Bà cụ đứng tên chiếc xe đen

Chương 4: Bà cụ đứng tên chiếc xe đen

Cái kiệt ở phường Hải Châu hẹp đến mức hai chiếc xe máy đi ngược chiều phải một chiếc dừng lại, nép vào cửa nhà người ta cho chiếc kia qua. Hai bên là những căn nhà ống một tầng, hai tầng, cửa sắt kéo, trước cửa nhà nào cũng có một chậu cây hoặc một cái ghế nhựa. Giữa kiệt có một cây khế già, gốc to bằng cái thùng phuy, rễ trồi lên làm nứt cả mặt bê tông. Trái khế chín rụng vàng dưới gốc, ruồi bay vo ve.

Sương dựng xe ở đầu kiệt, đi bộ vào. Trưa thứ Năm, mười hai giờ mười lăm. Cô có một tiếng nghỉ trưa, và cô đã tự nói với mình suốt quãng đường từ Nguyễn Văn Linh tới đây rằng cô chỉ đi ngang qua, chỉ nhìn một chút, không hỏi han gì. Cô đang làm tổ rà soát hồ sơ lưu trữ. Cô không có hồ sơ nào để giám định. Nếu ai hỏi, cô không có lý do nào để đứng trong cái kiệt này.

Thật ra cô có một lý do, nhưng không phải lý do của mình. Sáng hôm ấy, lúc mười giờ, Thanh xuống tầng năm. Anh ta chưa bao giờ xuống tầng năm. Anh ta đứng ở cửa phòng lưu trữ, tay cầm hai ly cà phê sữa đá, nhìn quanh mấy chồng thùng các tông như nhìn một bãi xe tai nạn.

– Lạnh dữ ha. – Anh ta nói, rồi đặt một ly xuống bàn cô. – Cho cô sờ xe.

Sương nhìn ly cà phê, rồi nhìn anh ta.

– Hôm qua tui đi giám định cái xe con trầy cửa ở bãi gửi xe sân bay. – Thanh nói, kéo cái ghế nhựa ngồi xuống, giọng nhỏ hẳn đi. – Tui mang theo cả hai máy, máy 01 với máy 03. Tò mò thôi. Đo cùng một điểm, mười lần. Hai máy lệch nhau nhiều nhất là mười hai micromet.

– Mười hai.

– Mười hai. – Thanh nhắc lại. – Không phải tám trăm. Tui lật lại nhóm chung của phòng, kéo lên ba tuần trước. Cái biên bản kiểm tra thiết bị đó không có trong nhóm. Tui kéo tới đâu cũng không thấy.

Anh ta uống một ngụm cà phê, nhăn mặt vì đá lạnh buốt răng.

– Tui không nói chi hết nghe. – Anh ta đứng dậy. – Tui chỉ đem cà phê xuống thôi.

Anh ta đi rồi, Sương ngồi nhìn ly cà phê tan đá đến hết buổi sáng. Một cái biên bản không có trong nhóm chung, mà trưởng phòng bảo đã gửi vào nhóm chung. Một cái máy hỏng mà đo đúng. Mười hai giờ, cô tắt máy quét, khoác áo, dắt xe ra khỏi tầng hầm, và không chạy về nhà.

Nhà bà Trà Thị Lý là căn thứ bảy bên trái, ngay sau gốc khế. Một căn nhà cấp bốn, mái ngói âm dương đã rêu, cửa gỗ hai cánh sơn xanh đã bạc. Trước cửa, một bà cụ ngồi trên cái đòn gỗ thấp, lưng còng, tóc bạc trắng búi củ tỏi, đang lặt một rổ rau muống. Một con mèo mướp nằm ngủ dưới chân bà, đuôi quấn quanh cổ chân.

– Con chào bà. – Sương nói, đứng lại trước cửa.

Bà cụ ngẩng lên, nheo mắt, ghé tai về phía cô.

– Chi con?

– Con chào bà! – Sương nói to hơn.

– À, chào con. – Bà cười móm mém. – Con kiếm ai?

Sương đã nghĩ sẵn một lý do: cô là nhân viên phường đi khảo sát người cao tuổi. Lý do ấy nghe được, nhưng nó là một lời nói dối, và cô ghét phải mở đầu bằng một lời nói dối với một bà cụ tám mươi hai tuổi. Cô ngồi xuống cái bậc thềm thấp cạnh bà.

