Máy bơm số hai lúc hai giờ sáng

Chương 1: Máy bơm số hai lúc hai giờ sáng

Cô Mận 0905: Hai giờ sáng rồi, nhà nào mổ trâu dưới hầm thế ạ?

Mẹ Bơ 1503: Nhà em cũng nghe. Con em khóc thét luôn rồi.

Chú Tạo 2210: Tôi tưởng động đất. Đã mặc quần áo chuẩn bị chạy.

Lã Thiệu Viễn 1712: Tôi xuống xem.

Tôi đọc bốn dòng tin ấy lúc đang chạy cầu thang bộ từ tầng tám xuống hầm B2, một tay cầm điện thoại, một tay kéo khóa áo bảo hộ, chân đi dép lê vì không kịp xỏ giày. Tiếng rống vọng lên qua hộp kỹ thuật, qua lòng cầu thang, qua từng tầng bê tông, nghe như có con trâu mộng bị nhốt dưới lòng đất và đang tìm cách húc đổ cả tòa nhà.

Tôi là Ôn Gia Hạ, ba mươi tuổi, kỹ sư trưởng kỹ thuật của tòa B chung cư Hoa Sữa, bên kia cầu Vĩnh Tuy. Ba mươi tầng, bốn trăm mười hai căn, hai hầm, sáu thang máy, một trạm bơm, một tủ điện tổng, và tám tháng nay là một cái điện thoại không bao giờ được tắt chuông. Khi có cái gì kêu trong tòa nhà này lúc hai giờ sáng, người đầu tiên phải xuống là tôi.

Nhưng đêm nay tôi không phải người đầu tiên.

Cửa phòng bơm hầm B2 mở toang. Đèn tuýp trong phòng sáng trắng. Giữa tiếng gầm của máy bơm số hai, có một người đàn ông đứng quay lưng ra cửa, quần ngủ kẻ ô, áo len cổ lọ màu ghi, chân đi giày thể thao không buộc dây. Tay trái anh ta cầm đèn pin. Tay phải cầm một cái thước dây cuộn màu vàng, đang kéo ra đo khoảng cách gì đó giữa thân máy bơm và tường.

– Anh làm gì thế? – tôi hét lên cho át tiếng máy. – Anh lùi ra! Máy đang chạy!

Anh ta quay lại. Ba mươi mấy tuổi, kính gọng đen, tóc rối như vừa ngồi dậy khỏi giường, mặt bình tĩnh tới mức tôi muốn ném cái dép vào.

– Tôi không chạm vào gì cả, – anh ta nói, cũng hét. – Tôi đo xem nó rung bao nhiêu.

– Đo bằng thước dây à?

– Bằng mắt. Thước dây để biết nó cách tường bao xa. Nó đang nhích dần ra phía tường. Ba phân trong bốn phút.

Tôi không có thời gian cãi. Tôi lao tới tủ điều khiển, gạt cầu dao máy số hai về vị trí ngắt, chuyển máy số một sang chạy chính. Tiếng rống tắt dần, khục khặc mấy cái như con trâu thở hắt, rồi im. Máy số một khởi động êm, kêu ù ù đều đều như cái quạt trần. Trong phòng bơm bỗng yên tới mức tôi nghe rõ tiếng nước nhỏ giọt ở đâu đó sau bồn chứa.

Tôi quay lại. Anh ta vẫn đứng đó, thước dây cuộn lại trong lòng bàn tay.

– Anh là ai?

– Lã Thiệu Viễn. Căn 1712. – Anh ta ngừng một nhịp. – Trưởng ban quản trị.

Tôi biết cái tên đó. Cả tòa B biết cái tên đó. Đầu tháng này, sau bảy năm chủ đầu tư nắm hết mọi thứ, tòa B tổ chức được hội nghị nhà chung cư đầu tiên cho ra hồn, bầu ban quản trị. Ứng cử viên trưởng ban có hai người. Một bác về hưu bảy mươi tư tuổi phát biểu bốn mươi phút về thời bao cấp. Một anh kiểm toán viên ba mươi ba tuổi phát biểu đúng ba câu: Tôi sẽ đọc mọi hóa đơn. Tôi sẽ hỏi mọi con số. Tôi không ăn cơm với ai bên chủ đầu tư. Anh ta trúng với sáu mươi tám phần trăm phiếu.

Tôi không đi hội nghị đó. Tôi trực kỹ thuật. Nhưng hôm sau, sếp tôi, anh Hách, giám đốc công ty vận hành, gọi tôi lên dặn: "Thằng trưởng ban mới là dân kiểm toán. Em cẩn thận. Nó hỏi gì thì đưa giấy, đừng đưa ý kiến."

