Phòng hội đồng

Chương 9: Phòng hội đồng

Phòng hội đồng của trường ở tầng một dãy nhà A, cửa sổ nhìn ra vườn trường có hai cây xà cừ già. Ba giờ chiều thứ Hai, Biền và Bảo ngồi xổm dưới cửa sổ ấy, lưng tựa vào tường, giữa đống lá xà cừ khô.

– Bị bắt thì sao? – Biền thì thào.

– Thì bảo đang nhặt lá. – Bảo nói. – Lá xà cừ làm phân xanh được đấy.

Trong phòng có tiếng ghế kéo. Biền nhổm lên nhìn qua khe chớp cửa. Thầy Quang ngồi đầu bàn, hai bên là hai thầy phó hiệu trưởng. Cô Hằng, cô Hân ngồi một phía. Phía bên kia là ba người của hội phụ huynh. Bác Sơn hội trưởng, người đàn ông to béo có xưởng xay xát ở đầu xã. Một bà Biền không biết tên. Và mẹ thằng Khánh, đeo kính râm đẩy lên đầu, cầm một tờ giấy đánh máy.

Mẹ Khánh nói trước. Giọng bà to, rõ, như người quen đứng trước đám đông.

– Chúng tôi không có ý gì với cháu Biền. Cháu học được, ngoan, chúng tôi biết. Nhưng thầy cô nghĩ xem. Lễ sáu mươi năm, đón khách tỉnh về, cựu học sinh về, toàn chuyện vui. Đang vui lại đặt cái hộp kèn của người đã mất lên sân khấu, thổi bài tiễn đưa. Mà người thổi lại là con nhà kèn đám. Ở quê mình, ai mà chả kiêng. Năm sau con cái chúng tôi còn thi đại học.

Bà Biền không biết tên gật đầu theo. Bác Sơn ngồi khoanh tay, không gật cũng không lắc.

Cô Hân định nói thì thầy Quang giơ tay ra hiệu cho cô đợi.

– Cảm ơn chị. Còn ý kiến nào khác không?

Cửa phòng hội đồng mở ra. Bác Thứ bảo vệ đứng ở cửa, ngượng nghịu như lần đưa ông Khoát vào kho.

– Thưa thầy, có anh Tuyển với cô Ngà xin vào.

Biền suýt đứng bật dậy. Bảo kéo áo nó ngồi xuống.

Bác Tuyển bước vào, áo sơ mi trắng, băng tang đen trên tay áo. Đi bên cạnh là bà Ngà, chống một cây gậy trúc, áo dài nâu như hôm ở đám. Cả phòng đứng dậy chào. Bà Ngà là hiệu phó cũ, dạy ở trường này gần ba mươi năm, ai trong phòng cũng từng là học trò hoặc đồng nghiệp đàn em của bà.

– Các thầy cô cứ ngồi. – Bà nói. – Tôi già rồi, nói ngắn thôi.

Bà không ngồi. Bà đứng chống gậy ở đầu bàn, đối diện với thầy Quang.

– Năm chín mươi, tôi là người đi lục cặp đội kèn. – Bà nói. – Tôi là người cầm cái ống ngậm lên, giơ ra trước phòng hội đồng này, cũng ngồi đúng cái phòng này, chỉ khác bàn ghế. Cậu Cừ bảo thầy Khoát cho em mượn. Thầy Khoát không nói gì. Thế là tôi tin cái mình muốn tin. Tôi nghĩ, con nhà ấy thì...

Bà dừng lại. Ngoài cửa sổ, Biền nghe rõ tiếng lá xà cừ rơi lộp độp xuống mái tôn nhà xe.

– Tôi không nói hết câu ấy ra miệng bao giờ. – Bà nói tiếp. – Nhưng ba mươi lăm năm nay, câu ấy vẫn nằm trong đầu tôi. Hôm đám thầy Khoát, tôi nghe cậu ấy thổi bài hành khúc, tôi mới biết là tôi sai. Mà tôi biết muộn. Thầy Khoát còn sai trước tôi, nhưng thầy ấy đã đi xin lỗi bằng cả cái đám của mình rồi. Tôi thì chưa.

Bác Tuyển đặt lên bàn một tờ giấy viết tay, bên trên có chữ ký của bác.

