Ba ngày sạch sữa

Chương 6: Ba ngày sạch sữa

Tôi không trả lời mẹ chồng tôi đêm ấy. Tôi xếp hộp que thử vào túi áo, đứng dậy, phủi đất ở đầu gối.

– Con làm cho sữa sạch, – tôi nói. – Còn chuyện khác, mẹ để con nghĩ.

Bà nhìn tôi như muốn hỏi thêm, rồi thôi. Bà khoá cửa nhà sấy, cầm cái điện thoại đi trước. Tôi đi sau, rọi đèn cho bà xuống dốc. Hai mẹ con không nói thêm câu nào suốt ba trăm mười bước. Đến cổng tre sau nhà kho, bà dừng lại, không quay đầu.

– Con Mộc có sao không?

– Con chưa biết, mẹ ạ. Sáng mai con xem kỹ.

Bà gật đầu, rồi đi vào nhà.

Tôi nằm xuống cạnh anh Thuần lúc bốn giờ kém mười lăm. Tôi không nghĩ đến lời doạ của mẹ chồng. Lạ thật, tôi nghĩ đến nó ít hơn tôi tưởng. Tôi nghĩ đến ba mươi mốt con bò đang vắt và con Mộc. Tôi nghĩ đến gan của chúng nó. Tôi lẩm nhẩm trong đầu những thứ cần làm, như hồi đi thi học kỳ. Ngừng nguồn độc, cho ăn chất hấp phụ, tăng cỏ khô tốt, theo dõi phân, theo dõi ăn, theo dõi sữa, tách những con nặng ra, lấy mẫu mỗi ngày. Tôi nghĩ đến chuyện tôi sẽ không nói với ai, không phải vì sợ bà, mà vì nếu anh Kha biết tôi đã biết, sáng mai sáu chục bao ngô ấy sẽ không còn trên đồi.

Sáng hôm sau tôi xuống phố từ lúc sáu giờ. Cái cửa hàng vật tư gần bến xe chưa mở, tôi đứng đợi ngoài cửa. Tôi mua một bao chất hấp phụ độc tố loại trộn vào thức ăn, hai mươi lăm cân, và một hộp que thử nhanh aflatoxin M1 dùng cho sữa. Hộp que thử sữa đắt gấp đôi hộp thử cám. Tôi trả bằng tiền trong cái phong bì tôi giấu dưới đáy va li, tiền khám thuê dành dụm cả năm, định Tết này về quê làm giỗ bố. Cô bán hàng nhận ra tôi, hỏi trại chị có chuyện gì à. Tôi bảo không, em mua để dành.

Về đến trại, tôi gặp anh Pầng ở cửa chuồng. Anh đã vắt xong ca sáng, đang dội nước rửa nền. Anh không hỏi tôi đêm qua lên đồi thấy gì. Anh chỉ nói:

– Bà chủ dặn em rồi. Từ đêm nay em không lên xách nữa. Bà bảo mấy cái xô cứ để úp rỗng ở cửa nhà sấy.

Tôi gật đầu.

Tôi làm việc ba ngày liền như thế. Tôi trộn chất hấp phụ vào cám theo đúng liều ghi trên bao, trộn bằng tay trong cái thùng phuy cắt đôi, trộn đến khi cám đổi màu đều. Tôi bảo anh Pầng cắt thêm cỏ voi, lấy thêm rơm khô trên gác xuống. Tôi tách năm con nặng nhất sang dãy chuồng cũ phía sau: con Mộc, con số ba, con số chín, con mười bốn, con hai mươi mốt. Con Mộc đã cạn sữa chờ đẻ, còn sữa của bốn con kia vắt riêng, đổ đi. Mỗi sáng và mỗi chiều, trước khi chở sữa xuống trạm, tôi múc một thìa từ bồn chung, nhỏ lên que thử sữa, đợi mười phút.

Ngày đầu tiên, chỗ vạch thử trên que vẫn trắng. Chiều ngày đầu tiên, hiện lên một vệt mờ như hơi thở trên mặt kính.

Ngày thứ hai, vạch hiện rõ hơn, màu hồng nhạt.

