Hai lần bay qua Cồn Ngang

Chương 16: Hai lần bay qua Cồn Ngang

– Anh bay qua Cồn Ngang mấy lần?

Khải đang ngồi xổm trước bậc thềm văn phòng, cúi xuống thay cái ruột xe đạp cho thằng con ông Hai lưới. Anh ngẩng lên, tay còn cầm cái cần nạy lốp.

– Hai lần. – Anh nói. – Tháng Mười Hai năm ngoái, ba ngày, mười tới mười hai. Rồi tháng Tư năm nay, một ngày, hai mươi tháng Tư. Lần sau là bay cập nhật hiện trạng, Đại Lộc Thành đặt thêm, nói để làm hồ sơ dự án.

– Lần tháng Tư, anh có nhớ gì không? Bất cứ cái gì khác so với tháng Mười Hai.

Khải đặt cái cần nạy xuống. Anh hiểu ngay cô hỏi gì, Nghi thấy điều đó trong mắt anh. Hai tuần nay cô chỉ kể với anh những gì rồi ai ngồi trong phòng xử cũng sẽ nghe. Những điều cậu Năm nói tối hôm mưa thì cô không kể.

– Có. – Anh nói chậm. – Tôi nhớ hồi xử lý ảnh tháng Tư, tôi thấy nhiều vườn có những hàng chấm xanh nhỏ, thẳng tắp, cách đều. Như ai đó mới trồng cây con. Tôi nhớ vì thuật toán dựng mô hình bề mặt cứ bắt nhầm mấy cái cọc tre thành cây, tôi phải lọc tay từng khúc. Tôi tưởng bà con trồng lại sau mùa khô. – Anh ngừng lại. – Tháng Mười Hai không có mấy hàng đó. Tôi chắc. Ảnh tháng Mười Hai tôi coi kỹ lắm, vì đó là lần đầu bay cồn.

– Anh có nhớ những hàng đó nằm ở nhà nào không?

– Không nhớ từng nhà. – Khải nói. – Mà dữ liệu thì nhớ. Ảnh trực giao độ phân giải ba phân, có tọa độ từng điểm ảnh, có giờ bay ghi trong dữ liệu gốc. Đặt lên bản đồ địa chính là biết hàng cây đó nằm trong thửa của ai.

Nghi ngồi xuống bậc thềm cạnh anh. Dưới đường, xe bánh mì đi ngang, tiếng rao kéo dài.

Cô đã nghĩ về điều này từ đêm cậu Năm ngồi dưới mưa. Chín hộ dân nói họ bị lừa. Công ty nói nếu có ai lừa thì đó là người môi giới, công ty cũng là bị hại, còn hợp đồng vẫn đúng. Lời cậu Năm sẽ được nghe ở tòa, nhưng lời cậu Năm là lời của một người đang bị điều tra, đang có lý do để đổ cho người khác. Luật sư Chí sẽ nói đúng như vậy, bằng một giọng rất nhẹ nhàng.

Thứ cô cần là một việc mà chính công ty đã làm, bằng tiền của công ty, bằng người của công ty, và việc đó chỉ có nghĩa nếu công ty muốn người ta tin rằng họ không bán đất. Ai mua đất để đuổi người ta đi, lại tự bỏ tiền chở dừa giống tới, thuê kỹ sư xuống dạy trồng loại cây ba năm mới có trái?

Mười cây dừa giống. Bốn trăm cây. Phát ngày bảy tháng Hai. Chỉ cho hộ đã ký.

Nếu ở tòa công ty nhận đó là việc của công ty, công ty phải giải thích vì sao. Nếu công ty nói đó là chương trình hỗ trợ chung cho cả vùng, phát từ trước, phát cho mọi người, thì hai lần bay của Khải sẽ trả lời thay.

– Dữ liệu gốc nằm ở đâu?

– Ở máy chủ của Tân Phước. Hợp đồng với khách thì công ty giữ bản gốc năm năm. – Khải nói. – Tôi không lấy ra được, mà tôi cũng không lấy. Lấy ra là tôi vi phạm cam kết bảo mật với công ty.

– Em không nhờ anh lấy. – Nghi nói. – Em sẽ đề nghị tòa thu thập.

