Đặt cọc bằng tiền làm bố

Chương 7: Đặt cọc bằng tiền làm bố

Tôi gõ ba lần câu trả lời cho thằng Đạt, và xoá cả ba.

Lần đầu tôi viết: "Bố đến được không con?" Xoá, vì nó đã viết rõ "Bố đừng đến", hỏi lại là bắt nó viết thêm lần nữa. Lần thứ hai tôi viết một đoạn dài, kể rằng bố đã bỏ rượu từ hôm đám tang mẹ, bố giờ sống tử tế, bố đi làm một nghề lương thiện. Xoá, vì đọc lại thì giống một bài phát biểu. Lần thứ ba tôi viết: "Con cưới ai?" Xoá, vì một ông bố mà phải hỏi con mình cưới ai thì không còn tư cách hỏi nữa.

Cuối cùng tôi gửi đi năm chữ: "Bố biết rồi. Bố mừng."

Nó không trả lời. Tôi cũng không chờ nó trả lời.

Sáng thứ Năm, tôi đi xe buýt sang Long Biên. Tôi biết thằng Đạt làm cho một công ty bảo trì thang máy, vì năm ngoái dì nó, em gái vợ cũ tôi, có kể trong một lần tôi gặp bà ở chợ. Tôi biết công ty ấy đang thay cáp cho mấy toà chung cư cũ bên Long Biên, vì tôi đã gọi điện đến tổng đài, nói giọng một ông trưởng ban quản lý toà nhà, hỏi lịch bảo trì. Bốn mươi năm đóng kịch, tôi giả giọng một ông trưởng ban quản lý dễ như giả giọng một ông chánh tổng.

Toà chung cư mười hai tầng, tường sơn vàng đã loang lổ, sảnh tầng một có một cái bảng thông báo bằng nhựa chi chít giấy dán. Trước sảnh, một chiếc xe tải nhỏ của công ty đỗ chắn nửa lối đi, cửa thùng mở, bên trong là những cuộn cáp thép to như lốp xe máy. Bên kia đường có một xe nước mía, cái máy ép kêu rè rè, mùi mía ngòn ngọt.

Tôi ngồi ở ghế nhựa của xe nước mía, gọi một cốc, và chờ.

Mười một giờ, thằng Đạt đi ra. Nó mặc bộ quần áo bảo hộ màu xanh than, đeo găng tay vải, đầu đội mũ nhựa trắng. Nó cao hơn tôi nửa cái đầu, vai rộng, đi hơi khuỳnh tay như mẹ nó. Nó ngồi xuống bậc thềm sảnh, tháo găng tay, mở một túi ni lông lấy ra cái bánh mì. Nó ăn rất nhanh, miếng to, nhai vội, mắt nhìn vào điện thoại. Có lúc nó cười, một mình, với cái màn hình. Tôi đoán là tin nhắn của cô gái nó sắp cưới.

Tôi ngồi đó, cách nó chưa đầy hai mươi mét, qua một làn đường xe máy, và tôi không đứng dậy.

Lúc ấy tôi mới hiểu ông Tráng đứng dưới gốc nhãn thế nào. Không phải vì không dám bước qua. Mà vì biết rằng bước qua thì người kia phải làm một việc mà người ta chưa sẵn sàng làm: hoặc là đuổi mình đi, hoặc là nhận mình vào. Cả hai việc ấy đều nặng. Mình đứng bên này đường thì người ta không phải làm việc gì cả.

Thằng Đạt ăn xong, gấp túi ni lông bỏ vào túi quần, đeo găng tay vào, đứng dậy. Nó nhìn lên trời một lúc, rồi nhìn ngang ra đường. Mắt nó lướt qua xe nước mía. Tôi cúi xuống cốc nước, kéo cái mũ lưỡi trai thấp xuống. Khi tôi ngẩng lên, nó đã đi vào trong sảnh.

Bà bán nước mía hỏi tôi uống thêm cốc nữa không. Tôi bảo thôi, rồi trả tiền, rồi ngồi thêm mười lăm phút nữa, nhìn cái cửa sảnh không có ai đi ra.

Chiều hôm ấy tôi kể hết cho Lụa.

