Đêm gió mùa về

Chương 8: Đêm gió mùa về

Đợt gió mùa đầu tiên của năm tràn về đúng đêm ấy. Tôi chạy xe lên dốc trong cái lạnh đến tê cả hai bàn tay, gió quất ngang mặt, mấy cây mận hai bên đường rung lên lách cách như có ai lắc. Bốn mươi phút đường, tôi đi hết ba mươi hai phút. Đến cổng thì thấy cái xe máy của anh Bằng đã dựng ở sân.

Con Mộc nằm nghiêng trong ô chuồng cũ phía sau, bụng to như cái chum, hai chân sau duỗi ra, cổ ngoẹo sang một bên. Nó rặn, nhưng những cơn rặn yếu và ngắn, không đều, rặn xong lại rên một tiếng dài. Mẹ chồng tôi ngồi xổm bên đầu nó, tay ôm cái cổ đầy những nếp da nhăn. Anh Thuần cầm đèn. Anh Bằng đang mở túi thuốc.

– Chưa đến ngày, còn ba tuần nữa, – anh Bằng nói khi thấy tôi. – Đẻ non thì phải giục cho nhanh, kéo ra cho sớm. Anh tiêm một mũi thuốc co tử cung, mười lăm phút nữa nó rặn mạnh là kéo được.

– Anh đã khám chưa ạ?

– Khám gì nữa em, nhìn là biết. – Anh rút ống tiêm ra. – Con già, đẻ bảy lứa rồi, dễ ấy mà.

Tôi không cãi. Tôi đeo găng, bôi trơn, quỳ xuống sau con Mộc. Mẹ chồng tôi nhìn tôi, rồi nhìn anh Bằng, nhưng bà không nói câu nào.

Tôi đưa tay vào. Đường sinh của con Mộc không thẳng như của một con bò sắp đẻ. Lòng bàn tay tôi chạm vào những nếp gấp chạy xiên, xoắn lại như cái khăn mặt bị vắt. Tôi lần theo những nếp ấy vào sâu hơn, đến chỗ cổ tử cung thì chỉ lọt được hai ngón tay, rồi tắc. Tôi xoay bàn tay theo chiều nếp gấp, thấy chúng xoắn từ trái sang phải. Tôi rút tay ra, khám thêm qua đường trực tràng cho chắc. Đúng thế.

– Anh Bằng, đừng tiêm. Tử cung nó bị xoắn.

Anh Bằng dừng tay, ống tiêm còn giơ lên.

– Xoắn gì mà xoắn. Em học sách…

– Xoắn khoảng nửa vòng, từ trái qua phải. Cổ tử cung chỉ lọt hai ngón tay. Anh tiêm thuốc co bóp bây giờ, tử cung nó co mà đường ra thì bị thắt, nó vỡ. Anh kéo bằng dây thì anh kéo cái gì ra được, anh sờ thử mà xem.

Anh Bằng không sờ. Anh đứng im, nhìn tôi, rồi nhìn mẹ chồng tôi, như chờ bà nói một câu kiểu "lần sau cô đợi người có bằng".

Mẹ chồng tôi vẫn ôm cổ con Mộc. Bà ngẩng lên.

– Phải làm thế nào? – Bà hỏi. Bà hỏi tôi.

– Phải lăn nó, mẹ ạ. Đặt nó nằm nghiêng, buộc chân, đặt một tấm ván dài đè ngang hông, một người đứng lên tấm ván giữ cho cái tử cung không quay theo. Rồi cả nhà lăn người con bò theo chiều xoắn, thật chậm. Cái thân nó quay, còn tử cung bị ván đè thì đứng yên, thế là gỡ ra được. Lăn một lần chưa được thì lăn lần nữa. Nhưng phải đủ người khoẻ. Con bò nặng sáu trăm cân.

Mẹ chồng tôi nhìn quanh. Bà, anh Thuần, anh Bằng, tôi. Bốn người, một người năm mươi chín tuổi, một người phải ở phía sau con bò để kiểm tra.

– Gọi thằng Kha lên, – bà nói.

Anh Thuần gọi. Điện thoại anh Kha đổ chuông mãi rồi tắt. Gọi lần nữa. Chị Hợp nghe máy, giọng ngái ngủ, bảo anh Kha đi uống rượu với khách chưa về.