Chiều hôm đó, cô soạn đơn đề nghị tòa án thu thập chứng cứ: yêu cầu Công ty Đo đạc Tân Phước cung cấp toàn bộ dữ liệu ảnh bay gốc khu vực Cồn Ngang của hai đợt bay ngày mười tới mười hai tháng Mười Hai năm hai ngàn hai mươi lăm và ngày hai mươi tháng Tư năm hai ngàn hai mươi sáu, kèm thông tin thời gian bay và hệ tọa độ. Cô ghi rõ lý do: bị đơn đã tự mình yêu cầu mà không thu thập được, vì đây là dữ liệu của một doanh nghiệp thực hiện theo hợp đồng với nguyên đơn. Cô đề nghị tòa triệu tập anh Huỳnh Gia Khải, kỹ sư trực tiếp bay đo, làm người làm chứng để trình bày về quy trình và tính toàn vẹn của dữ liệu.

Ba ngày sau, chị Ba Huê đi tòa về, nói tòa đã ra văn bản yêu cầu Tân Phước cung cấp.

Tối đó Khải nhận một cuộc gọi của người sếp cũ. Anh mở loa ngoài cho Nghi nghe, đặt điện thoại trên bàn cà phê bờ kè. Giọng người sếp vừa gắt vừa mệt: Khải muốn hại công ty hả, Khải biết Đại Lộc Thành là khách lớn nhất năm nay không, Khải ra tòa nói bậy một câu là Tân Phước mất mối, có khi còn bị kiện vi phạm bảo mật.

– Anh Tùng. – Khải nói, giọng đều đều, giống giọng anh đọc tọa độ. – Tòa yêu cầu thì công ty phải cung cấp. Đó là luật, đâu phải em. Còn em ra tòa, em chỉ nói em bay ngày nào, giờ nào, máy nào, dữ liệu xử lý ra sao. Em không nói cái gì em không làm. Anh muốn em nói bậy, em cũng không biết nói bậy chỗ nào.

Đầu dây bên kia im lặng một lúc lâu, rồi cúp máy.

Khải úp điện thoại xuống bàn. Anh nhìn ra sông, nơi chiếc phà đang bật đèn pha quét một vệt dài trên mặt nước.

– Mai mốt chắc tôi phải về Mỏ Cày leo dừa thiệt. – Anh nói, cười.

– Leo dừa anh có biết đếm ngấn không? – Nghi hỏi.

– Ngấn gì?

– Ông Bảy Mão nói mỗi tháng cây dừa ra một tàu, tàu rụng để lại một ngấn. Đếm ngấn là biết tuổi cây.

Khải nhìn cô, rồi phá ra cười, tiếng cười lớn tới nỗi mấy bàn bên quay lại nhìn.

– Học luật xong về đếm ngấn dừa. – Anh nói. – Em đúng là luật sư của Cồn Ngang.

Người kỹ sư dạy trồng dừa còn khó tìm hơn dữ liệu. Võ Thành Nhân không làm cho Đại Lộc Thành. Anh làm cho một công ty giống cây trồng ở ven sông Hậu, phía Cần Thơ, công ty này ký hợp đồng cung cấp cây giống và "dịch vụ chuyển giao kỹ thuật" cho Đại Lộc Thành. Nghi gọi điện tới công ty giống, xưng tên, nói rõ mục đích. Người nghe máy nói anh Nhân đi công tác, rồi không gọi lại.

Sáng thứ Bảy, cô và Khải chạy xe máy xuống Cần Thơ. Hơn ba tiếng đường, qua hai cây cầu lớn, qua những cánh đồng lúa đang trổ đòng xanh rì. Giữa đường gặp mưa, hai người tấp vô một cái quán lá ven lộ, ngồi chờ dưới mái tôn, ăn hai tô bún cá nóng hổi. Mưa miền Tây tháng Tám tới nhanh đi nhanh. Khải lau yên xe bằng cái khăn rằn, đội cái nón bảo hiểm ướt lên đầu cô, cài quai giùm cô như người ta cài cho đứa nhỏ. Cô để yên.

Trại giống nằm sau một con đê đất, mấy dãy nhà lưới phủ đen, hàng hàng lớp lớp bầu đất cắm cây con. Võ Thành Nhân đang ngồi xổm giữa một luống dừa giống, cầm cái kéo cắt bỏ lá úa. Anh hai mươi chín tuổi, trắng trẻo, đeo kính gọng nhựa, đúng như bà Sáu Ri tả. Thấy hai người lạ đi vô, anh đứng dậy, chùi tay vào ống quần.

