Người nói lắp

Chương 8: Người nói lắp

Nhật ký Chim Sáo, ngày thử thứ ba mươi bốn. Độ khớp: năm mươi hai phần trăm. Phiên tập buổi chiều bị huỷ do người dùng từ chối đeo mũ.

Lục tới lúc chín giờ sáng, không mang vali. Anh chỉ mang theo một xấp giấy in, kẹp bằng cái kẹp sắt màu đen, và một hộp bánh pía mua ở bến xe tỉnh.

Anh ngồi xuống bậc thềm sau hè, chỗ anh vẫn ngồi uống cà phê. Tôi ngồi xuống cạnh anh. Ông nội đang ngủ lại sau bữa sáng trên ghế bố, mũ lưới tháo ra để trên cái ghế đẩu bên cạnh. Sáng nay ông không chịu đeo. Má nói từ hôm ông Hưng về, ông cứ nhìn cái mũ như nhìn con rắn.

– Em nói chậm. – Lục nói. Rồi anh ngừng. Môi anh mím lại, bật ra, mím lại, y hệt ông nội mỗi khi cố nói một chữ. – Em... em nói chậm, chị đừng... nói giùm em.

– Dạ.

– Hồi nhỏ, em nói lắp nặng lắm. – Anh nói. Mỗi chữ cách nhau một nhịp, có chữ vấp hai ba lần mới ra. – Lớp hai, cô giáo kêu em lên đọc bài. Em đọc chữ đầu không ra. Cô chờ. Cả lớp chờ. Rồi có một đứa ngồi bàn đầu đọc giùm em. Cả lớp cười. Cô không la đứa đó. Cô nói: "Thôi, Lục ngồi xuống đi, bạn đọc giùm rồi." Cô nói nhẹ nhàng lắm. Cô thương em. Từ đó, năm nào cũng vậy. Em mở miệng, có người nói giùm. Má em cũng vậy. Má em thương em nhất nhà, má em nói giùm em nhiều nhất.

Anh dừng lại, nhìn ra sân. Ngoài đó, một con gà mái dắt bầy con đi bới dưới gốc dâm bụt.

– Em học kỹ thuật. Em làm phần đoán chữ. Em nghĩ: nếu có cái máy nói giùm, nói nhanh, nói đúng, thì không ai phải chờ nữa. Không ai phải cười nữa. Người bệnh mở miệng là có câu trọn. Em làm ba năm. Em tự hào lắm.

Anh quay sang tôi.

– Rồi em xuống đây. Em thấy bác hất ly trà. Em thấy bác ném cái nhẫn. Em thấy bác chửi bà Tám mà máy đổi thành "mời bà vào nhà chơi". Em về, em mất ngủ mấy đêm. Em hiểu ra cái máy của em làm đúng y cái việc mà đứa bàn đầu làm với em hồi lớp hai.

Tôi không nói gì. Tôi không dám nói gì, sợ lỡ nói giùm anh một chữ.

Anh mở xấp giấy in, lật tới một trang có đánh dấu bằng bút đỏ.

– Cái này là điều khoản của chương trình. Ai mượn máy cũng ký, mà không ai đọc. Em làm ba năm cũng chưa đọc kỹ. Tối qua em đọc. Chị coi điều mười hai.

Tôi đọc. Rồi đọc lại cho chắc, chậm, từng chữ.

Điều khoản viết rằng mô hình giọng nói được dựng trong thời gian tham gia chương trình là tài sản riêng của người dùng. Bất kỳ việc chuyển giao, sao chép hay sử dụng mô hình giọng cho bên thứ ba đều phải có sự đồng ý của chính người dùng. Trong trường hợp người dùng vẫn còn khả năng tự quyết định, người thân không được thay mặt đồng ý. Sự đồng ý thể hiện qua thiết bị chỉ có giá trị khi thiết bị ở chế độ tắt đoán chữ và có ít nhất một người làm chứng không có quyền lợi liên quan.

Tôi ngẩng lên.

– Vậy là cái phụ lục ba em định ký...

