Tờ phiếu thứ ba mươi hai

Chương 9: Tờ phiếu thứ ba mươi hai

– Em không ngủ quên, chị. Em nói dối hết.

Con Nhàn ngồi đối diện Trâm Anh trong quán chè đầu đường Quách Xuân Kỳ, hai tay ôm ly chè bưởi không đụng một muỗng. Chiều ngày mười một tháng Mười, bốn ngày sau cơn bão, sau ba lần hẹn rồi lại nhắn xin dời, quán vừa dọn lại, sàn còn vệt bùn, quạt trần chưa chạy vì chưa có điện. Con Nhàn mười tám tuổi, cao hơn Trâm Anh nửa cái đầu, mà ngồi co ro như đứa trẻ chín tuổi bị bắt quả tang.

– Em kể từ đầu đi, – Trâm Anh nói.

Nó kể.

Năm giờ sáng hôm đó, chú Tư gọi nó dậy ở trạm biên phòng, bế nó lên xe máy. Nó ôm cái túi ni lông, ngủ gà ngủ gật sau lưng chú. Chú chạy qua cầu, dừng lại ở đầu bờ kè mua thuốc lá. Nó mở mắt ra lúc đó. Nó thấy một người con gái ngồi ở ghế đá, cách chừng năm chục mét, quay lưng về phía đường, nhìn ra sông.

– Em biết là chị. Em nhận ra cái áo khoác đồng phục. – Con Nhàn cắn môi. – Em định xuống. Mà chú Tư lên xe chạy liền. Em không dám kêu chú. Em sợ. Em nghĩ, thôi, lát chú mua đá xong quay về, em xuống đưa cũng được.

Chú Tư mua đá ở bến cá mất gần một tiếng. Lúc quay về thì đã sáu giờ rưỡi. Ghế đá thứ ba trống trơn.

Con Nhàn ngồi sau xe, ôm cái túi ni lông, khóc suốt đường về trạm. Chú Tư tưởng nó khóc vì ba. Về tới trạm, nó nghe người ta reo lên vì tìm thấy ghe. Nó thấy mạ ngồi bệt dưới sàn khóc. Nó thấy anh nó chạy vụt ra cổng. Nó sợ quá, nhét cái túi ni lông vào dưới gầm cái ghế băng dài trong hành lang.

– Rồi anh về, anh hỏi em đưa chưa. – Con Nhàn ngẩng lên, mắt đỏ hoe. – Em nhìn mặt anh. Ba mới suýt chết. Mạ đang khóc. Em nghĩ mà em nói chưa đưa, anh sẽ... Em không biết anh sẽ sao. Em chín tuổi, chị. Em nói đưa rồi. Em nói xong thì không rút lại được nữa.

Trâm Anh ngồi im. Cô nhìn đứa con gái trước mặt, và thấy lại đứa bé tám tuổi trên bãi Bảo Ninh, ngồi lọt thỏm giữa hai đầu gối anh nó, tay cầm cái bánh khoai deo, ngái ngủ nói: chiều thì kêu sao Hôm.

– Rồi cái túi?

– Chiều đó em lén lấy về. Em giấu trong thùng đựng sách vở cũ. – Con Nhàn lau mắt bằng mu bàn tay. – Em không mở thư. Em không dám. Em chỉ thấy cuốn sách có con dấu thư viện trường, em biết phải trả. Tháng Mười, nghe nói sắp bán nhà, mạ bắt đầu dọn đồ, em sợ mạ thấy. Em năn nỉ dì chở em qua thành phố, em bỏ cuốn sách vô thùng trả sách trước cửa thư viện. Bỏ cả lá thư với tờ giấy vẽ trong đó. Em không biết làm chi khác.

– Em chưa bao giờ nói với ai?

– Chưa. – Giọng nó vỡ ra. – Lớn lên em hiểu. Em hiểu cái em làm. Em thấy anh đi tàu, năm mô cũng ký thêm hợp đồng, về phép mấy ngày lại đi. Em biết anh chờ cái chi. Em nghĩ nếu em nói ra thì anh ghét em. Bữa chị về trường nói chuyện, em thấy tên chị trên tấm áp phích ở cổng, em định nói. Rồi em không nói được.

– Em hỏi chị dự báo sai thì sao.

– Dạ. – Nó cười, méo xệch. – Chị nói không ai được giấu cái sai của mình. Giấu một lần thì lần sau người ta không tin mình nữa. Em về em khóc cả đêm.

