Ông về gọi cửa

Chương 1: Ông về gọi cửa

– Ông về rồi. Ông đang gọi cửa.

Giọng bà Huyền Châu trong điện thoại không run. Nó phẳng và chậm, như giọng bà đọc biên bản giao ca ở cảng ba mươi năm trước. Chính vì nó phẳng mà Cơi ngồi bật dậy.

Đồng hồ trên đầu giường chỉ hai giờ hai mươi. Nam vẫn áp điện thoại vào tai, mắt nhắm, tóc bết một bên. Anh nói "mẹ ơi, mẹ đang ở đâu", rồi "mẹ cứ ngồi yên đấy", rồi "con sang ngay". Cái cách anh nói ba câu ấy, câu nào cũng đã nói rồi, làm Cơi hiểu đây không phải lần đầu.

– Lần thứ mấy rồi anh? – Cô hỏi khi anh đã cúp máy.

– Lần thứ tư. – Nam kéo cái áo khoác trên móc. – Thằng Lộc bảo đừng nói với em. Nó bảo mẹ không muốn em biết.

Cơi không hỏi thêm. Cô dém chăn cho con Ổi, nhét chân vào đôi dép, xuống mở khoá cổng. Ngõ Cầu Đất giờ này chỉ còn tiếng quạt thông gió của tiệm bánh mì đầu ngõ, mùi bột nướng đã nguội. Gió tháng Mười từ phía sông Lạch Tray thổi lên, chưa lạnh hẳn mà đã đủ để cô so vai.

Mười phút xe máy. Nam đi nhanh hơn mọi khi, phanh gấp ở ngã tư có cái đèn vàng nhấp nháy. Cơi ngồi sau, tay bám vạt áo chồng, nghĩ tới căn nhà ba tầng tường vàng cửa chớp xanh ở phố Hoàng Văn Thụ, nơi cô về làm dâu tám năm và chưa ngủ lại được đêm nào. Không phải vì không có phòng. Nhà có sáu phòng. Mẹ chồng cô chỉ không mời.

Đèn tầng hai sáng. Cổng sắt không khoá, ai đó đã mở sẵn. Trong sân, chiếc xe tay ga màu trắng của Lộc dựng xiêu, chìa khoá còn cắm.

– Thằng Lộc sang trước rồi. – Nam nói, như để trấn an chính mình.

Chị Lựu đứng ở chân cầu thang, áo len cài lệch khuy, hai tay ôm cái cốc nước ấm. Chị là người giúp việc Lộc tìm về cho mẹ từ hồi tháng Tám, quê ở bên kia sông Luộc, nói ít, cười ít, làm gì cũng nhẹ như sợ đánh thức ai.

– Bà ngồi ngoài hành lang, không chịu vào giường. – Chị Lựu nói nhỏ. – Chú Lộc đang ở trên ấy.

Cầu thang gỗ kêu dưới chân Nam. Cơi đi sau, đếm được mười chín bậc, như mọi lần.

Trên hành lang tầng hai, mẹ chồng cô ngồi trên cái ghế đẩu thấp, lưng thẳng, quấn tấm chăn len màu cỏ úa ngoài bộ đồ ngủ lụa. Tóc bà đã búi gọn. Đêm hôm khuya khoắt, bị gọi dậy bởi một giọng người chết, bà vẫn ngồi búi tóc trước khi gọi điện cho con. Cơi nhìn mái tóc bạc búi chặt ấy và thấy sợ hơn cả lúc nghe điện thoại.

Cửa phòng ngủ của bà sau lưng đóng kín. Bà ngồi quay lưng lại nó, như canh không cho ai đi vào, hoặc không cho cái gì đi ra.

Lộc quỳ một gối trước mặt mẹ, tay xoa xoa đầu gối bà qua lớp chăn. Anh ta mặc áo phông in hình con cá ngừ, quần soóc, rõ là vừa bật dậy từ giường.

– Mẹ mơ thôi mà. – Lộc nói, giọng dỗ trẻ con. – Mẹ nằm một mình, nhớ bố, nên mơ thấy bố. Con vẫn bảo mẹ rồi, mẹ sang ở với con, có Mai Hương, có cháu sắp ra, mẹ không phải nằm một mình trong cái nhà rộng thênh thang này nữa.

– Tao không mơ. – Bà Châu nói. – Tao đang thức. Tao nghe ông ấy gọi ở ngoài này, ngay chỗ tao đang ngồi. Tao mở cửa ra thì không có ai.

– Thì đấy. Không có ai mà mẹ.

Bà quay sang nhìn Nam. Bà không nhìn Cơi. Ánh mắt bà đi qua cô như đi qua cái lan can.

– Ai cho nó lên đây?

Câu ấy bà nói với Nam, nhưng đủ to.

– Con đưa vợ con đi cùng, mẹ. – Nam nói. – Nửa đêm, con không để cô ấy ở nhà một mình được.

– Con Ổi đâu?

– Con bé ngủ. – Cơi nói. – Con khoá cửa rồi, mẹ ạ.

