Nửa tấm da còn lại

Chương 8: Nửa tấm da còn lại

Phiên thấy tôi trước. Anh đứng thẳng người lên, bỏ tay khỏi thành xe. Chúng tôi đứng cách nhau một đoạn đường làng, chừng hai chục bước, không ai bước tới.

Ông Hòe nhìn con trai, rồi nhìn tôi. Rồi ông làm một việc tôi không ngờ. Ông đi về phía tôi, đi khom khom, hai tay vẫn ôm cái túi ni lông đen, và dừng lại trước mặt tôi, cúi đầu.

– Cô Luyện. – Ông nói. – Tôi có lỗi với cô.

– Bác đừng...

– Tôi có lỗi với cả nhà. – Ông nói, không ngẩng lên. – Tôi bán con Mốc. Tôi nói dối bố tôi. Tôi để thằng Phiên đi nói dối thay tôi. Tôi để cô bịt cái trống bằng da trâu khác. Tối qua thằng Phiên đưa tôi xem cái tin nhắn của cô, hỏi tôi bán qua tay ai. Tôi không trả lời nó được. Tôi giấu nó một chuyện.

Ông kể. Cái hôm ông dắt con Mốc lên lò mổ ở Việt Trì, có một người đàn ông dưới xuôi đứng ngay ở cổng lò, đi lại xem từng con trâu. Người ấy nhìn con Mốc, hỏi tuổi, hỏi cân, rồi đưa cho ông một mẩu giấy ghi số điện thoại, bảo nhà còn trâu già thì gọi, người ấy mua cả da lẫn sừng. Người ấy xưng là Khoái, ở Đọi Tam, làm lái da.

– Tôi giữ mẩu giấy ấy trong ví. – Ông Hòe nói. – Tôi không vứt được. Thằng Phiên đi hỏi khắp nơi, tôi biết, mà tôi không đưa. Tôi sợ. Tôi sợ nó tìm ra, nó lại phải đi mua lại, lại tốn tiền. Tôi sợ bố tôi biết. Tôi sợ đủ thứ.

Ông mở cái túi ni lông đen ra. Bên trong là mấy xấp tiền, buộc chun, cũ nhàu.

– Ba mươi lăm triệu. – Ông nói. – Tôi vay các cô các chú trong họ đêm qua. Tôi mua lại da con Mốc.

Phiên đứng sau lưng bố, không nói gì. Tôi nhìn anh. Anh nhìn tôi. Trong mắt anh có cái gì đó mà tôi không đọc được hết, chỉ biết là nó không còn là cái lạnh của cuộc điện thoại hôm kia.

Đúng lúc ấy, cổng xưởng mở. Ông Tề đứng đó, áo bông, mũ len, tay cầm chén nước chè. Ông nhìn ba chúng tôi, rồi thở dài như người biết trước chuyện gì sắp xảy ra.

– Vào đi. – Ông nói. – Đứng ngoài đường người ta nhìn.

Ông Tề không nhận tiền của ông Hòe.

Ông ngồi nghe ông Hòe kể lại từ đầu, kể bằng cái giọng của người đàn ông chưa từng kể chuyện của mình cho ai. Kể chuyện bố ông nuôi con Mốc từ khi nó mới đẻ, chuyện con Mốc đỡ sừng cho thằng Phiên, chuyện viện phí, chuyện lò mổ, chuyện nói dối. Kể xong, ông Hòe đẩy cái túi tiền về phía ông Tề.

Ông Tề đẩy lại.

– Tiền này anh cầm về mà lo thuốc cho cụ. – Ông Tề nói. – Tôi mua tấm da ấy mười tám triệu, nửa kia tôi bán được mười hai cái mặt trống rồi, lãi rồi. Tôi không lấy tiền của nhà có người sắp mất.

– Thế anh bán nửa còn lại cho tôi bao nhiêu?

– Tôi không bán. – Ông Tề nói. – Tôi có hợp đồng.

Ông Hòe ngồi sụp xuống ghế. Phiên đặt tay lên vai bố.

