Hàng mười hai, cột bảy

Chương 4: Hàng mười hai, cột bảy

Phong bì hai trăm triệu nằm trên nóc cái tủ nhựa ba ngày, không ai mở.

Lanh đặt nó lên đó vì là chỗ cao nhất trong phòng, bé Sữa với không tới. Đêm đầu tiên cô không ngủ, nằm nhìn cái góc phong bì màu nâu chìa ra mép tủ. Cô làm phép tính trong đầu. Hai trăm triệu, thuê phòng này được tám năm. Đóng học cho con đến hết tiểu học. Mua được một cái khung dệt cũ, mở một xưởng nhỏ. Hoặc chỉ cần để yên đó, đêm nào cũng ngủ được.

Đêm thứ hai, bé Sữa hết sốt, ngồi dậy đòi ăn cháo. Lanh nấu cháo trắng với ruốc, con bé ăn được nửa bát, rồi bò sang chỗ mấy tập bìa đục lỗ, lại chọc ngón tay vào lỗ đếm.

– Mẹ ơi, sao cái này lại có lỗ?

– Vì cái máy dệt nó không biết nhìn, con ạ. Nó chỉ biết sờ. Chỗ nào có lỗ thì sợi chui lên, chỗ nào không có lỗ thì sợi nằm xuống. Lên xuống, lên xuống, thành ra hình con cò.

– Thế con cò đứng một chân cũng là lỗ à?

– Ừ. Con cò ấy là mười một cái lỗ.

– Sao mẹ lại làm con cò đứng một chân?

Lanh kéo con vào lòng, lấy một tờ giấy kẻ ô trong túi ra, cầm tay con chỉ.

– Con đếm cùng mẹ nhé. Đây là hàng một, hàng hai, hàng ba... Đến đây là hàng mười hai. Rồi đi sang ngang, cột một, cột hai... cột bảy. Con cò đứng ở chỗ hàng mười hai, cột bảy. Mười hai tháng bảy là ngày gì?

Con bé nghĩ một lúc, mắt tròn xoe.

– Sinh nhật con!

– Đúng rồi. Mẹ dệt cái gì cũng giấu sinh nhật con vào đấy. Ngày xưa bà ngoại mẹ dệt chăn, bao giờ bà cũng chừa một góc nhỏ dệt một hình riêng của bà, không giống ai. Bà bảo, tấm chăn đi đâu thì cái hình ấy cũng là mình đi theo nó.

– Thế con cò co chân là con à?

– Con cò co chân là mẹ đứng chờ con. Một chân đứng, một chân để dành, khi nào con về thì mẹ chạy.

Bé Sữa cười khúc khích, lấy ngón tay đếm lại từ đầu, hàng một, hàng hai, đến hàng sáu thì ngủ gục trên tờ giấy.

Sáng ngày thứ ba, Lanh gọi cho Ngọc.

– Chị Ngọc ơi, em có một thứ, em chưa nói với chị.

Hai tiếng sau, Ngọc ngồi trên sàn căn phòng trọ, cạnh bao tải bìa đục lỗ, ống quần xắn lên, tay cầm cái kính lúp Lanh vừa mua lại ở chợ đồ cũ. Trên sàn trải mười bốn chiếc khăn Cò Mây. Sáng ấy Ngọc đã tự đi ra một cửa hàng của xưởng trên phố Hàng Gai, mua đủ mười bốn chiếc, lấy hóa đơn đỏ, chụp ảnh quầy hàng, chụp cả bảng giá treo trên tường.

– Chị mua làm gì nhiều thế ạ? Tốn tiền.

– Một là để có hàng thật trong tay, có hóa đơn, có ngày bán. Ai bảo kiểu dáng này còn mới thì đưa hóa đơn ra. – Ngọc vừa nói vừa soi. – Hai là để xem con cò của chị. Chị chỉ tôi đi.

Lanh không cần soi. Cô cầm chiếc khăn số một, gấp theo một cái nếp mà chỉ người vẽ mới biết, đặt ngón tay vào đúng một điểm. Ngọc ghé kính lúp vào. Một con cò nhỏ, co chân, nằm lọt giữa hai cụm mây.

– Đơn vị hoa văn của khăn này cao bốn trăm tám mươi hàng, rộng ba trăm hai mươi sợi. Một chiếc khăn có sáu đơn vị lặp lại, nên mỗi khăn có sáu con cò co chân. Con cò nào cũng có cái đầu nằm đúng ở hàng mười hai, cột bảy, tính từ góc dưới bên trái của đơn vị. Mười bốn mẫu đều thế.

Ngọc kiểm tra chiếc thứ hai, thứ ba, thứ tư. Mỗi lần Lanh chỉ vào một điểm, mỗi lần kính lúp tìm thấy một con cò. Đến chiếc thứ chín, Ngọc ngẩng lên.

