Tấm ảnh in màu của Tám Lẹ

Chương 2: Tấm ảnh in màu của Tám Lẹ

Cái máy đo đứng trên ba chân giữa vườn ông Bảy, cái đầu tròn như cái nồi cơm điện nhỏ, đèn xanh chớp đều. Khải cầm cây sào gắn đầu thu, đi từng bước dọc hàng dâm bụt cũ, cứ chừng năm thước lại dừng, chống sào thẳng đứng, nhìn cái bọt nước trong ống thủy, bấm một cái. Cái máy cầm tay kêu tít.

Sáng thứ Ba, trước hôm hòa giải hai ngày. Cán bộ địa chính xã là một cô gái trẻ tên Diễm, đứng cầm dù che nắng, tay kia cầm sổ ghi biên bản. Tám Lẹ đứng bên phía rào mới, khoanh tay. Ông Bảy đứng phía bên này, cũng khoanh tay. Hai ông già khoanh tay nhìn nhau qua tấm lưới B40 như hai con gà chọi bị nhốt hai lồng.

– Điểm này là gốc dâm bụt thứ nhất tính từ mé sông. – Khải nói to cho cả hai nghe. – Chú Bảy, chú Tám, hai chú coi có đúng chỗ không.

– Đúng. – Ông Bảy nói.

Tám Lẹ không nói gì. Cô Diễm ghi.

Nghi đứng dưới bóng dừa, chụp hình từng điểm. Cô để ý Khải làm việc rất kỹ. Anh không nói chuyện thừa, không đứng về bên nào, điểm nào hai bên chưa thống nhất thì anh hỏi lại hai lần, ghi cả ý kiến hai người. Có lúc Tám Lẹ cự:

– Chỗ đó gốc dâm bụt của ba tui trồng, chớ đâu phải của lão.

– Dạ, con không ghi ai trồng, chú. – Khải nói. – Con chỉ ghi cái gốc nằm ở tọa độ nào. Ai trồng thì xã với tòa xét.

Đo xong, anh xếp máy vô hộp nhựa cam. Mồ hôi chảy thành dòng sau gáy. Thằng Tí bưng ra một mâm dừa tươi đã chặt sẵn. Khải uống một hơi gần nửa trái rồi mới thở ra được.

– Chừng nào có kết quả anh? – Nghi hỏi.

– Tối nay tôi xử lý, mai gửi xã. – Anh lau miệng bằng cổ tay áo. – Tôi không nói trước được. Nhưng chị yên tâm, máy này sai số vài phân, không sai ba thước.

Lúc Nghi ra đò về, anh đi cùng chuyến. Hai người ngồi hai đầu băng ghế gỗ, cái hộp nhựa cam để giữa. Đò chạy được một đoạn, Nghi hỏi:

– Hôm bữa anh nói tháng Mười Hai năm ngoái anh đã bay cả cồn này cho một công ty khác.

– Ừ.

– Công ty nào vậy anh?

Khải nhìn ra sông một hồi.

– Cái đó tôi không nói được. Khách của công ty tôi. – Anh nói, không có vẻ khó chịu. – Chị là luật sư, chị hiểu.

– Dạ, em hiểu. – Nghi nói. – Em chỉ hỏi vậy thôi.

Anh gật đầu. Đò cập bến, anh xách cái hộp nhựa lên, chào cô một câu rồi đi về phía bãi giữ xe. Nghi đứng nhìn theo cái lưng áo xanh ướt mồ hôi, tự nhủ người này kín miệng, mà kín miệng thì làm chứng tốt.

Ngày hòa giải là thứ Năm. Phòng họp ủy ban xã Tân Hòa Lợi nằm ở dãy nhà cấp bốn mới quét vôi vàng, quạt treo tường thổi hơi nóng ra. Trên tường có bản đồ hành chính mới của tỉnh sau sáp nhập, màu xanh màu hồng chồng lên nhau, có người lấy bút bi khoanh tròn chỗ Cồn Ngang. Hội đồng hòa giải ngồi một dãy: ông phó chủ tịch xã, cô Diễm địa chính, một ông bên Mặt trận, một bà tổ trưởng tổ hòa giải ấp, mặt hiền như bà ngoại.

Ông phó chủ tịch nói ngắn, đúng giọng người đã chủ trì cả trăm buổi như vầy: đây là hòa giải, không phải xử, không ai thắng ai thua, mục đích là hai bên ngồi lại được với nhau. Hòa giải ở xã là bước bắt buộc trước khi đưa tranh chấp đất ra tòa, cho nên dù không thành thì cũng ghi biên bản đầy đủ.

