Cái hòm áo chèo trên gác xép

Chương 10: Cái hòm áo chèo trên gác xép

Ông Hiển đi ra đến đầu ngõ, dừng ở mẹt xôi của bà nội thằng Cò, mua một gói xôi lạc. Rồi ông ấy đi ngược vào, tay trái xách gói xôi, tay phải xách bình tưới, ngồi xuống ghế cắt tóc của tôi khi ông Thập vừa đứng dậy.

– Anh Triệu, cạo cho tôi cái mặt. Hôm nay tôi phải đi ngân hàng với thằng Cường, mặt mũi phải tươm tất.

Tôi quàng khăn cho ông ấy. Tôi đánh bọt xà phòng trong cái bát sứ, quét lên hai má, lên cằm, lên cổ ông ấy. Ông ấy ngửa đầu ra sau, nhắm mắt lại. Cái cổ của ông ấy gầy, da nhăn, cái yết hầu nhô lên hạ xuống mỗi lần thở.

Tôi cầm con dao cạo cán sừng lên. Năm mươi hai năm, tôi đã cạo không biết bao nhiêu cái cổ. Có những cái cổ của người tôi thương, có những cái cổ của người tôi không ưa. Lưỡi dao không biết thương hay ghét. Cái tay cầm dao thì phải không biết.

Tôi cạo chậm, từng đường, ngược chiều lông rồi xuôi chiều lông. Không một vết xước. Ông Hiển ngồi im, thở đều. Trong gương, sau lưng hai chúng tôi, cái cổng sắt xanh vẫn đóng, cái ổ khoá to móc bên ngoài.

– Anh cạo vẫn khéo như ngày xưa, – ông Hiển nói khi tôi lau mặt cho ông ấy bằng khăn nóng.

– Tay thì còn. Mắt thì phải có kính.

– Thì anh có kính mới rồi. – Ông ấy mở mắt, nhìn tôi trong gương. – Kính mới nhìn rõ hơn hẳn nhỉ.

– Rõ hơn hẳn.

Ông ấy trả tôi mười nghìn, đứng dậy, xách gói xôi với cái bình tưới, đi sang bên kia ngõ. Ông ấy đặt gói xôi lên bậc cổng nhà mình. Rồi ông ấy đứng trước cái cổng sắt xanh, ngoái nhìn ra đầu ngõ, ngoái nhìn về cuối ngõ, rồi rút trong túi quần ra một chùm chìa khoá. Cái chìa đầu sơn xanh. Ổ khoá bật mở, ông ấy nhấc nó ra khỏi then cổng, móc vào song sắt, đẩy cổng đi vào.

Bảy giờ mười lăm.

Tôi quay lưng ra ngõ, nhìn qua gương, tay vẫn cầm cái khăn. Ông Hiển tưới bốn chậu hoa trước sân, tưới rất kỹ, bình tưới nghiêng từng gốc. Ba phút. Rồi ông ấy đặt bình tưới xuống bậc thềm, rút chùm chìa khoá ra lần nữa, mở khoá cửa gỗ. Cánh cửa mở ra một khoảng tối. Ông ấy bước vào, khép cửa lại sau lưng.

Bảy giờ mười chín.

Điện thoại trong túi áo tôi rung. Tin nhắn của con Bông: "Ông ấy vào nhà rồi ông ạ. Cháu nghe có tiếng lục cục dưới bếp."

Tôi đứng yên. Tôi đã hứa với Thành là không ai được làm gì cả. Tôi chỉ đứng, như một ông thợ cắt tóc đứng chờ khách. Ông Kính đi bộ từ đầu ngõ vào, định ngồi ghế, tôi bảo ông ấy đợi một lát. Ông ấy nhìn mặt tôi, rồi nhìn sang cái cổng sắt xanh đang mở, không hỏi gì, chỉ ngồi xuống ghế đẩu chờ.

Bảy giờ hai mươi ba. "Ông ấy lên gác xép rồi. Cháu với hai bà đứng ngoài sân thượng, nhìn qua khe cửa. Ông ấy cầm cái chìa trong hũ gạo."

Bảy giờ hai mươi sáu. "Chìa không vừa. Ông ấy đang lấy tua vít."

