Ngoài bờ đê

Chương 7: Ngoài bờ đê

Biền đi theo bố, cách mười bước, không bật đèn pin.

Con đường đất từ nhà ra đê nó đi hàng nghìn lần, nhắm mắt cũng biết chỗ nào có rễ tre, chỗ nào có rãnh nước. Bố đi chậm. Lên đến mặt đê, bố rẽ về phía trạm bơm, đi đến cái mái dốc cỏ nhìn xuống sông thì ngồi xuống. Biền đứng lại ở xa, sau một bụi cúc tần.

Mặt sông tối, chỉ có mấy ánh đèn thuyền câu lập loè phía bờ bên kia. Gió đầu tháng Mười một đã có hơi lạnh, mang mùi bùn non.

Bố đưa kèn lên môi.

Bố thổi Hành khúc sân trường. Lần này bố không thổi chậm. Bố thổi đúng nhịp hành khúc, chắc, sáng, từng nốt bật ra như bước chân của một đám học trò đi đều trên sân gạch. Biền chưa bao giờ nghe bố thổi kiểu ấy. Ở đám, bài nào bố cũng thổi cho người ta khóc. Bây giờ bố thổi như một thằng con trai mười bảy tuổi đứng trước cổng trường, ngực ưỡn ra, mắt nheo lại vì nắng.

Đến cuối câu thứ tư, bố dừng. Không luyến. Bố hạ kèn xuống, để trên đầu gối.

– Ra đây. – Bố nói, không quay lại. – Đứng sau bụi cúc tần thì muỗi nó ăn hết.

Biền đi ra, ngồi xuống cạnh bố. Cỏ ướt sương thấm qua quần.

Hai bố con ngồi im một lúc lâu. Một con cá quẫy dưới chân đê, nước vỗ lép bép vào bờ đá. Trên nóc trạm bơm, ngọn đèn sợi đốt duy nhất bị thiêu thân bu kín, ánh sáng vàng nhờ như lòng trứng vịt. Rồi bố nói, nhìn ra sông:

– Bố đoán được từ lâu rồi.

Biền quay sang nhìn bố.

– Năm ấy bà Khoát đi mổ, cả trường biết. Thầy đi dạy mà mặt xám như tro, có tuần thầy lên Hà Nội ba lần. – Bố nói. – Hôm phòng hội đồng hỏi, thầy không nói gì, bố nhìn mặt thầy là bố biết. Bố biết, nhưng bố không có gì trong tay. Mười bảy tuổi, con nhà kèn đám, bố đứng lên bảo thầy hiệu trưởng ơi thầy Khoát bán kèn, thì ai tin bố?

– Thế sao bố không nói với ông nội?

– Ông nội mày tin bố. Không cần nói. – Bố cười một tiếng ngắn trong cổ họng. – Ông nội mày chỉ bảo một câu: thôi, về đi đám với tao. Thế là bố về.

– Còn cái ống ngậm?

Bố cầm cây kèn lên, tháo cái ống ngậm bằng bạc ra, đặt lên lòng bàn tay. Trong bóng tối, Biền không nhìn thấy hai con số, nhưng nó biết chúng ở đấy.

– Họp xong, người ta trả cặp cho bố. Cái ống ngậm vẫn nằm trong cặp, không ai đòi. Kèn mất rồi thì giữ ống ngậm làm gì. – Bố xoay cái ống ngậm giữa hai ngón tay. – Bố lắp vào kèn của bố từ đấy. Ba mươi lăm năm. Mẹ mày tưởng bố giữ để nhớ cái nhục. Không phải. Bố giữ vì nó là thứ duy nhất chứng minh bố từng được thầy cho mượn. Thầy không nói, thì cái ống ngậm nói.

Biền nhìn cái vật nhỏ màu trắng đục trong lòng bàn tay bố. Ba mươi lăm năm, nó nằm trên môi bố ở hàng nghìn cái đám, nghe hàng nghìn người khóc.

– Bố có giận thầy không?

Bố nghĩ rất lâu.

