Có người làm chứng

Chương 10: Có người làm chứng

Nhật ký Chim Sáo, ngày thử thứ ba mươi sáu. Độ khớp buổi sáng: ba mươi tám phần trăm. Pin còn mười một phần trăm lúc chín giờ.

Chín giờ sáng, ông vẫn sốt ba mươi tám độ.

Má cho ông uống thuốc hạ sốt từ năm giờ, lau người bằng nước ấm, đắp khăn trên trán. Ông tỉnh, mắt mở, nhìn theo từng người đi qua đi lại, nhưng mỗi lần cố nói thì cái loa chỉ rè lên rồi đọc ra những tiếng "ừm" kéo dài. Tôi ngồi xác nhận từng chữ mà tay run. Ba mươi tám phần trăm. Từ năm mươi hai tụt xuống ba mươi tám chỉ sau một đêm.

Lúc tám giờ tôi mới nhớ ra cái hộp máy chưa sạc. Đêm qua ông tự đeo mũ đi ra kho, rồi về nằm, không ai nhớ cắm sạc. Tôi cắm vô, nhưng mới được nửa tiếng thì xe của ông Hưng đã đỗ trước cổng. Tôi rút ra, đeo lại cho ông. Mười một phần trăm.

Ông Hưng tới cùng hai người. Một cô luật sư trẻ, mặc áo dài xanh nhạt, ôm cặp da. Và một người đàn ông chừng sáu mươi, tóc bạc trắng, đeo kính lão, mặc sơ mi trắng cài kín cổ, xách một cái cặp vải cũ. Ông tự giới thiệu là công chứng viên Hà Đức Tâm, văn phòng công chứng ở thị trấn. Ông nói chuyện chậm, rõ, như người đọc văn bản cho người già nghe.

Lục tới sau đó mười phút, đi xe khách đêm từ tỉnh xuống, mắt thâm quầng. Anh ngồi vào góc nhà, chỗ chiếc ghế đẩu cạnh bàn thờ, mở máy tính bảng.

Cả nhà ngồi quanh cái bàn gỗ. Ông nội ngồi trên ghế dựa ở đầu bàn, có gối kê sau lưng, khăn ướt vẫn đắp trên trán. Ông nhìn quanh một lượt, rồi nhìn cái hũ sành trên kệ cạnh bàn thờ.

Cô luật sư bày hợp đồng ra bàn, giải thích từng phần. Phần đất trước, rồi tới phụ lục. Cô nói rất lễ phép. Khi tới phần xác nhận của ông, cô nhìn ông, rồi nhìn công chứng viên:

– Thưa chú, bác đang mệt. Em nghĩ để bác đỡ vất vả, mình cho bác xác nhận qua thiết bị ở chế độ chuẩn. Thiết bị sẽ đọc từng điều khoản, bác bóp nhẫn đồng ý là được. Thiết bị được chương trình bệnh viện cấp, có lưu nhật ký, em nghĩ đủ giá trị.

Ông Tâm đẩy gọng kính, nhìn sang Lục.

– Anh là người của chương trình?

– Dạ. – Lục đứng dậy. Môi anh mím lại, bật ra. – Dạ... em là kỹ sư phụ trách thiết bị của bác. Em không có quyền lợi gì trong việc mua bán này.

– Chế độ chuẩn là có đoán chữ, đúng không?

– Dạ đúng. Máy tự điền những chữ bác không nói ra được.

Ông Tâm gật đầu, chậm rãi lấy từ trong cặp vải ra một tờ giấy, chính là điều mười hai mà Lục đã in cho tôi. Chắc Lục đã xin số của ông qua ba tôi và gửi từ tối qua.

– Tôi đọc kỹ rồi. – Ông Tâm nói với cô luật sư, giọng vẫn chậm và rõ. – Mua bán đất thì tôi phải tự mình xác định được ý chí của người có đất. Còn phần giọng nói, điều khoản này ghi rõ, phải là lời tự nói, tắt đoán chữ, có người làm chứng không có quyền lợi liên quan. Tôi không chứng nhận một câu mà máy nói thay. Bác không nói được hôm nay thì mình hoãn.

Cô luật sư nhìn ông Hưng. Ông Hưng nhìn đồng hồ, rồi nhìn ông nội. Tôi thấy ông Hưng hơi bối rối, nhưng ông không cãi.

– Dạ, vậy mình thử. – Ông Hưng nói. – Bác mệt thì mình nghỉ, không sao.

