Bị đuổi khỏi vai

Chương 8: Bị đuổi khỏi vai

Bính gọi cho Lụa vào sáng thứ Hai, đúng lúc con bé đang đứng giữa phố Khâm Thiên mặc cả với một ông chở hoa.

Lụa kể lại cho tôi nghe sau đó, giọng vẫn còn run. Bính nói chuyện rất lịch sự, xưng "anh" gọi "em", hỏi thăm sức khoẻ, khen cửa hàng "Nhà có việc" làm ăn có uy tín. Rồi ông ta bảo ông ta có một đoạn video quay lễ ăn hỏi ở Ba Vì, quay từ đầu đến cuối. Có cả cảnh ông bố cô dâu từ chối chén rượu, có cả cảnh người đàn ông mặc áo mưa cam dưới gốc nhãn. Ông ta có thêm mấy tấm ảnh áp phích của đoàn kịch tỉnh năm 1996. Ông ta bảo có một kênh chuyên bóc phốt trên mạng, hơn một triệu người theo dõi, sẵn sàng trả ba mươi triệu cho câu chuyện "Dịch vụ cho thuê bố giả lừa cả họ nhà trai". Mặt nhà trai sẽ được che mờ, ông ta hứa thế. Mặt cô dâu cũng che. Chỉ có mặt ông bố giả và tên cửa hàng là không che.

– Ông ấy bảo nếu em gửi ông ấy năm mươi triệu thì ông ấy xoá. – Lụa nói. – Hạn đến thứ Sáu.

– Cháu đừng gửi.

– Cháu lấy đâu ra năm mươi triệu mà gửi? – Lụa nói, rồi cười, một tiếng cười nghe như tiếng nấc. – Tiền chị Nhàn chuyển, cháu đặt cọc hết rồi.

Tôi biết Bính ở đâu vào sáng thứ Ba, thứ Năm, thứ Bảy. Không phải vì tôi đi theo dõi ông ta. Hơn hai mươi năm trước, hồi Bính còn ở đoàn, bà Thoa vợ ông ta mới phát hiện bệnh thận. Hôm ấy Bính đi diễn ở tận một xã vùng cao chưa về, chính tôi chở bà đi khám lần đầu bằng cái xe máy cũ của đoàn. Từ đấy đến giờ, thỉnh thoảng gặp nhau ở đám này đám khác, tôi vẫn hỏi thăm, và lịch lọc máu của bà không đổi: sáng thứ Ba, thứ Năm, thứ Bảy.

Sáng hôm sau là thứ Ba. Khoa thận nhân tạo của bệnh viện trên đường Giải Phóng có một hành lang dài, kê hai dãy ghế inox. Người nhà bệnh nhân ngồi kín hai dãy ghế ấy, có người ngủ gục, có người ăn xôi, có người cắm sạc điện thoại vào cái ổ cắm duy nhất ở cuối hành lang. Một ca lọc máu kéo dài bốn tiếng. Người ngồi ngoài chờ bốn tiếng, ba buổi một tuần, năm này qua năm khác.

Bính ngồi ở ghế cuối dãy, gần cái ổ cắm. Ông ta không mặc com lê nâu. Ông ta mặc áo phông cũ, quần ka ki bạc màu, đi dép tổ ong. Tóc ông ta không nhuộm kịp, chân tóc trắng lởm chởm một khoảng dưới lớp đen nhánh. Đôi giày da mũi nhọn hôm ăn hỏi, chắc ông ta thuê.

Ông ta thấy tôi từ xa. Ông ta không đứng dậy, chỉ nhích sang một ghế.

– Bà Thoa vào được một tiếng rồi. – Ông ta nói, như thể tôi hỏi. – Còn ba tiếng.

Tôi ngồi xuống cạnh ông ta. Chúng tôi im lặng một lúc. Một cô điều dưỡng đi qua, gọi tên một bệnh nhân, một ông già đang ngủ gục giật mình đứng dậy.

– Bà ấy thế nào? – Tôi hỏi.

– Thì thế. – Bính nói. – Hơn hai mươi năm rồi. Bảo hiểm trả tiền lọc máu, nhưng thuốc ngoài danh mục, tiền xe, tiền ăn, tiền người nhà nghỉ việc ngồi đây thì không ai trả. Tôi ngồi ở cái ghế này hai mươi năm, ông ạ. Cái ghế này nó lõm xuống theo đít tôi rồi.

– Thế nên ông đi xác minh thông tin.

