Ba chữ phải nhớ

Chương 3: Ba chữ phải nhớ

– Một con vít mới thì nói lên cái gì? – Nam hỏi.

Tối Chủ nhật, con Ổi đã ngủ, hai vợ chồng ngồi ở bậc thềm trước cửa phòng thu, mỗi người một cốc chè gừng. Cơi kể cho anh về chiếc đài, về cái điện thoại cũ dưới gầm chạn, về tin nhắn sáng thứ Bảy của Lộc. Cô kể theo thứ tự, không thêm, không bớt.

– Có thể thằng Lộc mở ra xem, định mang đi sửa cho mẹ vui. – Nam nói. – Có thể chị Lựu lau bụi làm rơi con vít, lắp con khác vào.

– Có thể. – Cơi nói.

– Em nghĩ thằng Lộc làm gì mẹ?

– Em không nghĩ gì cả. Em chỉ thấy một con vít mới.

Nam uống hết cốc chè, đặt xuống bậc thềm, xoay xoay cái cốc trong tay. Anh là người tử tế. Tử tế theo kiểu không bao giờ nghĩ xấu về ai trước khi thấy tận mắt, và khi thấy tận mắt thì vẫn cố tìm một lý do để nghĩ tốt. Cơi lấy anh vì cái tử tế ấy. Tám năm làm dâu nhà Hoàng Văn Thụ, cô cũng khổ vì cái tử tế ấy.

– Nó là em anh. – Nam nói. – Từ bé nó đã hay làm mẹ vui. Anh thì không biết làm mẹ vui. Bây giờ mẹ ốm, nó lo, nó cuống, nó làm gì cũng vụng. Em đừng nghĩ nhiều.

– Em không nghĩ nhiều. – Cơi đứng dậy, cầm hai cái cốc. – Thứ Ba chú ấy bảo em đi cùng mẹ lên viện.

– Mẹ chịu cho em đi à?

– Chú ấy bảo mẹ chịu.

Thật ra bà Châu không chịu. Lộc gọi cho Cơi tối thứ Bảy, giọng khẩn khoản. Thứ Ba anh ta phải gặp mấy người cung cấp hàng, có thể phải bỏ ra ngoài giữa chừng. Mà mẹ lại không cho chị Lựu đi theo vào viện, bảo "đi với con ở thì người ta tưởng tao không có con". Mai Hương bụng to, không đi lại nhiều được. Nam ra công trường. Chỉ còn Cơi.

Bệnh viện nằm ở cuối một con đường hai bên trồng bàng. Tháng Mười, lá bàng chưa đỏ, mới loang lổ vàng. Lộc đỗ xe ở cổng, dìu mẹ xuống. Bà Châu mặc áo khoác dạ màu ghi, quàng khăn lụa, xách cái túi da cũ đã sờn quai. Bà ăn mặc như đi họp giao ban, không như đi khám bệnh.

Khoa thần kinh ở tầng ba. Hành lang chật, người già ngồi kín hai dãy ghế, có ông cụ cứ ba phút lại hỏi con gái "mình đến đây làm gì". Bà Châu ngồi thẳng lưng, mắt nhìn tấm biển chỉ dẫn trên tường, không nhìn ai. Cơi ngồi bên cạnh, cách một cái ghế trống.

Lộc đi đi lại lại ngoài hành lang, điện thoại áp tai.

– Em biết rồi... Em nói rồi mà, rằm tháng Mười... Anh cho em thêm mấy tuần... Không, em không trốn, em đang ở viện với mẹ em đây.

Anh ta hạ giọng, đi xa hơn về phía cầu thang. Cơi không cố nghe. Nhưng tai cô không biết thế nào là không cố.

Gọi đến số của bà Châu thì đã gần mười một giờ. Bác sĩ là một phụ nữ trạc bốn mươi, tóc cột gọn, đeo kính gọng nhựa đen, tên Hoài thêu trên túi áo blouse. Chị mời bà Châu ngồi, mời người nhà ngồi ghế sau. Lộc vừa kịp chạy vào, ngồi xuống cạnh Cơi.

– Bác thấy trong người thế nào ạ? – Bác sĩ hỏi.

– Tôi bình thường. – Bà Châu nói. – Con tôi bảo tôi không bình thường.

– Bác ngủ có ngon không?

– Không.

– Mấy giờ bác đi ngủ, mấy giờ bác dậy?

– Mười giờ tôi đi ngủ. Hai giờ tôi dậy. Có khi tới sáng không ngủ lại được.

– Vì sao bác dậy lúc hai giờ?

Bà Châu im một lúc. Cơi nhìn thấy bàn tay bà trên quai túi siết lại.

– Vì có người gọi cửa.

Bác sĩ Hoài không ghi gì ngay. Chị gật đầu, như đó là một câu trả lời bình thường.

– Bác kể cho cháu nghe được không ạ?