Ông Tâm kéo ghế ngồi đối diện ông nội. Ông nói chậm, từng chữ:

– Thưa bác. Bác có muốn bán miếng đất này cho ông Mạch Gia Hưng không?

Ông nội nhìn ông Tâm. Cằm ông giật. Môi ông mím lại, bật ra. Cái loa ở cổ rè lên.

– Ừm.

Ông nhắm mắt lại, rồi mở ra. Cằm giật mạnh hơn. Cái gân ở thái dương căng lên dưới lớp lưới.

– Ừm... ừm.

Không ra. Ông thở dốc. Má tôi đưa ly nước tới, ông gạt đi. Ông cố lần nữa. Cái loa chỉ rè, rè mãi, rồi tắt tiếng. Trên điện thoại của tôi, cột chữ của sáng nay toàn những ô màu xám nhạt.

Ba tôi ngồi bên cạnh ông, hai tay đan vào nhau, đốt ngón tay trắng bệch. Lục ở góc nhà cúi gằm xuống máy tính bảng. Cô luật sư khẽ nói gì đó với ông Hưng. Ông Tâm ngồi yên, kiên nhẫn chờ. Năm giây. Mười giây. Ba mươi giây. Không ai nói giùm.

Tôi cắn chặt môi. Chữ "bán" nằm ngay đầu lưỡi tôi. Tôi biết ông muốn nói gì. Ông đã đánh vần cho tôi từng chữ cái. Tôi chỉ cần mở miệng nói: "Ông con muốn bán đất, ông con đã nói với con", và có lẽ ông Tâm sẽ hỏi lại ông, ông sẽ gật đầu, và mọi chuyện sẽ xong. Tôi ngẩng lên thì gặp ánh mắt Lục từ góc nhà. Anh không nói gì. Anh chỉ lắc đầu, rất khẽ, một cái, như người đứng trên bờ ra hiệu cho người dưới nước đừng vùng vẫy.

Thì có tiếng cửa sau mở ra đánh rầm.

Bà Tám Cót đứng ở cửa bếp. Bà mặc bộ bà ba nâu, đầu không đội nón, tóc búi củ hành gọn gàng hơn mọi ngày. Từ đêm bão tới giờ, đây là lần đầu bà bước chân vô nhà tôi qua lối cửa, chứ không phải đứng trên ghế đẩu bên kia bờ tường. Thằng Kèo lấp ló sau lưng bà.

– Tao nghe hết rồi. – Bà nói, không chào ai. – Thằng Kèo leo cây dừa nghe về kể. Tụi bây hỏi kiểu đó thì tới Tết ổng cũng không nói.

Bà đi thẳng tới ghế dựa, không thèm nhìn ông Hưng, không thèm nhìn công chứng viên. Bà đứng trước mặt ông nội, chống nạnh.

– Ông Khẩm. Ông bệnh hay ông làm biếng?

Ông nội trừng mắt nhìn bà.

– Mụ...

– Mụ cái gì. – Bà Tám cắt ngang. Rồi bà làm một việc mà không ai ngờ. Bà ngồi xuống cái ghế đẩu bên cạnh ông, giơ hai tay ra trước mặt như đang nắm một sợi dây thừng vô hình, và cất giọng hò, cái giọng già khàn khàn mà ngân:

– Hò dô ta, kéo lưới lên bờ...

Ông nội nhìn hai bàn tay bà. Rồi chậm rãi, ông giơ hai tay mình lên, cũng nắm lấy sợi dây vô hình đó, ngay phía sau tay bà. Hai bàn tay già cùng kéo một cái.

– Hò... dô... ta!

Cái loa ở cổ ông bật ra, không rè, không "ừm".

– Cá về đầy ghe, hò dô ta... – Bà Tám hò tiếp, rồi bà đổi lời ngay giữa nhịp, giọng không đổi chút nào: – Đất ông tính sao, hò dô ta!

Ông nội kéo sợi dây vô hình một cái nữa.

– Đất... bán... hò!

Ông Tâm ngồi thẳng người lên. Lục ở góc nhà ngẩng phắt đầu dậy, tay giơ màn hình máy tính bảng ra cho tôi thấy: hai cột màu đen, cao vút.

– Còn giọng ông thì sao, hò dô ta! – Bà Tám hò.

– Giọng... không!

– Không là không cái gì, hò dô ta!

