Sao Mai với sao Hôm là một ngôi

Chương 2: Sao Mai với sao Hôm là một ngôi

– Bốn giờ năm mươi, – Vọng nói. – Trễ năm phút là trời hửng, coi không ra nữa.

Bãi biển Bảo Ninh tháng Ba năm 2011 còn tối như mực. Sóng đánh vào bờ từng đợt dài, nghe như ai đang thở. Năm đứa học trò lớp Mười Một ngồi trên cát ướt, quấn áo khoác, đứa nào cũng ngáp. Con Hằng ôm cái phích nước gừng của mạ nó, thằng Tín cầm cái đèn pin bọc giấy bóng kính đỏ theo đúng lời Vọng dặn, "để mắt khỏi lóa". Con Nhàn, em gái Vọng, tám tuổi, ngồi lọt thỏm giữa hai đầu gối anh nó, mắt nhắm mắt mở, tay vẫn nắm chặt một cái bánh khoai deo.

Trâm Anh ngồi cách Vọng một khoảng bằng chiều dài cái dép. Đêm qua cô nói với mạ là ngủ lại nhà con Hằng để ôn thi học kỳ. Câu đó đúng một nửa, vì cô có ngủ ở nhà con Hằng, chỉ không ôn thi. Ba giờ rưỡi sáng, hai đứa dắt xe ra khỏi kiệt, đạp qua cầu Nhật Lệ trong gió ngược lạnh buốt, đèn đường vàng vọt hắt xuống mặt sông đen.

– Đâu? – Thằng Tín hỏi. – Tao có thấy chi mô.

– Từ từ. Ngó thấp xuống, sát mặt nước. Phía đông, lệch qua phải một chút. Rồi.

Vọng giơ tay chỉ. Trâm Anh nhìn theo cánh tay nó. Ở chân trời, nơi nước biển và bầu trời chưa tách ra được vì cùng một màu tối, có một chấm sáng trắng, đứng yên, không nhấp nháy như những ngôi sao khác. Nó sáng tới mức Trâm Anh tưởng đó là đèn của một chiếc tàu ngoài khơi.

– Tàu hả?

– Không. Sao Mai.

– Sáng dữ rứa?

– Sáng nhất trời, sau mặt trăng. – Vọng nói như đọc thuộc lòng, rồi nói tiếp bằng giọng của chính nó. – Ba mình nói hồi xưa ông nội đi biển đêm, thấy nó lên là biết sắp sáng, kéo lưới về. Gọi là sao Kéo Lưới cũng được.

Con Nhàn mở mắt ra, ngó theo, rồi nói giọng ngái ngủ:

– Ba nói chiều nó cũng lên. Chiều thì kêu sao Hôm.

– Mà không phải lúc mô cũng có, – Vọng nói. – Có mấy tháng nó lên buổi sáng, có mấy tháng nó lên buổi chiều. Ông bà mình hồi xưa tưởng là hai ngôi khác nhau, nên đặt hai cái tên.

– Rứa thiệt ra là một hả? – Trâm Anh hỏi.

– Một ngôi. – Vọng quay qua cô. Trong bóng tối cô chỉ thấy được cái cằm nó và chỗ ánh sao lóe trên con ngươi. – Sao Mai với sao Hôm là một ngôi, chỉ khác giờ mình đứng nhìn.

Không ai nói gì một lúc. Sóng vẫn thở. Con Hằng rót nước gừng ra nắp phích, chuyền tay. Tới lượt Trâm Anh, cô cầm nắp phích nóng hổi trong hai bàn tay, hơi gừng cay xộc lên mũi, và cô thấy mình muốn nhớ câu vừa rồi suốt đời, dù cô không biết để làm gì.

Chấm sáng lên cao dần. Rồi phía dưới nó, chân trời ửng một vệt tím, rồi vàng cam. Sao Mai nhạt đi, nhạt đi, cho tới lúc Trâm Anh chớp mắt một cái thì không tìm ra nữa. Vọng đứng dậy phủi cát.

– Hết rồi. Về thôi, mạ mình dậy rồi đó.

Nhà Vọng ở sát bờ, cách bãi chừng ba trăm mét, sau một hàng dương. Mái tôn, tường gạch không tô, sân đầy lưới phơi. Ông Hiên, ba Vọng, đang ngồi vá lưới dưới cái bóng đèn tròn treo ở hiên. Ông người thấp, vai rộng, cánh tay đen bóng như gỗ mít ngâm nước, mấy ngón tay to mà luồn con thoi vá lưới nhanh như người đan len. Thấy đám học trò, ông ngẩng lên, nheo mắt.

– Thấy chưa?

– Thấy rồi ba.

– Con nhỏ nớ là đứa mô? – Ông hất hàm về phía Trâm Anh.

– Bạn con, học bên A1. Trâm Anh.