– Có ai biết chuyện này không?

– Chồng em biết. Bà Khanh thì đoán ra là cố ý, nhưng không biết là ở đâu, vì sao. Còn lại không ai.

– Anh Cương?

– Anh Cương không biết. Em chắc chắn. Anh ấy không biết đọc lưới dệt. Bao năm nay, đưa mẫu nào xuống xưởng là anh ấy hỏi em đẹp không, khách có thích không. Anh ấy chưa từng hỏi về sợi.

Ngọc ngồi im một lúc, kính lúp vẫn cầm trong tay.

– Chị biết không, cái này đẹp đấy. – Chị nói. – Tôi làm luật sở hữu trí tuệ bảy năm, gặp đủ thứ kiểu chứng minh tác giả. Bản phác có ngày tháng, thư gửi cho chính mình, người làm chứng. Cái nào cũng có thể cãi. Bản phác thì bảo vẽ lại sau. Người làm chứng thì bảo là người nhà. Nhưng một cái dấu riêng mà chỉ người làm ra mới biết nó ở đâu, vì sao nó ở đó, nhắm mắt cũng chỉ được, thì người khác đứng tên sẽ không trả lời nổi. Thêm tin nhắn của bà Khanh hỏi về con cò từ bảy tháng trước, khi chưa có tranh chấp gì, thêm câu trả lời của anh Vỹ là phải hỏi vợ cháu. Thêm cái bộ bìa đục tay có chữ L ở góc.

Ngọc đứng dậy, phủi đầu gối.

– Chúng ta gửi ý kiến phản đối đơn đăng ký kiểu dáng của họ. Hai lý do. Một là kiểu dáng đã bán công khai hơn hai năm, không còn mới. Hai là người nộp đơn không có quyền nộp, vì người tạo ra kiểu dáng là chị. Kèm theo đầy đủ chứng cứ. Tôi soạn trong ba ngày.

– Thế còn cái này hả chị?

Lanh chỉ lên nóc tủ. Ngọc nhìn cái phong bì nâu, rồi nhìn Lanh.

– Cái đó là việc của chị. Tôi là luật sư, không phải mẹ chị. Nhưng tôi nói thật, chị cầm tiền ấy thì tôi vẫn làm cho chị, có điều sẽ khó hơn nhiều. Tờ giấy anh ta bắt chị ký là để sau này đưa ra bảo chính chị xác nhận chị chỉ là thành viên của tập thể.

– Em biết.

Lanh với tay lấy cái phong bì xuống. Cô không mở. Cô bỏ nó vào một cái túi vải, cùng với tờ giấy chưa ký.

Chiều hôm đó, Lanh gửi bé Sữa cho chị chủ nhà trông, đạp chiếc xe đạp mượn của chị sang Vạn Phúc.

Cổng xưởng nhà họ Phan mở. Trong sân, bốn người thợ đang khiêng những cuộn lụa mới nhuộm ra giàn phơi, nắng chiều vàng như mật ong chảy trên mặt lụa xanh. Cụ Nhâm ngồi bên khung máy gần cửa, vẫn chân dép tổ ong, ngẩng lên nhìn cô, không nói gì. Cương đang đứng nói chuyện với một ông khách ở gian trưng bày. Trinh ngồi sau quầy, đang bấm máy tính.

Lanh dựng xe ở cổng, đi thẳng vào. Mấy người thợ dừng tay.

– Anh Cương. Em xin trả anh cái này.

Cô đặt cái túi vải lên mặt quầy, trước mặt Trinh. Ông khách quay ra nhìn. Cương xin lỗi khách, bước lại.

– Em nghĩ kỹ chưa?

– Em nghĩ kỹ rồi. Hai trăm triệu đây, anh đếm lại. Tờ giấy em chưa ký. Em không bán con cò của em.

Câu cuối cô nói không to. Nhưng gian trưng bày yên tĩnh đến mức cô nghe thấy tiếng máy điều hòa thở ra.

Cương nhìn cô một lúc. Rồi anh mỉm cười, nụ cười của người vừa nhìn thấy đối thủ đi một nước mình đã đoán trước.

– Em không ký thì thôi. Anh tôn trọng. – Anh quay sang vợ. – Trinh, em đưa cho Lanh xem cái kia đi.

Trinh mở ngăn kéo quầy, lấy ra một tập tài liệu đựng trong túi nhựa trong, đặt cạnh cái túi vải. Chị lấy ra từng tờ, xếp thành hàng trên mặt quầy, động tác gọn gàng của người làm kế toán hai mươi năm.

