Ngăn tủ dưới bàn thủ thư

Chương 5: Ngăn tủ dưới bàn thủ thư

– Gió tây nam cấp ba, cấp bốn. Chiều tối có mưa rào và dông vài nơi. Trong cơn dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh.

Trâm Anh đọc bản tin vào máy ghi âm lần thứ hai, vì lần đầu cô vấp ở chữ "lốc". Anh Thông trưởng ca ngồi ở bàn bên cạnh, mắt không rời màn hình ảnh mây vệ tinh, giơ ngón cái lên. Bản tin chiều ngày hai mươi sáu tháng Năm năm 2020 của đài khí tượng tỉnh được gửi đi lúc mười lăm giờ bốn mươi, trễ mười phút so với mọi khi, vì cái máy in hết mực.

Cô hai mươi sáu tuổi. Làm dự báo viên ở đài tỉnh được hai năm, sau hai năm ở một trung tâm lớn ngoài Hà Nội. Cô xin về vì mạ ngã ở chợ, trật khớp háng, không ngồi bên nồi cháo canh được nữa. Cô về, mạ khỏi, mà cô không đi lại. Người ta hỏi, cô nói ở đây cô được nhìn biển. Câu đó đúng một nửa.

Bảo Lâm sang châu Âu làm nghiên cứu sinh từ mùa thu năm 2018. Họ cố thêm một năm qua những cuộc gọi lệch sáu tiếng, anh ở buổi sáng còn cô ở buổi chiều. Rồi một tối anh nói anh được giữ lại làm tiếp ba năm, hỏi cô có sang không. Cô nhìn qua cửa sổ nhà mình ở Đồng Hới, thấy mạ đang lom khom tưới mấy chậu rau thơm ngoài hiên. Cô nói không. Anh không giận. Anh nói anh biết từ lâu rồi, chỉ là anh muốn nghe cô nói ra. Đó là cuộc chia tay tử tế nhất mà con Hằng từng nghe kể. Nó nói vậy, rồi nói thêm, tử tế quá thì mới đáng lo.

Trường cũ mời cô về nói chuyện hướng nghiệp cho học trò lớp Mười Một và Mười Hai. Năm học bị dời lịch vì dịch, học trò đi học lại được mấy tuần, mặt đứa nào cũng như vừa tỉnh ngủ. Hội trường là cái phòng đa năng mới xây, có máy chiếu, quạt trần sáu cánh và mấy tấm áp phích dán trên tường. Cô nói về nghề dự báo, chiếu hình ảnh mây vệ tinh của cơn bão năm ngoái, giải thích vì sao người dự báo không được đoán mà phải tính.

Lúc hỏi đáp, một đứa con gái ngồi hàng thứ ba giơ tay. Đứa đó gầy, cao, tóc cột đuôi ngựa, đôi lông mày rậm hơi giao nhau ở giữa trán. Nó đứng lên, không cầm micro.

– Chị ơi. Người làm dự báo mà dự báo sai thì sao chị?

Cả phòng cười. Trâm Anh cũng cười.

– Thì bị mắng em. Bị cả tỉnh mắng. – Cô ngừng một chút. – Mà sai thì mình ghi lại vì sao sai, lần sau tính lại. Không ai được giấu cái sai của mình hết. Giấu một lần là lần sau người ta không tin bản tin của mình nữa.

Đứa con gái đứng im một giây. Rồi nó ngồi xuống, cúi đầu. Trâm Anh chưa kịp nhìn bảng tên trên áo nó thì cô giáo dẫn chương trình đã cầm micro mời câu hỏi tiếp.

Ra khỏi hội trường, cô thấy đứa con gái hàng thứ ba đứng đợi ở chân cầu thang, hai tay ôm cặp trước ngực, mũi giày cứ di di xuống nền gạch. Thấy cô, nó bước lên một bước, rồi đứng lại.

– Chị ơi.

– Ừ em?

– Chị... – Nó nuốt nước bọt. Giọng nó có cái âm bẹt của người bên kia sông, chữ "chị" nghe như "chẹ". – Chị có nhớ hồi xưa...

Nó dừng lại. Trâm Anh đợi. Một đám học trò ùa xuống cầu thang, chen giữa hai người, cười nói ồn ào. Khi đám đó đi qua, đứa con gái đã lùi về sau ba bước.

– Dạ thôi. Em xin lỗi chị.