Ông Hiên nhìn cô từ đầu xuống chân, từ đôi giày bata trắng dính cát tới cái áo khoác đồng phục kéo khóa tới cằm.

– Con gái thành phố ra biển chi sớm rứa. Bên ni gió độc, đau đầu.

– Dạ con không sao bác.

– Không sao thì ngồi uống nước chè. Mạ thằng Vọng nấu nồi chè xanh rồi đó.

Mạ Vọng là bà Thắm, nói nhiều hơn chồng gấp mười lần. Bà rót chè ra mấy cái chén sứt, đẩy rổ khoai lang luộc ra giữa, hỏi Trâm Anh nhà ở đâu, mạ làm chi, học mấy giỏi. Nghe mạ cô bán cháo canh ở chợ, bà vỗ đùi:

– Hàng cháo canh có cái dù xanh đầu dãy cá đó hả? Trời đất, o mua của mạ con hoài. Mạ con nấu nước dùng ngọt mà không mặn, cả chợ có mỗi một hàng.

Trâm Anh cười. Lần đầu tiên có người lạ khen mạ cô trước mặt cô.

Ông Hiên uống chè xong, ra cái bàn gỗ ở góc sân, lấy một cuốn sổ bìa nhựa ra, dò từng dòng. Vọng ngồi xuống cạnh ông. Hai cha con nói nhỏ, Trâm Anh nghe được mấy chữ "máy", "lãi", "ngân hàng", "tháng Chín". Bà Thắm ngó theo, nụ cười trên mặt bà nhạt đi.

– Ông nhà o tính thay máy ghe, – bà nói nhỏ với Trâm Anh, như nói với người nhà. – Máy cũ chạy hai mươi năm, đi xa không nổi. Thay máy mới thì đi được lộng xa, đánh được cá ngừ. Mà tiền thì vay. Thằng Vọng nó cứ đòi coi giấy tờ, nó học toán giỏi, nó tính lãi cho ba nó.

Trâm Anh nhìn qua. Vọng đang lấy bút bi viết mấy con số lên lề cuốn sổ, nét chữ nghiêng, cái đuôi chữ "g" vẫn móc câu ngay cả khi nó viết số. Ông Hiên gật gù, rồi lắc đầu, rồi lại gật.

Lúc về, Vọng dắt xe đạp đi cùng cô và con Hằng ra tới đầu đường cái. Con Hằng cố tình đạp lên trước.

– Ba bạn muốn đánh cá ngừ hả?

– Ừ. Ba mình đi biển ba chục năm, chưa bao giờ ra quá năm chục hải lý. Ổng muốn một lần ra xa. – Vọng đá một viên sỏi xuống mương. – Mình thì muốn đi xa hơn nữa.

– Xa cỡ mô?

– Hàng hải. Ra Hải Phòng học, rồi đi tàu lớn. Tàu chở hàng chạy qua mấy đại dương, đứng trên buồng lái, đêm nào cũng coi sao. – Nó cười, hơi ngượng. – Thì chừ có máy định vị hết rồi, nhưng mình vẫn muốn coi.

Trâm Anh không biết nói gì. Cô chưa từng nghĩ xa hơn chuyện đậu đại học ở đâu cho mạ vui.

– Còn bạn? – Vọng hỏi. – Mạ bạn bắt học y hả?

Cô giật mình.

– Răng bạn biết?

– Bạn mượn sách mây, sách gió, sách bão hết rồi, mà tuần nào cũng thấy bạn ôm cuốn sinh học nâng cao. Ai bắt thì mới ôm cái cuốn mình không thích chớ.

Cô cười, không chối. Hai đứa đi tới đầu đường cái, ở đó có một quán nước dựng bằng tre, bà cụ bán hàng đang quạt bếp than. Mặt trời đã lên khỏi hàng dương, chiếu xiên qua mặt Vọng. Lần đầu tiên cô thấy rõ mặt nó lúc trời sáng: lông mày rậm, mũi hơi gãy ở sống như từng bị ai đánh, mà thật ra là ngã ghe hồi nhỏ, nó kể sau này. Mắt nó không nhìn cô lâu được, cứ lát lát lại liếc lên trời.

– Bạn coi chi trên đó hoài?

– Mây. – Nó chỉ. – Bữa ni mây thấp, đuôi dài. Chiều mai mưa.

– Thôi đi.

– Cá với bạn.

– Cá chi?

– Chiều mai mà mưa, bạn trả cuốn sách đang mượn sớm một tuần. Để mình mượn.

Cô bật cười thành tiếng.

Chiều hôm sau trời mưa thật. Mưa giông ập xuống lúc bốn giờ mười, đúng lúc học trò đang ra về, sân trường thành một cái hồ nhỏ. Trâm Anh đứng dưới mái hiên nhà C, nhìn mưa trắng xóa hàng phi lao, ôm cuốn sách vào ngực cho khỏi ướt. Cô không đem trả sớm. Cô giữ đúng hai tuần, ngày cuối mới trả, như cách một người đã từng làm.

