Sáu mươi bốn chén mắm

Chương 6: Sáu mươi bốn chén mắm

Cái ly nếm thứ nhất được đặt xuống bàn lúc bảy giờ sáng, cái thứ sáu mươi bốn lúc năm giờ mười chiều, và ở giữa là một ngày mà Út Tiên về sau kể lại cho ai nghe cũng nói: tui chưa thấy ai làm việc cực như vậy mà ngồi yên như vậy.

Cô Chanh bày đồ nghề trên một cái bàn gỗ dài kê giữa lối đi của nhà thùng. Sáu mươi bốn cái ly thủy tinh nhỏ, loại ly uống rượu đế, xếp thành bốn hàng giống y bốn hàng thùng. Một rổ dưa leo xắt lát. Một bình nước lọc lớn. Một cái ống nhổ. Một cái khăn trắng. Mấy tờ giấy kẻ ô và cây bút chì. Cô không dùng máy đo, không dùng gì hết ngoài cái lưỡi, cái mũi, đôi mắt, và cái trí nhớ của ba mươi năm.

– Máy đo đạm thì công an mang mẫu về tỉnh đo sau. – Cô nói với ông Hạo. – Máy nói được độ đạm, độ mặn. Máy không nói được mắm này già hay non, của thùng này hay thùng kia. Cái đó phải nếm.

Chú Bảy Thình là người rút mắm. Chú đi từ thùng này qua thùng khác, mở lù, hứng một xô nhỏ, rót vào cái ca có số, đem tới đặt trước mặt cô. Út Tiên ngồi bên cạnh cô Chanh, ghi vào tờ giấy những gì cô đọc ra. Ông Hạo ngồi ở đầu bàn, không nói gì, chỉ nhìn. Ngân và ông kiểm sát viên đứng sau lưng chú Bảy, theo chú từng cái lù, ghi số thùng, ghi giờ, niêm phong một chai mẫu cho mỗi thùng để mang về đo máy.

Thùng số một. Cô Chanh rót ra ly, nghiêng, ngửi, nếm, súc miệng, cắn một lát dưa leo.

– Một. Chượp mới, gài chừng năm tháng. Cá còn nguyên. Mặn gắt. Bình thường.

Tiên ghi.

Thùng số hai. Thùng số ba.

– Ba. Nhĩ. Mười bốn tháng. Đạm cao. Ngọt thanh, hậu dài. Thùng này tốt. – Cô ngừng lại một chút. – Mặt thùng này thấp hơn bình thường chừng một gang.

– Thằng Khôi lấy. – Tiên nói nhỏ.

– Ừ. Nhưng nó lấy rồi nó không châm gì vô. Thùng vơi thì vơi, mắm vẫn thiệt.

Ông Hạo ghi một dòng vào sổ.

Cô cứ thế đi. Cứ mỗi tám thùng cô dừng lại, ra ngoài hiên đứng chừng mười phút, uống nước, nhai dưa leo, hít thở không khí ngoài trời. Lưỡi người ta như cái cân, cô giải thích cho ông Hạo, dùng nhiều thì lệch, phải để nó nghỉ cho về số không. Con Ghe đi theo cô ra hiên mỗi lần, nằm dưới chân cô, rồi lại đi theo vô.

Tới trưa, cô đã nếm ba mươi hai thùng. Tiên ghi kín ba trang giấy. Có bảy thùng đánh dấu một chữ X đỏ.

Ông Hạo nhìn tờ giấy.

– Bảy thùng bị tráo?

– Bảy thùng trong ba mươi hai. Cả bảy đều là thùng già, gài nén từ năm kia trở về trước. Thùng nào nước cũng là chượp non, còn xác cá thì nát. Mấy thùng mới thì không ai đụng.

– Vì thùng mới không đáng tiền.

– Không đáng ăn cắp.

Bà Sáu Dừa mang qua một nồi bánh canh chả cá, nhất định không lấy tiền, nói ăn cho có sức mà làm. Cô Chanh không ăn. Cô nói ăn bánh canh vô là lưỡi lệch hết, chiều nếm không ra. Cô chỉ uống một ly trà nóng không đường, nhai một mẩu bánh mì không, rồi nằm nghiêng trên cái võng ngoài hiên nhắm mắt chừng hai mươi phút.

Ông Hạo ngồi ăn bánh canh với chú Bảy Thình ở bậc thềm. Cô Chanh nằm trên võng, mắt nhắm, nghe hai người nói chuyện.

– Chú Bảy. – Ông Hạo nói. – Nếu chú là người ăn cắp, chú sẽ lấy chượp non ở đâu ra mà châm vô?