– Có. – Bố nói. – Nhưng bố không giận thầy bằng giận cái phòng hội đồng ấy. Hai mươi mấy người lớn ngồi đấy. Không ai hỏi bố thêm một câu. Không ai hỏi bố mượn để làm gì, tập bài gì, tập ở đâu. Người ta nhìn cái áo bố mặc, nhìn cái nghề nhà bố, là người ta có câu trả lời rồi.

Bố lắp cái ống ngậm vào lại đầu kèn.

– Hôm nay mày nghỉ học vì cái nắm muối phải không?

Biền giật mình. Rồi nó nghĩ: chắc mẹ biết từ cô Hằng, mà mẹ biết thì bố biết.

– Vâng.

– Đừng trốn như bố. – Bố nói. Giọng bố không to, nhưng mỗi chữ rơi xuống như một tiếng trống cái của ông Đoái. – Bố trốn ba mươi lăm năm. Bố được cái gì? Được cái ống ngậm. Mai mày đi học. Đứa nào đặt muối thì mày cứ để đấy, mang về cho mẹ mày muối dưa.

Biền bật cười, rồi thấy mắt mình cay. Bố đứng dậy, phủi cỏ trên quần, đi trước về nhà. Đến chỗ rẽ xuống ngõ, bố nói thêm một câu mà không quay lại:

– Mà cái câu luyến ấy, đúng là bố nghĩ ra. Thầy bảo sai. Thầy sai.

Sáng thứ Tư, Mão đứng ở cổng trường từ sáu rưỡi. Nó đứng cạnh cái cột cổng, cái cặp đeo trước bụng, mặt như thằng chờ bị xử. Thấy Biền đạp xe tới, nó bước ra giữa đường chặn lại.

– Mày phải nghe tao nói. Mày không nghe thì mày cứ đâm xe vào tao.

Biền dừng xe.

Mão giơ cái điện thoại ra, mở nhóm chat của lớp. Tối thứ Bảy, đi viếng về, Mão gửi vào nhóm một đoạn video. Đoạn video ấy dài hơn một phút, quay cả lúc Biền thổi bài viếng, cả lúc bố thổi Hành khúc sân trường. Bên dưới Mão viết: "Biền nhà tao thổi kèn hay vãi. Đứa nào chê thì gặp tao." Có ba đứa thả tim. Không ai bình luận.

– Tao muốn khoe. – Mão nói, giọng lạc đi. – Tao giữ chuyện này mười năm rồi, tao mệt. Tao nghĩ cả lớp nghe mày thổi thì sẽ biết. Tao ngu. Đứa nào đấy tải về, cắt ra mười lăm giây, đăng lên trang tâm sự. Tao không biết là đứa nào. Tao thề trên mộ ông tao.

– Ông mày còn sống.

– Thì tao thề trên cái mộ sau này của ông tao.

Biền nhìn thằng bạn mình. Cái mặt tròn của Mão phờ phạc, hai mắt thâm như hai ngày không ngủ. Nó nhớ năm lớp một, Mão theo nó đi đám chỉ để được ăn xôi gấc, nhớ mười năm Mão chưa hở một chữ với ai.

– Mày ngu thật. – Biền nói. – Lên lớp đi. Muộn bây giờ.

Mão thở ra một hơi dài như bánh xe xì hơi, rồi đi theo nó vào sân trường, suốt đường cứ lẩm bẩm "tao ngu, tao ngu".

Trên bàn thứ ba hôm ấy không có muối. Thằng Khánh vẫn ngồi ở bàn gần cửa ra vào, cúi gằm mặt suốt giờ truy bài. Giờ ra chơi, Linh Đan quay xuống. Lần đầu tiên từ hôm thứ Hai.

– Tớ báo cái bài ấy lúc mười giờ tối Chủ nhật. – Cô nói. – Tớ nhắn cho người quản lý trang, nhắn đến bốn giờ sáng họ mới trả lời. Họ gỡ lúc bảy giờ. Hôm thứ Hai tớ nhắn tiếp, bắt họ nói ai gửi bài. Họ nói rồi. Tớ đã báo cô Hằng.

Biền không nhìn về phía cửa ra vào. Nó cũng không cần nhìn.