Tôi bấm gọi cho Thành, nói đúng một câu: "Ông ấy vào nhà rồi." Rồi tôi đi sang bên kia ngõ. Ông Kính đứng dậy đi theo. Hai ông già đi qua cái cổng sắt mở, qua bốn chậu hoa còn nhỏ nước, đến bậc thềm. Cánh cửa gỗ khép hờ. Từ trong nhà, từ trên cao, vọng xuống tiếng kim loại kêu ken két, như có người đang cạy một cái gì đấy nhỏ mà cứng.

Rồi tiếng ấy dừng lại. Có tiếng cái khoá rơi xuống sàn gỗ. Có tiếng bản lề cũ rít lên khi một cái nắp hòm được mở ra.

Rồi có một giọng nói. Giọng ấy không to, nhưng trong và vang, rõ từng chữ như tiếng nói lối trên chiếu chèo, vọng xuống qua hai tầng cầu thang, ra tận cửa.

– Anh Hiển tìm cái gì trong hòm áo của tôi?

Tôi đẩy cửa đi vào. Tôi leo cầu thang, chân này nối chân kia, tay bám lan can, hơi thở dồn lên ngực. Ông Kính theo sau. Lên đến tầng hai, tôi thấy cái búi tóc trắng vẫn nằm trên bàn thờ ông Bỉnh, trên cái khăn đen. Từ cái cầu thang gỗ dẫn lên gác xép, có ánh sáng sớm từ cửa sân thượng hắt xuống.

Ông Kính dừng lại ở chân cầu thang gác xép, đứng thở. Tôi cúi đầu leo lên.

Ông Hiển đang quỳ trước cái hòm gỗ. Một tay ông ấy cầm cái tua vít, tay kia cầm cái chìa khoá tủ cũ nhà tôi, cái chìa con Bông vùi trong hũ gạo. Cái ổ khoá nhỏ của hòm áo nằm lăn lóc trên sàn, cái móc đã bị cạy bung. Nắp hòm mở. Trong hòm là những bộ áo chèo gấp phẳng phiu, áo tứ thân màu nâu non, yếm đào, xiêm vàng, mấy cái khăn mỏ quạ, một cái quạt giấy đã sờn. Không có tờ giấy nào.

Bà Nguyệt đứng ở cuối gác xép, cạnh cửa sân thượng, lưng quay ra ánh sáng. Bà mặc cái áo cánh trắng, tóc ngắn, hai tay buông xuôi. Bà Hoè đứng sau bà. Con Bông đứng nép ở góc, cầm điện thoại giơ ngang ngực, màn hình sáng đỏ một chấm nhỏ đang quay.

Ông Hiển nhìn bà Nguyệt như nhìn một người chết sống lại. Môi ông ấy mấp máy mấy lần, không ra tiếng. Rồi ông ấy cố gắng mỉm cười, cái cười của người làm phòng văn hoá ba mươi năm, ai nhìn cũng thấy dễ chịu.

– Chị… chị Nguyệt. Chị về rồi. Trời ơi, mừng quá. Tôi… tôi lên đây xem chị có để lại thư từ gì không, để biết chị đi đâu mà tìm.

– Thư từ thì người ta để trong hòm áo à anh Hiển? – bà Nguyệt hỏi. – Mà người ta mở hòm áo của người khác bằng cái tua vít à?

Ông Hiển nhìn xuống cái tua vít trong tay mình, như lần đầu nhìn thấy nó. Ông ấy đặt nó xuống sàn. Rồi đặt cái chìa khoá xuống cạnh nó.

– Cái lược trong hũ gạo, – bà Nguyệt nói. – Cái ấm trên bàn thờ ông Bỉnh. Ba tờ lịch. Cái bình tưới để quên. Mười hai giờ đêm đứng ngoài sân nhà tôi gọi điện, bảo thứ Hai đưa tôi đi giám định. Anh làm cả, phải không?

Ông Hiển không trả lời. Ông ấy ngồi bệt xuống sàn gác xép, hai chân duỗi ra, lưng tựa vào cái hòm áo đã mở. Cái dáng ngồi ấy làm ông ấy già đi mười tuổi.

– Cả, – ông ấy nói khẽ. – Trừ có một lần cái kéo cắt cá nằm trong tủ lạnh, lần ấy là chị để thật.

Không ai cười. Bà Hoè đưa tay lên che miệng.

– Vì sao? – bà Nguyệt hỏi.