Chú Bảy Thình húp một muỗng nước dùng, nghĩ một chút.

– Lấy ở mấy thùng mới trong nhà. Ở đây có hai chục cái thùng gài nén năm ngoái. Rút ở đó một ít, châm qua thùng già. Thùng mới vơi đi một chút thì ai mà để ý, mùa nắng mắm cạn là chuyện thường.

– Ai có thể làm chuyện đó ban đêm mà không ai thấy?

Chú Bảy Thình đặt tô bánh canh xuống.

– Ai có chìa khóa nhà thùng. Ông Tư, con Tiên, thằng Khôi, tui. Thằng Lâm cũng có mà nó không bao giờ vô.

– Cần mấy người?

– Một người cũng làm được. Có cái máy bơm nhỏ với mấy đoạn ống thì nhanh. Không có thì xách xô, cực hơn, lâu hơn.

– Trong nhà thùng có máy bơm không?

Chú Bảy Thình nghĩ một chút.

– Có cái máy bơm điện nhỏ thằng Khôi mua hồi năm kia, để bơm nhĩ từ lu qua bồn lọc trong kho chiết.

Cô Chanh mở mắt. Trên đầu cô, tấm tôn mái hiên nóng hầm hập, mấy con thạch sùng đuổi nhau tặc lưỡi.

Buổi chiều cô nếm tiếp. Thùng ba mươi ba tới thùng sáu mươi bốn. Nhanh hơn buổi sáng, vì hàng thùng phía sau phần lớn là thùng mới. Nhưng tới hàng cuối cùng thì cô chậm lại. Ở đó có năm thùng già nữa, đứng sát vách sau, chỗ ít người qua lại. Cả năm cái đều có nước chượp non.

Thùng sáu mươi bốn là thùng cuối cùng. Cô nếm, súc miệng, cắn dưa leo, đặt ly xuống.

– Bình thường.

Tiên ghi. Rồi Tiên đếm. Rồi Tiên đếm lại.

– Mười hai thùng.

Mười hai cái chữ X đỏ trên bốn trang giấy. Mười hai thùng, đúng mười hai thùng già nhất của nhà thùng Tư Diệm, cái nào cũng gài nén từ mười tám tháng tới ba năm, cái nào cũng đã bị rút sạch cái phần quý nhất, thay bằng chượp non. Không sót một thùng già nào. Cũng không đụng tới một thùng mới nào.

– Người này biết nghề. – Cô Chanh nói, giọng khàn đặc vì cả ngày súc miệng nước muối. – Biết thùng nào gài năm nào. Biết thùng nào đáng. Không lấy lộn một cái.

Ông Hạo nhìn mười hai chữ X rất lâu.

– Mỗi thùng lấy ra được bao nhiêu?

Chú Bảy Thình trả lời, giọng nghẹn.

– Thùng già như vầy, rút nhĩ ra được chừng hai, ba ngàn lít một thùng. Tùy cá.

Ông Hạo nhẩm. Ngân nhẩm. Ông kiểm sát viên cũng nhẩm.

– Mười hai thùng. Chừng ba chục ngàn lít. – Ông Hạo nói chậm. – Chị Chanh, nhĩ như vầy bán sỉ bao nhiêu một lít?

– Cho người đóng chai cao cấp thì bốn năm trăm ngàn. Có khi hơn.

Không ai nói gì. Ông kiểm sát viên huýt sáo khe khẽ, rồi ngừng ngay, vì thấy không hợp.

Mười mấy tỷ đồng. Mười mấy tỷ đồng đã chảy ra khỏi cái lù dưới đáy mười hai cái thùng gỗ, từng xô, từng can, qua không biết bao nhiêu đêm, trong khi ông Tư Diệm ngủ ở căn nhà cách đó một khoảng sân.

– Cái này không phải làm một tháng. – Ông Hạo nói. – Phải mấy năm.

– Ít nhất một năm rưỡi. – Cô Chanh nói. – Người này không lấy một lần. Người này đợi tới đúng lúc từng thùng chín, rút đi, châm vô. Rồi đợi thùng khác.

– Kiên nhẫn. – Ông Hạo nói.

– Kiên nhẫn như người làm mắm.

Út Tiên đặt cây bút chì xuống bàn. Hai bàn tay cô run run. Cô nhìn mười hai chữ X, rồi ngẩng lên nhìn quanh nhà thùng, nhìn từng cái thùng như nhìn người quen bị ai đó đánh cắp mất hồn.

– Ba biết. – Cô nói. – Ba biết từ lâu rồi. Mấy tháng nay ba đi một mình trong nhà thùng ban đêm. Chú Bảy hỏi, ba nói nhớ má. Ba không nhớ má. Ba đi nếm lén từng thùng.

