Bùn

Chương 9: Bùn

Bảy giờ sáng, chiếc xuồng cứu hộ của xã chạy vào thôn, tiếng máy nổ nghe rõ từ xa.

Trên xuồng có bốn người mặc áo phao cam, hai người là công an xã, một người là bộ đội, một người là y tá trạm y tế. Họ chở theo mì gói, nước suối, thuốc. Hạ đứng ở cửa sổ hông nhà, nước còn ngập tới thắt lưng ngoài sân, cô gào lên trước khi xuồng kịp cập:

– Ngoài bãi bồi! Có người ngoài bãi bồi! Từ hai giờ sáng!

Tín leo xuống xuồng theo họ. Ông Bồng đòi đi, người ta không cho. Ông đứng ở cửa sổ, nắm chặt song gỗ, nhìn chiếc xuồng chạy ra phía bãi bồi tới khi nó chỉ còn là một chấm cam nhỏ giữa mặt nước nâu.

Không ai trên gác nói gì. Hạ nhóm lại lò than, bắc nồi cháo thứ hai. Tay cô làm, đầu cô không nghĩ. Vo gạo. Đổ nước. Đậy nắp. Quạt lửa. Như ở bếp nhà hàng những đêm đông khách nhất, khi cô không được phép nghĩ tới bất cứ thứ gì ngoài cái chảo trước mặt.

Chín giờ, xuồng quay lại.

Hạ thấy Tín trước, ngồi ở đầu xuồng, giơ tay vẫy, vẫy rất mạnh. Rồi cô thấy hai cái hình người nằm co trong khoang, quấn chăn bạc. Một người tóc bạc trắng. Một người tóc đen, ướt bết, một bàn tay to thò ra ngoài chăn, vẫn còn đeo cái đèn đội đầu trên cổ tay như đeo vòng.

Chiếc ghe của Nghiễm lật lúc hơn hai giờ sáng, ngay khúc nước xoáy dưới gốc gạo, chỗ mà hôm đua ghe chiếc ghe đỏ bị lật. Anh đã đón được ông Năm Đen, đang chở về thì dòng nước xả từ thượng nguồn đổ về một đợt mạnh. Ghe va vào gốc gạo, lật úp. Anh túm được cổ áo ông già, bám được một cành gạo to. Rồi anh giữ ông già ở đó, trên cành cây, giữa dòng nước, gần bảy tiếng đồng hồ.

– Nó lấy dây lưng quần trói ông già vô cành cây, – Tín kể, giọng vỡ. – Trói ông già xong nó ôm cái thân cây ở dưới, nước tới cổ. Tụi anh tới thì nó còn tỉnh, mà môi tím ngắt, nói không ra tiếng. Ông Năm thì còn khỏe hơn nó.

Người y tá nói phải đưa cả hai lên bệnh viện trên phố ngay. Ống chân trái của Nghiễm bị rách một đường dài do va vào cành cây, cần khâu, và anh bị lạnh quá lâu.

Hạ trèo xuống xuồng, không hỏi ai. Cô quỳ bên cạnh anh trong khoang xuồng chật. Mặt anh xám ngắt, mắt nhắm. Cô nắm lấy bàn tay to vẫn đeo cái đèn đội đầu. Lạnh như đêm qua. Lạnh hơn đêm qua.

Mắt anh mở ra. Anh nhìn cô một lúc, chưa nhận ra. Rồi môi anh mấp máy. Cô phải cúi sát xuống mới nghe được.

– Cái lon… còn không?

– Còn, – Hạ nói. Cổ họng cô nghẹn tới mức chữ đó ra như tiếng ho. – Còn. Nước không tới.

Anh nhắm mắt lại. Khóe miệng anh giật lên, như hôm cô hỏi anh tập gánh nước bao lâu.

Ông Bồng được đưa lên xuồng đi cùng cháu. Hạ ở lại. Trên gác còn mười lăm người, nồi cháo thứ hai vừa sôi, và người vợ đang bầu bắt đầu kêu đau lưng. Cô đứng ở cửa sổ nhìn chiếc xuồng chạy đi, rồi quay vô, múc cháo.

