Con trai ông Cự

Chương 8: Con trai ông Cự

Cô nhân viên thu tiền ở xí nghiệp quản lý nhà nhìn tờ biên lai, nhìn Khiết, rồi hỏi một câu mà bốn mươi ba năm nay chắc chưa ai ở đây hỏi:

– Anh là gì của bà Vạn?

Khiết đứng trước cái ô cửa kính có khoét một lỗ hình bán nguyệt, tay cầm bốn mươi hai nghìn đồng. Văn phòng thu tiền ở tầng một một toà nhà ba tầng cũ, trần cao, quạt trần quay chậm, tường quét vôi vàng, mùi giấy cũ lẫn mùi mực dấu. Trên băng ghế gỗ sau lưng anh có ba bà cụ ngồi chờ, ai cũng cầm một tập biên lai buộc chun.

– Dạ, cháu là... hàng xóm ạ. Đóng hộ.

Cô nhân viên nhún vai, như thể câu trả lời nào cũng được. Cô đóng dấu, xé liên màu hồng, đẩy qua lỗ cửa. "Phòng 312, nhà B4. Người thuê: Phùng Thị Vạn. Kỳ: tháng Mười một." Ở ô "người nộp tiền", Khiết cầm cái bút bi buộc dây vào thành quầy, ký tên mình. Nét chữ anh hơi run.

Anh quay ra thì thấy Đĩnh đang đứng ở cửa văn phòng.

Hai người nhìn nhau một lúc. Đĩnh mặc áo sơ mi trắng, không phải áo phông có cổ như mọi khi, tay cầm một tập giấy, trông mệt như người ngủ không đủ. Anh ta nhìn tờ biên lai màu hồng trong tay Khiết, rồi nhìn lên mặt anh.

– Cậu đóng tiền nhà cho phòng 312? – Đĩnh hỏi.

– Dạ. Bà Huân nằm viện, nhờ em đóng hộ.

Đĩnh im lặng. Rồi anh ta giơ tập giấy trong tay lên.

– Tôi vừa xin trích lục lịch sử nộp tiền thuê nhà của phòng ấy. Bốn mươi ba năm, năm trăm mười sáu kỳ, không thiếu kỳ nào. Người nộp mỗi tháng một chữ ký khác nhau. – Anh ta cười, cái cười không vui. – Cậu có biết bà Vạn tự tay nộp được bao nhiêu kỳ không?

Khiết không trả lời.

– Mười bốn. – Đĩnh nói. – Từ tháng Chín năm tám mươi hai tới tháng Mười năm tám mươi ba. Sau đấy không có lần nào. Cậu uống trà đá với tôi không? Tôi mời.

Quán trà đá đối diện văn phòng là một cái bàn nhựa xanh kê trên vỉa hè, dưới một cây hoa sữa. Tháng Mười một, hoa sữa nở muộn, mùi nồng tới mức Khiết phải ngồi tránh sang một bên. Đĩnh gọi hai cốc trà đá, một đĩa hướng dương, rồi ngồi cắn hạt hướng dương rất lâu, không nói gì, vỏ hạt xếp thành một đống nhỏ trước mặt.

– Cậu biết bố tôi làm nghề gì không? – Anh ta hỏi.

– Dạ, viết khẩu hiệu ạ.

Đĩnh ngẩng lên, hơi ngạc nhiên.

– Ai kể?

– Bà Huân ạ.

– Ừ. Viết khẩu hiệu. – Đĩnh cắn một hạt hướng dương. – Cả cái nhà máy chỉ khâu Bông Xanh, chữ nào treo trên tường, trên cổng, trên băng rôn, là chữ bố tôi. Ông viết bằng bút lông, chấm sơn, không cần kẻ dòng mà chữ nào cũng thẳng. Hồi bé tôi ngồi xem ông viết, ngửi mùi sơn, nghĩ bố mình là người giỏi nhất thế giới.

Anh ta nhấp một ngụm trà đá.

– Nhà tôi ở phòng 311, sáu người, mười sáu mét vuông. Bố mẹ ngủ dưới, bốn anh em ngủ trên gác xép, gác thấp tới mức tôi mười một tuổi đã không ngồi thẳng lưng được. Mùa hè nóng như cái lò. Đêm nào tôi cũng nằm áp tai vào tường, nghe bên kia có tiếng cái đài. Cái phòng bên kia không ai ở, mà đêm nào cũng có tiếng đài. Tôi hỏi mẹ, mẹ bảo ma. Tôi sợ phát khóc.

Khiết không nói gì. Anh nghĩ tới bà Khuyên, mười lăm phút mỗi tối, ngồi trên mép cái giường gỗ.