Con bé nghe không ngắt lời một lần nào, cái điều hiếm hoi nhất từ ngày tôi quen nó. Tôi kể chuyện quán cà phê ở Tôn Đức Thắng, chuyện xấp ảnh trong phong bì giấy xi măng. Kể cả chuyện cái gầm giường ở quê bà Hảo, chuyện tờ giấy có những con số sáu triệu kéo xuống tận năm 2036. Tôi đặt tờ giấy lên bàn. Lụa cầm lên đọc, đọc cả mặt sau để trắng, rồi đặt xuống.

– Chú nhận đi. – Lụa nói.

Tôi nhìn con bé.

– Cháu nói thật. – Lụa nói, và giọng nó không còn chạy nữa, mà chậm, mệt. – Sáu triệu một tháng. Cháu không lấy phần trăm. Chú sáu mươi mốt tuổi rồi, đầu gối chú leo cầu thang kêu lục cục cháu nghe thấy từ dưới nhà. Chú không có lương hưu. Chú định đóng bố thuê cho mấy đứa lớp sáu đến năm bao nhiêu tuổi?

– Còn Nhàn?

– Chị Nhàn được cưới. – Lụa nói. – Chị ấy được cưới người chị ấy thương. Bà Hảo không huỷ. Chị ấy không bị cả chợ đầu mối với cả nhà thuốc bàn tán. Cái chị ấy muốn từ đầu là thế, chú nhớ không? Chị ấy thuê mình để có một ông bố đứng đấy cho tử tế. Bây giờ chị ấy có ông bố ấy, không phải ba buổi, mà cả đời.

– Một ông bố mà mẹ chồng nó thuê.

– Thì đã sao? – Lụa cao giọng. – Bố thật của chị ấy làm được gì? Đứng dưới gốc nhãn trong mưa rồi đi về à?

Tôi không trả lời. Lụa đứng dậy, đi ra cửa sổ, nhìn xuống phố Khâm Thiên. Dưới đường, một đoàn xe tang chạy qua, có tiếng kèn đám ma thổi một bài buồn.

– Chú biết vì sao cháu mở cái cửa hàng này không? – Lụa hỏi, không quay lại.

– Vì cháu thấy người ta cần.

– Vì năm cháu hai mươi tuổi, mẹ cháu mất. – Con bé nói. – Nhà cháu ở quê không còn ai. Bố cháu bỏ đi từ hồi cháu chưa đẻ. Đám ma mẹ cháu có bốn người: cháu, bà hàng xóm, ông trưởng thôn và một chị bên hội phụ nữ. Bốn người khiêng không nổi cái quan tài. Phải thuê đội khiêng. Cháu đứng nhìn đội khiêng họ khiêng mẹ cháu, họ khiêng cẩn thận lắm, nhẹ tay lắm, cháu biết ơn họ đến bây giờ. Từ đấy cháu nghĩ, người thuê cũng được, miễn là có người đứng đấy.

Tôi im lặng rất lâu.

– Cái đám ma ấy. – Tôi nói. – Nếu bố cháu biết, và bố cháu đến, đứng ở ngoài cổng, thì cháu có muốn ông ấy đi không?

Lụa quay lại. Mắt con bé đỏ.

– Chú đừng làm thế với cháu. – Nó nói.

– Chú xin lỗi.

– Chú làm thế với cháu thì được. – Lụa nói. – Chú đừng làm thế với chị Nhàn. Chị ấy chọn rồi. Chú là người được thuê, chú không phải người chọn.

Tối hôm ấy tôi không ngủ. Tôi nằm trên cái giường sắt, nghe tiếng sinh viên phòng bên học bài, tiếng xe máy ngoài ngõ thưa dần, rồi tiếng chổi tre của bà quét rác lúc ba giờ sáng. Tôi nghĩ đến mấy chục năm làm nghề. Câu ông đạo diễn Quách Tiến dặn: "Diễn xong thì rửa đi, không thì mày lẫn mày với nó." Ông chỉ dặn rửa, ông không dặn nếu người ta trả tiền để mình không bao giờ rửa nữa thì sao.

Sáng thứ Sáu, tôi lại qua sông.

Bãi rạp của bà Vạn hôm ấy đông hơn lần trước. Mùa cưới đã vào, những khung thép trắng được bốc lên xe tải nhỏ từ sáng sớm. Bà Vạn ngồi dưới cái ô che nắng to, trên một chồng ghế nhựa, cầm một cuốn hoá đơn và một cây bút bi buộc dây vào cổ tay cho khỏi rơi.