– Đây là lời tường trình của gia đình tôi. – Bác nói. – Bố tôi bán cây kèn số hai của trường năm một nghìn chín trăm chín mươi để lấy tiền chữa bệnh cho mẹ tôi. Anh Cừ không lấy gì cả. Tôi xin nhà trường lưu lại, và nếu được thì đọc lên trong lễ sáu mươi năm. Bố tôi dặn tôi phải làm việc này trước mặt người khác, không được làm lén.

Cả phòng im lặng. Mẹ thằng Khánh gấp tờ giấy đánh máy lại làm đôi, rồi làm tư.

– Chuyện cũ thì tôi hiểu. – Bà nói, giọng đã nhỏ đi nhiều. – Nhưng chuyện xui thì...

Bà Ngà quay sang nhìn mẹ Khánh. Bà nhìn rất lâu, ánh nhìn của một bà giáo già nhìn một học trò cũ trả bài không thuộc.

– Chị Hiền. Năm chị học lớp mười, tôi dạy chị môn Sử. – Bà nói. – Chị bảo xui. Năm chín mươi, cái trường này đã một lần sợ cái xui của nhà ấy. Sợ đến mức không ai dám hỏi thêm thằng bé một câu. Mất ba mươi lăm năm mới biết mình sợ nhầm chỗ. Bây giờ chị lại muốn sợ thêm một lần nữa à?

Mẹ Khánh không trả lời. Bà nhìn xuống mặt bàn.

Thầy Quang im lặng một lúc. Rồi thầy quay sang cô Hân.

– Cô Hân, em Biền có ở trường không?

– Có ạ. – Cô Hân nói, và Biền thấy cô liếc ra phía cửa sổ. Cô biết từ lúc nào thì nó không biết. – Em gọi được ngay.

Biền đứng dậy trước khi cô kịp gọi. Lá xà cừ khô rơi lả tả khỏi vai áo nó. Bảo đứng dậy theo, phủi quần. Hai đứa đi vòng ra cửa chính phòng hội đồng, đứng ở ngưỡng cửa. Cả phòng quay ra nhìn chúng nó.

– Em Biền. – Thầy Quang nói. – Thầy hỏi em một câu. Em có muốn nói gì không?

Biền đứng thẳng. Nó nghĩ đến bố trên mái đê, nghĩ đến câu "không ai hỏi bố thêm một câu". Bây giờ có người hỏi nó.

– Dạ, có ạ. – Nó nói. – Phường nhà em đi đám, người ta khóc. Bố em bảo kèn đám là thổi hộ những người không khóc được thành tiếng. Lễ này, em muốn thổi phần đầu cho người ta nhớ thầy Khoát, rồi phần sau thổi cho người ta vui. Thầy Khoát viết bài ấy cho trường mình vui.

Nó dừng lại, nhìn sang phía mẹ thằng Khánh.

– Nhưng nếu các bác thấy em đứng thổi chính là xui, thì em xin không đứng chính. Quyên thổi clarinet giỏi rồi, Quyên thổi được đoạn đầu. Em đứng ở hàng sau. Tiết mục vẫn là của thầy Khoát, không phải của em.

Phòng hội đồng im đến mức nghe được tiếng quạt trần quay. Bác Sơn hội trưởng gỡ hai tay đang khoanh, đặt lên bàn.

– Thằng bé này bằng tuổi con tôi. – Bác nói, giọng ồm ồm. – Con tôi mà nói được câu ấy thì tôi đã mở tiệc. Tôi rút tên tôi khỏi cái kiến nghị.

Bà Biền không biết tên cũng rút. Mẹ thằng Khánh im lặng rất lâu, rồi nói, không nhìn ai:

– Tôi cũng rút.

Thầy Quang gật đầu. Thầy cầm tờ chương trình lên, lấy bút ghi một dòng bên cạnh tiết mục "Kèn số 02".

– Tiết mục giữ nguyên. – Thầy nói. – Người thổi chính vẫn là em Biền. Em không phải đứng hàng sau.

Ra khỏi phòng hội đồng, Bảo đấm vào vai Biền một cái rõ đau.

– Mày điên à? Tự nhiên xin đứng hàng sau.

– Tao nói thật.