– Ba chị ký phần đất được, nếu bác đồng ý bán. – Lục nói. – Nhưng phần giọng thì ba chị ký cũng không có giá trị. Giọng là của bác. Chỉ bác mới cho được. Mà bác phải tự nói, máy không được điền chữ nào. Em nghĩ bên ông Hưng không biết điều này. Hoặc biết mà nghĩ cứ cho bác bóp nhẫn ở chế độ thường là được.

Tôi nhìn sang ghế bố. Ông nội vẫn ngủ, ngực phập phồng. Cái mũ lưới nằm trên ghế đẩu bên cạnh, mấy sợi dây cáp xoắn lại như rễ cây.

– Còn một chuyện nữa. – Lục gập xấp giấy lại. – Em viết báo cáo giữa kỳ gửi công ty rồi. Em đề nghị đoán chữ phải để mặc định là tắt khi người bệnh trả lời những câu hỏi quan trọng: tiền bạc, đất đai, chữa bệnh, những chuyện như vậy. Muốn bật thì người nhà phải bật bằng tay, máy phải ghi lại. Chắc công ty không vui. Con số của em sẽ xấu đi. Nhưng mà...

Anh dừng lại. Tôi chờ. Năm giây. Mười giây. Con gà mái ngoài sân đã dắt bầy con đi qua tới bên kia hàng rào.

– Nhưng mà như vậy mới là bác nói. – Anh nói hết câu.

Lục về lúc trưa. Chiều đó, khi ông thức dậy, tôi ngồi xuống bên ghế bố, kể lại cho ông nghe điều mười hai. Tôi kể chậm, không thêm không bớt: giọng là của ông, chỉ ông mới cho được, phải tự nói, máy không điền chữ nào, phải có người làm chứng.

Ông nằm nghe, mắt nhìn lên trần. Khi tôi kể xong, ông nghiêng người, với tay lấy cái mũ lưới trên ghế đẩu. Ông không đeo. Ông chỉ cầm nó trên tay, lật qua lật lại, mấy ngón tay vuốt dọc theo những sợi dây mảnh, như người ta vuốt một tay lưới cũ để tìm chỗ rách. Rồi ông đặt nó xuống bụng mình, hai tay úp lên trên, và nằm như vậy cho tới tối.

Tối đó, ba về lúc mười giờ.

Tôi ngồi chờ ba ở hiên trước, trên cái võng má mắc giữa hai cây cột. Ba dựng xe, đi lên bậc thềm, thấy tôi thì khựng lại. Từ hôm cãi nhau tới giờ, hai cha con chưa nói với nhau câu nào.

– Ba. Con xin lỗi. Câu hôm trước con nói, con sai.

Ba đứng đó một lúc, rồi ngồi xuống bậc thềm, quay lưng về phía tôi, nhìn ra sân. Đèn đường ngoài ngõ hắt vô một vệt vàng đục.

– Con nói đúng một nửa. – Ba nói, không quay lại. – Ba có muốn nghe chữ đó. Ba có muốn không phải đụng vô cái kho nữa. Nửa còn lại thì con sai. Ba không lo cho cái tin nhắn. Ba quên cái tin nhắn đó lâu rồi. Ba tưởng vậy.

Tôi im. Tôi chờ.

– Năm đó ba mười chín. – Ba nói. – Ba gọi từ cái trạm điện thoại công cộng ở bến xe Lâm Kinh, xài thẻ trả trước. Thẻ còn có mấy đồng. Ba tính kỹ rồi, đủ nói chừng một phút. Ba tập câu đó cả tuần. Ba gọi giờ đó vì biết giờ đó ổng với bà nội ra bến chờ ghe cá cơm về, nhà không ai bắt máy, ba nói vô máy cho đỡ sợ. Ba nói gần hết thì thẻ hết tiền.

– "Con muốn sau này..." – Tôi nói khẽ.

– Ờ. Tới đó. – Ba cười, cái cười rất ngắn. – Ba đứng ở trạm điện thoại đó chừng một tiếng, không dám gọi lại. Thẻ mới mua phải đi xa. Ba nghĩ thôi, để tuần sau. Rồi tuần sau ba đổi chỗ trọ. Rồi ba nghĩ, ổng nghe rồi, ổng biết số chỗ ba làm, ổng không gọi. Ba chờ ổng gọi. Sáu năm. Ổng không gọi.