– Con đi ngang, thấy bà lặt rau, con ngồi chút được không bà?

– Ngồi đi con. Trời nắng rứa. – Bà đẩy cái rổ sang một bên. – Con uống nước không? Bà có nước chè xanh trong nhà.

Bà chống gối đứng dậy, chậm chạp đi vào. Sương nhìn qua cửa. Trong nhà tối, mát, nền gạch bông cũ. Một cái giường tre, một cái tủ gỗ, một chiếc xe đạp cũ dựng ở góc, rổ đằng trước buộc dây thun. Trên bàn thờ có một tấm ảnh một người đàn bà chừng bốn mươi tuổi, tóc uốn, cười hiền, và một tấm ảnh một ông cụ mặc áo bộ đội. Không có gì trong căn nhà này cho thấy chủ nhân của nó là người đứng tên một chiếc xe gầm cao bảy chỗ giá gần một tỷ đồng.

Bà cụ mang ra một cái ca nhựa nước chè xanh. Sương uống. Nước nguội, chát đầu lưỡi, ngọt hậu, thơm mùi lá chè nấu bằng nồi đất.

– Nhà bà có mình bà ở hả bà?

– Có thằng cháu ngoại. – Bà nói. – Mà nó đi làm suốt, tối mới về, có bữa không về. Con Hạnh mẹ nó mất rồi. – Bà hất hàm về phía bàn thờ. – Ung thư. Năm năm rồi.

– Cháu bà làm chi rứa bà?

– Nó làm cho gara sửa xe ngoài Hoà Khánh. – Bà nói, giọng tự hào. – Nó lái xe kéo xe hư. Lương cũng khá. Tháng nào nó cũng đưa bà tiền.

– Tiền lương nó hả bà?

– Không. Tiền nhà nước. – Bà nói. – Tiền trợ cấp người già. Nó làm giấy tờ cho bà, tháng nào nó cũng lãnh về đưa bà năm trăm. Bà già rồi, có biết chi mô, nó bảo điểm chỉ chỗ mô thì bà điểm chỉ chỗ nấy.

Bà giơ ngón tay cái lên cho cô xem, như khoe. Trên đầu ngón tay cái, quanh mép móng, còn một vệt mực đỏ tím lờ mờ, loại mực dấu người ta dùng để điểm chỉ.

Sương nhìn vệt mực ấy. Cô nghĩ đến tờ giấy uỷ quyền sử dụng xe trong hồ sơ, có chữ ký nguệch ngoạc và dấu vân tay đỏ tím của chủ xe. Cô nghĩ đến dòng chú thích bằng mực xanh, nét chữ nghiêng: "Chủ xe không có bằng lái, uỷ quyền cho cháu ngoại sử dụng."

– Bà ơi. – Cô hỏi, cố giữ giọng bình thường. – Bà có xe hơi không bà?

Bà cụ nhìn cô, rồi cười phá lên, cái cười móm mém làm con mèo dưới chân giật mình mở mắt.

– Xe hơi! Bà mà có xe hơi thì bà bán đi, mua cho thằng Thắng cái nhà, cho nó cưới vợ. – Bà chỉ vào chiếc xe đạp cũ trong góc. – Xe của bà là cái nớ. Hai chục năm rồi. Bữa mô đau chân thì bà dắt nó đi chợ, đặng có chỗ vịn.

Sương cười theo. Nhưng tay cô cầm cái ca nhựa siết lại.

Cô ngồi với bà thêm hai mươi phút nữa. Bà kể chuyện ông chồng đi bộ đội, mất năm 1979. Kể chuyện con Hạnh hồi nhỏ trèo cây khế đầu kiệt té gãy tay. Kể chuyện thằng Thắng hồi nhỏ ngoan, học được, lớn lên thì đua đòi, nợ nần, có bữa người ta tới tận nhà đòi nợ, đập cửa, bà phải lấy cái chổi đót ra đuổi. Rồi năm ngoái nó vô làm cho gara ngoài Hoà Khánh, từ đó hết nợ, lại còn có tiền đưa bà.

