Bữa cơm rằm

Chương 9: Bữa cơm rằm

Tối thứ Tư, tôi kể hết cho anh Thuần.

Tôi kể từ cái máng của con Mộc, đến xô ngô của anh Pầng lúc hai giờ sáng. Rồi nhà sấy chè, sáu chục bao ngô, cái que thử mất vạch, cái tin nhắn, cái giá hai trăm triệu cho ba mươi năm. Rồi những bao trắng ngà ở nhà ông Sính, chị Mận, mười bốn tấn. Rồi câu anh Kha nói với mẹ chiều nay ở góc vườn. Tôi kể cả câu mẹ doạ tôi trong nhà sấy: cô nghĩ thằng Thuần nó tin ai.

Anh ngồi nghe, hai tay đan vào nhau giữa hai đầu gối. Anh không hỏi lại chỗ nào. Lúc tôi kể xong, anh ngồi im rất lâu, lâu đến mức tôi nghe được tiếng con bê ở chuồng cũ kêu đòi bú.

– Sao em không nói với anh sớm hơn?

– Vì em không muốn anh phải chọn.

Anh nhìn tôi.

– Em không cho anh chọn, thì anh mãi mãi là người không chọn, Gieo ạ. – Anh nói. – Ba năm nay anh đã thế rồi. Anh tưởng thế là hiền.

Anh đứng dậy, định đi sang buồng mẹ. Tôi giữ tay anh lại.

– Anh để mẹ tự nói.

– Mẹ sẽ không nói đâu. Mẹ sợ.

– Mẹ sợ thật. – Tôi nói. – Nhưng nếu con trai mẹ nói thay mẹ, hay con dâu nói thay mẹ, thì cả đời mẹ sẽ là người bị người khác vạch mặt. Em muốn mẹ được là người tự đứng ra. Mẹ xứng đáng được như thế. Mẹ đã cầm cái đèn pin đứng đầu dãy chuồng ba mươi chín năm rồi, anh ạ.

Sáng thứ Năm, tôi gõ cửa buồng mẹ chồng tôi. Bà đang ngồi trên giường, cái phong bì ngân hàng đặt trên chăn.

– Mẹ ơi, tối rằm chị Mận bên nhà máy sẽ lên trại. Con đã hẹn chị ấy. Con làm thế vì bốn trại bò, không phải vì riêng nhà mình. Còn mẹ có ký giấy cho anh Kha hay không, mẹ có nói hay không, là việc của mẹ. Con không nói thay mẹ câu nào.

Bà nhìn tôi rất lâu. Rồi bà gật đầu, chỉ một cái. Trưa hôm ấy, lúc tôi đang rửa bình sữa cho con bê, bà đi ra đứng sau lưng tôi, hỏi số điện thoại của chị Mận. Tôi đọc, bà ghi vào lòng bàn tay bằng cái bút bi, từng số một.

Chiều thứ Sáu, chị Mận gọi cho tôi, bảo mẹ chồng em gọi cho chị, đưa chìa khoá nhà sấy cho chị lên chụp ảnh từng bao, lấy mẫu, niêm phong. Bà đứng xem suốt, không nói câu nào. Tôi hỏi chị mẹ em có nói gì không. Chị bảo có một câu: "Cô chụp cả những bao bị cạo số nữa, đừng bỏ sót bao nào."

Rằm, trăng lên tròn vành vạnh trên rặng mận. Gian giữa trải hai mâm. Gà luộc, xôi gấc, thịt trâu gác bếp, rau cải mèo xào tỏi, một nồi canh măng chua nấu xương, cá suối rán giòn. Bác cả, anh trai bố chồng tôi, từ dưới phố lên cùng bác gái. Chú út với thím. Hai ông bà họ hàng xa ở bản bên. Chị Hợp và anh Kha đến muộn nhất, mang theo hai đứa con, một chai rượu ngâm quả sơn tra và một cái cặp da đen.

Anh Kha mời rượu từng người, gắp thức ăn cho từng người, hỏi han từng người. Anh nói chuyện về khách du lịch, về những căn nhà gỗ sẽ dựng trên đồi, về chuyện mỗi sáng khách dậy ngắm mây rồi xuống chuồng xem vắt sữa, uống một cốc sữa tươi nóng. Các bác gật gù. Bác gái nói thằng Kha giỏi, thằng Thuần phải học anh rể.

Rồi bác gái quay sang tôi.

– Cô Gieo hôm nay không phải đi chuồng nhà ai à?

Mâm bên kia có tiếng cười khẽ. Chị Hợp gắp cho con miếng gà, không nhìn tôi.

