Nhà sấy chè trên đỉnh đồi

Chương 5: Nhà sấy chè trên đỉnh đồi

Tôi đứng ngoài cửa nhà sấy, lưng áp vào bức tường gạch lạnh, nghe mẹ chồng tôi nói chuyện điện thoại. Tôi chỉ nghe được một nửa câu chuyện, nửa của bà. Nửa của anh Kha thì tôi phải tự điền vào những chỗ bà im lặng.

– Không. Nó không biết. Nó chỉ thử cám của con thôi, cám con sạch.

Im lặng.

– Con đừng nói thế. Mẹ chưa nói gì với ai. Mẹ nói với thằng Thuần là tại thuốc.

Im lặng, lâu hơn.

– Hai trăm triệu thì mẹ biết rồi. Nhưng cái đồi ấy là của bố nó… Con cho mẹ nghĩ đã. Con lên chở ngô đi trước đã, để đây mẹ sợ lắm.

Rồi giọng bà đổi khác, nhỏ đi, gần như van:

– Kha. Con đừng doạ mẹ.

Có tiếng điện thoại đặt xuống mặt bao tải. Rồi một âm thanh mà ba năm làm dâu tôi chưa nghe bao giờ. Mẹ chồng tôi khóc. Không thành tiếng, chỉ là những hơi thở bị ngắt quãng, như con bò rặn đẻ mà không ra.

Tôi đứng đó, đếm đến hai mươi. Rồi tôi gõ cửa.

Bên trong im bặt. Ánh sáng tắt. Tôi gõ thêm ba tiếng.

– Mẹ ơi, con đây. Con Gieo.

Một lúc lâu, có tiếng chìa khoá lách cách. Cánh cửa gỗ mở ra một khe. Mẹ chồng tôi đứng đó, khoác cái áo bông cũ của bố chồng tôi, tóc rối, mắt đỏ, cầm cái điện thoại trong tay. Bà không hỏi tôi lên đây làm gì. Bà nhìn tôi như nhìn một con bò vừa đạp đổ xô sữa, vừa giận vừa biết không giận được.

– Vào đi, – bà nói. – Đứng ngoài ấy người ta thấy. Tôi lên lúc cô còn đứng trong chuồng với thằng Pầng, đi lối cửa sau buồng tôi. Cô tưởng cả cái trại này chỉ có mình cô thức à?

Bên trong nhà sấy rộng hơn tôi tưởng. Cái lò gạch ở giữa đã sập một góc, mấy cái nong tre to dựng nghiêng vào vách, phủ mạng nhện. Và dọc bức tường phía trong, xếp thành ba hàng cao quá đầu người, là những bao tải dứa màu trắng ngà. Tôi bật đèn đội đầu, đếm nhanh. Hai hàng trong còn nguyên, hàng ngoài cùng đã vơi gần hết. Gần sáu chục bao. Mùi trong nhà sấy là mùi tôi đã ngửi thấy trong máng con Mộc, nhưng đặc hơn gấp trăm lần: mùi ẩm, mùi đất, mùi gỗ mục, mùi của cái gác bếp đã lâu không ai đốt lửa.

Có mấy bao bị rách một góc, ngô hạt chảy ra nền, và trên nền ấy những hạt ngô đã mọc mầm, mầm trắng nhợt dài bằng đốt ngón tay.

Tôi không hỏi gì. Tôi lấy cái túi ni lông, rạch một bao ở hàng giữa, bốc ngô ở ba chỗ. Mẹ chồng tôi đứng nhìn, hai tay khoanh trước ngực trong ống tay áo bông. Tôi ngồi xổm xuống nền, mở hộp que thử ra trên một bao tải, nghiền ngô bằng cái nắp chai, cân bằng mắt vì không mang cân, cho vào lọ, lắc.

– Cô làm cái gì đấy?

– Con thử xem ngô có độc không, mẹ ạ.

Bà không nói gì. Bà ngồi xuống một bao ngô đối diện tôi. Đèn đội đầu của tôi chiếu lên cái que đặt giữa hai người. Tôi nhỏ dung dịch lên. Hai mẹ con ngồi im nhìn một cái que nhựa nhỏ bằng ngón tay, như hai người ngồi chờ bói một quẻ.