– Thế nên tôi đi xác minh thông tin. – Bính nhắc lại, rồi cười. – Nghề này hợp với tôi. Cả đời đóng vai ác trên sân khấu, về già mới được đóng thật. Mà đóng thật thì người ta trả tiền nhiều hơn.

– Năm mươi triệu.

– Ông đến để mặc cả à?

– Tôi đến để nhắc ông một chuyện. – Tôi nói. – Năm 1999. Đêm diễn ở nhà văn hoá dưới quê ông. Ông còn nhớ không?

Bính không trả lời. Nhưng tôi thấy hàm ông ta cứng lại.

Đêm ấy tôi say. Không say vừa, mà say đến mức không đứng dậy được khỏi cái chiếu trải sau cánh gà. Vở diễn là "Thạch Sanh", tôi đóng Lý Thông, Bính đóng chằn tinh. Mười lăm phút trước khi kéo màn, ông đạo diễn Quách Tiến đi tìm tôi khắp nơi. Bính tìm thấy tôi trước. Ông ta không gọi đạo diễn. Ông ta lau mặt tôi bằng nước lạnh, kéo tôi ra sau nhà vệ sinh, bảo một cậu diễn viên trẻ đóng thay vai chằn tinh vì vai ấy đeo mặt nạ, không ai nhận ra. Rồi chính Bính tự bôi phấn, tự thay áo gấm, ra đóng Lý Thông thay tôi, thuộc thoại từng chữ vì bốn năm đứng diễn đối với tôi. Đạo diễn ngồi dưới hàng ghế khán giả cuối, xa quá, không nhận ra. Hôm sau ông khen tôi đêm qua diễn khá. Tôi không dám nói thật. Bính cũng không bao giờ nói.

– Tôi chưa bao giờ trả ông cái đêm ấy. – Tôi nói.

– Bây giờ trả thì muộn rồi. – Bính nói. – Mà tôi cũng không cần ông trả. Tôi cần năm mươi triệu.

– Ông biết tôi không có năm mươi triệu. Lụa cũng không có.

– Thế thì bà Hảo có. – Bính nói. – Bà ấy đã đề nghị ông rồi chứ gì? Tôi đoán thế. Bà ấy hỏi tôi lương ông diễn bao nhiêu một buổi, tôi bảo, bà ấy gật như bấm máy tính. Ông nhận lời bà ấy thì ông có tiền. Ông có tiền thì ông trả tôi, coi như trả cái đêm năm 1999, có lãi.

Tôi nhìn Bính. Ông ta đã tính hết, như ngày xưa ông ta tính từng bước chân trên sân khấu để đứng đúng vào vệt đèn.

– Ông cho tôi đến hết đám cưới. – Tôi nói.

– Đám cưới xong thì cái clip hết giá. Người ta chỉ mua chuyện khi nó đang nóng.

– Thế thì ông đến đám cưới mà quay. – Tôi nói. – Quay cái thật. Tôi hứa với ông, hôm ấy ông sẽ có một cái clip đáng giá hơn cái ông đang có.

Bính quay sang nhìn tôi. Lần đầu tiên từ lúc tôi ngồi xuống, ông ta nhìn tôi thẳng.

– Ông định làm gì?

– Tôi chưa biết. – Tôi nói thật. – Nhưng ông biết tôi rồi. Tôi chưa bao giờ biết mình định làm gì cho tới khi đứng dưới đèn.

Cửa phòng lọc máu mở ra. Cô điều dưỡng gọi: "Người nhà bà Thoa đâu? Bà xin chăn." Bính đứng dậy, cầm cái chăn mỏng gấp vuông vức đặt sẵn trên ghế, đi vào. Đến cửa, ông ta quay lại.

– Đến thứ Sáu. – Ông ta nói. – Thứ Sáu tôi chưa thấy tiền thì tôi gửi.

Tôi về đến ngõ Văn Chương thì Lụa gọi. Lần này giọng con bé không run. Nó lạnh.

– Chú làm cái gì với cái rạp cưới thế?

Tôi biết ngay. Bà Vạn làm ăn cẩn thận, đầu tuần chốt lịch các đội xong thì chụp lại từng tờ hoá đơn, gửi cho số điện thoại ghi trong đó để xác nhận. Ô người liên hệ, tôi đã ghi số của Lụa. Ở dòng "Người phụ trách đội", có một chữ ký nguệch ngoạc, và bên cạnh là tên viết hoa, nét chữ run như chữ trẻ con lớp một: VI ĐÌNH TRÁNG.