– Hôm nay con ở nhà, bác ạ.

– Ở nhà cho mẹ đỡ lo. – Bác gái nói, rồi hạ giọng, nhưng không đủ nhỏ. – Nghe nói đợt rồi sữa bị trả là tại thuốc cô tiêm. Học cao thì học cao, nhưng chuồng nhà mình, mình phải giữ.

Anh Thuần đặt bát xuống. Tôi chạm vào khuỷu tay anh dưới gầm mâm. Anh nhìn tôi, rồi anh cầm bát lên.

Mẹ chồng tôi ngồi ở đầu mâm, không ăn mấy. Bà mặc cái áo len màu mận chín.

Khi nồi canh măng đã vơi một nửa, anh Kha mở cặp da, lấy ra một xấp giấy đánh máy kẹp ghim, đặt lên mặt mâm, đẩy về phía mẹ chồng tôi. Anh đặt lên trên một cây bút bi màu xanh.

– Thưa các bác, các chú. Hôm nay nhân ngày rằm, con xin phép thưa chuyện. Mẹ con đồng ý cho con thuê lại khu đồi chè cũ ba mươi năm, làm du lịch. Con trả trước mẹ hai trăm triệu, giúp mẹ trả kỳ nợ ngân hàng cuối năm. Hôm nay mẹ ký giấy trước mặt các bác làm chứng, sáng mai con với mẹ xuống văn phòng công chứng. Chuyện trong nhà, con muốn làm cho minh bạch.

Bác cả gật đầu. Chú út nâng chén rượu lên.

Mẹ chồng tôi cầm cây bút. Bà mở nắp, nhìn trang đầu tiên rất lâu. Cả mâm im lặng chờ.

Rồi bà đậy nắp bút lại, đặt nó xuống mặt mâm, cạnh đĩa xôi.

– Tôi chưa ký được, – bà nói. – Tôi phải nói một chuyện trước đã.

Anh Kha cười.

– Mẹ cứ nói ạ.

Bà không nhìn anh. Bà nhìn bác cả, rồi nhìn quanh hai mâm.

– Sữa nhà tôi bị trả là tại tôi.

Không ai nói gì. Thằng cháu ngoại đang cầm cái đùi gà cũng ngừng nhai.

– Không phải tại thuốc của con Gieo. Kết quả công ty gửi lên ghi rõ là không có kháng sinh. Là độc tố nấm mốc, trong ngô. Ngô ấy tôi mua. Tám mươi bao, mười sáu triệu, sau trận bão tháng Chín. Ngô bị ngập nước, mốc, tôi biết là ẩm mà tôi vẫn mua, vì rẻ. Tôi giấu trên nhà sấy chè của ông nhà tôi, đêm nào cũng bắt thằng Pầng đổ cho bò ăn lúc hai giờ sáng, không cho ai biết. Bò bỏ ăn, sữa tụt, sữa có độc, công ty trả về. Tôi biết, mà tôi để cả nhà nghĩ là tại con dâu tôi.

Giọng bà đều, không to, như giọng bà đọc số lít sữa cho chị Vi ghi sổ.

– Thằng Pầng tôi đuổi oan. Nó không ăn cắp cám. Nó làm theo lời tôi.

Bác gái há miệng, rồi khép lại.

– Ngô ấy, – bà nói tiếp, và lần này bà quay sang nhìn thẳng vào anh Kha, – tôi mua của thằng Kha.

Mâm cơm lặng đi đến mức nghe rõ tiếng than nổ lách tách trong bếp.

Anh Kha vẫn cười. Nụ cười của anh chưa tắt, nhưng nó đã cứng lại như mỡ đông trên mặt nồi canh nguội.

– Mẹ ơi, mẹ mệt rồi. – Anh nói, rất nhẹ. – Các bác thông cảm, mấy hôm nay mẹ con lo nợ nần, mất ngủ. Ngô nào mẹ? Mẹ mua ngô ở chợ thì mẹ nhớ nhầm ra con. Mà nếu nói đến chuyện biết hay không biết, – anh rút điện thoại ra, bấm mấy cái, – thì đây này, tin nhắn của mẹ gửi con: "ngô ẩm quá con ạ, mẹ phơi mãi không khô". Mẹ biết ngô ẩm mà mẹ vẫn cho bò ăn. Chuyện ấy mà đến tai công ty sữa thì…

– Thì sao? – Mẹ chồng tôi hỏi.

Anh Kha khựng lại.