Vạch kiểm chứng hiện lên. Chỗ vạch thử trắng tinh.

– Thế là sao? – Bà hỏi. – Có một vạch là tốt hay xấu?

– Phải có hai vạch mới tốt, mẹ ạ. Vạch thứ hai mất hẳn là ngô có nhiều độc. Rất nhiều. Hôm trước con thử cám anh Kha giao, cỏ ủ, cỏ tươi, cái nào cũng hiện hai vạch đậm.

Bà nhìn cái que rất lâu. Rồi bà nhìn mấy hạt ngô mọc mầm dưới nền.

– Con Mộc nó ăn hai gáo mỗi đêm, – bà nói. Giọng bà không giống câu hỏi.

– Vâng.

Bà cúi mặt xuống. Hai bàn tay bà thò ra khỏi ống tay áo, nứt nẻ, móng cáu đen, bàn tay của người vắt sữa ba mươi chín năm. Bà đặt hai tay lên đầu gối.

Tôi đợi. Tôi biết nếu tôi hỏi bây giờ, bà sẽ đứng dậy đuổi tôi về. Tôi đợi như đợi con Sương dứt cơn rặn.

– Kỳ nợ tháng Chạp là một trăm tám mươi triệu, – bà nói, sau một lúc rất lâu. – Cả gốc cả lãi. Kỳ tháng Sáu tôi đã khất một lần, ngân hàng cho khất, nhưng tháng Chạp không khất được nữa. Họ gửi giấy lên rồi. Cô thấy cái phong bì rồi chứ gì.

– Vâng.

– Tiền sữa mỗi tháng trừ cám, trừ thuốc, trừ lương thằng Pầng, trừ tiền điện chạy máy, còn được hai mươi mấy triệu. Thằng Thuần nó không biết hết. Tôi không cho nó biết hết. Bố nó mất để lại cho nó một cái trại mà đến cái chuồng cũng còn nợ, tôi không muốn nó biết.

Bà nói đều đều, như đọc sổ.

– Sau trận bão tháng Chín, thằng Kha lên. Nó bảo kho đại lý của nó ở chỗ trũng gần suối, nước vào, ướt mất mấy chục tấn ngô. Nó bảo ngô chỉ ướt ngoài vỏ bao thôi, đem phơi lại là dùng được, nhưng nó không bán được cho khách lớn vì người ta soi kỹ. Nó bán cho mẹ nửa giá, mẹ đừng nói với ai, kẻo các nhà khác lại đòi. Tôi mua tám mươi bao. Mười sáu triệu. Tôi phơi ở sân nhà sấy này ba ngày, hôm nào trời cũng mù, chả khô được mấy. Tôi đọc ở đâu đó người ta bảo cho bò ăn thêm ngô hạt thì sữa lên. Tôi nghĩ sữa lên thì có tiền trả nợ.

– Mẹ không nói với con, vì con sẽ bảo phải thử.

– Vì cô sẽ bảo phải thử. – Bà nhắc lại, gật đầu. – Cô cái gì cũng thử, cũng ghi, cũng đo. Tôi nuôi bò từ hồi cô chưa đẻ, tôi không cần một đứa con gái ông thiến lợn dạy tôi cho bò ăn.

Tôi không nói gì. Bà cũng không nói gì một lúc. Ngoài kia có con chim đêm kêu ba tiếng rồi bay đi.

– Thế còn tờ giấy của công ty? – Tôi hỏi. – Anh Thức gọi mẹ hôm thứ Bảy, dặn kiểm tra thức ăn.

– Tôi gọi thằng Kha ngay hôm ấy. – Bà nói. – Nó bảo không phải tại ngô đâu mẹ, ngô phơi rồi mà, chắc tại thuốc con Gieo tiêm. Nó bảo mẹ đừng nói chuyện ngô với ai, nói ra thì công ty biết mẹ cho bò ăn ngô bị ngập, người ta bảo mẹ cố tình, cắt hợp đồng luôn. Còn nó, nó mất đại lý, vì nhà máy bắt nó tiêu huỷ hết chỗ ngô ấy rồi.

Tôi ngẩng lên.

– Tiêu huỷ? Anh Kha nói thế à?