– Năm chín mươi, bố tôi xin cái phòng ấy. Cả nhà B4 bỏ phiếu không cho. Ba mươi bảy phiếu. – Đĩnh cười. – Cậu biết ba mươi bảy phiếu nghĩa là gì với một thằng bé mười một tuổi không? Nghĩa là ba mươi bảy nhà, nhà nào cũng cho tôi kẹo, cho tôi ăn cơm, xoa đầu tôi, mà đến lúc bỏ phiếu thì không nhà nào chọn nhà tôi. Bố tôi về phòng, ngồi trên giường, không nói gì cả tối. Tuần sau ông bán phòng, dọn cả nhà vào Nam.

– Rồi sao ạ?

– Rồi ông thua lỗ. Làm biển quảng cáo, làm in ấn, làm gì cũng thua. Mẹ tôi bỏ đi năm chín mươi lăm. Ông về Hà Nội, ở nhờ nhà cô tôi, uống rượu. Uống rượu thì ông kể chuyện B4. Ông kể suốt hai mươi mấy năm, kể tới mức tôi thuộc. Cả cái nhà ấy giữ phòng cho một con ma, bắt người sống chui gác. – Đĩnh đẩy cái đĩa hướng dương sang một bên. – Ông mất năm ngoái. Lúc dọn đồ, tôi tìm thấy trong hộp bánh quy thiếc cái tờ giấy ấy, xé đôi, dán băng dính. Trên nắp hộp ông viết: "Phòng của nhà mình. Đừng để chúng nó lấy."

Khiết cầm cốc trà đá, lạnh buốt tay.

– Thế là anh mua bốn căn ở B4?

– Tôi làm bất động sản mười lăm năm. Tôi biết B4 sắp phá. Tôi vay ngân hàng sáu tỷ, mua bốn căn của bốn nhà cần tiền. Một phần là đầu tư. – Đĩnh nhìn ra đường, nơi một chiếc xe rác đang chậm chạp đi qua. – Một phần là tôi muốn quay về. Muốn được bước lên cái cầu thang ấy như một người có nhà ở đấy. Muốn lấy lại cái phòng bố tôi xin không được.

– Anh có biết bà Vạn ở đâu không ạ?

Đĩnh quay lại nhìn anh, rất lâu.

– Không. – Anh ta nói. – Và tôi nghĩ không có bà Vạn nào cả. Tôi nghĩ ngày xưa cả cái nhà ấy bịa ra một cái tên, đăng ký một hợp đồng thuê, để giữ một cái phòng làm của chung. Bịa xong rồi thì phải đóng tiền, đóng bốn mươi năm, không ai dám thôi. Cậu thấy lịch sử nộp tiền rồi đấy. Mười bốn kỳ có chữ ký của bà Vạn, chữ nào cũng giống nhau. Năm trăm kỳ sau, chữ ký của ba chục người.

Khiết nghĩ tới tấm ảnh chân dung trên tường phòng 312. Cô gái tết tóc, hai răng khểnh. Anh nghĩ tới cái khung cửa có năm mươi cái tên. Anh nghĩ tới bà Huân trên giường bệnh, tới câu "cậu nói ra thì tôi bảo cậu bịa".

– Anh Đĩnh, – anh nói, – nếu anh nghĩ không có bà Vạn nào, thì cái giấy năm chín mươi sáu bố anh để lại, ai ký tên bà Vạn?

Đĩnh nhìn anh. Một giây. Hai giây. Cái nhìn của một người vừa nghe một câu mình đã tự hỏi trong đầu nhiều lần, và đã cố không nghe.

– Cậu định nói gì?

– Em không định nói gì ạ. Em hỏi thôi.

Đĩnh đứng dậy. Anh ta móc ví, đặt tờ năm mươi nghìn lên bàn, nhiều gấp mấy lần tiền hai cốc trà đá.

– Tôi đã gửi đơn lên phường. – Anh ta nói, giọng phẳng. – Đề nghị xác minh nhân thân người thuê phòng 312. Nếu bà Vạn có thật, bà ấy ra mặt, tôi với bà ấy làm việc với nhau theo giấy tờ. Nếu bà Vạn không có thật, thì cái nhà ấy chiếm nhà nước bốn mươi năm, và cái giấy của bố tôi là cái duy nhất trên đời này nói phòng ấy thuộc về một ai đó. Cậu hiểu không? Đằng nào thì tôi cũng không thua.

Anh ta đi ra chỗ chiếc ô tô trắng, mở cửa, rồi dừng lại, quay đầu nói thêm một câu:

– Cậu bảo với cả nhà B4. Thứ Bảy này, tám giờ sáng, phường xuống làm việc. Có cả công an khu vực.

Chiếc xe chạy đi. Khiết ngồi lại dưới gốc hoa sữa, nhìn đống vỏ hướng dương Đĩnh để lại, xếp ngay ngắn thành một hình tròn, như cách người ta xếp những thứ không biết vứt đi đâu.

Chiều hôm ấy, anh vào viện thăm bà Huân. Bà đang ngủ. Chị Ngoan ngồi trên cái ghế nhựa cạnh giường, gục đầu xuống thành giường, cũng ngủ. Khiết đứng ở cửa phòng bệnh một lúc, định quay ra, thì chị Ngoan ngẩng lên.