Cô Diễm đọc kết quả đo. Cạnh giáp ranh giữa hai thửa, tính theo hàng dâm bụt cũ, dài bốn mươi hai mét mười hai, khớp với số đo trên giấy chứng nhận của ông Bảy. Diện tích thửa của Tám Lẹ tính theo ranh cũ cũng khớp giấy chứng nhận của Tám Lẹ, chênh chưa tới hai thước vuông. Còn nếu tính theo hàng rào mới thì thửa ông Bảy hụt gần một trăm ba chục thước vuông, thửa Tám Lẹ dư ra đúng chừng ấy.

– Chú Tám có ý kiến gì không? – Ông phó chủ tịch hỏi.

Tám Lẹ móc trong túi áo ra một tờ giấy gấp đôi, trải lên bàn. Đó là một tấm ảnh in màu khổ lớn, chụp từ trên cao xuống, thấy rõ từng ngọn dừa, từng mái tôn. Trên ảnh có ai đó dùng bút dạ đỏ vẽ một đường thẳng chạy chéo qua vườn ông Bảy.

– Đây. Bản đồ vệ tinh. Ranh nằm đường đỏ này.

Cả bàn chồm tới coi. Nghi cũng chồm tới. Cô nhìn đường đỏ, rồi nhìn những thứ còn lại trên ảnh. Hàng dâm bụt cũ còn nguyên. Chưa có hàng rào lưới. Mái nhà Tám Lẹ có một tấm bạt xanh đè mấy cục gạch, kiểu người ta che chỗ dột.

Khải ngồi ở ghế cuối, cạnh cửa sổ, chỗ dành cho đơn vị đo đạc. Anh đứng dậy, đi tới, cúi xuống nhìn tấm ảnh khá lâu. Rồi anh nói, giọng đều đều:

– Thưa anh phó chủ tịch, cái này không phải ảnh vệ tinh.

– Vậy là ảnh gì?

– Ảnh bay chụp bằng máy bay không người lái. Độ phân giải này vệ tinh không chụp được. Coi nè, thấy được cả mấy cục gạch trên tấm bạt. – Anh chỉ tay. – Với lại ảnh này chụp hồi chưa có rào. Tức là đường đỏ là có người vẽ thêm lên sau, chớ trong ảnh không có ranh nào ở đó.

Tám Lẹ đỏ mặt.

– Người ta vẽ cho tui. Người ta biết.

– Người ta là ai chú? – Bà tổ trưởng hòa giải hỏi, giọng nhẹ như hỏi cháu.

– Người ta... người ta làm bên đất đai.

Nghi không nói gì. Cô nhìn Khải. Anh đã quay về chỗ ngồi, mặt không đổi, nhưng hai bàn tay đặt trên đùi nắm lại.

Buổi hòa giải kéo dài thêm bốn mươi phút. Ông Bảy nói, giọng run, chuyện ba cây dừa trồng năm tám mươi sáu, chuyện bốn chục năm hai nhà mượn xuồng. Tám Lẹ nói ít dần. Rồi đến lúc ông phó chủ tịch hỏi hai bên có thống nhất trả ranh về hàng dâm bụt cũ hay không, Tám Lẹ nói:

– Cho tui về suy nghĩ.

Biên bản ghi: hòa giải không thành, hai bên đề nghị thêm thời gian. Ông Bảy ký, Tám Lẹ điểm chỉ. Ông phó chủ tịch dặn hai nhà về sống hòa thuận, có gì cứ lên xã. Mọi người đứng dậy, ghế nhựa kéo rột rẹt trên nền gạch.

Ra tới sân, ông Bảy giận run.

– Vậy là sao cô? Rõ ràng rồi mà nó còn suy nghĩ cái gì?

– Chú, hôm nay chú được nhiều hơn chú tưởng. – Nghi nói. – Biên bản đo của xã ghi rõ ranh cũ khớp giấy của chú. Nếu ra tòa thì đó là chứng cứ. Còn tấm ảnh của chú Tám thì cả hội đồng nghe anh Khải nói rồi.

– Nghe rồi thì sao? Nó vẫn không dời rào.

– Thì mình chờ coi người vẽ đường đỏ đó có dám ra mặt không.

