Ba đêm canh da

Chương 3: Ba đêm canh da

Sáng thứ Ba, mưa vẫn chưa ngớt. Tôi gọi cho Phiên lúc bảy giờ sáng, đầu dây bên kia có tiếng còi xe, tiếng máy khoan bê tông.

– Mưa rồi. – Tôi nói. – Da ướt lại.

– Bao lâu thì hỏng?

– Ông Tề bảo mười ngày. Tôi nghĩ bảy.

Đầu dây im một lúc. Tôi nghe tiếng anh nói với ai đó "anh ra ngoài tí", rồi tiếng cửa đóng, tiếng ồn tắt hẳn.

– Cô cần gì?

– Một cái mái che. Gió. Hơi ấm. – Tôi nói. – Mà không được sấy lò.

– Chiều tôi về.

– Hôm nay thứ Ba.

– Tôi biết hôm nay thứ mấy. – Anh nói, rồi cúp máy.

Bốn giờ chiều, chiếc bán tải đỗ trước cổng, thùng xe chất đầy những thứ tôi không ngờ. Sáu tấm tôn lạnh. Một cuộn bạt xanh. Hai cái quạt công nghiệp. Ba cái bếp than tổ ong. Một cái máy hút ẩm to như cái tủ lạnh con, loại người ta dùng trong kho. Một bó cây chống bằng thép.

– Anh lấy đâu ra mấy thứ này?

– Công trường. – Anh nói, nhảy xuống xe. – Tôi mượn. Thứ Sáu phải trả.

Chúng tôi dựng mái tôn trên giàn phơi đến tận mười giờ đêm. Phiên tính toán độ dốc, đo khoảng cách từ mái xuống mặt da, tính chỗ đặt quạt cho gió lùa đều mà không thổi thẳng vào da. Tôi đứng dưới, đưa tôn, giữ cột. Anh trèo lên cái thang tre của bố tôi, cái thang ọp ẹp mà ngày xưa bố tôi trèo lên phơi da, bắn từng con vít. Mưa phùn bám đầy trên tóc anh, lấp lánh dưới đèn pin.

Quây bạt ba phía, chừa một phía cho gió. Ba bếp than đặt ở ba góc, cách tấm da hơn hai mét, không được gần hơn. Bố tôi dặn thế từ hồi tôi mới học nghề: da sợ lửa như người sợ ma, lửa sát quá là nó co rúm lại, giòn như bánh đa. Hai cái quạt chạy số nhỏ, đẩy hơi ấm từ bếp than lướt qua mặt da. Cái máy hút ẩm ù ù trong góc.

Mười giờ đêm, Phiên cắm cái máy đo vào mép da. Con số nhích xuống một chút.

– Được. – Anh nói. – Chậm, nhưng được.

– Anh không phải đi làm à?

– Tôi xin nghỉ phép ba ngày. – Anh ngồi phịch xuống cái ghế nhựa, cởi áo khoác gió ướt sũng. – Tôi còn mười hai ngày phép năm nay chưa dùng. Tôi để dành để đưa con đi chơi Tết.

– Anh có con à?

– Một đứa con gái. Bống. Sáu tuổi. – Anh nói, rồi thấy tôi nhìn, thì nói thêm. – Tôi ly hôn được hai năm. Bống ở với mẹ nó, trên Cầu Giấy. Cuối tuần nào không phải về quê thì tôi đón con.

Tôi gật đầu. Tôi không biết vì sao tôi lại thấy nhẹ người khi nghe chữ "ly hôn". Tôi không thích cái việc mình thấy nhẹ người như thế.

Ba đêm liền, chúng tôi thay nhau canh tấm da.

Than tổ ong cháy được ba, bốn tiếng thì phải thay. Quạt phải đổi hướng mỗi hai tiếng để gió lùa đều. Mép da nào khô nhanh hơn thì phải lấy khăn ướt đắp lên cho nó chờ phần giữa, kẻo co lệch. Tôi chỉ cho Phiên cách ấn ngón tay lên mặt da để biết chỗ nào khô, chỗ nào chưa. Khô thì da cứng, gõ nghe "bộp bộp". Chưa khô thì da mềm, gõ nghe "bịch bịch". Anh tập gõ cả đêm, gõ như gõ cửa nhà người lạ.