Cô gục mặt xuống bàn. Lần này cô khóc thành tiếng, cái tiếng khóc mà ba ngày nay cô nén lại. Con Ghe đứng dậy, gác hai chân trước lên đùi cô, rên ư ử.

Chú Bảy Thình đứng ở xa, chỗ thùng mười chín, quay lưng lại. Cô Chanh thấy hai vai chú cũng run.

Ông Hạo để Tiên khóc một hồi, rồi đứng dậy, đi tới chỗ cô Chanh, nói nhỏ:

– Chị mệt không?

– Mệt.

– Tui cảm ơn chị.

Cô Chanh lắc đầu. Cô không muốn được cảm ơn. Cô ngồi nhìn mười hai chữ X và nghĩ tới cái câu ông Tư nói trong điện thoại, giọng nhỏ, chậm. Tui muốn cô nếm để tui chắc, trước khi tui nói ra. Ông Tư biết hết rồi. Ông đã nếm lén từng thùng, đã biết thùng nào bị tráo. Ông chỉ chưa biết chắc, hay ông biết mà không dám tin. Ông cần một người ngoài, một cái lưỡi không phải của ông, nói ra cái điều ông không muốn nghe.

Và đêm trước ngày cái lưỡi đó tới, ông chết.

Ông Hạo quay sang Ngân.

– Em liên lạc với mấy hãng tàu, phà ra vô đảo. Anh cần danh sách xe tải, xe ba gác chở mắm qua phà trong hai năm nay. Ai khai hàng là nước mắm. Khai loại gì. Bao nhiêu can. Biển số. Tần suất.

– Nhiều lắm anh. Cả đảo này chở mắm đi đất liền mỗi ngày.

– Thì mình lọc. Ba chục ngàn lít không bay qua biển được. Nó phải đi bằng cái gì đó.

Ngân gật đầu, đi ra.

Ông Hạo quay lại, ngồi xuống cái ghế đối diện cô Chanh, chống hai khuỷu tay lên bàn.

– Chị Chanh. Cháu Khôi có trang bán hàng ghi là nhĩ thùng tổ, có hậu khói như cơm cháy. Tối nay tui sẽ hỏi cháu. Nhưng tui hỏi chị trước. Chị có cách nào biết mấy chai cháu bán là nhĩ thùng mười chín không?

– Có. Đưa tui một chai. Tui nếm là biết.

– Ngân đã đặt mua một chai qua trang của cháu, gửi về địa chỉ ở Rạch Giá. Mai tới.

Cô Chanh gật đầu. Rồi cô nói thêm, chậm rãi, như sợ mình nói sai:

– Đại úy. Còn một chuyện. Ba chục ngàn lít, cái đó không phải chuyện một đứa nhỏ bán hàng trên mạng. Một đứa bán trên mạng một năm bán được mấy trăm chai là giỏi. Ba chục ngàn lít thì phải có người mua sỉ. Phải có mối. Phải có xe. Phải có kho.

Ông Hạo nhìn cô.

– Chị nghĩ không phải cháu Khôi.

– Tui không nghĩ gì hết. Tui chỉ biết nếm mắm. – Cô dừng một chút. – Nhưng tui biết bán mắm. Ba chục ngàn lít không phải bán trên mạng.

Ông Hạo im một lúc, rồi gật đầu. Đúng lúc đó điện thoại ông rung. Ông nhìn màn hình, hơi nhíu mày, rồi bấm nghe.

– Tôn Thất Hạo nghe.

Đầu dây bên kia là giọng một người đàn ông, giọng Sài Gòn, nói nhanh, ngọt, nhưng hơi run.

– Đại úy, tôi Kiều Thành Lộc. Tôi xin lỗi vì đã về Sài Gòn mà không báo. Sáng đó tôi có việc gấp ở công ty, thật lòng tôi không biết ông Tư mất. – Ông ta ngừng một chút. – Sáng mai tôi bay chuyến sớm nhất ra Phú Quốc. Tôi có một thứ đại úy cần nghe. Buổi chiều hôm đó, lúc ngồi với ông Tư, tôi có ghi âm.

Ông Hạo không trả lời ngay.

– Ông ghi âm ông cụ mà ông cụ không biết?

– Dạ. Thói quen làm ăn, tôi xin lỗi. Nhưng đại úy nghe đi. Trong đó có một câu ông cụ nói mà tới giờ tôi vẫn không hiểu. Ông cụ nói: tôi không bán đâu cậu Lộc, mà tôi cũng biết ai đang bán mắm của tôi rồi.

— Hết chương 6 —