Quá mười lăm phút

Chương 11: Quá mười lăm phút

Bà Khuyên là người ký cuối cùng, và bà ký bằng tay trái, cái tay có vết bỏng, vì bà bảo tay ấy mới là tay của cái Vạn.

Hội nghị nhà chung cư chính thức họp vào một tối thứ Bảy giữa tháng Chạp, ở đúng cái nhà để xe mái tôn ấy. Lần này không có loa kéo, không có hộp phong bì. Chỉ có sáu hàng ghế nhựa, cái bàn gỗ, bóng đèn tuýp kêu rè rè, đại diện phường, đại diện công ty Hưng Lâm, và người nhà B4 ngồi chật cả lối đi giữa hai hàng xe.

Chị Quyên đọc phương án đã sửa. Diện tích tái định cư giữ nguyên. Tiền hỗ trợ thuê nhà tăng thêm một chút, vì Khiết đã đi hỏi giá thuê nhà quanh khu suốt ba cuối tuần, lập một cái bảng, và chị Quyên đã mang cái bảng ấy lên ban giám đốc. Tầng thượng có một khu vườn chung bốn mươi mét vuông, mái che một nửa, cho phép treo lồng chim theo quy định. Và tầng một có một phòng sinh hoạt cộng đồng, trong ấy sẽ đặt cái bia đá ghi danh bốn công nhân nhà máy chỉ khâu Bông Xanh, cùng cái khung cửa gỗ sơn xanh lá mạ của phòng 312, tháo nguyên, mang sang, dựng lên làm khung cửa ra vào của căn phòng.

Đọc tới đó, chị Quyên dừng lại, lật tờ giấy, rồi đọc thêm một dòng không có trong bản in, chị viết tay bằng bút bi ở lề:

– Đề xuất giữ lại khung cửa do ông Lã Văn Đĩnh, chủ sở hữu bốn căn hộ, đứng tên.

Cả nhà để xe quay lại nhìn. Đĩnh ngồi ở hàng cuối, cạnh cột bê tông, chỗ bà Khuyên đứng hôm nào. Anh ta mặc áo len xám, không đeo đồng hồ to bản. Anh ta không đứng dậy, chỉ gật đầu một cái.

Rồi người ta lên ký. Lần này không ai cầm phong bì, không ai bắt tay ai. Người ta lên, cầm bút, ký, gật đầu với Khiết, rồi về chỗ. Ông Bồng ký lại, dù đã ký rồi, vì ông bảo lần trước con chim làm ông mất tập trung, ký xấu. Anh Tạo ký. Chị Ngoan ký, và lần này chị ký thêm cả tên đệm, "Đỗ Vạn Ngoan", nét chữ to, nghiêng, chiếm trọn cái ô. Đĩnh đi lên, ký bốn tờ cho bốn căn, liền một mạch, rồi đứng lại cạnh bàn.

Bà Huân ngồi ở hàng đầu, cái gậy dựng bên cạnh. Khi Đĩnh đi ngang qua, bà giơ tay ra, nắm lấy cổ tay anh ta, như hôm bà cụ mẹ anh Tạo nắm cổ tay Khiết.

– Năm chín mươi tôi bỏ phiếu không. – Bà Huân nói, không to, nhưng cả hàng đầu nghe thấy. – Bỏ phiếu không thì đúng. Nhưng bỏ phiếu không rồi thôi, không ai đi tìm chỗ khác cho nhà anh, thì sai. Tôi sai. Ông Lục cũng sai. Ông ấy mất rồi, tôi nói thay.

Đĩnh đứng im, cổ tay vẫn trong tay bà.

– Bố cháu cũng sai. – Anh ta nói, sau một lúc. – Cái giấy ấy.

– Bố anh say. – Bà Huân nói. – Người say thì viết sai. Người tỉnh thì không có lý do gì mà giữ cái sai của người say. Anh hiểu không?

Đĩnh gật đầu. Bà Huân buông tay anh ta ra, vỗ khẽ hai cái lên mu bàn tay, như vỗ một đứa trẻ vừa bị ngã đứng dậy được.

Bà Huân ký. Rồi cả nhà để xe quay lại, nhìn về phía cột bê tông ở cuối.