– Ừ. Tôi biết ngô ẩm. Tôi sai. Tôi vừa nói trước mặt cả họ là tôi sai. – Bà đặt hai bàn tay lên mép mâm. – Còn anh, anh có định nói gì không?

Anh Kha nhìn quanh. Tôi thấy anh tìm một khuôn mặt nào đó để bám vào. Chị Hợp. Chị Hợp đang nhìn chồng, môi mím chặt.

– Em Gieo, – anh quay sang tôi, giọng cao lên, – em xui mẹ nói thế phải không? Em bịa ra cái chuyện ngô của anh để làm gì? Bao tải nhà máy thì nhà máy nào chả giống nhau, mua ở đâu chả có. Em có bằng chứng gì không?

Tôi chưa kịp trả lời thì con chó vện ngoài sân sủa vang lên, rồi im bặt, rồi vẫy đuôi. Có tiếng xe máy dừng ở cổng. Hai cái. Rồi tiếng chân người.

Chị Mận bước vào gian giữa, áo khoác gió, tay cầm một cái túi hồ sơ nhựa. Sau chị là ông Sính, mặc áo chàm, đội mũ nồi, và anh Quàng Tiến. Ông Sính cởi mũ cúi chào cả gian, theo kiểu của người già.

– Xin lỗi cả nhà, – chị Mận nói. – Tôi là Mận, phụ trách thị trường vùng này của nhà máy thức ăn chăn nuôi mà đại lý anh Kha phân phối. Chiều qua bà chủ đây đã cho tôi lên nhà sấy chè chụp ảnh và niêm phong năm mươi tám bao ngô hạt. Mã lô in trên những bao còn đọc được trùng với lô ngô mười bốn tấn mà anh Kha báo bị ngập sau trận bão tháng Chín. Lô ấy anh Kha đã ký biên bản tiêu huỷ, và nhà máy đã đền bù cho đại lý bảy mươi phần trăm giá trị.

Chị rút ra một bản sao, đặt lên mâm, cạnh tờ hợp đồng thuê đồi của anh Kha. Hai tờ giấy nằm cạnh nhau, một tờ có chữ ký của anh, một tờ đang chờ chữ ký của mẹ chồng tôi.

– Còn đây, – chị Mận nói, – là ông Sính và anh Tiến, hai nhà mua ngô cùng lô ấy, qua tay lái xe của đại lý.

– Thằng Hưng bán cho tôi, – ông Sính nói, tiếng Kinh chậm, rõ từng chữ. – Hai mươi bao. Nó bảo hàng thanh lý của anh Kha.

– Thằng Hưng nó tự ý bán! – Anh Kha đứng bật dậy. – Nó lấy hàng của tôi đi bán, tôi không biết…

– Chiều nay anh Hưng gọi cho tôi rồi, anh Kha ạ. – Chị Mận nói, vẫn bình thản. – Anh ấy kể anh sai anh ấy đi bán, đưa anh ấy danh sách các trại nhỏ, dặn chỉ bán cho nhà nào đang nợ tiền cám. Anh ấy cũng kể chiều thứ Năm tuần trước, anh bảo anh ấy lên đây nói là thấy anh Pầng gánh cám xuống dốc. Anh ấy bảo từ hôm ấy anh ấy không ngủ được.

Anh Kha đứng giữa gian nhà, tay vẫn cầm cái điện thoại có tin nhắn của mẹ vợ. Không ai nói gì với anh. Bác cả đặt chén rượu xuống, tiếng chén sứ chạm mâm đồng nghe rất khẽ.

Anh nhìn chị Hợp. Chị Hợp không đứng dậy.

Anh cúi xuống, nhặt cái cặp da đen, nhét xấp hợp đồng vào, rồi đi ra cửa. Đến bậc thềm, anh vấp vào cái chậu nước rửa chân, nước đổ lênh láng ra sân dưới trăng.

Tiếng xe bán tải nổ máy, đèn pha quét qua rặng mận rồi lao xuống dốc.

Chị Hợp ngồi thêm một lúc, nhìn cái chỗ chồng vừa ngồi. Rồi chị đứng dậy, kéo hai đứa con, đi ra cửa mà không nói với ai câu nào, kể cả mẹ.

Nửa đêm, khi khách đã về hết, khi tôi và anh Thuần đang rửa nốt chồng bát dưới ánh đèn bếp, có tiếng xe máy ở cổng. Chị Hợp dắt xe vào sân. Đứa nhỏ ngủ gục trên lưng chị, đứa lớn ngồi sau ôm cái túi du lịch to, hai cái gối buộc chằng trên yên. Không có anh Kha.

— Hết chương 9 —