Chuyện đi xem sao Mai lộ ra vào tuần sau đó, theo cách mà mọi chuyện ở chợ Đồng Hới đều lộ: qua một bà bán cá. Bà Thắm ra chợ, ăn tô cháo canh, khen mạ Trâm Anh nuôi được đứa con gái "lễ phép mà gan, bốn giờ sáng dám ra bãi". Mạ Diệu múc cháo cho bà, nói cảm ơn, gói thêm hai khoanh chả. Tối về, mạ không nói gì. Mạ dọn cơm, ngồi ăn, gắp cá cho con. Rồi mạ đặt đũa xuống.

– Mạ có nói con không được đi chơi mô. Mạ chỉ nói con đừng nói dối mạ.

Trâm Anh cúi đầu.

– Đứa con trai đó là đứa mô?

– Bạn con thôi mạ. Bạn đọc sách. Bạn ấy giỏi thiên văn.

– Thiên văn. – Mạ lặp lại như lặp lại một từ tiếng nước ngoài. – Nhà nó đi biển hả?

– Dạ.

Mạ im lặng lâu. Ngoài kiệt, có tiếng xe máy chạy qua, tiếng ai gọi con về ăn cơm.

– Ba con hồi trẻ cũng mê coi trời, – mạ nói, không nhìn cô. – Đêm mô cũng ra bờ sông ngồi. Cuối cùng có ai coi trời mà no đâu con.

Trâm Anh định nói gì đó, rồi thôi. Cô không biết ba cô từng mê coi trời. Trong nhà không còn tấm hình nào của ba ngồi ở bờ sông.

Năm lớp Mười Một trôi qua như thế, bằng những tờ phiếu mượn sách. Hai đứa không bao giờ hẹn nhau vào thư viện, mà tuần nào cũng gặp. Vọng mượn cuốn nào thì hai tuần sau tên Trâm Anh nằm dưới tên nó. Cô mượn cuốn nào thì thằng Vọng lại tìm ra, dù có lúc cô cố tình mượn những cuốn chẳng dính dáng gì tới trời biển, như sách cắm hoa hay sách làm bánh, chỉ để xem nó có theo không. Nó theo. Có lần cô Lành cầm cuốn "Một trăm món bánh dân gian" lên, nhìn tên Vọng nằm dưới tên Trâm Anh, rồi nhìn cô:

– Thằng Vọng học làm bánh để đi biển hả con?

Cả thư viện cười. Vọng đứng ở giá sách cuối phòng, mặt đỏ tới mức da đen cũng không che được.

Sang lớp Mười Hai, tháng Mười năm 2011, ông Hiên ký giấy vay tiền thay máy ghe. Vọng kể chuyện đó với cô ở chân cầu thang thư viện, giọng nhỏ.

– Ba vay ba trăm triệu. Năm năm. Mình tính rồi, mỗi chuyến biển trúng thì trả được, mà mỗi tháng phải trúng hai chuyến.

– Biển có trúng hoài không?

– Không.

Cô không hỏi thêm. Vọng nhìn lên khung cửa sổ, chỗ tấm rèm xanh đang phồng lên.

– Năm sau thi, mình đăng ký Hàng hải. Nếu đậu, mình đi Hải Phòng. Nếu ghe không trúng... – Nó dừng lại. – Thì tính sau.

Cô không trả lời. Cô cũng đã biết mình sẽ đăng ký gì, chỉ chưa dám nói ra miệng.

Tháng Ba năm 2012, hạn nộp hồ sơ thi đại học còn bốn ngày. Chiều đó hai đứa ngồi ở bậc thềm thư viện, cô Lành đã khóa cửa đi họp.

– Bạn nộp hồ sơ chưa? – Vọng hỏi.

– Mình điền rồi.

– Y khoa Huế hả?

Trâm Anh lắc đầu. Cô rút trong cặp ra tờ phiếu đăng ký dự thi đã điền xong, chưa nộp. Ở ô nguyện vọng một, nét chữ tròn và đứng của cô viết: Khí tượng học, Hà Nội.

Vọng nhìn tờ giấy rất lâu. Rồi nó cười, cái cười rộng tới mức mũi nó nhăn lại.

– Mạ bạn biết chưa?

– Chưa.

– Bạn tính khi mô nói?

– Khi nộp rồi.

Tối hôm đó, Trâm Anh để tờ phiếu trong cặp, định sáng mai nộp cho cô chủ nhiệm. Cô đi tắm. Lúc ra, mạ đang ngồi ở bàn học của cô, cái cặp mở toang, tờ phiếu đăng ký nằm trên tay mạ, run run dưới bóng đèn tuýp.

— Hết chương 2 —