Đêm Mậu Dần theo lời ông Tư Giáp

Chương 4: Đêm Mậu Dần theo lời ông Tư Giáp

Ông Tư Giáp kể lại đêm bão năm Mậu Dần lần thứ hai. Lần này, trong chuyện của ổng có tui.

Ổng kể ngồi đầu bàn, hai tay đặt trên mặt gỗ, giọng khàn mà rõ, không vội. Thằng Trung ngồi im. Con Kiều ngồi im. Con Nhiên ngồi im, một tay để trong túi áo. Tui đứng ở cửa, lưng dựa vô khung cửa, nghe một người khác kể chuyện đời mình.

– Đêm đó gió lên lúc chín giờ. – Ông Tư Giáp nói. – Ba biểu thằng Dảnh kéo neo chạy vô núp hòn Chà Là. Ghe mình hồi đó máy yếu, chạy ngược gió không nổi. Mười một giờ, sóng đánh gãy cái bánh lái. Một giờ sáng, ghe lật.

Ổng ngưng lại, uống nước.

– Ghe lật thì ba với nó bám được cái mạn. Trên ghe có đúng một cái phao, cái phao tròn bằng xốp, cột dây. Ba níu được cái phao trước. Thằng Dảnh hồi đó mười chín tuổi, sức trâu. Nó bơi lại, nó giựt cái phao trong tay ba. Ba không buông. Nó đạp ba một cái vô ngực. Ba buông.

Con Kiều đưa tay lên bịt miệng.

– Ba đập đầu vô mạn ghe, chìm xuống một cái, ngoi lên thì nó đã ôm cái phao bơi đi xa rồi. Ba kêu nó. Ba kêu muốn bể cổ họng. Nó không quay lại.

Ổng nhìn thằng Trung.

– Ba trôi. Ba bám được cái thùng nhựa. Mấy chuyện sau ba kể tụi bây nghe rồi. Còn nó thì nó bám phao vô được hòn Chà Là. Sáng ra ban cứu hộ vớt nó về. Nó về đứng giữa sân đình nói với cả làng là ba chết. Nó nói nó níu ba không được.

Ổng quay đầu, nhìn tui ở cửa.

– Nó nói ba chết, để làm gì? Tụi bây tự hiểu. Bốn năm sau nó cưới má tụi bây.

Thằng Trung đứng dậy. Cái ghế nhựa ngã ngửa ra sau. Nó đi tới trước mặt tui, đứng sát tới mức tui nghe được hơi thở nó có mùi rượu đế từ trưa.

– Dượng nói đi.

– Dượng không bỏ ổng. – Tui nói.

– Vậy chuyện gì? Dượng nói đi. Dượng kể chuyện của dượng đi. Đêm đó chuyện gì?

Tui nhìn thằng Trung. Mặt nó đỏ, mắt nó đỏ, cái gân xanh trên trán nó nổi lên. Mặt nó giống má nó lúc giận. Hai mươi lăm năm trước, trong căn chòi tôn, má nó cũng đứng trước mặt tui như vầy, cũng hỏi tui như vầy, và tui đã kể. Kể hết. Rồi má nó bắt tui thề.

– Dượng không bỏ ổng. – Tui nói lại.

– Dượng chỉ nói được bấy nhiêu thôi hả?

Tui không trả lời.

Thằng Trung lùi lại một bước. Nó nhìn tui như nhìn một người lạ mới vô nhà.

– Hai mươi mấy năm nay, con biết dượng không thương con. – Nó nói, giọng thấp xuống. – Con cũng không thương dượng. Con chịu. Mà con không ngờ...

Nó không nói hết câu.

– Ba ơi. – Con Út Nhiên lên tiếng.

Ông Tư Giáp quay lại.

– Cái đồng hồ cưới của ba đâu ba?

Ổng nhìn con Nhiên. Tui thấy ổng khựng lại nửa giây, ngắn đến mức chỉ có người đứng nhìn ổng chằm chằm như tui mới thấy.

– Đồng hồ nào con?

– Má nói hồi cưới, ông bà ngoại mua cho ba một cái đồng hồ đeo tay. Má nói ba quý nó lắm, đi biển cũng đeo.