Nó quay người chạy, đuôi tóc quất qua quất lại. Trâm Anh đứng nhìn theo, thấy cái dáng chạy hơi lệch về bên trái của nó quen quen mà không nhớ đã thấy ở đâu. Xin lỗi chuyện gì, cô nghĩ. Mình đã kịp làm gì đâu mà nó phải xin lỗi.

Cô đi về phía dãy nhà C. Cô không định ghé thư viện. Cô định đi thẳng ra bãi xe. Nhưng chân cô tự đi theo cái hành lang quen, tới khung cửa có tấm rèm vải xanh đã bạc màu thành xanh nhạt.

Thư viện đang lộn tung. Mấy cái giá sách cũ bị kéo ra giữa phòng, một nhóm thợ đang khoan tường lắp ổ điện. Trên bàn thủ thư có một cái máy tính mới còn dán băng keo xốp ở góc, một cái máy quét mã vạch nằm cạnh. Cô Lành đứng giữa đống sách, đeo khẩu trang vải, tay cầm một xấp phiếu giấy vàng, đang chia ra từng chồng.

– Cô ơi.

Cô Lành quay lại. Cặp kính lão tụt xuống mũi. Cô nhìn Trâm Anh rất lâu, rồi kéo khẩu trang xuống cằm.

– Trâm Anh lớp A1. Mượn sách nhanh, trả sách nhanh.

– Dạ con.

– Con về làm dự báo ở đài tỉnh hả? Cô nghe mạ con nói. – Cô Lành chỉ cái máy tính. – Tháng Sáu cô nghỉ hưu. Thư viện chuyển qua máy hết rồi. Sách dán mã vạch, học trò quẹt thẻ, khỏi ký tên. Phiếu giấy đem đốt hết.

– Đốt hả cô?

– Chứ giữ làm chi. Ba thùng nhựa. Mười lăm năm phiếu. – Cô Lành cầm xấp phiếu trong tay lắc lắc. – Cô đang lựa ra mấy cái cô muốn giữ. Cái ni là học trò đó giờ làm bác sĩ, cái ni đứa đó giờ làm thầy giáo, cái ni đứa đó mất rồi, tai nạn xe năm hai mươi tuổi. Cô giữ cho mạ nó.

Trâm Anh nhìn mấy chồng phiếu trên bàn. Có một chồng dày hơn hẳn, cột dây thun đỏ, nằm riêng ở góc. Cô Lành thấy cô nhìn. Cô Lành im lặng một lúc, rồi cầm chồng phiếu đó lên, đưa cho cô.

– Cái ni cô để dành cho con. Lâu rồi.

Trâm Anh cầm lấy. Chồng phiếu nặng hơn cô tưởng. Tờ trên cùng là của cuốn "Bản đồ trời cho người mới bắt đầu". Cô lật qua. "Bầu trời mùa hạ". "Mây và gió". "Một trăm món bánh dân gian". Cuốn sách về sóng biển. Cuốn sách về người xưa đi biển. Cô đếm. Ba mươi mốt tờ. Ba mươi mốt cuốn sách. Trên tờ nào cũng có hai cái tên, chữ tròn và đứng, chữ nghiêng và móc câu, nằm sát nhau.

Cô dò từng tờ. Rồi cô dò lại lần nữa, chậm hơn. Cô thấy một điều mà mười một năm trước cô không thấy, vì hồi đó cô chỉ nhìn từng tờ một, chưa bao giờ nhìn ba mươi mốt tờ cùng lúc.

Giữa hai cái tên ấy không có tên ai khác. Không một lần nào. Ba năm, ba mươi mốt cuốn sách, trong một thư viện có hơn một nghìn học trò, mà chưa từng có một đứa thứ ba chen vào giữa. Cuốn "Mây và gió", cô nhớ là cuốn được nhiều đứa mượn để làm bài thuyết trình môn Địa, vậy mà trên phiếu tên cô trả ngày mười tám, tên Vọng mượn ngày mười tám. Cùng một ngày.

Cô ngẩng lên. Cô Lành đã kéo khẩu trang lên lại, đang làm bộ chia phiếu, nhưng tay cầm ngược xấp giấy.

– Cô.

– Chi?

– Cô để riêng sách cho tụi con hả cô?

Cô Lành không trả lời ngay. Cô đặt xấp phiếu xuống, đi tới cái bàn thủ thư, cúi xuống mở cánh tủ gỗ phía dưới. Bên trong trống trơn, chỉ có một lớp bụi mỏng và một tấm bìa các tông dán băng keo, viết bằng bút lông xanh: "Giữ – TA – V".