Tôi nói. Tôi nói chuyện Trọng đã nghĩ ra. Ông Tề có ba mươi cái trống trường học phải bịt trước Tết, thợ không kịp. Tôi bịt hết, không lấy công. Còn cái trống sự kiện cho khách Hà Nội thì ông cần một mặt da tốt, đã phơi, đã lạng, kịp giao. Tấm da trâu đực nhà tôi...

Tôi dừng lại. Tôi quay sang Phiên.

– Tấm da trâu đực là của anh. – Tôi nói. – Anh trả tiền. Tôi không có quyền đổi.

Phiên nhìn tôi một lúc lâu.

– Tấm da ấy dài gần bốn mét. – Anh nói. – Hôm đầu tôi đo rồi. Đủ cắt hai mặt một mét chín, phải không?

– Vừa đủ. Tôi vạch phấn rồi.

– Cái trống sự kiện của bác Tề bao nhiêu?

– Một mét hai. – Ông Tề nói.

– Thế thì một vòng tròn của cô vẫn còn nguyên. – Phiên nói. Giọng anh bắt đầu nhanh lên, cái nhanh của người tính toán. – Giữ lại vòng phía cổ cho cái trống của ông tôi. Vòng phía mông thì cắt cho bác Tề một mặt một mét hai, thừa. Một mặt trống là trâu đực. Mặt kia là... – Anh ngừng. Anh nhìn ông Tề. – Nửa tấm da của bác có đủ một mặt một mét chín không?

Ông Tề đứng dậy, đi vào kho. Chúng tôi theo sau. Ông kéo cuộn da ra, trải xuống nền, lấy thước dây đo. Phiên đo lại bằng thước của anh. Tôi lấy compa của bố tôi, cái compa tôi mang theo từ sáng như mang bùa, vạch thử một vòng tròn bằng phấn.

Vòng tròn một mét chín vừa khít. Ở chỗ ông Tề xẻ đôi tấm da, mép vòng tròn chạm sát đường cắt, thiếu một đốt ngón tay. Một đốt ngón tay, tôi sẽ phải kéo căng hơn một chút ở phía ấy khi bịt. Và vết sẹo lưỡi liềm nằm gọn trong vòng tròn, lệch về một bên, đúng cái chỗ người đứng trước trống nhìn vào là thấy.

Phiên quỳ xuống cạnh tôi. Anh nhìn vết sẹo. Tôi thấy anh đếm. Tôi thấy môi anh mấp máy. Chín. Tám.

– Mười bảy. – Anh nói, rất khẽ. – Ông kể với tôi cả trăm lần. Mười bảy mũi.

Anh đặt bàn tay lên vết sẹo, y như ông Nhượng đã đặt tay lên vết sẹo của con trâu khác ở sân nhà tôi. Vai anh run lên. Ông Hòe đứng sau lưng con, hai tay bưng mặt.

Ông Tề đứng đó, nhìn hai bố con một lúc, rồi quay sang tôi.

– Ba mươi cái trống trường. – Ông nói. – Trước hai mươi lăm tháng Chạp.

– Vâng.

– Cộng với một mặt trâu đực một mét hai, đã lạng, giao trước mười sáu.

– Vâng.

– Thế thì nửa tấm da này của mày. – Ông Tề nói. Rồi ông đi ra ngoài, để chúng tôi lại trong gian kho.

Phiên với ông Hòe khiêng cuộn da Mốc ra xe. Tôi đi sau, ôm cái compa. Tới cổng, ông Hòe đi trước ra xe, để lại tôi với Phiên đứng dưới gốc cây bàng trụi lá đầu ngõ.

– Cô không nói với ông. – Phiên nói. Không phải câu hỏi.

– Tôi đã nói là tôi không nói.

– Tôi biết. – Anh nói. – Tôi nghĩ cả đêm qua, lái xe xuống đây. Nếu cô nói với ông, thì sao cô còn nhắn tôi đi tìm da thật? Người đi mách lẻo thì mách xong là xong. Không ai lại đi tìm cách gỡ cho người ta.

Tôi không trả lời. Tôi không thể nói thêm. Ông Nhượng vẫn chưa cho tôi thôi hứa.

– Tôi xin lỗi. – Phiên nói. – Lần này là xin lỗi vì đã nghi cô. Lần trước là xin lỗi vì nói dối. Tôi nợ cô hai lần xin lỗi.