– Ôn Gia Hạ, – tôi nói. – Kỹ sư trưởng kỹ thuật.

– Tôi biết. – Anh ta gật. – Tên chị có trong bảng phân công trực dán ở thang máy.

Cửa phòng bơm lại mở. Chú Đản, thợ điện già nhất tòa, năm mươi tám tuổi, nguyên lính công binh, chạy vào với cái hộp đồ nghề và cái áo may ô mặc trái.

– Con số hai hả cháu? – chú hỏi, nhìn cái máy đứng im. – Lại nó. Tháng này là lần thứ ba.

– Lần thứ ba? – Viễn hỏi.

Chú Đản nhìn anh ta, rồi nhìn tôi, nhíu mày như hỏi ai đây. Tôi gật đầu cho chú biết cứ nói.

– Lần thứ ba trong tháng Tám, – chú Đản nói. – Lần một ngày mùng bốn, lần hai ngày mười bảy. Lần nào cũng kêu ầm như này rồi tắt.

Viễn rút điện thoại ra, ghi lại. Anh ta ghi bằng ngón cái, nhanh, gọn, như người đã quen ghi chép trong lúc người khác nói.

Chú Đản và tôi tháo nắp bảo vệ khớp nối. Bạc đạn phía đầu bơm nóng rẫy, chạm vào là phải rụt tay. Tôi soi đèn vào, thấy vệt mạt sắt li ti bám quanh ổ, loại mạt chỉ có khi bạc đạn đã mòn tới mức các viên bi va vào nhau. Một cái máy lắp tháng Sáu, mới chạy hơn hai tháng, không thể mòn tới mức đó.

– Bạc đạn hỏng, – tôi nói. – Phải thay. Sáng mai chú Đản gọi bên bảo hành.

– Bảo hành đâu cháu, – chú Đản lẩm bẩm. – Bảo hành mà ba lần một tháng thì nó bảo hành cái gì.

Viễn đi một vòng quanh máy bơm. Anh ta không chạm vào gì. Anh ta chỉ nhìn, chậm rãi, từ chân đế bắt bu lông xuống nền, lên tới thân bơm sơn xanh dương, lên tới cái động cơ điện màu ghi. Rồi anh ta dừng lại ở một chỗ, cúi xuống, rọi đèn pin.

Tôi biết anh ta đang nhìn gì. Cái nhãn mác của máy. Một miếng nhôm nhỏ cỡ bao thuốc lá, tán đinh vào thân động cơ, khắc chìm những dòng thông số: công suất, lưu lượng, cột áp, số sê-ri, năm sản xuất.

Anh ta chụp một tấm. Rồi anh ta rút từ túi áo len ra một cái khăn giấy, lau lớp bụi dầu mỏng phủ lên mặt nhãn, rồi chụp thêm một tấm nữa.

– Chị Hạ, – anh ta nói, không ngẩng lên. – Máy này lắp tháng Sáu, đúng không?

– Đúng. Thay cho máy cũ bị cháy cuộn dây.

– Chị có ở đó lúc lắp không?

Tôi im một giây. Tháng Sáu, bà ngoại tôi mất. Tôi về quê mười ngày. Khi tôi quay lại, cái máy số hai đã nằm đó, sơn mới, tem bảo hành dán ở thân, biên bản nghiệm thu đã ký. Anh Hách bảo bên chủ đầu tư lo mua, bên mình chỉ việc vận hành.

– Không, – tôi nói. – Tôi đi vắng.

Anh ta gật đầu, như ghi nhận một con số. Rồi anh ta đứng thẳng dậy, đưa điện thoại cho tôi xem tấm ảnh vừa chụp. Miếng nhôm nhỏ hiện lên rõ nét dưới ánh đèn pin, từng dòng chữ khắc chìm.

Ở dòng cuối cùng, sau chữ Năm sản xuất, là bốn con số: 2016.

Tôi nhìn con số. Rồi tôi nhìn lại một lần nữa, như người ta nhìn lại tờ vé số mình vừa dò.

– Tòa B hoàn thành năm 2019, – Viễn nói, giọng anh ta vẫn đều đều như đang đọc báo cáo. – Máy bơm này sản xuất trước khi có tòa nhà ba năm. Tôi không phải kỹ sư. Nhưng tôi có đọc hóa đơn.

– Hóa đơn nào?

