Đường đi của một tấm da

Chương 7: Đường đi của một tấm da

Nhà lão Khoái lái da ở xóm Đông, cuối con đường bê tông chạy dọc bờ mương. Năm giờ sáng tôi đứng trước cổng, đập cửa sắt rầm rầm đến khi con chó trong sân sủa khản cổ và lão Khoái mặc nguyên cái quần đùi chạy ra, tay cầm đèn pin.

– Con Luyện à? Cháy nhà hay sao mà đập cửa giờ này?

– Chú ơi, tháng Mười chú có mua một tấm da trâu ở Phú Thọ không?

Lão Khoái nhìn tôi như nhìn đứa dở hơi. Rồi lão ngáp, gãi bụng.

– Tháng nào tao chả lên Phú Thọ. Tao mua da ở mười mấy cái lò mổ trên ấy.

– Một tấm da trâu cái. Già. To như trâu đực. Ở lò mổ bên Việt Trì.

Lão Khoái thôi gãi bụng. Lão nhìn tôi lâu hơn.

– Có. – Lão nói. – Tấm da trâu cái to nhất tao mua từ hồi đi buôn. Người ta bảo con trâu ấy hai mươi mấy tuổi. Da mỏng, mà rộng bằng hai cái chiếu đôi ghép lại. Vai trái có cái sẹo dài, hai bên mép sẹo lỗ chỗ như chân con rết. Tao nhớ vì tao định chê, bảo sẹo thế thì bịt trống không được, ông Tề lại ưng.

Tôi đứng bám vào cánh cổng sắt. Như chân con rết. Mười bảy cái chấm.

– Chú bán cho ông Tề?

– Ừ. Mười tám triệu. Ông ấy bảo da to, cắt được nhiều mặt trống trường. – Lão Khoái nheo mắt. – Mày hỏi làm gì?

Tôi không trả lời. Tôi cảm ơn lão, quay đi, rồi chạy. Tôi chạy dọc con đường bê tông trong sương sớm, chạy qua cánh đồng, qua cái đình làng, chạy đến khi phổi rát như có ai cào. Tôi không biết vì sao tôi chạy. Ông Tề không đi đâu cả. Tấm da không đi đâu cả. Nhưng tôi chạy.

Xưởng của ông Tề ở đầu làng, ba gian nhà xưởng mái tôn xanh, có hai cái máy lạng da, một cái lò sấy, mấy chục cái tang trống chồng lên nhau như những cái chum. Sáu giờ, thợ chưa đến. Ông Tề đang đứng ở sân, uống chén nước chè buổi sáng, thấy tôi chạy vào thở hồng hộc thì đặt chén xuống.

– Chú ơi. Tấm da Phú Thọ chú mua của chú Khoái tháng Mười. Còn không chú?

Ông Tề nhìn tôi. Rồi ông nhìn ra cổng, như để xem có ai đi theo tôi không.

– Còn một nửa. – Ông nói.

– Một nửa?

– Nửa kia chú cắt rồi, mười hai mặt trống con, bịt cho cái trường tiểu học ở Hải Phòng đặt, giao tuần trước. – Ông nói. – Nửa còn lại chú để dành bịt một cái trống sự kiện cho khách Hà Nội. Hợp đồng ký rồi, giao trước hai mươi tháng Chạp.

Tôi đứng im. Một nửa. Đã có ai đó, ở một cái trường tiểu học tôi không biết tên, đang đánh trống vào lớp bằng da con Mốc.

– Cho cháu xem được không chú?

Ông Tề nhìn tôi thêm một lúc. Rồi ông dẫn tôi vào gian kho trong cùng.

Gian kho tối, mùi da khô, mùi muối, mùi gỗ mít. Những tấm da cuộn tròn xếp trên giá như những cuộn chiếu. Ông Tề kéo một cuộn ở tầng dưới cùng ra, trải xuống nền xi măng. Tấm da màu nâu nhạt, mỏng hơn tấm da trâu đực nhà tôi thấy rõ, mép cắt thẳng một đường dài ở giữa, chỗ ông đã xẻ đôi.