– Anh định trả bằng gì?

Anh nghĩ một lúc. Rồi anh rút từ túi áo khoác ra một cái máy đo độ dày, cái máy anh dùng hôm đầu tiên về phụ tôi, giơ lên trước mặt tôi.

– Bằng cái này. – Anh nói. – Từ giờ tới hội làng, tôi về đây mỗi cuối tuần, đo cho cô. Đo đúng chỗ cô bảo. Không cãi.

Tôi nhìn cái máy đo trong tay anh, rồi nhìn anh, rồi tôi cười. Không phải cái cười tha thứ. Chưa phải. Nhưng là cái cười đầu tiên kể từ cái đêm ở bậc thềm.

Trưa, trước khi hai bố con về, Phiên với ông Hòe khiêng cuộn da Mốc vào sân nhà tôi. Ông Hòe vào gian bên, đứng trước giường bố tôi rất lâu. Tôi không biết hai người nói gì. Lúc ông đi ra, mắt ông đỏ, còn bố tôi thì nằm nhìn theo, cái tay phải giơ lên vẫy vẫy, như bảo: thôi, thôi, chuyện qua rồi.

Trọng đạp xe sang đúng lúc Phiên đang buộc lại thùng xe. Hai người đàn ông đứng ở cổng. Tôi ở trong bếp, rửa ấm chén, nghe được mấy câu qua ô cửa sổ.

– Anh làm nó khóc một lần rồi. – Trọng nói. Giọng nó bình thường, như nói chuyện số dăm. – Ở cổng đình, hôm qua.

Phiên không trả lời ngay.

– Tôi biết. – Anh nói.

– Tôi không cấm anh cái gì. Tôi không có quyền. – Trọng nói. – Tôi chỉ nói để anh biết. Cái trống này mà tiếng không vang, không phải tại tang. Mà con Luyện mà khóc lần nữa, cũng không phải tại tôi.

Tôi nghe tiếng Phiên cười, cái cười ngắn của anh.

– Anh Trọng. – Anh nói. – Cái tang anh đóng, tôi đo rồi. Ba mươi hai dăm, sai số không quá nửa ly. Tôi làm cầu mười năm chưa thấy ai ghép gỗ được như thế.

Im một lúc. Rồi tôi nghe tiếng Trọng hắng giọng.

– Gỗ mít già. – Nó nói. – Dễ ghép.

U tôi đứng cạnh tôi trong bếp, cũng nghe hết. U tôi không nói gì. U tôi chỉ thở dài, lắc đầu, rồi lấy cái rá đi vo gạo, vo mạnh tay như vo cả nỗi lo của mình vào đấy.

Chiều hôm ấy tôi bắt đầu ngâm nửa tấm da con Mốc trong cái bể xi măng sau nhà. Phiên với ông Hòe về Phú Thọ từ trưa, ông Hòe phải về chăm ông Nhượng. Trọng ở lại, khiêng giúp tôi cái tang trống ra sân, xếp ba mươi cái tang trống trường của ông Tề vào gian kho, chất cao đến tận xà nhà.

Tối, tôi vớt một góc da Mốc lên, cắt một mẩu nhỏ ở rìa, chỗ thừa, mang vào cho bố.

Bố tôi nắm mẩu da trong tay phải. Bóp. Miết. Ngửi. Gõ móng tay. Rồi ông gật đầu, cái gật đầu chậm và nặng.

– Nó đây. – Ông nói.

Rồi ông giơ mẩu da lên, soi vào ánh đèn. Mẩu da mỏng đến mức ánh đèn hắt qua được, vàng nhờ nhờ, như soi qua một tờ giấy dầu.

– Mỏng. – Bố tôi nói. – Trâu già... da mỏng. Bố nói... từ đầu rồi.

– Vâng.

– Căng như... da trâu đực... là rách. – Ông nhìn tôi. – Một mặt... dày. Một mặt... mỏng. Căng hai mặt... khác da. Con... đã làm bao giờ chưa?

– Chưa.

Bố tôi đặt mẩu da xuống ngực mình, nhắm mắt.

– Bố cũng... chưa.

— Hết chương 8 —