– Thì tao biết mày nói thật. – Bảo nói. – Nên mới điên.

Bà Ngà đi ra sau cùng, bác Tuyển đỡ một bên. Đi qua chỗ Biền đứng, bà dừng lại, nhìn nó từ đầu đến chân như hôm ở đám đã nhìn bố nó.

– Cháu về bảo bố cháu, cô Ngà xin lỗi. – Bà nói. – Bảo đúng thế. Xin lỗi.

Cả đội kèn đang đợi trong kho sau dãy nhà B. Không ai tập. Tú ngồi ôm cây tuba như ôm cái gối, Quyên với Nhung ngồi chụm đầu vào nhau, Mão đứng cạnh cái trống cái, hai tay cầm dùi. Linh Đan ngồi ở cây organ, mười ngón tay đặt trên phím mà không bấm.

Bảo đẩy cửa vào trước, giơ hai tay lên trời.

– Giữ!

Mão không nói gì. Nó nện ba tiếng trống cái, ba tiếng không bằng nhau, đúng như ông Đoái dạy. Tiếng thứ ba vang lâu đến mức cái cửa kho rung lên. Quyên hét lên một tiếng, Tú đứng dậy suýt đánh rơi cây tuba.

Bảo kể lại cho cả đội nghe chuyện trong phòng hội đồng. Nó kể hay hơn sự thật, thêm thắt mấy chỗ, nhưng đến đoạn Biền xin đứng hàng sau thì nó kể đúng từng chữ. Kể xong, cả kho im.

Linh Đan quay hẳn người lại trên cái ghế đàn.

– Cậu xin đứng hàng sau thật à?

– Ừ.

– Lần sau cậu định nhường cái gì thì hỏi đội trước đã. – Cô nói, giọng gắt, mặt đỏ lên. – Cả đội này không ai thổi được câu thứ tư như cậu. Quyên cũng biết thế. Đúng không Quyên?

Quyên gật đầu lia lịa.

Cô Hân đến muộn mười phút, vừa đi vừa cầm tờ chương trình. Cô không nói gì về cuộc họp. Cô chỉ bảo cả đội đứng vào chỗ, rồi giơ tay lên bắt nhịp. Chiều hôm ấy, lần đầu tiên, đội kèn của trường thổi trọn bài Hành khúc sân trường từ đầu đến cuối, phần chậm rồi đến ba tiếng trống cái, rồi phần nhanh, không đứa nào lạc. Khi nốt cuối dứt, bác Thứ bảo vệ đứng ngoài cửa kho vỗ tay một mình, rồi ngượng ngùng quay đi khép lại cánh cổng sau.

Tối ấy về nhà, Biền kể hết cho bố mẹ nghe. Mẹ vừa nghe vừa lau nước mắt bằng vạt tạp dề. Ông Đoái không nghe rõ, cứ hỏi đi hỏi lại "cái bà Ngà ấy à", rồi vỗ đùi bảo "bà ấy ngày xưa dữ lắm". Bố ngồi im, nghe hết, không chen một câu. Đến lúc Biền kể đến chỗ bà Ngà dặn "bảo đúng thế, xin lỗi", bố đứng dậy đi ra hiên.

Ăn cơm xong, phường có một đám tối ở xóm Trại. Bố đi một mình với chú Tèo và anh Phong, bảo Biền ở nhà học bài.

Gần mười một giờ đêm bố mới về. Bố dựng xe, để hộp kèn lên chiếc chõng tre ngoài hiên rồi đi tắm. Biền ra cất hộ cái hộp kèn vào nhà, như mọi lần. Cái nắp hộp chưa cài khoá. Nó mở ra để lau kèn cho bố.

Cây kèn của bố nằm trong hộp, sáng như vàng. Nhưng cái ống ngậm lắp ở đầu kèn không phải là cái ống ngậm bằng bạc khắc hai con số 02. Đó là cái ống ngậm dự phòng bằng đồng mạ, cái bố vẫn cất ở ngăn hộp phòng khi đánh rơi, đã ố xỉn một bên.

Biền lục khắp ngăn hộp. Lục cả túi áo phường bố vắt trên thành ghế. Cái ống ngậm bằng bạc không có ở đâu cả.

— Hết chương 9 —