Đi thì đừng mang cháu tôi

Chương 2: Đi thì đừng mang cháu tôi

Lanh ngồi với chiếc điện thoại của chồng đến khi trời sáng.

Cô không đọc hết. Có những tin nhắn cô không đủ sức đọc: tin anh nhắn cho mẹ dặn uống thuốc huyết áp, tin anh nhắn cho bạn rủ đi câu cá cuối tháng, tin nhắn thoại của chính cô gửi anh hôm ấy, giọng cô cằn nhằn sao về muộn thế, cơm nguội rồi. Cô bấm vào, nghe được ba giây giọng mình, rồi tắt.

Cô chỉ đọc những gì có tên bà Khanh.

Cuộc trò chuyện bắt đầu từ bảy tháng trước. Vỹ gửi cho bà Khanh mười bốn tấm ảnh chụp mười bốn chiếc khăn Cò Mây, kèm một dòng: "Bà xem thử, người vẽ là vợ cháu." Bà Khanh không trả lời ngay. Ba ngày sau bà gửi lại một câu hỏi: "Con cò nhỏ đứng một chân trong mẫu số bốn, có phải cố ý không?"

Lanh đặt điện thoại xuống, đi ra cửa sổ đứng một lúc. Trong mười bốn mẫu, chưa ai từng hỏi cô về con cò ấy. Người mua khăn không thấy. Thợ dệt không thấy, vì họ dệt theo bìa đục lỗ, chỉ thấy lỗ và không lỗ. Ngay cả Vỹ cũng phải hai năm mới phát hiện, một tối anh cầm khăn soi dưới đèn rồi reo lên như bắt được cá.

Vỹ trả lời bà Khanh: "Cố ý ạ. Nhưng bà phải hỏi cô ấy, cháu không được phép kể."

Từ đó, cuộc trò chuyện dày dần lên. Vỹ gửi ảnh chụp những bản phác bằng bút chì của cô, chụp trên chính cái bàn trong phòng kỹ thuật, có cả cốc trà và cái kính lúp ở góc ảnh. Anh gửi ảnh cô ngồi soi lưới dệt, ảnh cô đứng cạnh cụ Nhâm bên khung máy, ảnh mặt sau những chiếc khăn để bà Khanh xem độ mịn của sợi. Lanh lướt qua từng tấm. Cô không biết chồng mình đã chụp nhiều đến thế. Anh chụp như người ta chụp con mình tập đi.

Rồi đến một tin nhắn hai tháng trước, bà Khanh viết dài hơn mọi lần:

"Hôm qua anh trai cậu vào gặp tôi. Cậu ta nói cậu ta là người vẽ, vợ cậu chỉ phụ tô màu. Tôi hỏi ba câu về mẫu số bốn, cậu ta trả lời sai cả ba. Tôi không nói gì, mời cậu ta uống trà rồi tiễn về. Nhà cậu có chuyện gì thì tự lo cho xong. Tôi không làm ăn với người nói dối, nhưng tôi cũng không bỏ một bộ khăn đẹp như thế."

Vỹ trả lời: "Cháu xin lỗi bà. Cháu sẽ lo. Cho cháu thêm thời gian."

Rồi những tin nhắn sau đó nói về một bản hợp đồng. Về một dòng khăn riêng mang tên người vẽ. Về một cuộc hẹn vào Sài Gòn mà Vỹ chưa bao giờ đi được.

Sáu giờ sáng, Lanh bấm gọi số máy ấy. Chuông đổ rất lâu. Một giọng phụ nữ trẻ nghe máy, nói mình là trợ lý, bà Khanh đang ở nước ngoài thăm con gái, một tháng nữa mới về, có việc gì xin nhắn lại. Lanh nói tên mình. Cô gái lặng đi một giây, rồi hỏi lại tên, rồi bảo sẽ chuyển lời.

Bảy giờ, Lanh rửa mặt, buộc tóc, mặc chiếc áo len màu than Vỹ mua cho cô hôm Noel, xuống nhà.

Cương đã đến, ngồi ở bàn uống nước cạnh gian trưng bày, đang nói điện thoại. Trinh đứng sau quầy, xếp lại một chồng hộp quà. Bà Hảo đi chợ chưa về.

– Anh Cương, em nghĩ xong rồi.

Cương giơ một ngón tay ra hiệu đợi, nói nốt câu với đầu dây bên kia, rồi đặt điện thoại úp xuống bàn.

– Em nói đi.

– Bộ Cò Mây là em vẽ. Em muốn ghi tên em. Nếu anh không muốn ghi tên em thì ghi tên xưởng, không ghi tên ai cả. Nhưng không ghi tên anh.

Cương nhìn cô một lúc lâu. Trinh ngừng tay.

– Em đọc điện thoại của chú Vỹ rồi đúng không?

Lanh không đáp. Cương thở ra một hơi, xoa trán.