– Hồi đó cô thấy hai đứa bây đi theo nhau như hai con kiến theo một vệt đường, – cô Lành nói, giọng nhỏ, như sợ mấy ông thợ nghe. – Đứa ni trả, đứa kia mượn. Có bữa thằng Vọng tới trễ, sách bị đứa khác mượn mất, nó đứng ở giá sách nửa tiếng, mặt như mất cá. Cô thương. Từ đó con trả cuốn mô thì cô bỏ vô đây, đợi thằng Vọng tới. Nó trả thì cô bỏ vô đây, đợi con tới. Đứa khác hỏi thì cô nói sách đang sửa gáy.

Trâm Anh đứng giữa thư viện, ôm ba mươi mốt tờ phiếu, không biết nên cười hay nên khóc. Cô cười trước. Rồi khóc. Cô Lành đưa cho cô cái khăn sọc caro lau bàn.

– Cô làm thủ thư hai mươi mấy năm, chỉ ăn gian có một lần đó, – cô Lành nói. – Mà cũng không thành.

Một ông thợ ngừng khoan, ngó qua. Cô Lành lườm ông một cái, ông quay đi.

Cô Lành kéo hai cái ghế nhựa ra ngồi ở góc phòng, chỗ cửa sổ có hàng phi lao. Gió từ biển vẫn thổi vào như hồi xưa, tấm rèm vẫn phồng lên như buồm. Cô Lành im lặng một lúc lâu, như đang lựa lời.

– Cô có lỗi với con một chuyện.

– Chuyện chi cô?

– Tết năm 2016, thằng Vọng về đây. Nó đi tàu về phép, đen thui, tóc cắt ngắn. Nó hỏi con. – Cô Lành nhìn ra cửa sổ. – Cô nói con có bạn trai người Hà Nội, ra trường là cưới. Mạ con khoe với cả chợ, cô nghe rồi nói lại. Cô tưởng là thiệt.

Trâm Anh không nói gì. Cô nhớ cái tết năm đó. Cô ở lại Hà Nội làm đồ án tốt nghiệp, ăn tết với gia đình Bảo Lâm ở phố Hàng Bạc. Mạ gọi điện ra, khoe đã kể với cả chợ là con gái có người yêu Hà Nội, sắp thành dâu phố cổ. Cô cười, nói mạ đừng nói lung tung. Mạ vẫn nói.

– Nó nói chi hả cô?

– Nó nói "rứa thì tốt cô". Rồi nó đi. – Cô Lành lắc đầu. – Cô làm thủ thư, đọc người qua cái phiếu mượn sách giỏi lắm. Mà đọc thằng đó đứng ở cổng ngó trời thì cô đọc sai. Cô tưởng nó buồn một bữa rồi thôi. Ai ngờ nó đi một mạch bốn năm.

– Giờ anh ấy ở mô cô?

Cô Lành quay lại nhìn cô. Ánh mắt của cô có cái gì đó vừa dè dặt vừa tinh quái, giống ánh mắt của người sắp đóng một con dấu mà biết chắc là đóng đúng chỗ.

– Mạ con không kể hả?

– Kể chi cô?

– Thằng Vọng về rồi. Về hai tháng nay. Ba nó bị đột quỵ hồi tháng Ba, nằm viện tỉnh một tháng, giờ liệt nửa người. Nó nghỉ tàu, thuê một căn nhà nhỏ bên ni sông cho gần bệnh viện. – Cô Lành chỉ tay ra phía cửa sổ, về hướng sông Nhật Lệ, dù từ đây không nhìn thấy sông. – Sáng mô nó cũng đẩy xe lăn ông Hiên ra bờ kè tập nói, tập cầm nắm. Năm giờ sáng. Cô đi tập thể dục, sáng mô cũng gặp.

Trâm Anh nắm chặt xấp phiếu trong tay. Sợi dây thun đỏ hằn vào lòng bàn tay cô.

– Ở chỗ mô trên bờ kè hả cô?

Cô Lành đứng dậy, kéo khẩu trang lên, quay về phía đống sách như thể cuộc nói chuyện đã xong.

– Ghế đá thứ ba, – cô nói, lưng quay lại. – Tính từ chân cầu.

— Hết chương 5 —