Bà Châu kể. Bà kể ngắn gọn, đủ ý, như đọc biên bản: ngày nào, mấy giờ, gọi câu gì, gõ mấy tiếng. Lần đầu tiên là đêm mồng ba tháng Mười. Lần thứ hai cách đó bốn hôm. Lần thứ ba đêm mười hai. Lần thứ tư đêm mười bảy. Lần nào cũng khoảng hai giờ mười lăm. Lần nào cũng câu ấy. Lần nào cũng bảy tiếng.

Lộc khẽ lắc đầu, nhìn bác sĩ, như muốn nói: chị thấy chưa.

– Bây giờ cháu hỏi bác mấy câu đơn giản nhé. – Bác sĩ Hoài nói. – Có câu dễ, có câu khó, bác cứ trả lời theo ý bác.

Chị hỏi hôm nay là thứ mấy, ngày bao nhiêu, đây là đâu, tầng mấy. Bà Châu trả lời không vấp. Chị đọc ba từ: quả cam, cái ghế, con đò. Dặn bà nhớ, lát nữa hỏi lại. Chị bảo bà lấy một trăm trừ bảy, rồi trừ tiếp bảy, cứ thế.

– Chín mươi ba, tám mươi sáu, bảy mươi chín, bảy mươi hai, sáu mươi lăm. – Bà Châu nói một mạch, rồi thêm. – Năm mươi tám, năm mươi mốt, bốn mươi tư. Cô cần tôi trừ đến đâu?

Bác sĩ Hoài khẽ cười.

– Thế là đủ rồi ạ. Bác làm nghề gì trước khi nghỉ hưu?

– Kế hoạch. Ở cảng.

– Thảo nào.

Chị cho bà vẽ một cái đồng hồ, điền số, đặt kim chỉ mười một giờ mười phút. Bà vẽ một vòng tròn tròn như dùng com-pa, mười hai con số đều đặn, hai cái kim đúng chỗ. Chị đưa bà một tờ giấy có một dòng chữ, bảo bà đọc rồi làm theo. Bà đọc to, rồi nhắm mắt lại đúng như tờ giấy bảo.

Trong lúc bà nhắm mắt, điện thoại của Lộc rung lên. Anh ta không tắt chuông. Tiếng chuông là một đoạn nhạc sôi động, vang khắp căn phòng hẹp. Lộc lóng ngóng bấm, bấm nhầm, đoạn nhạc lại kêu to hơn. Bà Châu mở mắt.

– Xin lỗi chị, xin lỗi mẹ. – Lộc nói, đứng dậy ra ngoài.

Bác sĩ Hoài quay lại với bà Châu.

– Bác nhắc lại cho cháu ba từ lúc nãy được không ạ?

Bà Châu nhìn chị. Môi bà mấp máy.

– Quả cam.

Rồi bà im. Mười giây. Hai mươi giây. Cơi nhìn thấy cổ bà đỏ lên dưới cái khăn lụa.

– Cái... – Bà nói, rồi lắc đầu. – Tôi không nhớ.

– Không sao ạ. – Bác sĩ nói.

– Có sao. – Bà Châu nói. – Ba từ. Tôi nhớ được lịch tàu của cả một quý.

Bác sĩ Hoài gõ gì đó vào máy tính. Lúc Lộc quay vào, chị bắt đầu nói, nói với cả ba người.

– Kết quả hôm nay chưa đủ để kết luận bác bị bệnh gì. Bác tính toán tốt, định hướng tốt, vẽ tốt. Phần nhớ lại thì kém một chút. Ở người lớn tuổi mất ngủ kéo dài, lo âu nhiều, phần nhớ ngắn hạn kém đi là chuyện hay gặp. Cháu sẽ cho bác làm thêm xét nghiệm máu, chụp phim, hẹn bác một tháng nữa quay lại.

– Còn chuyện mẹ tôi nghe thấy tiếng thì sao ạ? – Lộc hỏi.

– Nghe thấy tiếng người đã mất ở người lớn tuổi có nhiều nguyên nhân. – Bác sĩ Hoài nói, chậm rãi. – Có khi do thiếu ngủ, có khi do thuốc, có khi do bệnh. Cũng có khi là một tiếng động có thật, mà mình chưa tìm ra nó từ đâu. Cháu chưa nói được là cái nào.

Cơi ngẩng lên. Bác sĩ Hoài nhìn cô một giây, rồi nhìn lại màn hình.

– Trong lúc chờ, người nhà để ý giúp cháu: bác nghe thấy tiếng lúc mấy giờ, ở đâu trong nhà, có ai khác nghe thấy không. Cố gắng để bác ngủ đủ. Đừng để bác ở một mình nhiều quá.

Lộc gật đầu liên tục, cảm ơn rối rít.

Bà Châu vào nhà vệ sinh. Lộc đứng ở đầu hành lang, ngón cái gõ nhanh trên điện thoại. Hai phút sau, điện thoại trong túi Cơi rung. Nhóm "Nhà Hoàng Văn Thụ" có tin nhắn mới.