Ông kéo sợi dây. Lần này ông không theo nhịp hò nữa. Ông buông tay xuống, nhìn thẳng vào ông Hưng, và cái loa ở cổ đọc một mạch, chậm, rõ, đúng từng chữ, cái câu mà tôi đã nghe đi nghe lại cả trăm lần trên cái gác lửng:

– Nhà mắm Khẩm đây. Không ai bắt máy thì cứ nói, tui nghe sau. Trời mưa thì đậy nắp thùng giùm cái.

Cả nhà lặng đi. Tôi nhìn ba. Ba đang nhìn ông, môi run run. Mãi sau này Lục mới giải thích cho tôi: một câu mà người ta tự nghe lại cả ngàn lần thì nó cũng thành câu quen miệng, như câu chửi, như câu hò. Tôi không bao giờ hỏi ông đã ngồi một mình nghe lại cuộn băng đó bao nhiêu lần trong ba chục năm.

Ông dừng một lúc lấy hơi, rồi nói tiếp, lần này từng chữ một, cách nhau từng nhịp thở:

– Giọng... tui... nói... chừng... đó. Đủ... rồi.

Ông Hưng ngồi im rất lâu. Tôi thấy ông nhìn cái hũ sành trên kệ, nhìn cái chén mắm nhỏ trên bàn thờ, nhìn ông nội. Rồi ông cúi đầu.

– Dạ. – Ông nói, và giọng ông lại bị rè đi một chút, như cái hôm ông nhắc tới bà nội. – Con hiểu rồi bác. Con xin lỗi. Con tưởng con đang giữ lại cho bác. Con không giữ được gì hết. Bác nói rồi.

Ông quay sang cô luật sư:

– Bỏ phụ lục đi em. Mình mua đất thôi. Giá đất giữ nguyên.

Ông Tâm hỏi lại ông nội từng điều trong phần mua bán đất. Ông nội trả lời được, chậm, từng chữ, có lúc phải nhờ bà Tám hò mở đường. Ông Tâm ghi chép, đọc lại, hỏi lại thêm hai lần cho chắc, rồi gật đầu.

Trước khi ký, ông nội giơ tay lên. Mọi người dừng lại.

– Thùng. – Cái loa đọc. – Thùng... cho... mụ Tám.

Bà Tám đang ngồi trên ghế đẩu, đứng bật dậy như bị kiến cắn.

– Ông nói cái gì?

– Bốn... mươi... thùng. Cho... mụ. Mụ... làm... mắm... dở. Tập... đi.

Bà Tám đứng đó, há miệng ra mà không nói được chữ nào. Năm mươi năm, đó là lần đầu tiên tôi thấy bà Tám Cót không cãi lại được.

– Bà Tám không làm chứng được nha. – Ông Tâm nói, giọng vẫn đều đều nhưng tôi thấy khoé mắt ông nhăn lại. – Bà có quyền lợi rồi.

Cả nhà phá ra cười. Bà Tám đỏ mặt, lầm bầm chửi gì đó, rồi quay lưng đi ra cửa bếp, đi được ba bước thì đứng lại, lấy vạt áo bà ba chậm mắt.

Hợp đồng được ký lúc mười giờ hai mươi. Ông Hưng bắt tay ba, rồi cúi xuống, nhẹ nhàng nắm tay ông nội.

– Bác cho con xin một điều. Mai mốt anh Tảo mở quán, con xin được mua nước mắm nhà mình cho khu nghỉ. Mua thôi, không kể chuyện gì hết.

Ông nội nhìn ông Hưng, rồi gật.

Khi khách đã ra tới cổng, ông nội quay sang ba. Ông giơ tay trái lên, chỉ vào ba. Cằm ông giật. Môi ông mím lại, bật ra, mím lại. Tôi thấy ông dồn hết sức, cái gân ở thái dương căng lên như dây đàn.

– Tảo...

Cái loa ở cổ kêu tít một tiếng ngắn. Cái đèn xanh nhỏ trên hộp máy chuyển sang đỏ, nháy hai cái, rồi tắt hẳn.

Ông vẫn há miệng. Môi ông vẫn mấp máy chữ tiếp theo. Nhưng không còn tiếng nào phát ra nữa.

Ba tôi quỳ xuống trước ghế dựa, nắm lấy bàn tay ông đang giơ lên giữa chừng.

– Dạ. – Ba nói. – Ba nói đi ba. Con nghe.

— Hết chương 10 —