– Ông chủ gara nó tốt lắm con. – Bà nói. – Ổng có tới đây một lần, đem cho bà hộp sữa, hộp bánh. Ổng nói thằng Thắng làm được, ổng giữ nó lâu dài.

– Ông chủ gara tên chi bà nhớ không?

– Ông Vượng. – Bà nói. – Ổng mập mập, cười nhiều, nói tiếng Quảng như mình.

Sương đặt cái ca nhựa xuống bậc thềm. Cô nhìn bà cụ, nhìn ngón tay cái còn vệt mực đỏ tím, nhìn rổ rau muống lặt dở. Cô biết, nếu những gì cô đang nghĩ là đúng, thì người đứng tên chiếc xe đen, người ký giấy uỷ quyền, người sẽ bị gọi lên đầu tiên khi mọi chuyện vỡ ra, là bà cụ này. Không phải Thắng. Không phải ông Vượng. Không phải người ký chữ "T" có cái vòng tròn nhỏ.

– Bà ơi. – Cô nói. – Cái giấy tờ trợ cấp, bà có giữ bản nào không?

– Thằng Thắng giữ hết. – Bà nói. – Bà giữ làm chi, bà có đọc được mô.

Cô đứng dậy, chào bà. Bà dúi vào tay cô hai trái khế chín nhặt dưới gốc cây, bảo đem về chấm muối ớt. Cô cầm hai trái khế đi ra đầu kiệt, nắng trưa đổ thẳng xuống đầu, mùi khế chín ngòn ngọt lẫn mùi cống.

Cô vừa lấy chìa khoá xe ra thì thấy một chiếc xe tay ga màu bạc đỗ ngay cạnh xe mình.

Người ngồi trên xe là một người đàn ông chừng năm mươi, mập, bụng tròn, da đỏ au như người hay uống bia. Ông ta mặc áo sơ mi ngắn tay kẻ caro, cổ đeo một sợi dây chuyền vàng to bằng ngón tay út. Ông ta đội cái mũ bảo hiểm nửa đầu, kính râm đẩy lên trán. Ông ta cười với cô, cái cười rộng, thân mật, như gặp lại cháu gái lâu ngày.

– Cô Sương. – Ông ta nói. Giọng Quảng đặc, ấm. – Lâu rồi mới thấy cô ngoài đời. Thấy trong hồ sơ hoài mà.

Sương đứng yên, tay cầm chìa khoá, tay cầm hai trái khế.

– Anh là…

– Vượng. Khưu Tấn Vượng. – Ông ta đưa tay ra. Cô không bắt. Ông ta cũng không có vẻ gì phật ý, rút tay về, gãi gãi cằm. – Gara Hoà Vượng ngoài Hoà Khánh. Chắc cô biết. Mà cô chưa biết cái ni nè: hồi tôi gần ba mươi tuổi, bỏ nghề lơ xe khách, tôi học nghề ở tiệm ông Lựu ba tháng. Ông Lựu ba cô đó. Hồi đó cô còn bé xíu, chạy lon ton trong tiệm, tay cầm cái búa nhựa gõ lên thùng sơn.

Sương không nhớ. Hồi bé tiệm ba có biết bao nhiêu đứa học việc, đến rồi đi, đứa nào cũng mặc áo ba lỗ dính sơn, đứa nào cũng gọi cô là "con nhỏ".

– Ba cô dạy tôi cái nghề bả. – Vượng nói tiếp, giọng đầy hoài niệm. – Bả mỏng ở biên, dày ở giữa, chà nhám xuôi một chiều. Cả Đà Nẵng ni không ai bả bằng tôi, cô hỏi thử coi. Mà là nhờ ba cô hết.

Ông ta nhìn qua vai cô, vào trong cái kiệt hẹp, về phía gốc khế.

– Bà Lý khoẻ không cô? – Ông ta hỏi. – Bà già tội nghiệp. Có mỗi thằng cháu.

Sương không trả lời. Cô cắm chìa khoá vào ổ xe.

Vượng hạ cái kính râm xuống mắt, nổ máy xe tay ga. Trước khi đi, ông ta nghiêng người về phía cô, nói nhỏ, vẫn bằng cái giọng thân mật ấy, như nhắc lại một kỷ niệm vui:

– À mà cô Sương. Ba cô còn đóng hạt gạo dưới gioăng cửa không?

— Hết chương 4 —