– Để một đứa trẻ sáu tuổi ngủ một mình trong nhà mà chạy sang đây xem bà già điên. – Bà Châu nói, mắt vẫn nhìn Nam. – Vợ con giỏi thật.

Cơi đứng yên. Tám năm, cô đã học được cách đứng yên trong căn nhà này. Đứng yên ở mâm cơm khi bà gắp cho Mai Hương miếng chả mực và gắp cho cô cái đầu cá. Đứng yên ở đám giỗ khi bà giới thiệu với họ hàng "con dâu cả, làm cái nghề gì ấy, thu băng thu đĩa". Đứng yên năm ông Lâm mừng thọ bảy mươi, khi bà đóng sập cửa bếp lại vì ông bảo con dâu thu cho ông một bài hát.

Lộc đứng dậy, phủi đầu gối.

– Thôi, anh chị về đi. – Anh ta nói với Nam. – Em ở lại với mẹ đến sáng. Mai em đưa mẹ đi khám. Em đặt lịch ông bác sĩ thần kinh giỏi nhất thành phố rồi, thứ Ba này.

– Tao không đi khám.

– Mẹ đi cho con yên tâm. – Lộc cúi xuống, giọng hạ thấp hơn nữa. – Mẹ ơi, con biết mẹ thương bố. Nhưng bố đi hai năm rồi. Người chết thì không gọi cửa được.

Bà Châu không trả lời. Bà kéo tấm chăn chặt hơn quanh vai. Cơi nhìn thấy, ở chỗ cổ áo lụa hé ra, sợi dây chuyền vàng mảnh với chiếc nhẫn cưới của ông Lâm luồn vào giữa. Từ ngày ông mất, bà đeo chiếc nhẫn ấy trên cổ, không tháo ra cả lúc tắm.

Nam đứng giữa hành lang, không biết nên đi hay nên ở. Anh là con trưởng, là kỹ sư cầu cảng, ngày ngày tính tải trọng của những cái cầu cho tàu vạn tấn cập. Vậy mà đứng trước mẹ mình, lúc nào anh cũng như cậu bé lớp ba bị gọi lên bảng.

– Anh về đi. – Lộc nhắc. – Mai anh còn ra công trường. Việc ở đây em lo.

Cơi đi về phía cầu thang trước. Đi ngang cái kệ gỗ kê sát tường hành lang, cô liếc thấy chiếc đài bán dẫn vỏ gỗ của ông Lâm vẫn nằm đó, chỗ nó nằm từ bao giờ không ai nhớ. Bên cạnh là chồng sách hàng hải bìa xanh và cái ống nhòm đã mờ mắt kính. Chiếc đài ấy ông mang về từ một chuyến tàu đầu những năm tám mươi, hỏng từ lâu, chỉ để làm kỷ niệm. Cô nhớ lần đầu về ra mắt, ông đã cầm nó lên khoe với cô như khoe một đứa cháu.

Cơi bước xuống ba bậc thì bà Châu gọi.

– Này.

Cô dừng lại. Đây là lần đầu tiên trong tám năm mẹ chồng gọi cô bằng một tiếng gì đó không kèm câu chê.

Bà đã đứng dậy, tấm chăn tuột khỏi một bên vai. Lộc đang quay lưng, nói gì đó với Nam ở đầu kia hành lang về giờ hẹn bác sĩ. Bà Châu đi hai bước tới chỗ đầu cầu thang, nắm lấy cổ tay Cơi. Bàn tay bà lạnh và khô, ngón tay gầy siết chặt như cái kìm.

– Mày làm cái nghề nghe. – Bà nói, rất khẽ. – Mày nghe cho tao một câu thôi. Tiếng gì mà gõ như thế này.

Bà cầm sợi dây chuyền, nhấc chiếc nhẫn lên, gõ vào thành cái cốc sứ trên tay Cơi, cái cốc chị Lựu dúi cho cô ở chân cầu thang mà cô cầm từ nãy không để ý. Hai tiếng. Cạch. Cạch. Ngân lên mỏng mảnh trong hành lang im phăng phắc.

– Ông ấy gõ như thế. – Bà Châu nói. – Gọi tao một câu, rồi gõ. Bảy tiếng. Như hồi ông ấy còn ngồi hát. Mày nghe xem, người mơ thì có đếm được bảy tiếng không?

Cơi không trả lời được. Bà buông tay cô ra, kéo lại tấm chăn, quay về cái ghế đẩu, ngồi xuống quay lưng vào cửa phòng như cũ.

Lộc nhìn sang.

– Mẹ nói gì với chị đấy?

– Mẹ bảo em về trông con. – Cơi nói.

Cô không biết vì sao mình nói dối. Cô chỉ biết bàn tay mình đang cầm cái cốc sứ, và trong đầu cô, hai tiếng nhẫn gõ vào thành sứ vẫn còn ngân. Nó khớp vào một thứ tiếng khác cô đã nghe đi nghe lại nhiều lần trong tai nghe, bốn năm trước, trong phòng khách tầng một ngôi nhà này, một buổi chiều mưa.