– Ba có để lại số chỗ ba làm không ba?

Ba quay lại nhìn tôi. Lần đầu tiên trong đêm đó, ba nhìn thẳng.

– Không. – Ba nói. – Ba tưởng có. Ba tập câu đó cả tuần, trong câu có số điện thoại quán. Mà thẻ hết tiền trước khi ba nói tới.

Gió biển thổi qua sân, mang theo mùi chượp từ kho. Tôi nghe tiếng sóng ở xa, đều đều, như tiếng ai đó thở trong giấc ngủ.

– Năm ba hai mươi lăm, bà nội con bệnh nặng. Có người quen ở làng lên Lâm Kinh nhắn. Ba về. Ba bước vô cổng, ổng đang đứng giữa sân phơi, cầm cây cào. Ổng nhìn ba một cái. Ổng nói: "Về rồi hả. Ăn cơm." Rồi ổng đi vô kho. Hai mươi bốn năm, ổng không hỏi ba một câu nào về sáu năm đó. Ba cũng không kể.

– Còn câu ba muốn nói sau chữ "sau này"?

Ba nhìn ra sân rất lâu.

– Ba muốn sau này mở một cái quán nhỏ. – Ba nói, giọng nhỏ lại, như nói với chính mình. – Quán cơm, bán mấy món cá kho, cá nục, cá bớp, kho bằng nước mắm nhà mình. Cái biển treo ngoài cửa, ba tính ghi là "Cơm nhà mắm Khẩm". Ba mười chín tuổi, ba nghĩ vậy là ba vẫn theo nghề nhà theo kiểu của ba. Ba muốn nói với ổng vậy. Ba chưa nói được.

Ba đứng dậy, phủi quần.

– Thôi. Ba đi ngủ. Mai ba còn đi chợ sớm.

Ba đi vô. Tôi nằm lại trên võng, nghe tiếng ba đi ngang qua ghế bố của ông. Tiếng chân ba dừng lại ở đó một chút. Rồi đi tiếp. Rồi tiếng cửa buồng khép lại.

Tôi không biết mình ngủ quên trên võng từ lúc nào.

Tôi giật mình thức dậy vì lạnh. Gió đã đổi hướng, thổi từ biển vô mạnh hơn. Đồng hồ trên điện thoại chỉ một giờ hai mươi sáng. Trong nhà tối om. Tôi đứng dậy định vô ngủ thì thấy một vệt sáng vàng hắt ra từ cửa kho mắm, ở cuối sân sau.

Tôi đi vòng ra sau. Cửa kho mở hé. Bên trong có ánh đèn pin đặt đứng trên nền đất, chiếu ngược lên mái tôn.

Ba tôi đứng giữa lối đi, trước thùng số mười bốn. Tấm ván đã được nhấc xuống, dựa vào chân thùng. Hai cục đá nằm ngay ngắn bên cạnh. Cái hũ sành bọc bao tải đã được bưng ra khỏi thùng, đặt trên nền đất, ngay dưới chân ba. Lớp bao tải ướt hôm bão bây giờ đã khô cứng, bạc màu.

Ba đứng nhìn cái hũ. Hai tay ba buông thõng. Ba không mở.

– Ba... – Tôi gọi khẽ. – Bà Tám nói đừng mở khi ông chưa cho...

Ba không trả lời. Ba chỉ ngẩng lên, nhìn qua vai tôi, về phía cửa kho.

Tôi quay lại.

Ở cửa kho, trong bóng tối, ông nội đứng đó. Ông không có ai dìu. Ông vịn một tay vào khung cửa, tay kia chống cây gậy tre má dựng ở góc nhà. Cái mũ lưới đã được đeo lại trên đầu, xệch qua một bên vì ông tự đeo. Dây cáp lủng lẳng nối với cái hộp máy kẹp trên lưng quần. Từ ghế bố ra tới đây là hơn hai chục bước, qua một cái sân đất và ba bậc thềm. Ông đi một mình.

Ông nhìn ba. Rồi nhìn cái hũ. Cằm ông giật nhẹ. Cái loa ở cổ rè lên một tiếng, rồi đọc, không to, không gắt, rõ từng chữ:

– Mở... đi.

— Hết chương 8 —