– À. – Ông Tư Giáp gật đầu chậm. – Cái đồng hồ dây kim loại, mặt đen. Ba nhớ rồi. Đêm đó ba còn đeo. Lúc ghe sắp lật, ba nhìn nó, nó chỉ gần một giờ. Rồi ghe lật. Ba trôi ba ngày, tới lúc người ta vớt lên thì trên tay ba không còn gì hết. Chắc nó tuột mất dưới biển.

Con Nhiên rút tay ra khỏi túi áo. Nó đặt cái đồng hồ lên mặt bàn, ngay trước mặt ông Tư Giáp. Mặt đen, dây kim loại, kim đứng im ở bốn giờ hai mươi.

Không ai nói gì.

Ông Tư Giáp nhìn cái đồng hồ. Ổng không cầm lên. Ổng nhìn nó như người ta nhìn một con rắn nằm trên chiếu. Tui thấy cổ họng ổng trượt lên trượt xuống. Rồi tui thấy ổng làm một việc mà tui biết trước ổng sẽ làm. Hai mươi tám năm trước, lúc mấy ông chủ nợ bên Phan Thiết tới đập cửa, tui đã thấy ổng làm y vậy: ổng chậm rãi ngẩng lên, nhìn vô mặt người ta, và nói một câu khác.

– Vậy là nó lột của ba. – Ổng nói, giọng run lên. – Nó giựt phao, nó lột luôn cái đồng hồ trên tay ba. Lúc ba bám mạn ghe, nó níu tay ba, ba tưởng nó cứu ba. Nó tuột cái đồng hồ.

Con Kiều kêu lên một tiếng. Thằng Trung quay phắt lại nhìn tui.

Con Nhiên vẫn nhìn cái đồng hồ.

– Dượng. – Nó nói, không ngẩng lên. – Dượng đưa má cái này hả?

– Dượng đưa má. – Tui nói.

Đó là câu thật đầu tiên tui nói trong buổi tối hôm đó.

– Năm nào?

Tui nhìn con Nhiên. Nó vẫn không ngẩng lên. Nó hỏi câu đó nhỏ, đều, như hỏi một con số. Nó làm dược sĩ, ngày nào cũng đọc toa thuốc, liều bao nhiêu, ngày mấy lần. Nó hỏi đúng chỗ.

– Năm hai ngàn lẻ một. – Tui nói.

Con Nhiên ngẩng lên.

– Ba năm sau?

– Ba năm sau.

– Dượng giữ đồ của người chết ba năm, rồi mới đưa cho má con?

Tui không trả lời được. Trả lời câu đó là kể hết.

– Nghe chưa? – Thằng Trung nói, giọng vỡ ra. – Út nghe chưa? Ổng giữ đồ của ba ba năm. Ổng tính đợi má quên rồi ổng mới đưa. Ổng đưa để làm gì? Để làm thân với má!

Ông Tư Giáp đưa tay lên ôm ngực, ho một tràng dài. Con Kiều chạy lại vuốt lưng ổng. Ổng xua tay, ổng nhìn tui qua vai con Kiều.

Tui đứng ở cửa, lưng dựa khung cửa. Tui nhìn ổng. Ổng nhìn tui. Hai mươi tám năm, tui nhớ y nguyên cái nhìn đó: cái nhìn của người biết chắc thằng kia sẽ không mở miệng.

Thằng Trung đi tới bàn, cầm cái đồng hồ lên, nắm chặt.

– Bảy ngày. – Nó nói với tui. – Bảy ngày dượng dọn đi. Con không muốn thấy mặt dượng trong nhà ba má con nữa.

Tui ra nhà sau. Tui ngồi trên cái can dầu úp ngược, lấy cuộn lưới rách ra vá, cho tay có việc làm. Kim vá lưới bằng tre, tui chuốt từ hồi mới về làng, cán đã bóng như sừng.

Một lát, thằng Tôm lò mò ra. Nó đứng ở cửa chái, tay cầm cái điện thoại, màn hình tắt.

– Ông Dảnh.

– Gì con?

– Ba con biểu con đừng ra đây.

– Vậy con vô đi.

Nó không vô. Nó đứng đó, nhìn tui vá lưới. Thằng nhỏ mười lăm tuổi, cao hơn ba nó hồi bằng tuổi, cái mặt còn non choẹt. Hồi nó năm tuổi, ba nó gửi nó ở đây cả mùa hè. Tui dạy nó lội ở cái vũng sau bến, dạy nó cột nút ghe. Nó quên hết rồi. Con nít thành phố, lớn lên là quên.