– Cậu đóng tiền chưa? – Chị hỏi, giọng khàn khàn ngái ngủ.

– Rồi ạ. – Anh đưa tờ biên lai hồng cho chị xem.

Chị Ngoan cầm tờ biên lai, nhìn rất lâu cái chữ ký của Khiết ở ô người nộp tiền. Rồi chị gấp lại theo đúng nếp, nhét vào cái túi vải của bà Huân.

– Ra ngoài kia nói chuyện. – Chị nói. – Để bà ngủ.

Hành lang bệnh viện có một dãy ghế inox, một cái máy bán nước, một cửa sổ nhìn xuống sân có mấy cây bàng đã ngả lá đỏ. Chị Ngoan ngồi xuống, móc trong túi ra một gói kẹo lạc, bẻ đôi, đưa anh một nửa.

– Tôi tên là Đỗ Vạn Ngoan. – Chị nói, không nhìn anh. – Cậu hỏi chữ Vạn trên biển là ai. Là tôi. Là cô ấy.

Khiết cầm nửa thanh kẹo lạc, không ăn.

– Mẹ tôi tên Lành. – Chị Ngoan nói tiếp. – Đêm hôm ấy, ở kho sợi, mẹ tôi là đứa chạy ra bằng cửa sau. Cái đứa bà Khuyên tưởng còn ở trong ấy. Mẹ tôi bị hen, chạy ra được thì ngồi bệt sau kho thở, không đi vòng ra cửa trước được. Lúc mẹ tôi đi được vòng ra thì cô Vạn đã chạy vào lần thứ hai rồi.

Chị bẻ một miếng kẹo lạc, cho vào miệng, nhai chậm.

– Hai năm sau mẹ tôi đẻ tôi, trên cái giường trong phòng 312, đêm mưa bão, bà Huân đỡ. Mẹ đặt tên tôi là Vạn Ngoan. Bố tôi không chịu, bảo tên con gái ai lại có chữ Vạn, mẹ tôi khóc ba ngày, bố tôi phải chịu. – Chị cười. – Đi học bị bạn trêu là Vạn Ngoan Vạn Hư suốt. Lớn lên, mở tiệm, tôi đặt tên tiệm là Vạn Ngoan. Mẹ tôi mất năm hai nghìn mười lăm. Trước khi mất mẹ dặn tôi một câu: tiền nhà cho cô Vạn, nhà mình không bao giờ được trễ.

Ngoài cửa sổ, một chiếc lá bàng đỏ rơi xuống, chao mấy vòng rồi nằm im trên mái tôn nhà xe.

– Thế mà tôi ký cho thằng Đĩnh. – Chị Ngoan nói. Giọng chị vẫn đều, nhưng tay chị bấu chặt vào thành ghế inox. – Thằng Cốm năm ngoái bị sốt xuất huyết, nằm viện ba tuần, tôi vay nó sáu mươi triệu. Nó cho vay không lãi, không giấy tờ, chỉ bảo khi nào có thì trả. Tôi biết nó cho vay để có ngày dùng. Tôi biết mà vẫn vay, vì con tôi nằm đấy. Bây giờ nó dùng.

Khiết ngồi im. Anh không có sáu mươi triệu. Anh không có gì để nói mà không thành rẻ tiền.

– Thứ Bảy này phường xuống. – Anh nói cuối cùng. – Có cả công an khu vực. Anh Đĩnh đề nghị xác minh bà Vạn.

Chị Ngoan quay sang nhìn anh. Đôi mắt chị, lần đầu tiên, không còn cái vẻ nhanh và sáng. Chỉ còn mệt.

– Thế cậu định làm gì? – Chị hỏi.

– Em chưa biết ạ.

– Cậu là người duy nhất trong cái nhà ấy không mắc nợ ai cả. – Chị Ngoan nói. – Không nợ cô Vạn, không nợ ông Cự, không nợ bà Huân, không nợ thằng Đĩnh. Cậu nghĩ đi. Rồi cậu làm gì thì tôi theo.

Từ trong phòng bệnh vọng ra tiếng bà Huân ho. Chị Ngoan đứng dậy, đi vào. Khiết ngồi lại một mình trên dãy ghế inox, nửa thanh kẹo lạc chảy dính vào lòng bàn tay.

Anh nhớ ra một điều.

Ở dưới gốc sấu, trên cái bệ đá phủ rêu, có một nét khắc chìm hình cái đuôi chữ "g". Bà Khuyên bảo cái Vạn mồ côi, không có ai. Nhà máy làm tang. Nhà máy đã dời đi từ hai mươi năm trước.

Thế thì khi nhà máy dời đi, những gì của nhà máy mà người ta không mang theo được, đã đi đâu?

— Hết chương 8 —