– Bộp hay bịch? – Anh hỏi.

– Bịch.

– Tôi nghe như bộp.

– Thế thì tai anh bịch.

Anh bật cười, cái cười to đầu tiên tôi nghe được từ anh.

Đêm đầu tiên, tầm mười một giờ, Phiên hỏi tôi vì sao lại đi bịt trống.

– Con gái làng tôi đứa nào cũng biết bịt trống con. – Tôi nói. – Phụ bố mẹ thôi. Tôi khác là tôi không chịu dừng ở trống con.

Năm tôi mười bốn tuổi, bố tôi bịt cái trống đại cho đình làng mình. Tôi đứng cạnh từ đầu tới cuối, đưa đinh, đưa búa, giữ dây. Hôm hội, cả làng ra đình nghe trống. Tôi chen lên tận hàng đầu. Một ông trong ban khánh tiết kéo tôi ra, bảo con gái không được đứng gần trống đình, ô uế. Bố tôi đứng ngay đấy. Bố tôi không nói gì. Tôi về nhà khóc cả buổi chiều.

– Tối hôm ấy bố tôi gọi tôi ra sân. – Tôi nói. – Bố đưa tôi một cái búa, một vốc đinh tre, một mẩu da bò, bảo: "Con bịt cái trống con này. Bịt được thì mai bố dạy tiếp." Thế thôi. Bố tôi không bao giờ nói xin lỗi. Bố tôi dạy nghề thay cho xin lỗi.

Phiên nghe xong, im rất lâu.

– Cái trống cô bịt cho ông tôi, – anh nói, – hôm hội làng tôi, cô đứng cạnh nó. Ai kéo cô ra, tôi đánh người đấy.

– Anh đánh được ai? Anh gõ da còn chả phân biệt được bộp với bịch.

– Thì tôi đo. – Anh nói, nghiêm trọng. – Tôi đo xem người ta đứng cách cái trống bao nhiêu mét, rồi tôi đứng chắn đúng chỗ ấy.

Tôi phì cười. Rồi tôi thấy mắt mình cay, chắc tại khói than.

Đêm thứ hai, gần hai giờ sáng, tôi ra thay than thì thấy anh ngủ gục trên ghế, cái máy đo vẫn cầm trong tay, cằm tựa vào ngực. Tôi đứng nhìn anh một lúc lâu. Người đàn ông này mượn đồ của công trường, xin nghỉ phép, ngồi canh một tấm da trâu trong mưa phùn ở cái làng anh chưa từng đến, chỉ vì ông nội anh muốn nghe một cái trống. Tôi lấy cái áo khoác bông của bố tôi, đắp lên người anh. Anh không tỉnh. Tay anh vẫn nắm cái máy đo.

Chiều thứ Năm, Trọng đạp xe sang, chở theo hai bao than hoa. Nó không hỏi gì, chỉ dỡ than xuống, rồi trèo lên mái tôn chữa chỗ dột mà Phiên chưa thấy. Hai người đàn ông đứng hai đầu cái mái, một người cầm tua vít, một người cầm cái búa, nói với nhau toàn những câu như "chỗ này ba phân", "đưa con vít", "được chưa". Xong việc, Trọng xuống, kéo tôi ra góc sân.

– Thằng ấy được. – Nó nói, mắt nhìn Phiên đang dọn đồ. – Làm việc không kêu ca.

– Mày nói thế làm gì?

– Tao nói thế thôi. – Trọng nhún vai, dắt xe ra cổng. – Tang trống tao làm xong trong hai tuần. Gỗ mít già, dăm dày ba phân, đai sắt. Cái trống này mà tiếng không vang thì không phải tại tang.

Tôi nhìn theo nó, không biết nó đang khen Phiên hay đang tự an ủi mình.

Tối hôm ấy, Phiên gọi video cho ông nội như mọi tối. Lần này anh đưa điện thoại cho tôi.

– Ông muốn gặp cô.