Trâm Anh đẩy ly chè bưởi lại gần nó.

– Ăn đi. Rồi đi với chị.

– Đi mô chị?

– Đi tìm cuốn sách.

Thư viện trường giờ có một thủ thư mới, một thầy giáo trẻ tên Phát, đeo kính, mặc áo sơ mi kẻ ô, nói chuyện nhanh như đọc mã vạch. Thầy nghe Trâm Anh hỏi về sách cũ thời phiếu giấy, gãi đầu.

– Sách cũ, rách, không dán mã vạch được thì thanh lý hết rồi chị. Hồi tháng Sáu năm ngoái. Định bán giấy vụn mà cô Lành xin. Cô chở về nhà bằng xe ba gác, ba chuyến.

– Cô Lành ở mô thầy?

– Trong cái kiệt sau chợ, gần bờ sông. Cô mở cái phòng đọc sách cho tụi nhỏ trong xóm. – Thầy Phát ngừng lại, nhíu mày. – Mà chị ơi, bão vừa rồi khu đó ngập tới đầu gối. Không biết sách còn không.

Nhà cô Lành là một căn nhà ống hai tầng, tầng trệt mở thông ra làm phòng đọc. Khi Trâm Anh và con Nhàn tới nơi, bốn giờ chiều, cái sân xi măng nhỏ trước nhà phủ kín sách. Hàng trăm cuốn, mở toang, dựng đứng như những cái lều nhỏ, phơi dưới nắng chiều yếu ớt sau bão. Mấy cái chiếu cói trải trên nền, sách nằm thành hàng thành lối. Một bầy con nít trong xóm, đứa lớn nhất chừng mười tuổi, đang lom khom lật từng trang cho khô, cầm những tờ giấy vệ sinh thấm nước giữa các trang.

Cô Lành ngồi trên một cái ghế đẩu giữa sân, áo bà ba màu cánh sen đã bạc gần thành màu hồng nhạt, quần xắn tới gối, cái kính lão vẫn buộc dây đỏ. Cô đang cầm một cuốn sách ướt sũng, lật từng trang bằng hai đầu ngón tay như lật một tờ bánh tráng.

– Cô.

Cô Lành ngẩng lên. Cô nhìn Trâm Anh, rồi nhìn con Nhàn, rồi nhìn hai người đứng cạnh nhau.

– Hai đứa bây đi chung hả. – Không phải câu hỏi.

Trâm Anh kể. Cô Lành nghe hết, không chen một câu. Nghe tới đoạn con Nhàn bỏ cuốn sách vô thùng trả sách tháng Mười năm 2012, cô Lành đặt cuốn sách ướt trên tay xuống, tháo cặp kính lão ra lau, rồi đeo lại.

– Cuốn "Bản đồ trời", – cô nói chậm. – Bìa rách dán băng keo trong. Tên thằng Vọng nằm dòng cuối phiếu.

– Cô nhớ hả cô?

– Cô nhớ. – Cô Lành đứng dậy. – Hồi đó sáng ra cô mở thùng, thấy nó. Tên thằng Vọng nằm cuối. Theo thói quen, cô bỏ vô tủ dưới bàn, chờ con tới mượn. Cô quên mất con đi Hà Nội rồi. Rồi năm qua năm, cô không mở cái ngăn đó nữa. Tới hồi dọn thư viện, cô lôi hết ra bỏ chung vô thùng sách thanh lý.

Cô quay nhìn cái sân đầy sách.

– Nó ở đây. Đâu đó trong đây.

Ba người, rồi bảy đứa con nít trong xóm, cùng tìm. Cô Lành tả cái bìa: màu xanh đen, hình mấy chấm trắng nối với nhau thành chòm sao, góc rách dán băng keo. Tụi nhỏ chạy khắp sân, lật từng cuốn, đứa nào cũng muốn là đứa tìm ra. Trâm Anh quỳ xuống chiếu, dò từng hàng. Sách thiếu nhi. Sách giáo khoa cũ. Sách nấu ăn. Một cuốn "Một trăm món bánh dân gian" nằm úp, phồng lên như cái bánh bò. Cô cầm lên, lật ra bìa sau. Tờ phiếu vàng đã nhòe, nhưng vẫn đọc được hai cái tên chồng lên nhau ở dòng giữa, chữ tròn và đứng, chữ nghiêng và móc câu.

Cô đặt nó xuống, dò tiếp.

