy sau, tai trái tui quay vô vách. – Bà nói. – Tui hỏi thằng Năm: "Đọc cái gì vậy Năm?" Nó cúi xuống nói vô tai trái tui: "Giấy hỗ trợ đó dì, dì cứ dạ là được." Rồi cô áo dài hỏi cả phòng có ai không hiểu chỗ nào không, ai cũng dạ, tui cũng dạ.

– Lúc bà lên bàn lăn tay, có ai đọc riêng cho bà nghe không?

– Có cô áo dài hỏi tui: "Bà đồng ý hả bà?" Tui nói dạ. – Bà Sáu nhìn Nghi. – Tui không biết đồng ý cái gì. Mà thằng Năm đứng sau lưng tui, tay nó vịn vai tui. Tui tin nó. Thằng Năm hồi nhỏ ăn cơm nhà tui hoài, ba nó với ông nhà tui là bạn chèo ghe.

Nghi cúi xuống cuốn sổ, viết thêm một dòng. Cô phải viết cho tay mình có việc.

Bà Sáu dẫn cô ra sau nhà. Dọc mé bãi bần, mười cây dừa giống đứng thành hàng, cọc tre, dây ni lông xanh. Cây nào cũng đã ra thêm tàu mới, tàu non xòe được nửa, xanh mướt như lá chuối. Dưới gốc có vun tro bếp, rải vỏ trấu.

– Cậu kỹ sư dạy tui vun tro. – Bà Sáu nói, giọng chợt tươi. – Trước Tết cậu xuống, cậu đẩy xe chở dừa tới từng nhà. Cậu dạy đào lỗ sâu chừng này, bỏ phân chuồng xuống trước, đặt cây nghiêng nghiêng chút. Cậu nói: "Bà ráng sống ba năm nữa ăn trái nha bà." Tui nói tui ráng.

Bà cười, móm mém. Nghi nhìn hàng dừa giống trên cái nền đất mà, theo một bản hợp đồng có công chứng đóng dấu đỏ, đã không còn là đất của bà từ hai mươi hai tháng Một.

– Bà ơi, bà có biết cậu kỹ sư đó tên gì không?

– Tui không nhớ tên. Cậu đó trắng trẻo, đeo kiếng, nói giọng ngoài Cần Thơ. – Bà ngừng lại. – Mà nhà nào ký giấy mới được dừa, nhà nào không ký thì không có. Ông Bảy Mão không ký, ổng không có. Ổng còn chửi.

– Tuần trước có chuyện gì hả bà? Bà nói người ta nói nhà bà không còn là của bà.

Bà Sáu chỉ ra phía mé sông. Có hai cây cọc bê tông nhỏ, đầu sơn đỏ, cắm cách nhau chừng hai chục thước.

– Mấy người bận áo công ty xuống cắm cái đó. Tui ra hỏi. Họ nói đất này công ty mua rồi, cuối tháng Sáu tui phải dọn đi. Họ nói tui ký giấy bán rồi, có công chứng. Tui nói tui ký giấy hỗ trợ. Họ cười.

Chiều thứ Bảy, hai mươi ba tháng Năm, văn phòng Quan Định dọn về Cồn Ngang. Chú Định đi đò lần đầu sau nhiều năm, ngồi mũi, tay vịn mạn, mặt tái vì sóng. Chị Ba Huê xách theo hai xấp giấy trắng, hộp mực lăn tay, ba cây bút bi và một bịch kẹo gừng. Nghi đi cuối, ôm cái máy tính xách tay.

Sân nhà ông Chín Sển là cái sân rộng nhất cồn, nền xi măng, có giàn bông giấy tím. Ông Chín sáu mươi tám tuổi, trưởng một chi họ lớn trên cồn, cũng là người đã cho mượn sân hôm mười bốn tháng Mười Hai năm ngoái, khi Văn phòng Bến Sông và người của công ty về "họp dân". Hôm nay ông bày ra hai chục cái ghế nhựa, một bình trà lớn.

Mười bốn người đến. Phần nhiều là người già, có hai ba người con cháu đi theo. Bà Mười Hến tới cùng Huyên, tay Huyên đã tháo băng, còn nẹp hai ngón. Tám Lẹ tới, đứng ngoài cổng một hồi lâu mới dám vô, ngồi ghế cuối. Ông Bảy Mão tới, dù ông không có tên trong hợp đồng nào. Ông nói ông tới làm chứng.

Từng người một, ngồi với Nghi hoặc với chị Ba Huê ở hai cái bàn kê riêng dưới giàn bông giấy, kể lại ngày hai mươi hai tháng Một. Ai biết chữ thì tự viết bản tường trình, ai không biết thì chị Ba Huê viết theo lời, đọc lại hai lần, rồi người kể điểm chỉ, có hai người làm chứng ký bên cạnh. Chú Định ngồi giữa sân, không ghi gì, chỉ nghe. Chú nói luật sư già thì nghe, luật sư trẻ thì viết.

Ông Bảy Mão là người kể dài nhất. Ông kể buổi họp ở chính cái sân này hôm mười bốn tháng Mười Hai. Người cầm loa là anh Năm. Đứng cạnh anh Năm là một người đàn ông trẻ hơn, áo sơ mi trắng đóng thùng, giày tây, giọng Sài Gòn, anh Năm gọi là "anh Triết bên công ty". Anh Triết nói ít, chỉ đứng cười, có lúc nói thêm vào chuyện "công ty sẽ hỗ trợ sinh kế cho bà con, trồng cây, nuôi con, bà con cứ yên tâm ở". Không ai nói chữ "bán". Không ai nói chữ "chuyển nhượng". Ông Bảy hỏi một câu: "Hỗ trợ thì sao phải đem sổ đỏ?" Anh Năm cười nói: "Để công ty biết nhà mình có đất thiệt, chú." Ông Bảy đứng dậy đi về.