Về đến nhà thì gần bốn giờ. Nam ngủ lại được ngay, như mọi người đàn ông Cơi từng biết. Cô thì nằm nghe con Ổi thở, nghe tiếng xe rác cuối ngõ lộc cộc, nghe chiếc xe chở cá đầu tiên của buổi sáng chạy về phía chợ.

Sáng ra, cô gọi điện cho Lộc.

– Mẹ ngủ chưa chú?

– Ngủ rồi chị. Năm giờ mới chịu vào giường. – Giọng Lộc khàn, mệt thật. – Chị đừng lo. Em có chị Lựu ở cùng mẹ rồi.

– Mẹ bị như thế từ bao giờ?

Bên kia im một lúc. Có tiếng chảo dầu xèo lên, tiếng ai đó quát "bàn sáu chưa ra món à". Lộc đang ở nhà hàng.

– Từ đầu tháng. – Anh ta nói. – Lần đầu em tưởng mẹ mơ thật. Lần thứ hai mẹ gọi em lúc hai giờ sáng, em đang kiểm kho ở nhà hàng trên đường Đồ Sơn, phóng một mạch về. Lần thứ ba mẹ tự mở cổng đi ra đường, chị Lựu phải chạy theo. Em không muốn nói to chuyện này lên. Chị biết mẹ rồi đấy, mẹ sĩ diện. Người ta mà biết bà Châu trưởng phòng ngày xưa giờ đêm đêm nghe ma gọi cửa thì mẹ không sống nổi.

– Mẹ có nói với chú là ông gõ nhẫn không?

– Gõ gì cơ?

– Gõ nhẫn vào chén. Như hồi ông hát.

Lộc cười, tiếng cười ngắn.

– Chị ơi, mẹ còn bảo bố mặc áo thuyền trưởng đứng ngoài cửa cơ. Mẹ nói gì thì mẹ nói. Đấy là triệu chứng. Em đọc rồi. Người già sắp lẫn hay nghe thấy tiếng người thân đã mất.

Cơi cúp máy, ngồi nhìn bức tường ố vàng của phòng thu bên kia sân. Đó là căn phòng mười hai mét vuông cô thuê lại của nhà bà cụ chủ đất, dán mút tiêu âm kín bốn bức tường. Căn phòng chỉ có một cái cửa sổ bé bằng hai bàn tay, đã bịt lại bằng ba lớp xốp. Mẹ chồng cô gọi nó là "cái hộp tối", và gọi việc cô làm trong đó là "hát hò".

Cô đã ngồi trong cái hộp tối ấy suốt tám năm, nghe tiếng của người khác. Tiếng cô dâu run run hát tặng bố mẹ trước ngày về nhà chồng. Tiếng ông cụ đọc lại bài thơ mình viết năm hai mươi tuổi. Tiếng một cuộn băng cát-xét mốc meo, có giọng một người lính hát ru con gái, mà đứa con gái ấy năm nay đã năm mươi tuổi, khóc trong phòng thu khi nghe cô phục hồi xong. Cô biết giọng người ta có những vết riêng như vân tay. Cô biết tiếng nhẫn gõ vào sứ khác tiếng nhẫn gõ vào thuỷ tinh, khác tiếng thìa gõ vào sứ.

Và cô biết bảy tiếng gõ ấy.

Bốn năm trước, một buổi chiều mưa trước ngày mừng thọ bảy mươi, ông Lâm đã ngồi trên cái ghế bành ở phòng khách, trước bộ micro cô mang từ phòng thu sang, hát một bài quan họ. Ông hát dở mà hát say, giọng ồ ồ của người cả đời gọi nhau trên boong tàu. Ông hát đến đâu thì gõ chiếc nhẫn cưới vào chén trà đến đấy, giữ nhịp. Hát xong, ông quay về phía cánh cửa bếp đang đóng chặt, gọi to một câu đùa, rồi gõ bảy tiếng liền, cười khà khà.

Bản thu ấy, cô chép vào một cái USB, đưa cho ông. Ông bảo để giỗ đầu ông thì mở cho cả nhà nghe. Giỗ đầu ông, không ai mở. Bà Châu bảo bà không nghe đồ nhảm.

Cơi đứng dậy, mở cửa phòng thu. Mùi mút xốp và bụi điện quen thuộc phả ra. Trên giá, chiếc ổ cứng đen ghi chữ "Năm 2022 – Khách quen" nằm giữa hai chiếc khác.

Cô chưa cắm nó vào máy. Tay cô dừng lại trên dây cáp, vì điện thoại trong túi rung.

Là tin nhắn của Lộc, gửi lúc chín giờ mười hai phút: "Chị ơi, bản thu bố hát hồi mừng thọ, chị còn giữ file gốc không? Em muốn làm video cho giỗ bố."

Cơi đọc tin nhắn hai lần. Giỗ ông Lâm vào tháng Ba. Bây giờ mới là tháng Mười.

— Hết chương 1 —