– Hóa đơn ban quản trị nhận được tuần trước, trong bộ chứng từ chi tiêu sáu tháng đầu năm mà chủ đầu tư bàn giao. – Anh ta mở một tấm ảnh khác trong điện thoại. Một tờ hóa đơn, dấu đỏ, chữ ký. – Mua mới một máy bơm cấp nước sinh hoạt. Hàng mới một trăm phần trăm, sản xuất năm 2026. Đơn giá một trăm tám mươi triệu đồng. Tiền đó trích từ phí dịch vụ của bốn trăm mười hai hộ.

Phòng bơm im lặng. Máy số một vẫn ù ù đều đều. Chú Đản đứng sau lưng tôi, tôi nghe thấy chú thở ra một hơi dài qua mũi.

– Tôi không biết chuyện này, – tôi nói. Câu đó ra khỏi miệng tôi nghe yếu ớt hơn tôi muốn.

– Tôi chưa nói chị biết. – Viễn cất điện thoại. – Tôi chỉ nói cái nhãn này với tờ hóa đơn kia không nói cùng một chuyện.

Anh ta cuộn thước dây lại cho gọn, nhét vào túi quần ngủ kẻ ô. Đi tới cửa phòng bơm, anh ta dừng lại, quay đầu.

– Chị Hạ. Sáng mai chín giờ, ban quản trị gửi công văn đề nghị công ty vận hành cung cấp hồ sơ mua sắm, nghiệm thu, bảo hành của máy này. Chị là kỹ sư trưởng. Chị sẽ là người đầu tiên đọc công văn đó.

– Anh định nói gì với cư dân?

– Chưa nói gì. – Anh ta nhìn tôi qua cặp kính, cái nhìn không giận dữ, không nghi ngờ, chỉ là cái nhìn của người đang đếm. – Tôi chưa đếm xong.

Rồi anh ta đi. Tiếng giày thể thao không buộc dây lẹp xẹp xa dần trên nền bê tông hầm B2.

Tôi đứng lại trong phòng bơm, nhìn cái nhãn nhôm. Chú Đản đặt hộp đồ nghề xuống sàn, ngồi lên bậc xi măng cạnh bồn chứa, móc bao thuốc lá trong túi ra rồi lại cất vào, vì trong phòng bơm cấm hút.

– Hôm lắp con này, – chú nói khẽ, – chú có ở đây.

Tôi quay sang.

– Cháu đi về quê đám bà. Bên công ty máy bơm chở tới một cái xe tải nhỏ, mấy thằng thợ lạ hoắc. Lắp xong cái là đi. Chú hỏi giấy tờ, họ bảo giấy tờ đưa thẳng lên anh Hách rồi. – Chú Đản gãi đầu. – Chú thấy nước sơn còn mới quá. Mới như sơn tối hôm trước. Mà chú nghĩ chắc hàng mới thì sơn mới.

Tôi rút điện thoại ra. Nhóm chat cư dân đã có thêm mười một tin nhắn.

Cô Mận 0905: Hết kêu rồi. Ai sửa đấy, cảm ơn nhé.

Mẹ Bơ 1503: Con em ngủ lại rồi. Cảm ơn kỹ thuật ạ.

Lã Thiệu Viễn 1712: Máy bơm số hai đã được kỹ thuật tòa nhà ngắt, máy số một đang chạy. Nước sinh hoạt không gián đoạn. Ban quản trị sẽ thông báo thêm sau.

Thông báo thêm sau. Tôi đọc câu đó ba lần. Một câu không có chữ nào sai, mà tôi đọc thấy như tiếng máy bơm số hai còn đang rống đâu đó trong ngực mình.

Ba giờ kém mười lăm sáng, tôi đi thang bộ về tầng tám. Qua khung cửa kính chiếu nghỉ tầng năm, tôi thấy bên kia đường, mấy cây hoa sữa trên dải phân cách đứng im dưới đèn đường, cành đã lấm tấm những chùm nụ xanh đầu tiên. Còn hơn một tháng nữa mới tới mùa hoa, mới tới cái mùi ngạt cả phố. Nhưng đêm nay tôi đứng lại nhìn chúng.

Tòa nhà này tên Hoa Sữa. Tám tháng tôi làm ở đây, chưa bao giờ tôi để ý tới mấy hàng cây ấy. Đêm nay thì có. Có lẽ vì đêm nay, lần đầu tiên, tôi thấy mình đứng trong một cái nhà mà tôi không biết hết những gì đang chảy trong ống của nó.

— Hết chương 1 —