Tôi quỳ xuống. Tôi lần tay từ phần cổ, sang vai trái.

Nó ở đó.

Một vết sẹo dài chừng hai gang tay, cong vút như lưỡi liềm, đầu nhọn chĩa lên phía cổ. Hai bên mép sẹo, những cái chấm nhỏ lõm xuống, cách đều nhau, mỗi bên một hàng, như chân con rết. Tôi đếm. Tay tôi run nên tôi đếm hai lần. Chín chấm bên trái. Tám chấm bên phải. Mười bảy.

Tôi ngồi bệt xuống nền kho, hai tay đặt trên vết sẹo. Tôi nghĩ tới một thằng bé mười ba tuổi đứng chết trân trên bãi sông. Tôi nghĩ tới một con trâu cái từ dưới sông phi lên. Tôi nghĩ tới một ông già cầm kim khâu bao tải, khâu mười bảy mũi dưới ánh đèn dầu, vừa khâu vừa nói chuyện với con trâu cho nó đỡ đau.

– Luyện. – Ông Tề nói sau lưng tôi. – Sao thế?

Tôi kể cho ông Tề nghe. Không phải tất cả. Tôi không kể chuyện ông Nhượng biết, chuyện tôi đã hứa. Tôi chỉ kể chuyện con Mốc. Chuyện ông già sắp chết muốn nghe tiếng trống đình bịt bằng da con trâu nhà mình, chuyện người con trai nghèo bán con trâu trả tiền viện phí. Chuyện người cháu đi tìm tấm da không thấy, mua về một tấm da khác.

Ông Tề nghe hết, đứng im, tay đút túi quần.

– Chú bán nửa tấm này cho cháu. – Tôi nói. – Cháu trả chú hai mươi triệu. Không, cháu trả chú bằng tiền cả tấm.

Ông Tề lắc đầu.

– Không phải chuyện tiền, Luyện ạ. – Ông nói. – Chú ký hợp đồng với khách Hà Nội rồi. Họ làm sự kiện khai trương, ngày giờ người ta xem cả rồi, ngày mười tám tháng Chạp phải có trống. Tìm đâu ra tấm da to cỡ này trong mười ngày? Lão Khoái lên Phú Thọ thì cũng phải nửa tháng mới có hàng. Mà da mới mua về thì phải phơi, phải lạng, kịp thế nào được? – Ông thở dài. – Chú thương ông cụ. Nhưng chú cũng phải giữ chữ tín. Hai chục thợ nhà chú ăn bằng chữ tín.

– Thế tấm da trâu đực nhà cháu thì sao? – Tôi nói, chưa kịp nghĩ. – Da tốt, đã phơi, đã lạng. Chú lấy tấm ấy bịt trống cho khách Hà Nội. Cháu lấy nửa tấm này.

Ông Tề nhíu mày.

– Tấm ấy là của khách mày. Người ta mua. Mày đổi đồ của khách à?

Tôi đứng sững. Ông Tề nói đúng. Tấm da trâu đực là của Phiên. Anh trả tiền. Tôi không có quyền đổi.

Ông Tề cúi xuống, nhìn vết sẹo trên nền kho một lúc lâu. Rồi ông ngồi xổm xuống cạnh tôi, lấy ngón tay cái miết lên hàng chấm như tôi vừa làm.

– Hồi chú mười tuổi, nhà chú cũng có con trâu. – Ông nói, không nhìn tôi. – Ông nội chú bán nó năm đói, bán lấy hai yến gạo. Ông khóc cả tuần. Chú đi học về, thấy cái chuồng trống, chú tưởng nó đi lạc, chạy khắp đồng tìm. – Ông đứng dậy, gối kêu rắc một cái. – Người nhà quê, ai chẳng có một con trâu bị bán.

Tôi lấy điện thoại chụp vết sẹo. Chụp ba tấm. Ông Tề nhìn tôi chụp, không cản.

– Thôi. – Ông Tề nói, giọng dịu hơn. – Mày về đi. Để chú nghĩ.