Tôi rút điện thoại ra, bấm một số mà tôi nghĩ đã không bao giờ phải bấm nữa.

Anh Pầng nghe máy ngay hồi chuông thứ hai, như người chưa ngủ.

– Chị bác sĩ?

– Anh Pầng. Con Mộc bị xoắn tử cung. Em cần người lăn.

Đầu bên kia im một giây.

– Em đến. Em dẫn cả thằng em vợ.

Bản của anh Pầng cách trại mười tám cây số. Bốn mươi phút sau, hai cái đèn xe máy loá lên ở đầu dốc. Anh Pầng mặc cái áo khoác quân đội cũ, đội mũ len, sau lưng là một thanh niên người Thái cao lớn, tay xách sẵn cuộn dây thừng. Anh không chào ai. Anh đi thẳng vào chuồng, nhìn con Mộc, rồi quay sang tôi.

– Chị bảo làm gì, em làm.

Mẹ chồng tôi đứng dậy. Bà nhìn anh Pầng. Anh Pầng không nhìn bà.

Chúng tôi làm như tôi đã học, như tôi đã làm một lần duy nhất trong đời, ở trại thực tập dưới Ba Vì, có thầy đứng bên cạnh. Anh Thuần và thằng em vợ anh Pầng buộc chân trước, chân sau con Mộc thành hai cặp. Tôi bảo cả nhà đặt nó nằm nghiêng về bên phải, cùng chiều với hướng xoắn. Anh Bằng, sau một lúc đứng nhìn, xắn tay áo vào giữ đầu. Tấm ván là một tấm gỗ xoan dài ba mét anh Thuần dỡ ra từ cái chuồng bê cũ. Anh Pầng đặt nó chéo qua hông trái con Mộc, rồi trèo lên đứng, hai chân dạng ra, người hơi khom, như đứng trên mạn thuyền.

– Mẹ ơi, mẹ ra đầu con Mộc, nói với nó. Nó quen tiếng mẹ.

Mẹ chồng tôi ngồi xuống chỗ đầu con bò, cúi sát tai nó, nói những gì tôi không nghe được.

Tôi quỳ phía sau, đưa tay vào giữ chỗ nếp gấp để biết nó có gỡ ra không.

– Lăn. Chậm thôi.

Anh Thuần, anh Bằng và thằng em vợ anh Pầng kéo dây, lật cái thân sáu trăm cân của con Mộc qua lưng nó, từ nằm nghiêng phải sang nằm ngửa, rồi sang nằm nghiêng trái. Anh Pầng vẫn đứng trên tấm ván, bước theo, giữ cho tấm ván đè xuống. Con Mộc rống lên một tiếng dài. Trong tay tôi, những nếp gấp chạy xiên động đậy, nới ra một chút, rồi lại xoắn vào.

– Chưa được. Quay về, lăn lần nữa.

Họ đặt nó về chỗ cũ, thở dốc. Gió lùa qua những khe ván chuồng cũ, lạnh đến buốt răng, vậy mà anh Thuần đã cởi áo khoác, áo trong ướt đẫm mồ hôi. Mẹ chồng tôi vẫn nói gì đó vào tai con Mộc.

Lần thứ hai, khi cái thân con bò lật qua lưng nó, tôi thấy dưới bàn tay mình những nếp gấp chạy xiên duỗi thẳng ra như sợi dây được thả. Cổ tử cung mở rộng ra đến mức lọt cả bàn tay. Tôi sờ thấy hai cái móng bê, đúng chiều, mềm và nhỏ.

– Được rồi. Thả dây ra. Để nó tự rặn.

Con Mộc nằm nghiêng thở một lúc, rồi nó rặn. Lần này cơn rặn dài, mạnh, đều, như của một con bò sắp đẻ thật sự. Tôi buộc dây vào móng, kéo theo nhịp. Mười phút sau con bê ra.

Nó nhỏ, nhỏ hơn mọi con bê tôi từng đỡ ở trại này, lông còn thưa, hai tai cụp. Nó không thở.