Trưa đó, chiếc xuồng cứu hộ quay lại đón người vợ đang bầu lên trạm y tế. Chồng cô bế cô trèo qua cửa sổ, mặt anh trắng bệch hơn cả mặt vợ. Bà Tư răng đen dúi theo một nắm kẹo gừng của o Lợi, dặn đi dặn lại ngậm cho đỡ nôn. Tối, tin nhắn từ trạm gửi về điện thoại Tín: đau lưng vì ngồi co lâu, em bé vẫn khỏe, chưa tới ngày. Cả gác thở ra. O Lợi nói chắc thằng nhỏ trong bụng biết điều, không chọn đêm nước lên mà ra.

Nước rút hết vào chiều ngày thứ hai.

Nó rút đi và để lại bùn. Bùn ở khắp nơi. Một lớp bùn nâu đỏ, dày tới bắp chân, phủ lên sân, lên nền nhà, lên bộ ván gõ, lên bàn thờ, lên từng cái chén trong chạn. Bùn đặc quánh, tanh mùi cá chết và rơm mục, mỗi bước chân lún xuống rồi rút lên kêu chụt một tiếng. Cả thôn Bàu Lăng chỉ còn một màu nâu.

Người ta bắt đầu dọn. Không ai bảo ai. Đàn ông xúc bùn bằng xẻng, đàn bà xách nước giếng lên dội, con nít khiêng những thứ trôi đi được trả về. Cái lò bánh tráng của chị Mến sập một nửa, mấy tấm phên tre phơi bánh trôi mất. Tiệm tạp hóa của o Lợi ướt hết hàng ở mấy kệ dưới. Nhà mái tôn bên kia mương của ông Bồng ngập tới nóc, giàn mướp đổ sập, bếp dột giờ thành bếp không còn mái.

Hạ đi ra vườn sau. Ruộng rau không còn là ruộng rau. Một bãi bùn phẳng lì, láng như mặt gương, lấp lánh dưới nắng chiều. Không một cọng ngò, không một lá húng. Ở bờ mương, chỗ mấy hũ hạt giống Nghiễm phơi hôm trước, giờ chỉ còn mấy mảnh thủy tinh vỡ cắm trong bùn.

Không, cô nhớ lại. Anh đã mang mấy hũ đó về nhà anh rồi, cất trên giàn bếp. Cô lội qua mương. Trong nhà mái tôn, giàn bếp đã sập. Mấy cái hũ thủy tinh nằm chỏng chơ trong bùn, nắp bật ra. Hạt giống bên trong ngâm nước hai ngày, trương lên, mốc trắng, bốc mùi chua.

Cô đứng nhìn rất lâu. Rồi cô đi hỏi khắp xóm. Nhà nào cũng vậy. Ai để dành hạt giống trong nhà đều ướt hết. Hạt giống bán ngoài chợ xã cũng ướt, chợ xã ngập. Người ta nói phải lên tới phố mua, mà mua thì là giống khác, không phải giống rau đã trồng ở bến này mấy chục năm.

Chiều thứ ba, ông Bồng từ bệnh viện về. Nghiễm phải nằm lại thêm mấy ngày. Ông về thẳng nhà ngoại, không về nhà mình, leo lên gác, ngồi xếp bằng trên tấm ván mới, như đêm nước lên. Hạ đang lau bùn trên mấy thùng nhôm. Ông vẫy cô lại.

– Đọt. Ngồi xuống đây. Tau kể mi nghe.

Năm chín chín, ông kể, nước lên lớn nhất từ trước tới giờ. Nước lên nhanh trong một đêm, không ai kịp chạy. Hồi đó trong xóm chỉ có nhà rường bà Út là có gác cao, cột mít chắc. Đêm đó bà Út đứng ở cửa sổ hông nhà, cầm cây đèn bão, gọi người. Hai mươi ba người leo lên cái gác này. Ba ngày ba đêm. Bà Út nấu cháo bằng cái nồi đất đó, cho từng người.