– Lanh ạ, chú Vỹ là em anh. Anh thương nó hơn ai hết. Nhưng chú ấy làm ăn kiểu nghệ sĩ, thích là làm, không tính đường lui. Bà Khanh là ai? Một khách hàng. Hôm nay bà ấy thích mình, mai bà ấy thích người khác. Còn cái xưởng này nuôi ba mươi hai người thợ. Anh phải nghĩ cho ba mươi hai cái bát cơm.

– Em cũng nghĩ cho ba mươi hai cái bát cơm. Em vẽ ra mười bốn mẫu đấy cho họ dệt.

– Em vẽ trên máy của ai? – Trinh lên tiếng từ sau quầy, giọng nhẹ tênh. – Ăn cơm nhà ai? Con đi học tiền ai đóng?

– Trinh. – Cương nhắc khẽ.

– Em nói thật mà anh. – Trinh bước ra, đặt một hộp quà lên bàn, nhìn Lanh. – Chị Lanh, chị đừng nghĩ chị dâu ác. Chị dâu chỉ nói cho rõ. Sáu năm, tháng nào mẹ cũng đưa chị ba triệu tiêu vặt, tiền ăn tiền ở chị không mất đồng nào, tiền học của bé Sữa nhà nội đóng. Chị vẽ là chị góp công cho nhà, ai cũng ghi nhận. Nhưng chị không thể vừa ăn ở nhà này vừa đòi đứng tên riêng một thứ của nhà này.

Lanh nhìn hộp quà. Trên nắp hộp in hình con cò của cô, nét in sắc sảo, đẹp hơn cả bản cô vẽ.

– Thế chị muốn em làm gì?

Trinh và Cương nhìn nhau. Lần này Cương nói.

– Anh với mẹ bàn rồi. Em đang buồn, ở đây nhìn đâu cũng thấy chú Vỹ. Em về Bắc Sơn với mẹ đẻ một thời gian, nghỉ ngơi cho lại sức. Bé Sữa đang học mẫu giáo ở làng, đổi trường bây giờ thì tội con, cứ để con ở với bà nội. Bao giờ em khỏe thì em xuống. Xưởng vẫn trả tiền tiêu cho em như cũ.

Lanh nghe từng chữ rơi vào trong đầu như những hạt sỏi rơi xuống giếng. Cô đếm được tiếng của chúng.

– Ý anh là em về một mình.

– Một thời gian thôi.

– Một thời gian là bao lâu?

– Đến khi em thấy ổn.

– Đến khi catalog in xong? Đến khi hợp đồng Sài Gòn ký xong?

Cương không trả lời. Trinh quay về quầy, tiếp tục xếp hộp.

Bà Hảo về lúc tám giờ, tay xách túi rau và một con cá chép. Bà vào bếp, Lanh đi theo. Cô đứng ở cửa bếp nhìn mẹ chồng mổ cá, đôi bàn tay chai đập đầu cá một nhát gọn gàng lên thớt.

– Mẹ ơi, anh Cương bảo con về Bắc Sơn, để bé Sữa ở lại với mẹ.

– Ừ. Mẹ bảo thế đấy.

– Con không đi đâu mẹ ạ.

Bà Hảo không ngẩng lên. Con dao bổ xuống thớt, tách đôi con cá.

– Con ở lại thì làm gì? Ở lại cãi nhau với anh chị à?

– Con ở lại làm việc của con. Bộ khăn ấy con vẽ, mẹ biết mà. Mẹ thấy con thức đêm suốt hai năm.

– Mẹ thấy. – Bà Hảo nói, vẫn không ngẩng lên. – Mẹ cũng thấy cái xưởng này sắp sập. Con không biết đâu, Lanh. Con không biết năm ngoái nhà này suýt mất cả cái nhà đang ở. Thằng Cương nó phải đi lạy ngân hàng mới giữ lại được. Nó lo cho cả nhà. Bây giờ nó cần cái tên ấy để làm ăn thì con cho nó. Con là đàn bà, lại góa chồng, cái tên ấy để con làm gì?

Lanh đứng lặng. Chuyện suýt mất nhà cô không hề biết. Vỹ cũng chưa từng nói. Cô định hỏi, nhưng bà Hảo đã quay lưng, bê thau cá ra vòi nước.

– Con suy nghĩ đi. Trưa nay mẹ nấu canh chua cá cho bé Sữa.

Trưa hôm ấy Lanh không ăn. Cô lên tầng ba, kéo cái va li ra khỏi gầm giường, xếp quần áo của mình và của con vào. Cô xếp chậm, gấp từng cái một, như thể còn chờ ai đó lên ngăn lại. Không ai lên. Dưới nhà, tiếng bát đĩa, tiếng bé Sữa cười khanh khách vì được bà cho ăn váng cá.