Tôi về. Tôi đi bộ chậm, chân nặng như đeo đá. Đi qua đình làng, tôi đứng lại. Cái trống đại của đình làng tôi, cái trống bố tôi bịt năm tôi mười bốn tuổi, vẫn nằm trên giá gỗ trong gian bên. Năm ấy người ta kéo tôi ra khỏi hàng đầu vì tôi là con gái. Mười bốn năm sau tôi đứng đây, ngoài cổng đình, không ai kéo, mà tôi vẫn không biết mình được đứng ở đâu.

Trọng tìm thấy tôi ở đấy lúc gần trưa. U tôi gọi nó. U tôi bảo con Luyện chạy đi từ năm giờ sáng, không ăn không uống, mặt như người mất hồn.

Nó dựng xe đạp, ngồi xuống cái bậc đá cạnh tôi. Nó không hỏi gì. Nó ngồi đấy, nhìn ra cái ao trước đình, cho đến khi tôi tự kể.

Tôi kể với Trọng nhiều hơn tôi kể với ông Tề. Tôi kể cả chuyện Phiên nói dối. Tôi kể cả cuộc điện thoại tối qua. Tôi không kể chuyện ông Nhượng biết, vì tôi đã hứa, nhưng tôi kể là tôi bị nghi oan mà không cãi được.

Trọng nghe xong, gật đầu.

– Mày thích thằng ấy. – Nó nói. Không phải câu hỏi.

Tôi không trả lời. Tôi không biết trả lời thế nào với Trọng, người khắc tên tôi vào lòng một cái trống.

– Không sao. – Trọng nói. Nó nhặt một hòn sỏi, ném xuống ao. – Tao biết từ lâu rồi. Mười mấy năm, tao chờ mày hỏi. Mày không hỏi. Tao cũng không hỏi. Hai đứa mình cứ đứng đấy, để hai nhà nói thay. Thế là tao biết.

– Trọng...

– Tao nói thật. – Nó quay sang nhìn tôi. Mặt nó đen, thô, mắt nó hiền như mắt trâu. – Tao thương mày. Nhưng tao thương mày như thương cái dăm gỗ tốt. Biết nó tốt, giữ nó cẩn thận, mà không phải để mình ôm. Tao nghĩ mãi mới ra câu ấy. Tao không biết nói thế có đúng không.

Tôi nhìn nó, và tôi khóc. Lần đầu tiên từ hôm ông Nhượng bò trên tấm da, tôi khóc. Trọng ngồi im, để tôi khóc, không vỗ vai, không đưa khăn. Lúc tôi khóc xong, nó mới nói:

– Ông Tề cần một tấm da cho trống sự kiện. Mày cần nửa tấm da của ông Tề. Ông Tề không thiếu da, nó thiếu thời gian. Mà mày thì có tay.

– Ý mày là sao?

– Ý tao là ông Tề có ba mươi cái trống trường học phải bịt trước Tết, thợ nó không kịp. Tao biết vì tang là tao đóng. – Trọng đứng dậy, phủi quần. – Mày đổi tay mày lấy da của nó. Còn cái trống sự kiện, để tao tính.

Tôi ngồi đó, nhìn nó dắt xe đạp ra cổng đình. Rồi tôi lấy điện thoại ra. Tôi mở số của Phiên. Tôi không gọi. Tôi gõ một tin nhắn, chỉ một dòng:

"Hỏi bố anh bán con Mốc qua tay ai. Hỏi tên người lái da."

Tôi gửi đi rồi tắt máy.

Sáng hôm sau, tôi đi bộ sang xưởng ông Tề từ sáu giờ, định nói với ông chuyện ba mươi cái trống trường. Tới đầu ngõ, tôi khựng lại.

Trước cổng xưởng, đỗ một chiếc bán tải màu xám bám đầy bùn đường. Phiên đứng cạnh xe, cái áo khoác gió xanh công trình nhăn nhúm như người lái xe cả đêm. Bên cạnh anh, ông Hòe đứng khom khom, hai tay cầm một cái túi ni lông đen, mặt trắng bệch dưới ánh đèn đường còn chưa tắt.

— Hết chương 7 —