Chiều ngày thứ hai, tôi gọi cho anh Thức. Tôi nói trại đã tìm ra nguồn thức ăn nghi nhiễm, đã loại bỏ hoàn toàn, đã xử lý cả đàn, xin công ty lấy mẫu lại sớm hơn lịch. Tôi không nói nguồn ấy là gì, và anh Thức cũng không hỏi. Anh bảo thứ Sáu anh lên lấy mẫu bồn, gửi phòng kiểm nghiệm, năm ngày sau có kết quả. Anh dặn thêm: em chắc thì hẵng gọi, chứ lấy mẫu lại mà vẫn vượt là tính thành lần thứ hai đấy. Tôi bảo em chắc.

Mẹ chồng tôi nhìn tôi làm mà không nói gì. Bà không cấm tôi tiêm, không bảo tôi gọi anh Bằng, không bắt tôi đi ngủ cho khoẻ nữa. Bà vẫn vắt ca sáng với anh Pầng, vẫn nấu cơm, vẫn đi chợ. Chỉ có điều mỗi tối, sau bữa cơm, bà ra dãy chuồng cũ phía sau, đứng ở ô con Mộc rất lâu. Có một tối tôi ra muộn, thấy bà đang cầm một nắm cỏ non đưa lên mõm nó, con Mộc ngửi rồi quay đi, bà lại đưa lên. Bà làm thế đến lần thứ năm thì con Mộc ăn.

Anh Thuần thì nhận ra có gì đó khác. Tối ngày thứ hai, anh hỏi tôi sao em lại được tiêm bò rồi, mẹ hết giận em à. Tôi bảo chắc thế. Anh hỏi sao em tách năm con ra. Tôi bảo năm con ấy ăn kém, em theo dõi riêng. Anh hỏi bao chất gì ở góc kho. Tôi bảo chất hấp phụ, cho vào cám để giữ độc tố lại trong ruột không cho vào máu. Anh nhìn tôi một lúc.

– Em tìm ra cái thứ bò ăn phải rồi à?

Tôi nhìn chồng tôi. Tôi muốn nói với anh lắm. Tôi muốn kể về nhà sấy chè, về sáu chục bao ngô, về cái tin nhắn mà anh Kha giữ. Nhưng tôi nhớ câu mẹ chồng tôi hỏi: cô nghĩ thằng Thuần nó tin ai? Tôi không sợ anh không tin tôi. Tôi sợ anh phải chọn.

– Em đang tìm, anh ạ.

Anh gật đầu. Anh không hỏi thêm. Nhưng sáng hôm sau, khi tôi trộn cám, anh ra đứng cạnh, xắn tay áo, trộn cùng tôi.

Trưa ngày thứ ba, anh Kha lên.

Lần này anh không mang bánh mì. Anh đỗ xe giữa sân, xuống xe, đi thẳng ra chuồng, nhìn dãy máng, nhìn bao chất hấp phụ ở góc kho, rồi nhìn sang dãy chuồng cũ phía sau, nơi năm con bò đang đứng riêng. Anh đứng như thế khá lâu. Rồi anh đi về phía cổng tre sau nhà kho, nhìn lên đồi. Mấy cái xô úp ở cửa nhà sấy chắc anh không thấy được từ đây, nhưng anh nhìn lên đấy rất lâu.

Chiều hôm ấy, chị Hợp và anh Kha mời mẹ chồng tôi, anh Thuần và tôi ngồi ở gian giữa. Anh Kha dẫn theo một người đàn ông gầy, đen, mặc áo đồng phục của đại lý, tôi nhận ra là anh lái xe hay giao cám lên trại.

– Mẹ ạ, con có chuyện phải nói, nói ra cũng khó. – Anh Kha mở đầu, giọng chùng xuống, như người sắp báo tin buồn. – Chuyện sữa nhà mình bị trả, con tìm ra rồi. Thằng Hưng đây nó thấy tận mắt.

Anh lái xe tên Hưng cúi đầu, không nhìn ai.

– Mấy tuần nay, cám nhà con giao lên, thằng Pầng nó lén xúc bớt bán cho một trại bên kia đồi. Rồi nó mua ngô mốc ngoài chợ, giá rẻ như cho, đổ vào máng bù lại cho đủ, để mẹ không thấy bò đói. Con nghe phong thanh đã lâu, hôm nay mới dám nói. Thằng Hưng nó thấy thằng Pầng gánh cám xuống dốc lúc chạng vạng.

Tôi nhìn anh Hưng. Anh Hưng nhìn xuống chân mình.

– Anh Hưng thấy hôm nào? – Tôi hỏi.

– Dạ… tuần trước, – anh Hưng nói.