– Cháu đưa chị Nhàn xem chưa? – Tôi hỏi.

– Cháu gửi vào nhóm chuẩn bị đám cưới. – Lụa nói. – Cháu gửi mọi hoá đơn vào đấy, chú biết rồi. Cháu gửi xong mới đọc kỹ. Chị Nhàn đọc trước cháu.

Bảy giờ tối, nhà thuốc trên đường Trần Duy Hưng đã kéo nửa cửa cuốn. Nhàn ngồi sau quầy, mặc áo blouse trắng, trước mặt là một chồng hộp thuốc đang kiểm lại hạn dùng. Cô không mời tôi ngồi. Ở góc quầy có một cái ghế đẩu nhựa, tôi cũng không ngồi.

– Chú đi tìm bố cháu. – Cô nói. Không phải câu hỏi.

– Ừ.

– Từ bao giờ?

– Từ sau hôm cháu kể chuyện bà Lành.

– Hôm Ba Vì, bố cháu đứng dưới gốc nhãn. – Cô nói, giọng vẫn đều, đều đến mức đáng sợ. – Cháu cứ tưởng có người ở quê nói cho bố cháu. Cháu nghĩ suốt mấy đêm, ai nói. Hoá ra là chú.

– Chú lỡ lời. Chú xin lỗi cháu.

– Còn cái rạp? – Nhàn cầm điện thoại lên, mở tấm ảnh tờ hoá đơn, xoay màn hình về phía tôi. Ngón trỏ có vết mực tím chỉ vào dòng chữ run rẩy. – Cái này cũng là lỡ à chú?

Tôi không đáp. Cái rạp không phải lỡ. Cái rạp là tôi chọn.

– Chú được thuê để đóng bố cháu. – Nhàn nói. – Chú không được thuê để chọn bố cho cháu. Cháu đã chọn rồi. Cháu chọn từ năm cháu mười bảy tuổi, khi cháu khoá cửa buồng. Chú không có quyền mở cái cửa ấy ra.

– Cháu Nhàn…

– Chú bị đuổi. – Cô nói. – Cháu sẽ bảo chị Lụa tìm người khác. Gần hai tuần, đủ để tập. Người khác thì không biết bố cháu ở đâu.

Cô cúi xuống chồng hộp thuốc, cầm một hộp lên, xoay xoay xem hạn dùng, đặt sang bên trái. Hộp khác, đặt sang bên phải. Tôi đứng đó một lúc, rồi quay ra. Cửa cuốn kéo nửa, tôi phải cúi đầu mới chui ra được. Ngoài đường Trần Duy Hưng, đèn đường vừa bật, xe cộ ồn ào, một cô gái bán bóng bay đạp xe qua với cả chùm bóng hình trái tim.

Tôi đi bộ ra bến xe buýt. Ngồi xuống ghế chờ, tôi kéo tay áo lên. Ba chữ "Vi Đình Tráng" viết từ hôm ăn hỏi, tôi đã rửa, nhưng mực bút bi xanh ăn vào nếp da, vẫn còn lờ mờ một vệt, phải nhìn kỹ mới thấy. Hai mươi bảy tuổi, tôi bị đuổi khỏi vai lần đầu tiên, vì đến muộn buổi tập. Bốn mươi ba tuổi, tôi bị đuổi khỏi đoàn, vì cả đoàn bị giải thể, không phải lỗi của ai. Lần này là lần thứ ba, và là lần đầu tiên tôi bị đuổi vì làm một việc mà nếu được làm lại, tôi vẫn làm.

Tôi lấy ngón cái miết lên vệt mực. Nó không mất.

Chưa kịp lên xe, điện thoại lại đổ chuông. Lụa.

– Chú ơi. – Lần này con bé không lạnh nữa, mà hoảng. – Bà Hảo vừa gọi cho cháu. Chị Nhàn vừa bảo anh Toàn là hôm cưới bố chị ấy có khi bận việc công trình, nhờ một ông chú họ đứng thay. Anh Toàn kể với mẹ. Bà ấy gọi thẳng cho cháu ngay. Chắc số cháu là ông Bính đưa.

– Bà ấy nói gì?

– Bà ấy bảo… – Lụa ngừng lại để thở. – Bà ấy bảo cháu nhắn lại đúng từng chữ: "Ông thông gia đứng ở đám cưới mà không phải là người đã rót trà cho tôi hôm dạm ngõ, thì không có đám cưới nào hết."

— Hết chương 8 —