Tôi làm như đã làm với con bê của con Sương: dốc ngược, vuốt nhớt, chà rơm, ngoáy mũi, dội nước lạnh vào tai. Nó không hắt hơi. Tôi đặt nó nằm lên rơm, tháo cái ống nghe của bố trên cổ xuống, ấn đầu nghe vào ngực trái nó, ngay sau khuỷu chân trước.

Tôi nghe. Mọi người im lặng. Gió vẫn lùa qua vách.

Có. Rất nhanh, rất nhỏ, như tiếng một con chim sẻ gõ mỏ vào cửa kính. Tim nó vẫn đập.

Tôi ép ngực nó bằng hai bàn tay, nhịp nhàng, đếm thầm, rồi thổi vào mũi nó. Lần thứ ba thì nó ho. Lần thứ tư thì nó thở. Cái lưỡi bé xíu thè ra rồi thụt vào. Hai cái tai cụp khẽ động đậy.

Mẹ chồng tôi đã bò từ chỗ đầu con Mộc ra đến chỗ con bê từ lúc nào, ngồi bệt xuống rơm cạnh tôi. Bà nhìn con bê, rồi nhìn cái ống nghe trong tay tôi. Bà không nói gì. Bà đưa tay ra, như muốn chạm vào cái dây cao su quấn băng dính đen, rồi bà rụt lại.

Con Mộc tự đứng dậy được lúc gần bốn giờ sáng, quay lại liếm con. Anh Bằng thu túi thuốc, đến bên mẹ chồng tôi, nói khẽ: bác ơi, cháu xin phép về, đêm nay cháu không lấy tiền. Rồi anh quay sang tôi, gật đầu một cái, không nói gì. Đó là cái gật đầu của người trong nghề.

Anh Pầng ra sân, rửa tay ở vòi nước, khoác lại áo. Mẹ chồng tôi đi theo ra.

– Anh Pầng.

Anh dừng lại.

– Tôi trả tiền công cho anh với cậu kia.

– Không, bà chủ. – Anh lắc đầu. – Em làm cho con Mộc. Không làm cho ai.

Anh nổ máy xe, chở thằng em vợ đi xuống dốc. Mẹ chồng tôi đứng ở sân rất lâu, cái áo bông của bố chồng tôi phần phật trong gió. Anh Thuần ra đứng cạnh mẹ, khoác cho bà cái áo của anh, rồi cả hai mẹ con cùng nhìn xuống dốc cho đến khi hai ánh đèn xe máy khuất hẳn.

Năm ngày sau, sáng thứ Tư, anh Thức gọi cho tôi.

– Gieo à. Mẫu lấy lại của nhà em đạt rồi. Thấp hơn ngưỡng nhiều. Em làm tốt đấy.

Tôi cảm ơn anh, cúp máy, chạy ra chuồng tìm mẹ chồng tôi để báo. Bà đang ở dãy chuồng cũ, cho con bê bú bình. Con bê đã đứng vững, bú khoẻ, đuôi ngoe nguẩy. Tôi nói với bà mẫu đạt rồi. Bà gật đầu, mắt vẫn nhìn con bê, tay hơi run làm sữa trào ra khoé miệng nó.

Chiều thứ Tư, anh Kha lên. Anh không vào nhà. Anh gọi mẹ chồng tôi ra góc vườn sau nhà kho, chỗ hai người đã đứng nói chuyện hôm nào. Tôi đứng sau bức vách kho, cách họ chưa đến ba mét, và lần này thì tôi nghe được cả hai nửa câu chuyện.

– Mẹ ạ, con biết mẹ cho người của nhà máy lên xem bao ngô rồi.

– Tôi không cho ai lên cả.

– Thế thì con Gieo. Hôm thứ Sáu có người thấy nó ngồi quán phở với chị Mận. – Giọng anh Kha thấp xuống, không còn ngọt nữa. – Mẹ nghe con. Rằm này mẹ ký giấy thuê đồi trước mặt các bác. Ký xong con đưa tiền, con chở ngô đi, mẹ bảo con Gieo thôi đi. Mẹ không ký thì sáng hôm sau, cái tin nhắn của mẹ nằm trên bàn công ty sữa. Mẹ biết ngô hỏng mà vẫn cho bò ăn, cái đấy thì mẫu sạch hay bẩn cũng thế thôi mẹ ạ.

— Hết chương 8 —