– Bà Tư ôm thằng cháu nội đỏ hỏn ba ngày trên gác, – ông Bồng nói. – Con Lợi hồi đó bụng mang thằng con đầu, ngồi khóc từ đầu tới cuối. Còn thằng Nghiễm, bảy tuổi, tau ẵm nó trèo qua cửa sổ thì một khúc cây trôi đập vô đầu nó. Rách lông mày. Bà Út lấy cái khăn đội đầu của bà bịt lại, ôm nó cả đêm.

Hạ ngồi im. Cô nhìn vết sẹo trên lông mày anh hiện ra trong đầu.

– Má thằng Nghiễm, – ông nói tiếp, – nhà tau hồi đó là nhà tranh. Trôi mất. Nếu không có cái gác ni thì tau mất cả con dâu lẫn thằng cháu.

Ông vuốt tay lên tấm ván mới.

– Từ năm đó, năm mô tau cũng thay ván gác cho bà Út. Mấy tấm một năm. Bà Út không cho tiền, tau không lấy. Cái gác ni là của xóm. Bà nói rứa. Nhà ni còn thì xóm còn chỗ leo.

– Rứa răng ngoại không nói với con?

– Bà nói rồi đó. – Ông Bồng nhìn cô. – Bà nói "giữ nó một mùa". Bà không biết cách nói cái gì khác. Bà nghĩ, mi ở một mùa nước, mi tự thấy. Nói thì mi không tin. Thấy thì mi tin.

Ông chỉ tay lên trính.

– Còn cái lon. Năm chín chín, sau nước, cả xóm không còn hạt giống. Cả xóm đi xin, đi mua, trồng lại mấy năm mới ra giống cũ. Bà Út giận lắm. Từ năm sau, mùa mô bà cũng lấy hạt tốt nhất của mỗi thứ rau trong vườn, phơi khô, gói lá, bỏ vô cái lon, bịt sáp ong, treo lên trính. Chỗ cao nhất trong nhà. Năm mới thì thay hạt mới. Hai mươi mấy năm.

– Ngoại dặn tới lúc mới mở.

– Ừ. – Ông Bồng gật. – Lúc là lúc ni đó con.

Hạ ngước lên. Cái lon sữa bò vẫn ở đó, ba vòng dây cước, lớp sáp ong trên miệng lon có dấu một ngón tay cái nhỏ, nhăn. Hai mươi mấy năm, ngoại leo cái thang tre này mỗi mùa, một bà già tám mươi tuổi, để thay một nắm hạt.

Ngoài sân có tiếng xe máy. Hạ nhìn qua khe ván. Tín, và phía sau Tín là Vĩ, mặc áo mưa, chân đi ủng cao su, đứng giữa bãi bùn, ngửa mặt nhìn cái nhà rường ướt sũng.

– Chị Hạ ơi! – Vĩ gọi. – Em xuống coi tình hình. Chị với bà con không sao chứ?

Hạ leo xuống thang. Vĩ đứng ở hiên, nhìn quanh, nhìn vệt nước còn hằn trên vách gỗ, cao ngang đầu người. Anh lắc đầu, huýt một tiếng sáo nhỏ.

– Ghê thật. – Anh nói. – Chị yên tâm, bên em vẫn mua. Giá giữ nguyên. Thứ Hai tuần sau mình ra công chứng như đã hẹn. – Anh ngừng một chút. – Chỉ là sau trận này, bên em phải tính nâng nền lên ba mét chứ không phải hai mét rưỡi nữa.

Điện thoại trong túi Hạ rung lên. Anh Trịnh. Cô không nghe. Nó rung tiếp, rồi ngừng, rồi hiện lên một tin nhắn: "Em ơi, ngoài đó lũ hả? Anh coi tin thấy ghê quá. Em có sao không? Tiền nong sao rồi em, thứ Hai ký được không?"

Hạ cất điện thoại vào túi. Cô nhìn Vĩ, nhìn đôi ủng cao su sạch bóng của anh đang lún dần xuống lớp bùn đỏ trước hiên, nhìn vệt nước trên vách ngang đầu người, rồi ngước lên cái gác. Ông Bồng đang ngồi ở mép gác, chân thòng xuống, nhìn cô. Ông không nói gì. Ông chỉ chờ.

— Hết chương 9 —