Nghi xưng tên. Mặt Nhân tái đi.

– Tôi không biết gì đâu chị. Tôi chỉ đi giao cây với dạy kỹ thuật.

– Em biết. – Nghi nói. – Em chỉ muốn hỏi anh chuyện giao cây với dạy kỹ thuật thôi.

Họ ngồi trên mấy cái thùng nhựa lật úp, giữa hai hàng dừa giống. Nắng sau mưa hắt xuống qua lưới đen thành những đốm sáng lỗ chỗ. Nghi hỏi từ từ. Ngày giao, số cây, ai đặt hàng, ai chỉ nhà. Nhân trả lời được hết, rõ ràng, như người làm việc kỹ: ngày bảy tháng Hai, bốn trăm cây xiêm xanh, mười cây mỗi hộ, bốn chục hộ. Danh sách hộ do người của Đại Lộc Thành đưa, đánh máy sẵn, anh không được giao cho ai ngoài danh sách. Có một bà cụ ở xóm dưới không có tên, chạy theo xin, anh không dám cho.

– Anh có thấy lạ không?

Nhân im lặng một lúc, mân mê cái kéo trong tay.

– Thấy lạ. – Anh nói. – Tôi làm chuyển giao kỹ thuật bốn năm rồi. Chương trình sinh kế mấy công ty làm thì thường làm cho cả xã, cả ấp, hoặc cho hộ nghèo. Chưa ai đưa tôi danh sách kiểu đó. Mà tôi làm công, công ty tôi nhận hợp đồng thì tôi đi.

– Buổi phát cây, anh nói gì với bà con?

– Tôi dạy đào lỗ, bón lót, đặt cây, tưới, vun gốc, phòng bọ cánh cứng. – Nhân nói. – Mấy cái đó là chuyên môn của tôi.

– Còn ngoài chuyên môn?

Nhân nhìn xuống đất. Một con chuồn chuồn đậu lên đầu cái kéo, rồi bay đi.

– Sáng hôm đó, ở đầu cồn, trước khi tôi đẩy xe cây vô xóm, có một anh bên Đại Lộc Thành dặn tôi. – Anh nói, giọng nhỏ. – Ảnh dặn kỹ lắm. Ảnh nói nếu bà con hỏi trồng làm chi khi dự án sắp làm, thì tôi nói dự án làm xong bà con vẫn ở, vẫn thu hoạch, công ty còn bao tiêu trái. Ảnh bắt tôi nhắc lại cho ảnh nghe. Tôi nhắc lại. Rồi tôi đi nói với bà con y vậy. Bà cụ ở cuối cồn, tai nghe không rõ, tôi phải nói vô tai trái bả, bả cười, nói bả ráng sống ăn trái.

Nghi ngồi yên. Cô nghĩ tới bà Sáu Ri ngồi trước bàn công chứng nghiêng tai trái lên nghe cậu Năm, rồi hơn hai tuần sau nghiêng tai trái lên nghe người kỹ sư này. Hai người đàn ông khác nhau, cùng đọc thuộc lời của một người thứ ba.

– Anh bên Đại Lộc Thành đó tên gì?

– Anh Triết. – Nhân nói. – Ảnh mặc áo sơ mi trắng, đi giày tây. Cả đoàn có ảnh mặc giày tây.

– Nếu tòa triệu tập anh làm người làm chứng, anh có ra không?

Nhân ngẩng lên. Mắt anh sau cặp kính đỏ hoe, không biết vì nắng hay vì gì khác.

– Tôi sợ mất việc, chị.

– Em biết. – Nghi nói. – Em không ép anh. Em chỉ nói với anh một điều: nếu tòa triệu tập, anh có nghĩa vụ có mặt và khai trung thực. Em sẽ đề nghị tòa gửi giấy triệu tập cho anh, để ai cũng thấy anh ra làm chứng là theo yêu cầu của tòa, không phải theo phe nào.

Nhân im lặng rất lâu. Rồi anh đứng dậy, đi dọc luống dừa giống, cúi xuống ngắt một chiếc lá úa, vò trong tay.

– Nếu tòa gọi thì tôi ra. – Anh nói, không quay lại. – Tôi chỉ nói những gì tôi nghe. Ảnh dặn tôi nói với bà con: trồng đi, dự án xong bà con vẫn ở.

— Hết chương 16 —