– Nó lỡ mồm. – Bà cười một cái, cái cười không có tí vui nào. – Nó bảo nhà máy đã đền tiền cho nó lô ngô ấy rồi, nó ký giấy là đã tiêu huỷ. Nếu người ta biết ngô ấy còn nằm trên đồi nhà tôi, nó đi tù. Nó nói thế để doạ tôi, cho tôi sợ mà im. Nó không biết là nó vừa nói cho tôi biết nó lừa cả nhà máy.

Tôi im lặng. Tôi nghĩ đến cái xe bán tải màu ghi, đến đôi giày da không dính bùn, đến nụ cười đứng lại trên mặt anh Kha một giây khi tôi nói bò đang ăn một thứ khác.

– Thế mà mẹ vẫn cho anh Pầng đổ ngô đến tận đêm nay.

– Vì tôi muốn tin nó. – Bà nói, rất nhanh, như thể câu ấy đã nằm sẵn trên đầu lưỡi nhiều đêm. – Cô hiểu không? Tin nó thì là tại thuốc của cô. Tại thuốc của cô thì chỉ cần cô thôi tiêm là xong. Tin cô thì tám mươi bao ngô kia là tôi mua, tôi cho ăn, tôi làm hỏng sữa, tôi làm mất hợp đồng. Cô bảo tôi tin ai?

Tôi không trả lời được. Tôi nhìn bà, và lần đầu tiên tôi thấy bà không phải là mẹ chồng tôi. Bà là một người đàn bà năm mươi chín tuổi ngồi trên một bao ngô mốc lúc ba giờ sáng, giữa một cái nhà sấy chè mà người chồng đã chết để lại, và bà đang sợ.

– Tối nay anh Kha nói gì làm mẹ sợ?

Bà nhìn cái điện thoại trên đùi.

– Nó bảo nó sẽ lên chở ngô đi, khi nào tôi ký giấy cho nó thuê đồi. Ký xong nó đưa tôi hai trăm triệu trả nợ, nó chở ngô đi, coi như không có chuyện gì. Không ký thì ngô cứ nằm đấy. Mà nếu cô tìm ra, thì tôi phải nói là tôi tự mua ở chợ, không được nhắc đến tên nó. Nó bảo: mẹ nhắc tên con thì con cũng nói mẹ biết ngô hỏng mà vẫn cho ăn. Nó bảo nó có tin nhắn của tôi.

– Có tin nhắn thật không mẹ?

– Có. Hôm phơi ngô tôi nhắn cho nó: ngô ẩm quá con ạ, mẹ phơi mãi không khô. – Bà nhắm mắt. – Nó giữ cái tin ấy.

Tôi ngồi im, nghe gió lùa qua những khe ván. Tôi nghĩ đến cái hợp đồng hai trăm triệu cho ba mươi năm. Cái đồi này, cái chỗ đứng nhìn xuống thung lũng mây mà anh Kha bảo là đẹp nhất vùng. Tôi nghĩ có lẽ ngay từ cái ngày anh bán tám mươi bao ngô ướt cho mẹ vợ, anh đã nhìn thấy cái đồi.

– Mẹ ơi, – tôi nói, – từ đêm nay không cho bò ăn ngô này nữa. Con xử lý được. Con cho đàn bò ăn chất hấp phụ độc tố, đổi khẩu phần, theo dõi từng con. Nếu gan chúng nó chưa hỏng nặng thì vài ngày là sữa sạch. Nhưng mình phải báo cho công ty biết, mẹ ạ. Mình nói thật, người ta còn…

– Không.

Bà đứng dậy. Cái áo bông của bố chồng tôi rộng thùng thình trên người bà.

– Cô làm cho sữa sạch. Cô giỏi thì cô làm. Nhưng đừng nói với ai. Kể cả thằng Thuần.

– Mẹ…

– Cô nghe tôi nói hết đã. – Bà cúi xuống nhìn tôi, đèn đội đầu của tôi chiếu lên khuôn mặt bà từ dưới lên, làm cho những nếp nhăn sâu hoắm. – Nếu cô nói ra, tôi sẽ bảo với cả nhà là cô bỏ ngô vào máng. Cô lên nhà sấy lúc ba giờ sáng, cô mang que thử, cô biết hết về độc với chả tố. Cô nghĩ thằng Thuần nó tin ai?

— Hết chương 5 —