Bà Khuyên đi lên. Bà đi chậm, qua giữa hai hàng xe, qua những người đã ngồi cạnh bà bốn mươi ba năm mà không ai nhắc tới đêm ấy. Tới bàn, bà cầm tờ phiếu, đọc kỹ từng dòng, đọc lại dòng về cái khung cửa, đọc lại dòng về cái bia đá. Rồi bà đặt tờ phiếu xuống, cầm bút bằng tay trái.

– Tôi ký bằng tay này. – Bà nói. – Tay này mới là tay của cái Vạn. Nó kéo tôi ra bằng cái tay này.

Bà ký. Chữ ký run, xiêu vẹo, nét chữ của một người cả đời viết bằng tay phải. Khiết cầm tờ phiếu lên, đặt vào chồng phiếu, đếm lại.

Ba mươi chín trên ba mươi chín.

Anh không nói gì. Anh không biết phải nói gì. Chị Quyên đứng cạnh anh, khẽ đẩy cùi chỏ vào tay anh một cái, rồi quay đi, giả vờ sắp xếp lại giấy tờ.

Về phòng 312, đại diện phường đọc kết luận ngắn. Hợp đồng thuê đứng tên một người đã mất từ năm 1983, phòng sẽ được thu hồi về nhà nước quản lý theo quy định, và phường đã báo cáo lên trên để có hướng xử lý tiếp. Không ai bị nêu tên. Không ai bị hỏi tại sao bốn mươi ba năm không báo. Anh công an khu vực trẻ, hôm nay mặc thường phục, ngồi ở hàng cuối, cạnh Đĩnh, không phát biểu gì. Lúc tan họp, anh ta đi ra gốc sấu, đứng trước cái bia đá một lúc, bỏ mũ xuống, rồi mới về.

Hợp đồng lao động chính thức của Khổng Minh Khiết được ký ngày hai mươi hai tháng Chạp, sớm một ngày so với hạn. Chị Quyên đưa cho anh trong phòng làm việc, không nói gì nhiều, chỉ bảo:

– Ra Tết em nhận thêm hai dự án. Một cái ở Khâm Thiên, ba nhà, một trăm hai mươi hộ. Lần này đừng gõ kẻng.

Tối hai mươi ba tháng Chạp, ngày ông Công ông Táo, cũng là tối cuối cùng trước khi nhà B4 bắt đầu dọn đi tạm cư, Khiết đứng ở chân cầu thang, tay cầm thanh sắt.

– Mấy tiếng ạ? – Anh hỏi.

Bà Huân ngồi trên cái ghế tựa đặt trước cửa phòng 101, đắp chăn, cây gậy dựng bên cạnh. Mẹ Khiết ngồi cạnh bà, trên cái đôn nhựa, tay cầm bát chè đỗ đen. Hai người mới gặp nhau được nửa tiếng mà đã nói chuyện như quen nhau ba mươi năm, chuyện ca chiều ca tối, chuyện lau sàn, chuyện con trai ăn uống thất thường.

– Một. – Bà Huân nói. – Một là họp.

Khiết gõ. Một tiếng. Tiếng sắt vang lên trong cầu thang tối, lan lên năm tầng, rồi vọng lại.

Trên tầng hai, con chim Kẻng trong chuồng cọp ông Bồng nhại lại đúng một tiếng, rồi im, như biết hôm nay không phải lúc đùa.

Cửa các phòng mở ra. Người ta đi lên. Không phải xuống sân. Đi lên tầng ba.

Phòng 312 chật cứng. Người đứng kín cả hành lang, kín cả chuồng cọp nhà anh Tạo, có người đứng trên cầu thang lên tầng bốn ngó xuống. Cánh cửa xanh lá mạ mở toang. Cái ổ khoá đồng treo trên cái đinh cạnh khung cửa. Chiếc chìa trên sợi dây len đỏ treo bên cạnh.

Ông Bồng mang cái kèn trompet xuống. Cái kèn đã xỉn màu, có một vết móp ở loa, ông bảo hai mươi mốt năm chưa thổi. Ông đứng ở hành lang, trước cửa phòng 312, đưa kèn lên môi, thổi một bài hành khúc của đội văn công nhà máy ngày xưa. Thổi được nửa bài thì hụt hơi, ông dừng lại, ho sù sụ, cả hành lang cười, ông đỏ mặt, thổi tiếp, lần này trọn bài.