"Mọi người ơi, em vừa đưa mẹ đi khám về. Bác sĩ nói mẹ có dấu hiệu suy giảm trí nhớ, nghe thấy tiếng là triệu chứng. Phải theo dõi sát, không để mẹ ở một mình, không để mẹ tự quyết những việc lớn. Em sẽ thu xếp."

Cơi đọc tin nhắn hai lần. Mỗi câu đều có một chữ đúng. Gộp lại thì sai hết.

Cô ngẩng lên nhìn Lộc. Anh ta đã cất điện thoại vào túi, đang nhìn ra cửa sổ cuối hành lang, nơi có một cái cần cẩu xa xa của khu cảng mới. Gương mặt anh ta không có vẻ gì là vui. Nó chỉ mệt, mệt kiểu người đang chạy mà không biết mình chạy tới đâu.

Lộc gọi taxi cho mẹ và Cơi, bảo mình phải đi gặp người gấp, tối sẽ sang. Taxi chạy dọc phố Điện Biên Phủ. Hai hàng cây xà cừ già tán chụm lại thành vòm, nắng trưa lọt qua lốm đốm trên kính xe. Bà Châu ngồi sát cửa bên kia, túi da đặt trên đùi.

– Bác sĩ nói tao lẫn à? – Bà hỏi, mắt nhìn ra ngoài.

Câu ấy bà hỏi Cơi. Lần thứ hai trong một tuần mẹ chồng hỏi cô một câu không kèm câu chê.

Cơi nghĩ một lúc. Rồi cô nói lại, gần như từng chữ, những gì bác sĩ Hoài đã nói. Chưa đủ để kết luận. Tính toán tốt. Phần nhớ kém một chút. Mất ngủ, lo âu. Một tháng nữa khám lại. Và câu cuối: cũng có khi là một tiếng động có thật, mà mình chưa tìm ra nó từ đâu.

Bà Châu nghe hết, không ngắt lời.

– Thằng Lộc viết trong nhóm là tao suy giảm trí nhớ.

– Mẹ đọc rồi ạ?

– Tao đọc trong nhà vệ sinh. – Bà nói. – Tao chưa lẫn đến mức không biết đọc.

Xe dừng đèn đỏ ở ngã tư gần nhà hát thành phố. Một bà bán hoa đạp xe ngang qua, giỏ xe đầy cúc hoạ mi, thứ hoa đầu mùa. Bà Châu nhìn theo giỏ hoa cho tới khi nó khuất.

– Tao làm kế hoạch ba mươi hai năm. – Bà nói, giọng vẫn phẳng. – Một con tàu vào cảng chậm bốn tiếng, tao tính ra được mất bao nhiêu tiền neo đậu, bao nhiêu công bốc xếp, bao nhiêu ngày lùi của chuyến sau. Hôm nay tao không nhớ nổi ba chữ.

– Lúc ấy chú Lộc để chuông điện thoại, mẹ ạ. Ai đang nhắm mắt mà nghe chuông thế cũng giật mình.

Bà Châu quay sang nhìn cô. Lần đầu tiên trong buổi sáng ấy, bà nhìn thẳng vào mặt cô.

– Mày bênh tao à?

– Con nói cái con nghe thấy.

Bà quay lại nhìn ra cửa kính. Cơi thấy, trong hình phản chiếu mờ mờ trên tấm kính, môi bà mím chặt, rồi run. Bà không lau nước mắt. Bà để nó chảy xuống, chảy tới cằm, thấm vào khăn lụa, rồi thôi.

Về đến nhà, bà xuống xe, không chào, đi thẳng vào cổng. Chị Lựu chạy ra đỡ túi.

Đêm ấy Cơi ngủ chập chờn. Hai giờ mười sáu phút, điện thoại đầu giường sáng lên. Không phải Nam. Không phải Lộc. Trên màn hình là cái tên cô đã lưu tám năm mà chưa từng thấy hiện lên lúc nửa đêm: "Mẹ".

Cô bấm nghe.

– Mày đừng nói gì. – Giọng bà Châu thì thào. – Tao thức từ hai giờ. Sắp đến giờ rồi. Mày nghe.

Rồi bên kia im. Chỉ có tiếng thở của một người già, nhanh, nông. Một phút trôi qua, dài như một đêm. Rồi xa xa, rất khẽ, như vọng qua một lớp vải, một giọng đàn ông ồ ồ.

"...ơi, mở cửa cho tôi vào với."

Rồi tiếng gõ. Một, hai, ba. Cơi ngồi bật dậy, áp chặt điện thoại vào tai. Bốn, năm, sáu, bảy.

Tiếng thở bên kia đầu dây gấp lại.

– Mày nghe thấy không? – Bà Châu thì thào. – Mày làm nghề nghe. Mày nói cho tao biết, mày có nghe thấy không?

— Hết chương 3 —