– Lại ông à. – Bà nói. – Lần này thuê rạp thật hay lại đến nói chuyện với ông Tráng?

– Thuê thật. – Tôi nói. – Đám cưới, nhà gái, Chủ nhật cuối tháng Mười. Sân tập thể ở Kim Liên. Hai mươi mâm.

Tôi đã thoả thuận với Lụa từ tối hôm trước, bằng một câu nói dối, câu nói dối đầu tiên tôi nói với con bé. Tôi bảo tôi quen một đội dựng rạp rẻ hơn đội con bé định thuê, và tôi sẽ bù phần chênh nếu có. Lụa đang bận hai đám khác, gật đầu cho xong.

Bà Vạn mở cuốn hoá đơn, liếm ngón tay lật trang.

– Rạp khung thép mái vòm, voan trắng hồng, cổng hoa tươi hay hoa giả?

– Voan trắng. – Tôi nói. – Cổng hoa giả cũng được. Nhưng voan buộc phải đẹp.

– Voan đội nào chả buộc đẹp. – Bà nói. – Nhà gái họ gì?

– Họ Vi.

Bà Vạn ghi. Rồi bà ngẩng đầu, gọi to về phía cuối bãi:

– Ông Tráng ơi! Chủ nhật cuối tháng đội ông có đi được đám nữa không? Sân tập thể Kim Liên, nhà họ Vi!

Ở cuối bãi, ông Tráng đang bó một bó cột nhôm. Ông ngẩng lên. Ông nhìn bà Vạn, rồi nhìn tôi. Ông đứng im, tay vẫn giữ sợi dây buộc bó cột, sợi dây căng ra rồi chùng xuống.

Ông đi lại phía chúng tôi, rất chậm, như người đi trên một cây cầu khỉ.

– Đám nhà ai? – Ông hỏi bà Vạn, nhưng mắt nhìn tôi.

– Họ Vi, Kim Liên, hai mươi mâm. – Bà Vạn đọc. – Ông này đặt.

– Tôi không dựng đám này. – Ông Tráng nói.

Bà Vạn trợn mắt.

– Ông không dựng thì ai dựng? Chủ nhật ấy tôi có bốn đám. Ba đội kia kín lịch hết rồi.

Ông Tráng không đáp. Tôi nhìn ông, nói thật khẽ, chỉ đủ cho ông nghe:

– Anh dựng xong thì về. Khách đến bảy giờ. Anh về lúc năm giờ sáng. Không ai thấy anh. Nhưng rạp thì anh buộc.

Ông nhìn tôi rất lâu. Gió sông thổi qua, những tấm voan phơi trên dây phần phật như cờ.

– Đặt cọc bao nhiêu hả bà? – Tôi quay sang hỏi bà Vạn.

– Đám hai mươi mâm thì cọc hai triệu rưỡi.

Tôi rút ví. Trong ví có đúng hai triệu rưỡi, xếp phẳng, những tờ tiền Lụa đưa tôi chiều hôm ăn hỏi, tiền công một buổi làm bố. Tôi chưa tiêu tờ nào. Tôi đặt xấp tiền lên cuốn hoá đơn của bà Vạn.

Bà Vạn đếm. Ông Tráng nhìn xấp tiền. Ông không biết đó là tiền gì. Nhưng ông nhớ con số. Hôm trước ông đã hỏi tôi lấy bao nhiêu một buổi, và đã gật như ghi nhớ một con số.

– Hai triệu rưỡi. – Ông Tráng nhắc lại, rất khẽ.

Bà Vạn xé tờ hoá đơn, đưa cho tôi. Rồi bà chìa cây bút bi buộc dây ra cho ông Tráng.

– Ông ký nhận đội đi.

Ông Tráng cầm cây bút. Sợi dây buộc bút kéo căng giữa cổ tay ông và cổ tay bà Vạn. Ông cúi xuống cuốn hoá đơn, và tôi thấy bàn tay đen, nứt nẻ ấy run lên, run đến mức đầu bút chọc thủng tờ giấy than bên dưới, trước khi viết xong được chữ đầu tiên của tên ông.

— Hết chương 7 —