Trên màn hình là một ông cụ gầy rộc, má hóp, đầu trọc lốc, nằm trên cái giường tre, sau lưng là bức vách đất có treo cái nón lá. Nhưng đôi mắt ông sáng quắc, và giọng ông sang sảng, khác hẳn cái thân hình.

– Con bé này là con cụ Sửu đấy à? – Ông nhìn tôi. – Mặt vuông y như bố. Bố cô hồi trẻ đẹp trai lắm, con gái làng tôi đứa nào cũng mê. Cô có biết không?

– Bố cháu không kể chuyện ấy ạ.

– Không kể là phải. Bố cô nhát gái. – Ông cười khà khà, rồi ho, rồi lại cười. – Cô làm cho tôi cái trống thật to vào nhé. Tôi già rồi, tai nghễnh ngãng, trống bé tôi không nghe được.

– Dạ, cháu làm.

– Còn cái này nữa. – Ông nheo mắt, ghé sát vào màn hình, như thể sắp nói một bí mật. – Cái sẹo trên vai con Mốc ấy. Cái sẹo lưỡi liềm. Cô để nó ra chỗ người ta nhìn thấy nhé. Nó đỡ cho thằng Phiên một mạng đấy. Trống đánh lên là con Mốc nó còn đỡ cho cả làng.

Tôi chưa kịp trả lời thì Phiên đã cầm lấy điện thoại.

– Ông ơi, sóng yếu quá, mai con gọi lại nhé.

Anh tắt máy. Tay anh run. Tôi nhìn thấy rõ, cái điện thoại trong tay anh run như cầm phải cục than.

– Anh sao thế?

– Không sao. – Anh nói. – Ông mệt, nói nhiều là lại khó thở.

Anh đứng dậy, đi ra ngõ. Tôi ngồi lại một mình dưới mái tôn, nghe tiếng quạt vù vù, tiếng than tí tách, và nghĩ về cái sẹo lưỡi liềm. Mai tôi sẽ tìm nó, tôi tự nhủ. Ngay sáng mai.

Gần mười một giờ, tôi đi ra đóng cổng thì nghe tiếng Phiên ngoài ngõ. Anh đứng dưới gốc cây sấu đầu ngõ, quay lưng lại phía nhà tôi, điện thoại áp tai. Giọng anh nhỏ nhưng gắt, cái giọng tôi chưa nghe anh dùng bao giờ.

– ...con biết rồi. Bố đừng nói gì với ông cả. Một chữ cũng đừng. Con lo được. Bố cứ để con lo.

Tôi lùi lại, khép cổng thật khẽ, đi vào nhà. Tôi tự bảo mình: chuyện nhà người ta. Bố con người ta cãi nhau, chuyện tiền viện phí, chuyện chăm ông, nhà nào chẳng thế.

Sáng hôm sau là ngày thứ năm của trận mưa phùn. Tấm da đã se lại được hai phần ba. Phiên phải về Hà Nội trả đồ cho công trường. Trước khi đi, anh đứng nhìn tấm da rất lâu, rồi quay sang tôi.

– Cô tìm thấy cái sẹo chưa?

– Chưa. Định sáng nay tìm.

– Để tuần sau. – Anh nói. – Để da khô hẳn rồi hãy đụng vào. Da đang se, sờ nhiều nó lại mềm ra.

Anh nói đúng. Da đang se thì không nên sờ. Bố tôi cũng dặn thế. Tôi gật đầu.

Anh đi rồi, tôi vào thay bỉm cho bố, cho bố ăn cháo. Bố tôi ăn được nửa bát thì gạt ra. Ông chỉ tay ra sân, chỉ vào cái lán tôn che tấm da.

– Thằng... kia. – Ông nói. – Đi rồi à?

– Vâng, anh ấy về Hà Nội.

Bố tôi gật đầu. Rồi ông lấy cái cốc nhựa gõ vào thành giường, ba tiếng, như mỗi lần ông muốn tôi nghe thật kỹ. Tôi cúi xuống.

Lần này ông nói chậm, rõ, từng chữ một, cái miệng méo cố hết sức để không nuốt mất chữ nào.

– Da... trâu đực. – Bố tôi nói. – Trâu đực. Không phải... trâu cái. Không phải... trâu già.

— Hết chương 3 —