Cô bỏ vào va li chiếc điện thoại của Vỹ, cái sạc, tấm giấy nhớ màu vàng. Cô lấy từ trên bàn thờ của anh chiếc khăn Cò Mây số một, gấp lại, đặt lên trên cùng. Rồi cô cầm chiếc khăn lên, nhìn nó, và trả nó lại lên vai tấm ảnh. Cái đó là của mẹ anh vắt cho anh. Cô không lấy.

Hai giờ chiều, trời đổ mưa. Lanh kéo va li xuống cầu thang, một tay dắt bé Sữa. Con bé đội cái mũ len tai mèo, ôm con gấu bông, chưa hiểu gì, chỉ hớn hở vì được đi chơi.

Bà Hảo đứng ở chân cầu thang. Cương và Trinh đứng sau bà.

– Con đi đâu?

– Con với cháu đi thuê một cái phòng ở gần đây, mẹ ạ. Con ở gần để cháu vẫn đi học trường làng, cuối tuần cháu về với bà.

– Đi thì đừng mang cháu tôi.

Bà Hảo nói câu ấy không to. Nhưng bé Sữa giật mình, nép vào chân mẹ.

– Cháu bà là con con, mẹ ạ.

Lanh cúi xuống, bế con lên. Con bé nặng, tay cô run, nhưng cô bế được.

– Con không mang cháu đi đâu xa. Con chỉ không để cháu ở lại một mình. Con xin phép mẹ.

– Lanh. – Cương bước lên một bước. – Em nghĩ cho kỹ. Em ra khỏi cái cửa này thì em lấy gì nuôi con? Em không có việc, không có nghề nào ngoài vẽ khăn. Mà vẽ khăn thì em vẽ cho ai, ở cái làng này?

– Em nghĩ kỹ rồi anh ạ.

Cô kéo va li ra cửa. Mưa xiên vào hiên. Cô đứng đó, không có ô, va li một tay, con một tay, không biết gọi xe thế nào.

Từ phía dãy nhà xưởng, một cái ô màu xanh lá chuối đi ra. Cụ Nhâm, người thợ dệt già nhất xưởng, bảy mươi hai tuổi, lưng còng, chân đi dép tổ ong, lạch bạch qua cái sân ướt. Cụ dúi cái ô vào tay Lanh, không nhìn lên tầng hai, không nhìn ai.

– Cháu cầm lấy. – Cụ nói nhỏ, giọng khàn khàn. – Đầu ngõ Bảy bên La Khê, nhà con cháu gái ông có phòng trống. Cháu bảo là ông Nhâm gửi. Rẻ thôi.

– Ông ơi, ông về đi, mưa ướt hết.

– Ông dệt sáu mươi năm, mưa gì mà chả ướt. – Cụ vỗ vỗ cái va li, rồi quay về xưởng, không ngoái lại.

Lanh đứng dưới cái ô màu lá chuối. Sau lưng cô, cánh cửa nhà họ Phan không đóng, cũng không ai bước ra. Cô gọi một chiếc xe taxi, đi bốn phút thì tới La Khê.

Căn phòng mười tám mét vuông trên tầng hai một nhà ống, có một cửa sổ nhìn ra cái ao rau muống, một cái giường gỗ, một cái tủ nhựa. Chị chủ nhà là cháu gái cụ Nhâm, bán xôi ở chợ, nghe tên cụ thì giảm luôn cho cô năm trăm nghìn. Tối ấy hai mẹ con ăn xôi xéo, bé Sữa vui vì xôi có hành phi, hỏi mẹ bao giờ về nhà bà. Lanh bảo cuối tuần. Con bé tin, ngủ ngon lành.

Sáng hôm sau, tám giờ, có người gõ cửa. Một anh nhân viên chuyển phát, mặc áo mưa, đưa cô một phong bì to, bắt ký nhận.

Phong bì in tên một văn phòng luật ở phố Trần Hưng Đạo. Bên trong là ba trang giấy, cuối trang có chữ ký của một luật sư tên Kha Đình Hưng, đại diện theo ủy quyền của công ty trách nhiệm hữu hạn Lụa Hảo Phan.

Lá thư lịch sự và rõ ràng. Thứ nhất, công ty đã nộp đơn đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp cho mười bốn mẫu khăn thuộc bộ sưu tập Cò Mây. Thứ hai, đề nghị bà Vi Thị Lanh không sử dụng, sao chép, giới thiệu các mẫu này dưới bất kỳ hình thức nào. Thứ ba, đề nghị bà Vi Thị Lanh hoàn trả cho công ty, trong vòng bảy ngày, các tài sản sau:

Một, toàn bộ bản vẽ, bản phác thảo, bản lưu dưới mọi dạng liên quan đến bộ sưu tập.

Hai, một điện thoại di động màn hình bị nứt, số máy như sau, do công ty mua và cấp cho ông Phan Gia Vỹ sử dụng trong công việc, hiện bà Lanh đang giữ trái phép.

— Hết chương 2 —