– Ông Dảnh có đạp ông nội con hông? – Nó hỏi.

Tui ngưng tay. Cây kim tre đứng giữa hai mắt lưới.

– Con thấy sao?

– Con không biết. – Thằng Tôm nói. – Ông nội kể hay lắm. Mà con thấy ông nội kể chuyện trôi trên biển lần nào cũng khác. Lần đầu ông nói ba ngày. Hôm qua ông nói với mấy bà ngoài chợ là năm ngày. Bữa nay ông nói ba ngày lại.

Tui nhìn thằng nhỏ. Nó đứng chống một chân, tay xoay xoay cái điện thoại, nói chuyện đó như nói chuyện bài kiểm tra.

– Người già kể chuyện cũ, nhớ trước quên sau là thường. – Tui nói.

– Ông Dảnh kể chuyện cũ có quên hông?

– Có. Ông quên nhiều lắm.

– Ông có quên đêm đó hông?

Tui cúi xuống, đâm cây kim tre qua mắt lưới, kéo sợi cước căng ra.

– Cái đêm đó thì ông không quên được, con.

Thằng Tôm đứng thêm một lúc. Rồi nó nói "con vô ngủ", và nó đi. Tới cửa, nó quay lại.

– Ông Dảnh. Hồi con năm tuổi, ông dạy con cột cái nút gì mà kéo càng chặt đó?

– Nút thòng lọng ghe.

– Mai ông chỉ con lại nghen.

Nó đi vô. Tui ngồi đó, cây kim tre trong tay, rất lâu.

Đêm đó tui không ngủ được. Tui nằm trên cái giường bố ở nhà sau, nghe gió đập mái tôn, nghe tiếng sóng ngoài bến. Tầm mười một giờ, có tiếng dép đi ra.

Con Nhiên đứng ở cửa chái, trong bóng tối. Nó không vô.

– Sao ba năm sau dượng mới đưa?

– Con đi ngủ đi con.

– Má biết chuyện gì phải hông?

Tui ngồi dậy. Ngoài sân, cây cột gỗ dầu đứng đen sì dưới ánh đèn đường.

– Con đừng hỏi dượng nữa. – Tui nói.

Con Nhiên khóc. Nó khóc không ra tiếng, chỉ có hơi thở nó đứt quãng trong bóng tối.

– Dượng nuôi con lớn. – Nó nói. – Dượng dạy con lội. Dượng chở con đi thi đại học trên Sài Gòn, ngồi ngoài cổng trường từ sáng tới chiều. Dượng khắc vạch trên cây cột cho con. Giờ dượng để con nghĩ dượng là thằng giựt phao bỏ ba con ngoài biển hả dượng?

– Con nghĩ sao cũng được.

– Con không muốn nghĩ vậy! – Nó gần như hét. Rồi nó hạ giọng, như sợ nhà trên nghe. – Con không muốn. Mà dượng không cho con cái gì để con nghĩ khác hết.

Nó quay đi. Tiếng dép của nó trên nền xi măng nhỏ dần.

Tui nằm xuống lại. Tui nghĩ tới má tụi nhỏ. Tui nghĩ tới cái đêm năm hai ngàn lẻ một, trong chòi tôn, bả cầm cái đồng hồ trong tay, ngồi trên chõng tre cả đêm không nói một câu. Gần sáng, bả nói: "Dảnh. Em thề với chị." Tui thề. Bả không bắt tui thề trước bàn thờ, không bắt tui thề trước Phật. Bả chỉ bắt tui thề với bả. Mà thề với bả thì tui chưa bao giờ dám sai.

Sáng hôm sau, tui ra bến sớm hơn mọi bữa.

Ghe tui nằm đó, dây neo còn nguyên. Mà trên mũi ghe, hai con mắt tui sơn đã bị ai trét hắc ín đen thui, đen kín, không chừa một chút tròng trắng.

Người làng biển trét đen mắt ghe là làm cho cái ghe đó mù. Ghe mù thì không thấy đường về. Ở Bãi Lở, người ta chỉ làm vậy với ghe của thằng phản bạn.

— Hết chương 4 —