– Cậu muốn biết là ai không? – Linh Đan hỏi.

Biền nghĩ một lúc.

– Không. – Nó nói. – Cô Hằng biết là được rồi.

Linh Đan nhìn nó như nhìn một bài văn mà cô chưa chấm được điểm. Rồi cô nói, nhỏ hơn:

– Hôm ở đám, tớ không quay đi. Cậu có thấy không?

– Có.

– Tớ không quay đi vì tớ muốn nghe hết bài. – Cô nói, rồi quay lên ngay, cầm quyển Hoá lên che mặt, như thể vừa lỡ nói một câu đáng lẽ không được nói.

Biền ngồi nhìn cái chun buộc tóc màu xanh lá suốt tiết ba. Con cá nhựa nhỏ đung đưa mỗi khi cô cúi xuống chép bài. Nó không chép được chữ nào.

Trống tan trường, thằng Khánh đứng chờ ở đầu cầu thang. Nó đợi cả lớp xuống hết, chỉ còn Biền với Mão, mới bước ra. Hai tay nó đút sâu trong túi quần, mặt đỏ lựng.

– Cô Hằng bắt tao xin lỗi mày. – Nó nói. Rồi nó ngừng lại, như thấy câu ấy chưa đủ. – Mà tao cũng muốn xin lỗi. Bà nội tao bảo người thổi kèn đám hay rước vía người chết về nhà. Tao nghĩ đăng lên cho vui. Tao không nghĩ hơn nghìn người thích.

Mão xắn tay áo bước lên. Biền giữ nó lại.

– Nắm muối hôm thứ Hai cũng là mày à?

Khánh gật đầu, không dám ngẩng lên.

– Thế lần sau mày mang muối về cho mẹ mày muối dưa. – Biền nói. – Muối hột đắt lắm, đổ ra bàn phí.

Khánh ngẩng lên, há miệng nhìn nó, không biết nên cười hay nên sợ. Mão thì cười phá lên, cười đến mức phải vịn vào lan can. Biền đi xuống cầu thang. Nó thấy nhẹ, cái nhẹ lạ lùng của người vừa đặt xuống một thứ mình tưởng sẽ phải vác suốt đời. Nó nghĩ đến bố ngồi trên mái đê, nghĩ: hoá ra câu ấy dùng được thật.

Chiều thứ Tư, bác Tuyển đến nhà Biền. Bác đi một mình, mặc áo sơ mi trắng, đeo băng tang đen trên tay áo, ôm trước ngực một cái bọc vải nâu dài. Bố đang ngồi ở hiên. Bố đứng dậy, mời bác vào nhà. Bác không vào. Bác đặt cái bọc xuống bậc hiên, rồi cúi đầu trước bố, cúi rất thấp.

– Anh Cừ. Thằng Bảo nói với anh rồi. Tôi đến để nói lại cho đàng hoàng, bằng mồm người lớn. Bố tôi có lỗi với anh. Tôi xin lỗi anh thay bố tôi.

Bố đứng im. Mẹ đứng trong cửa bếp, tay nắm vạt tạp dề.

– Sáng nay nhà tôi mở cái tủ gỗ lim của bố tôi. – Bác Tuyển nói, rồi cởi cái bọc vải ra. – Chìa khoá bố tôi đeo ở cổ đến lúc mất. Trong tủ có cái này.

Trong bọc là một cây kèn trumpet còn mới, sáng loáng, nằm trong một cái hộp nhựa đen. Trên nắp hộp, một mảnh giấy dán bằng hồ, chữ viết nét nghiêng: "Kèn số 02. Trả trường."

– Bố tôi mua lại từ năm hai nghìn lẻ ba. – Bác nói. – Cất hai mươi hai năm, không dám mang trả. Người bán bảo bán kèm ống ngậm, bố tôi không lấy. Bố tôi bảo ống ngậm của cây kèn số hai thì đã có người giữ rồi.

Biền nhìn xuống cây kèn mới. Ở đầu kèn, chỗ đáng lẽ phải lắp ống ngậm, chỉ có một cái lỗ tròn trống không.

— Hết chương 7 —