– Ngày nào của tuần trước?

Anh Hưng nhìn anh Kha.

– Em Gieo, – anh Kha cắt ngang, cười, – em đừng làm như công an hỏi cung thế. Anh biết em quý thằng Pầng, nó làm với em suốt. Nhưng người làm thuê thì người làm thuê. Mẹ nuôi nó mười lăm năm, nó trả ơn thế đấy.

Mẹ chồng tôi ngồi im. Tôi nhìn bà. Bà nhìn anh Kha. Tôi thấy mắt bà, và tôi hiểu: anh Kha đang làm đúng việc anh đã dặn bà làm. Nếu ai tìm ra ngô, thì ngô phải là của người khác. Và người khác ấy, lần này, không phải tôi.

– Gọi anh Pầng vào đây, – bà nói.

Anh Pầng vào, tay còn dính cỏ. Anh đứng ở bậc cửa, không bước vào gian giữa, như mười lăm năm nay anh vẫn đứng thế mỗi khi được gọi.

– Anh Pầng, – mẹ chồng tôi nói, giọng bà đều, không lên không xuống, – anh thu dọn đồ đạc. Tháng này tôi vẫn trả đủ lương. Từ mai anh không phải làm nữa.

Anh Pầng không nói gì. Anh nhìn bà, rồi nhìn anh Kha, rồi nhìn anh Hưng. Cuối cùng anh nhìn tôi.

– Mẹ, – tôi đứng dậy, – không phải anh Pầng.

– Cô im.

– Mẹ ơi. – Lần này là anh Thuần. Anh vẫn ngồi, nhưng anh đặt hai bàn tay lên mặt bàn, như để giữ cho chúng đừng run. – Anh Pầng làm cho nhà mình từ hồi con còn học cấp hai. Bố mất, anh ấy thức với mẹ ba đêm liền. Mẹ phải hỏi lại đã chứ.

Đó là lần đầu tiên trong ba năm tôi nghe chồng tôi nói "mẹ phải" với mẹ anh.

Mẹ chồng tôi không nhìn con trai. Bà nhìn thẳng vào anh Pầng.

– Anh nghe tôi nói rồi đấy.

Anh Pầng gật đầu. Anh cúi người chào cả gian giữa, theo kiểu của người Thái, rồi quay ra.

Chiều tối, con bé Ín đạp xe từ trường dưới xã về, thấy bố đang buộc chăn màn lên xe máy thì đứng giữa sân khóc. Nó mười hai tuổi, đã cao gần bằng tôi, khóc mà không ra tiếng. Tôi ra ôm nó. Nó hỏi chị bác sĩ ơi bố em làm gì sai. Tôi không trả lời được.

Anh Pầng buộc xong cái chăn, đi lại gần tôi.

– Chị bác sĩ. Em không nói gì đâu. Chị đừng lo cho em.

– Anh Pầng…

– Em về bản em, có ruộng, có nương. Không chết được. – Anh nhìn về phía dãy chuồng cũ. – Chị trông con Mộc cho em. Nó sắp đẻ, nó hay đẻ đêm.

Anh dắt con gái ra cổng. Con chó vện chạy theo đến tận đầu dốc rồi đứng lại, sủa mấy tiếng vào bóng tối.

Tối hôm ấy, tôi múc thìa sữa cuối cùng từ bồn, nhỏ lên que thử. Mười phút sau, vạch thử hiện lên rõ ràng, màu đỏ đậm gần bằng vạch kiểm chứng. Sữa đã gần sạch. Tôi ngồi ở hiên nhìn cái que ấy, và không vui được.

Chín giờ tối, anh Kha gọi vào điện thoại của anh Thuần, mở loa ngoài cho cả nhà nghe. Giọng anh vui vẻ như chưa từng có buổi chiều hôm ấy.

– Thuần ơi, rằm này anh chị lên ăn cơm với mẹ nhé. Anh mời cả mấy bác bên họ nội, làm mâm cho đông vui. Anh mang giấy tờ thuê đồi lên luôn, có các bác làm chứng, sáng hôm sau mình xuống văn phòng công chứng ký cho xong. Mẹ đồng ý rồi đấy.

Tôi quay sang nhìn mẹ chồng tôi. Bà đang ngồi ở góc bếp, quay lưng ra, cời than trong bếp củi. Bà không quay lại.

— Hết chương 6 —