Tờ đầu tiên là một bản hợp đồng lao động, hai trang, có tiêu đề in đậm, có dấu đỏ tròn của công ty trách nhiệm hữu hạn Lụa Hảo Phan. Ngày ký: mười lăm tháng ba năm hai nghìn hai mươi. Người lao động: Vi Thị Lanh. Chức danh: nhân viên thiết kế mẫu. Mức lương: chín triệu đồng một tháng. Nhiệm vụ: thiết kế mẫu hoa văn cho các sản phẩm của công ty theo yêu cầu của giám đốc. Cuối trang thứ hai, bên trái là chữ ký của Phan Gia Cương, bên phải là chữ ký của người lao động.

Lanh nhìn chữ ký ấy. Đó là chữ ký của cô. Chữ V viết hoa có cái đuôi kéo dài xuống dưới, chữ Lanh nối liền không nhấc bút, cái gạch cuối hất lên như cái đuôi con chim. Sáu năm trước cô tập ký như thế cho giấy đăng ký kết hôn.

Những tờ tiếp theo là bảng lương, mỗi tháng một tờ, từ tháng tư năm hai nghìn hai mươi đến tháng trước. Mỗi tờ có một dòng tên cô, số tiền chín triệu, rồi mười triệu, rồi mười một triệu năm trăm, và ở cột cuối, chữ ký của cô. Bảy mươi mấy tờ. Bảy mươi mấy chữ ký.

– Chị Lanh quên rồi à? – Trinh nói, giọng không vui không buồn. – Chị ký hợp đồng lao động với công ty từ tháng ba năm hai nghìn hai mươi. Lương tháng nào chị cũng nhận, ký đủ. Chị là nhân viên thiết kế, được giao nhiệm vụ vẽ mẫu. Luật nói sao thì chị đi hỏi luật sư của chị.

Lanh đưa tay định cầm tờ hợp đồng. Trinh nhẹ nhàng rút lại, cho vào túi nhựa.

– Bản gốc thì chị giữ. Bên luật sư của chị cần thì toà sẽ yêu cầu, chị nộp.

Mấy người thợ ngoài sân đã quay lại làm việc, nhưng không ai khiêng lụa nữa, cứ đứng loay hoay với mấy cái giàn phơi. Cụ Nhâm vẫn ngồi bên khung máy, hai tay đặt trên đùi.

– Em chưa từng nhận chín triệu nào. – Lanh nói. Giọng cô run, cô ghét cái giọng run ấy. – Mẹ đưa em ba triệu, tiền mặt, không ký gì cả.

– Thì chị nói với toà như thế. – Trinh mỉm cười. – Còn công ty có hợp đồng, có bảng lương, có chữ ký. Toà tin cái gì thì chị biết rồi đấy.

Cương đặt tay lên cái túi vải đựng hai trăm triệu, kéo nó về phía mình.

– Anh không muốn mọi chuyện đến mức này đâu, Lanh. Em ép anh.

Lanh đạp xe về La Khê, trời đã nhá nhem. Cô không nhớ mình đạp qua những đâu. Chỉ nhớ một đoạn đường có ai đang đốt rơm, khói bay ngang mặt, cay mắt.

Đến phòng trọ, cô gọi cho Ngọc, kể lại. Đầu dây im lặng một lúc lâu.

– Chữ ký giống của chị à?

– Giống lắm chị ạ. Nếu không phải tận mắt em biết em chưa ký thì em cũng tin.

– Họ có thể lấy chữ ký của chị từ cái tập hồ sơ vay vốn năm nào, can lại. Có thể làm giám định chữ ký. Nhưng giám định thì lâu, tốn tiền, mà can khéo thì có khi giám định cũng không kết luận chắc chắn được. – Ngọc ngừng một lúc. – Chị Lanh, chị có cài ứng dụng bảo hiểm xã hội trên điện thoại không?

– Không ạ. Em chưa đóng bao giờ, cài làm gì.

– Chị cài đi. Ngay tối nay. Đăng nhập bằng số căn cước của chị. Rồi chị xem quá trình đóng bảo hiểm của mình. Một công ty muốn làm hợp đồng lao động cho ra hợp đồng lao động, người cẩn thận như chị Trinh, thì chắc chắn sẽ lo luôn cả phần bảo hiểm. Xem họ lo kiểu gì.

Mười một giờ đêm, Lanh làm theo hướng dẫn, chờ mã xác nhận gửi về điện thoại, đăng nhập. Màn hình trắng, logo xanh, một danh sách hiện ra.

Quá trình tham gia bảo hiểm xã hội. Đơn vị: Công ty trách nhiệm hữu hạn Lụa Hảo Phan. Từ tháng ba năm hai nghìn hai mươi đến tháng trước. Sáu năm sáu tháng. Mức lương đóng: chín triệu, rồi mười triệu, rồi mười một triệu năm trăm.

Đủ cả. Không thiếu tháng nào.

— Hết chương 4 —