Ông Bảy lắc đầu, đi trước ra bến. Nghi ở lại ký biên bản nhận bản sao. Lúc cô bước ra, Tám Lẹ đang đứng một mình dưới gốc bàng đầu ngõ ủy ban, hút thuốc rê. Ông thấy cô thì vứt điếu thuốc, lấy dép di cho tắt.

– Cô luật sư. – Ông gọi.

Cô đi lại. Tám Lẹ nhìn quanh, rồi nói nhỏ:

– Cô đừng nói với lão Bảy.

– Chuyện gì chú?

– Hồi ra Giêng, có thằng nhỏ chạy xe tới nhà tui. Nó nói tui ký giấy rồi, đất tui sắp bán cho công ty rồi, tui làm thêm cái này nữa thì nó cho thêm hai chục triệu. Nó đưa tấm ảnh đó, đưa luôn tiền làm hàng rào. Nó nói không cần thắng, cứ làm rối lên, rối càng lâu càng tốt. Nó nói lão Bảy cứng đầu, không chịu ký, mình làm cho lão mệt.

Nghi nghe lạnh sống lưng, mà mặt cô vẫn giữ yên.

– Chú nói chú ký giấy rồi. Giấy gì chú?

Tám Lẹ ngớ ra.

– Thì giấy hỗ trợ. Hồi tháng Chạp có xe đưa đi ký, ai ký thì được ba chục triệu với bao gạo. – Ông ngừng lại. – Sao, giấy đó có gì hả cô?

– Con chưa coi thì con chưa biết. – Nghi nói thật. – Chú còn giữ bản nào không?

– Tui có ký, chớ ai đưa giấy cho tui giữ. – Ông nhíu mày. – Thằng nhỏ nói giữ giùm, có gì nó báo.

– Thằng nhỏ đó tên gì chú?

– Tên Sang. Ốm ốm, đen đen, đeo cái dây chuyền bạc. Nó làm bên văn phòng nhà đất ngoài phường, cái văn phòng có treo bảng xanh gần chợ Long Phú đó. – Tám Lẹ lại nhìn quanh. – Tui nói với cô vậy thôi. Tui già rồi, tui không muốn lão Bảy giận tui tới chết. Mà hai chục triệu tui xài rồi, tui không có trả.

– Chú không cần trả con. – Nghi nói. – Mà chú suy nghĩ chuyện hàng rào đi. Biên bản đo nằm trên xã rồi, ra tòa chú không có đường nào đâu.

Tám Lẹ gật đầu, rồi lắc đầu, rồi đi ra phía bến, dáng lom khom như người vừa vác bao lúa.

Nghi về tới bến thì đò đã chạy chuyến trước, phải chờ chuyến sau. Khải đang ngồi trên bậc xi măng, cái hộp nhựa cam để bên cạnh, tay cầm ly nước mía. Anh thấy cô thì xích qua một chút, nhường chỗ có bóng mát.

– Cảm ơn anh hồi nãy. – Nghi nói.

– Tôi nói đúng chuyên môn thôi. – Anh nói. Rồi anh im một lúc. Ly nước mía chảy mồ hôi xuống tay anh. – Mà tôi phải nói với chị chuyện này. Tấm ảnh đó là ảnh của tôi.

– Ảnh anh bay hồi tháng Mười Hai?

– Ừ. Ngày mười một tháng Mười Hai, buổi sáng. Tôi nhận ra cái bạt xanh. Hôm đó gió, tôi phải bay lại khúc đó hai lần. – Anh xoay xoay cái ly. – Dữ liệu đó giao cho khách hàng rồi. Tôi không biết nó ra ngoài bằng cách nào, rồi lại có người lấy bút vẽ lên.

– Anh nói được khách hàng là ai chưa?

Khải không trả lời ngay. Đò ở xa đã rẽ nước quay về, tiếng máy nổ lụp bụp vọng qua mặt sông.

– Không phải chỉ có chuyện tấm ảnh. – Anh nói. – Tối hôm bữa tôi về, tôi mở lại bản đồ hiện trạng bên tôi làm cho khách. Tôi chỉ giao ảnh với số liệu thô. Phần ghi chú là bên khách tự thêm vào, rồi gửi lại nhờ công ty tôi in, đóng dấu xác nhận. Tôi chưa ký, nên tôi coi kỹ. – Anh nhìn thẳng vào Nghi lần đầu tiên. – Bản đồ của Công ty Đại Lộc Thành ghi đất ông Bảy Mão là đất trống. Không nhà, không cây. Ba công rưỡi dừa bốn chục năm, ghi là đất trống.

— Hết chương 2 —