Năm giờ kém mười, trời đã bắt đầu tắt nắng. Một đứa bé gái chừng bảy tuổi, tóc cắt ngố, chạy tới kéo áo con Nhàn.

– Chị ơi. Có phải cuốn ni không?

Con Nhàn cầm lấy. Cuốn sách mỏng, ướt rồi khô một nửa, bìa xanh đen đã bạc, góc dán băng keo trong đã bong. Nó phồng lên ở giữa, như có cái gì kẹp trong đó. Con Nhàn đứng sững. Rồi nó quay lại, đưa cuốn sách cho Trâm Anh bằng hai tay, như đưa một thứ gì đó đã nợ chín năm.

Trâm Anh mở bìa sau trước. Tờ phiếu mượn vàng úa, mực xanh nhòe ra như rễ cây. Dòng cuối cùng: "Đình Vọng, 12A4, mượn 15/8/2012." Con dấu trả sách tím lem: "22/10/2012." Dưới đó là một dòng trống. Không có tên ai.

Đây là tờ thứ ba mươi hai, cô nghĩ. Tờ mà cô Lành không biết để dành.

Cô mở giữa cuốn sách. Tờ giấy roky khổ lớn gấp tư, ướt rồi khô, dính vào trang sách. Cô gỡ ra rất chậm, sợ rách. Bản đồ trời Hà Nội. Những vòng tròn đồng tâm vẽ bằng compa, những ngôi sao chấm bằng bút bi, những chữ số nhỏ nghiêng nghiêng ghi độ cao, vĩ độ hai mươi mốt. Ở phía đông, một ngôi sao tô bút đỏ, đã loang ra thành một vệt hồng nhạt. Bên cạnh có dòng chữ: "Tháng Chín – tháng Mười Hai: phía đông, trước bình minh".

Kẹp sau tấm bản đồ là một tờ giấy học trò, gấp làm tám. Mực bi xanh nhòe ở mép, nhưng phần giữa còn đọc được, chữ nghiêng, chữ "g" móc câu.

"Trâm Anh.

Đây là bản đồ trời Hà Nội. Mình tính theo vĩ độ hai mươi mốt, chắc có chỗ sai, bạn ra đó đo lại giùm mình. Sao Mai mình tô đỏ. Từ giờ tới cuối năm nó lên phía đông, trước khi trời sáng.

Mình không giỏi nói. Ba năm nay mình đi theo tên bạn trên phiếu mượn sách. Chừ bạn đi Hà Nội, mình không biết đi theo bằng cách chi.

Nếu bạn muốn, gửi cho mình một lá thư. Một chữ cũng được. Nếu không có thư, mình hiểu.

Còn nếu có ngày bạn muốn gặp mình mà không biết mình ở mô, thì chiều mô có sao Hôm, bạn ra ghế đá thứ ba. Mình sẽ tới. Có khi trễ, mà mình sẽ tới.

Sao Mai với sao Hôm là một ngôi. Mình cũng vậy. Sáng hay chiều cũng là mình.

Vọng."

Trâm Anh đọc hai lần. Lần thứ hai thì cô không đọc được nữa, vì chữ nhòe đi, mà không phải nhòe vì nước bão.

Cô Lành đứng sau lưng cô, đọc qua vai, không giấu chuyện mình đọc. Con Nhàn đứng bên cạnh, tay bụm miệng. Bầy con nít trong xóm đứng thành vòng tròn, không hiểu chuyện gì, chỉ thấy người lớn khóc thì im lặng theo.

– Chiều mô có sao Hôm, – cô Lành đọc lại, khẽ. – Tháng ni có sao Hôm không con?

Trâm Anh ngẩng lên. Trời phía tây đã chuyển màu cam, rồi đỏ, mặt trời đang lặn sau dãy nhà ống. Cô không cần nhìn bản tin, không cần tra lịch thiên văn. Cô biết. Cả năm nay cô biết, vì chiều nào đi làm về qua cầu cô cũng thấy nó.

Ngay trên đường chân trời phía tây nam, nơi trời còn đỏ rực, một chấm sáng trắng vừa hiện ra, đứng yên, không nhấp nháy.

– Có cô, – cô nói. – Sáng lắm.

– Thằng Vọng đi bữa mô?

– Thứ Năm. Sáng mười bốn.

Cô Lành gật đầu, quay lưng đi vào nhà, như năm ngoái quay lưng lại mà nói tên cái ghế đá.

– Rứa còn ba buổi chiều.

— Hết chương 9 —