– Tui về mà tui ân hận. – Ông Bảy nói. – Tui đi về một mình. Tui không kéo ai về theo.

Tới sáu giờ chiều, chị Ba Huê và Nghi có mười bốn bản tường trình. Mười ba người nhận ba chục triệu và bao gạo. Mười ba người nhận mười cây dừa giống trước Tết. Mười ba người tin mình ký giấy hỗ trợ. Người thứ mười bốn là ông Bảy Mão, không ký gì, không nhận gì, chỉ nghe.

Hôm sau và hôm sau nữa, Nghi dắt từng người ra Văn phòng công chứng Phước An xin bản sao hợp đồng. Mười ba bản hợp đồng chuyển nhượng, cùng một mẫu, cùng bên nhận là Công ty cổ phần Đầu tư Đại Lộc Thành, cùng ông Lương Quốc Triết đại diện, cùng câu "đã thanh toán đủ ngoài sự chứng kiến của công chứng viên". Giá ghi trên hợp đồng từ hai trăm bốn chục tới sáu trăm triệu. Không bản nào vượt quá một phần ba giá đất vườn ngoài thị trường.

Người cấp bản sao là công chứng viên Kiều Thị Nguyệt, một người đàn bà ngoài năm mươi, tóc cắt ngắn, đeo kính. Tới bản sao thứ năm thì bà ngẩng lên nhìn Nghi qua cặp kính, một cái nhìn lâu. Tới bản thứ chín thì bà hỏi, giọng rất nhỏ:

– Cô luật sư, mấy người này đều nói họ không biết mình ký hợp đồng chuyển nhượng hả?

– Dạ.

Bà Nguyệt im lặng. Bà đóng dấu bản sao thứ chín, đưa cho Nghi, rồi tháo kính ra, bóp sống mũi.

Sáng thứ Hai đầu tháng Sáu, Nghi và chú Định đưa ba người đại diện, bà Mười Hến, Tám Lẹ và ông Chín Sển, lên trụ sở Công an tỉnh nộp đơn tố giác. Người tiếp là Đại úy Hứa Văn Cường, cán bộ điều tra, chừng gần bốn mươi, nói chuyện chậm rãi, ghi chép kỹ. Anh đọc hết mười bốn bản tường trình, hỏi lại từng người đại diện mấy câu, hỏi cả chuyện chiếc xe khách, chuyện cái loa, chuyện bao gạo. Anh hỏi về những người được nhắc tên trong đơn.

Nghi đã ngồi rất lâu trước cái đơn tố giác đánh máy trên máy tính tối hôm trước. Trong đó có một dòng: "Người trực tiếp tổ chức đưa đón, cầm loa và giới thiệu đây là hồ sơ nhận hỗ trợ: ông Lê Văn Tấn, thường gọi là Năm Tấn, người điều hành thực tế Văn phòng môi giới nhà đất Bến Sông." Cô đã gõ dòng đó, xóa đi, gõ lại. Đơn là lời của thân chủ, không phải của cô. Mười ba người đều nói một tên. Cô để nguyên.

Đại úy Cường đọc tới dòng đó, ngừng lại, nhìn lên.

– Luật sư có quan hệ gì với người này không?

– Dạ, ông Lê Văn Tấn là cậu ruột của tôi. – Nghi nói. – Thân chủ tôi đã được thông báo bằng văn bản.

Anh Cường nhìn cô thêm một lúc. Anh không nói gì về chuyện đó. Anh chỉ ghi một dòng vào sổ, rồi giải thích cho ba người đại diện, bằng thứ tiếng dễ hiểu: cơ quan điều tra tiếp nhận tố giác, sẽ kiểm tra, xác minh trong thời hạn luật định. Một hợp đồng có công chứng là giao dịch dân sự. Việc có hay không có dấu hiệu tội phạm, ai phải chịu trách nhiệm, phải chờ kết quả xác minh. Bà con không được tự ý làm gì với tài sản đang tranh chấp, có chuyện gì thì báo công an xã.

– Tụi tui chờ được. – Ông Chín Sển nói. – Mà người ta có chờ không, anh?

Câu hỏi đó có câu trả lời ba ngày sau.

Chiều thứ Năm, Út Thoa gọi cho Nghi, giọng hớt hải. Người của Đại Lộc Thành đi khắp Cồn Ngang, phát cho từng nhà đã ký một tờ giấy đóng dấu đỏ. Nghi bảo chị chụp lại gửi qua. Tấm ảnh hiện lên trên màn hình, tờ giấy nằm trong bàn tay nhăn nheo của bà Sáu Ri:

"Thông báo về việc bàn giao mặt bằng. Căn cứ hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã được công chứng... Kể từ ngày tám tháng Sáu năm hai ngàn hai mươi sáu, công ty sẽ tiến hành rào chắn ranh giới khu đất dự án. Đề nghị các hộ dân hoàn tất việc di dời tài sản trên đất trước ngày ba mươi tháng Sáu."

Thứ Hai tới là ngày tám tháng Sáu.

— Hết chương 9 —