Thằng Cốm đứng sát vào khung cửa, lưng thẳng, gót chân chạm sát chân tường. Chị Ngoan cầm cây bút chì, đặt quyển vở lên đầu nó, kẻ một vạch. Rồi chị đưa bút cho thằng Cốm. Nó quay lại, viết cạnh vạch kẻ, nắn nót: "Cốm – tối cuối cùng ở B4 – 1m43."

– Viết thêm năm vào. – Chị Ngoan nói.

Nó viết thêm năm.

Rồi chị Ngoan quay sang Khiết, chìa cây bút chì ra.

– Cậu.

– Dạ? Em hai mươi bảy tuổi rồi chị ạ.

– Hai mươi bảy tuổi thì không cao thêm được nữa. – Ông Bồng nói từ ngoài hành lang. – Đo một lần là xong, tiện.

Cả hành lang lại cười. Khiết đứng vào khung cửa, lưng sát gỗ. Chị Ngoan phải kiễng chân mới đặt được quyển vở lên đầu anh. Vạch kẻ của anh nằm cao hơn vạch "Thắng 2008 – 1m78" một chút, gần chạm đầu khung. Anh cầm bút chì, nghĩ một lúc, rồi viết: "Khổng Minh Khiết – người đóng tiền nhà tháng Mười một."

Bà Huân, được anh Tạo và Đĩnh dìu lên tới tầng ba, đứng ở cửa đọc dòng chữ ấy, rồi gật đầu.

– Được. – Bà nói. – Thế là người nhà rồi.

Đĩnh đứng sau lưng bà, nhìn cụm bốn vạch sơn đỏ. Anh ta đã mang theo một hộp sơn đỏ nhỏ và một cây bút lông. Lúc mọi người không để ý, anh ta cúi xuống, dưới dòng chữ "Bố các con ghi", viết thêm một dòng, nét chữ không đẹp bằng, nhưng nghiêng đúng như thế: "Con trai cả của bố về rồi."

Mười giờ kém năm, bà Khuyên đi vào phòng. Người ta dạt ra cho bà đi. Bà ngồi xuống mép cái giường gỗ, cầm cái khăn trong túi áo ra lau mặt loa cái đài vỏ gỗ, lau núm vặn. Cả phòng, cả hành lang im lặng.

Mười giờ đúng, bà vặn núm.

Cái đài rè rè một lúc, rồi giọng nữ phát thanh viên vang lên giới thiệu chương trình âm nhạc buổi tối. Rồi một bài hát cũ, một giọng nam, hát về con tàu đi qua những miền quê, về một sân ga nhỏ có người đứng đợi.

Không ai nói gì. Mẹ Khiết đứng ở hành lang, tay vẫn cầm cái bát chè đã ăn hết, nghe chăm chú như nghe một bài hát của chính mình ngày còn trẻ. Thằng Cốm ngồi bệt dưới sàn, dựa lưng vào chân mẹ. Ông Bồng ôm cái kèn trước ngực. Anh Tạo bế thằng Tôm đang ngủ gật. Bà Huân ngồi trên cái ghế ai đó đã mang từ tầng một lên, hai tay chồng lên đầu gậy, mắt nhìn tấm ảnh cô gái tết tóc trên tường.

Bài thứ nhất hết. Bài thứ hai. Một giọng nữ hát về dòng sông quê. Rồi một bản nhạc không lời, tiếng đàn bầu.

Kim đồng hồ trên cổ tay bà Khuyên chỉ mười giờ mười lăm.

Bà Khuyên đưa tay ra, đặt lên núm vặn, như đã đặt tay lên đấy mười lăm nghìn lần.

Rồi bà dừng lại. Bà nhìn quanh căn phòng mười hai mét vuông đang chật cứng người, nhìn ra hành lang, nhìn những khuôn mặt bà đã nhìn suốt bốn mươi ba năm, những khuôn mặt đã thay băng cho bà, đã đóng tiền nhà thay bà, đã im lặng thay bà. Bà nhìn tấm ảnh trên tường.

Bà rút tay về, đặt lại lên đùi.

Tiếng đàn bầu vẫn ngân, rồi một bài hát khác bắt đầu, một bài không ai trong phòng biết tên. Không ai đứng dậy. Không ai về. Và lần đầu tiên sau bốn mươi ba năm, cái đài trong phòng 312 chạy quá mười lăm phút.

— Hết —