– Vì thằng Cường nợ bảy tỷ, chị ạ. – Ông Hiển nhìn lên, mắt đỏ. – Nó cầm cố cả cái nhà của tôi. Bên công ty hứa nếu cả dãy nhà này về tay họ trước cuối năm thì họ trả tôi giá gấp rưỡi, cộng một khoản môi giới. Đủ trả nợ cho nó. Còn dư một ít để tôi khỏi phải lên tầng mười bảy. Chị thì không chịu bán. Chị bảo cây sấu còn thì chị còn. Tôi nghĩ… tôi nghĩ chị già rồi, ở một mình trong cái nhà to thế này làm gì. Vào viện dưỡng lão có người chăm, chị còn sướng hơn. Thằng Lâm thì cần tiền. Có giấy của toà thì nó làm người giám hộ, nó bán, ai cũng được.

– Ai cũng được, – bà Nguyệt nhắc lại. – Trừ tôi.

Ông Hiển cúi đầu.

Dưới ngõ có tiếng xe máy dừng lại. Có tiếng bước chân chạy lên cầu thang, giọng Thành gọi to từ tầng dưới: "Công an phường đây. Mọi người ở yên đấy. Không ai động vào cái gì."

Thành lên đến gác xép, theo sau là một cậu cảnh sát khu vực trẻ. Cậu ấy nhìn một lượt: ông Hiển ngồi dưới sàn, cái hòm mở, cái ổ khoá bị cạy, cái tua vít, cái chìa khoá, bà Nguyệt đứng ở cửa sân thượng, con Bông với cái điện thoại. Cậu ấy không hỏi ai đúng ai sai. Cậu ấy hỏi bà Nguyệt có phải chủ nhà không. Bà bảo phải. Cậu ấy hỏi bà có cho phép ông Bạch Văn Hiển vào nhà sáng nay không. Bà bảo không. Cậu ấy hỏi con Bông đoạn phim quay từ lúc nào. Con Bông bảo từ lúc ông ấy mở cửa gỗ.

– Bác Hiển, – Thành nói. – Bác cho cháu xem chùm chìa khoá trong túi bác.

Ông Hiển rút chùm chìa khoá ra, đưa cho Thành mà không cần ai giục. Thành cầm lên, xoay xoay. Một cái chìa ổ khoá cổng, đầu sơn xanh. Một cái chìa cửa gỗ, cũ, mòn vẹt. Thành mang chùm chìa xuống cổng, bấm cái ổ khoá lại, rồi tra cái chìa đầu xanh vào. Ổ khoá bật mở.

– Bác bảo cháu bác trả chìa khoá này lâu rồi, – Thành nói, giọng không to.

– Tôi nói dối, – ông Hiển nói.

Thành mời ông Hiển về trụ sở công an phường làm việc. Lần này cậu ấy cũng nói chữ "mời". Cậu ấy đề nghị bà Nguyệt đến sau, khi nào bà khoẻ, để làm đơn trình báo và giao đoạn phim. Còn cái hòm, cái ổ khoá, cái tua vít, cái chìa con Bông vùi trong hũ gạo, cậu ấy bảo cứ để nguyên chỗ, lát nữa có người đến lập biên bản.

Ông Hiển đứng dậy, chậm chạp, phủi quần. Ông ấy đi xuống cầu thang trước Thành, qua cái bàn thờ có búi tóc trắng, qua bốn chậu hoa còn ướt, qua cái cổng sắt xanh. Đến giữa ngõ thì ông ấy dừng lại, quay sang gốc sấu. Cái ghế cắt tóc của tôi vẫn để trống, cái khăn vắt trên lưng ghế, tấm gương treo trên cái đinh, trong gương là cả dãy nhà và cả ông ấy, ngược chiều.

– Cây này ông Bỉnh trồng năm sáu sáu, – ông ấy nói, không nói với ai. – Hôm ấy tôi cũng đứng đây.

Rồi ông ấy đi ra đầu ngõ, ngồi lên sau xe máy của Thành.

Tôi đứng ở cổng, nhìn theo. Một lúc sau, tôi nghe tiếng dép sau lưng. Bà Nguyệt đi ra, tay bưng cái búi tóc trắng buộc chỉ đỏ. Bà đi thẳng sang gốc sấu, ngồi xuống cái ghế cắt tóc của tôi, quay mặt vào tấm gương.

– Ông Triệu, – bà nói. – Ông cắt lại cho tôi cái đầu. Lần này tôi mở mắt.

— Hết chương 10 —