Mười một cái tráp dưới mưa Ba Vì

Chương 5: Mười một cái tráp dưới mưa Ba Vì

– Bằng lương ông hồi đóng mụ dì ghẻ. – Tôi nói, cũng thì thầm, cũng rõ từng chữ. – Ông đi ăn cỗ hay đi làm?

Bính cười, buông tay tôi ra, lùi lại một bước, cúi đầu chào rất to như chào một người mới quen:

– Chào anh, chào anh. Tôi là bạn chị Hảo. Hôm nay mạn phép đi cho đông vui.

Rồi ông ta quay đi, nhập vào đoàn nhà trai đang lục tục giũ ô dưới mái hiên. Tôi đứng nhìn theo cái lưng com lê nâu. Bốn mươi năm, cái dáng đi của Bính vẫn thế: vai trái hơi cao hơn vai phải, cằm hếch lên, mỗi bước như bước lên một bậc thang vô hình. Hồi ở đoàn, khán giả ghét Bính đến mức có lần một bà cụ ở xã miền núi chờ ông ta ở cửa nhà văn hoá để đánh bằng cái nón. Tối ấy ông ta đóng tên địa chủ đánh chết một con ở. Diễn viên được người xem ghét đến thế là diễn viên giỏi. Bính giỏi. Giỏi hơn tôi.

Tôi đi vào bếp. Lụa đang chỉ huy hai bà nấu cỗ, tay cầm điện thoại, tai kẹp một cái tai nghe.

– Lụa. – Tôi nói khẽ. – Ông Bính trong danh sách nhà trai. Chú biết ông ta.

– Biết thế nào hả chú?

– Diễn viên. Cùng đoàn với chú. Bỏ đoàn từ năm 2003 đi buôn, buôn thất bại. Mấy năm nay nghe nói ông ta làm dịch vụ xác minh thông tin, ai thuê thì đi hỏi han, chụp ảnh. Người ta thuê ông ta xem chồng có bồ không, xem nhà thông gia có nợ không.

Lụa tái mặt. Cái muôi trong tay con bé lơ lửng trên nồi canh măng.

– Bà Hảo thuê ông ta?

– Chú không biết. Nhưng chú biết Bính không đi ăn cỗ không công bao giờ.

Bên ngoài, ông Cự đã cất giọng. Lễ ăn hỏi bắt đầu.

Mười một chàng trai mặc áo the xanh, đầu đội khăn xếp, đứng thành hàng trong mưa, mỗi người bưng một cái tráp sơn son phủ khăn điều. Đội của Lụa chăng một cái bạt xanh dọc lối đi từ cổng vào, nhưng gió lật mép bạt, nước vẫn tạt vào. Mười một cô gái áo dài đỏ của nhà gái bước ra, đứng đối diện, rồi từng cặp một trao tráp cho nhau. Có một cô bị trượt chân trên sân gạch, chàng trai đối diện đưa tay đỡ cả cô lẫn cái tráp, mâm cau không suy suyển một quả. Mấy bà bên nhà trai vỗ tay. Bà Hảo không vỗ, nhưng tôi thấy khoé miệng bà giãn ra một chút. Đám ăn hỏi mà có người suýt ngã rồi được đỡ thì người già bảo là điềm tốt.

Ông Cự nói. Bà Thoan đáp. Tôi đứng cạnh, gật đầu. Rồi đến phần thắp hương.

Bàn thờ của nhà vườn là bàn thờ thật, của gia đình ông chủ nhà, có ba bài vị bằng gỗ và hai bức ảnh đen trắng của hai cụ già. Lụa đã xin phép ông chủ, đặt thêm phía trước một khung ảnh nhỏ bằng gỗ, cỡ bằng bàn tay. Trong khung là người đàn bà mặc áo bà ba cánh sen đứng cạnh bờ rào dâm bụt. Nhàn chỉ đồng ý cho in đúng cỡ ấy, không phóng to. Cô tự tay lau mặt kính trước khi đặt.

Bà Hảo cầm ba nén hương, cúi lạy trước bàn thờ, rồi nhìn rất lâu vào tấm ảnh nhỏ.

– Chị ấy đẹp. – Bà nói. – Con bé giống mẹ.

– Vâng. – Tôi nói.

– Nhưng cái cằm thì giống anh.

Tôi sờ lên cằm mình. Cằm tôi nhọn. Trong tấm ảnh năm 2000, cằm ông Tráng vuông. Cằm Nhàn cũng vuông. Bà Hảo đang nói thật hay đang thử tôi, tôi không biết.

– Ai cũng bảo thế. – Tôi nói.

Ngồi vào mâm, Bính được xếp ngồi đối diện tôi. Lụa xếp thế, sau này con bé bảo, là để tôi trông được ông ta. Nhưng cũng là để ông ta trông được tôi.

– Anh Tráng làm trong Nam lâu năm nhỉ. – Bính nói, giọng xởi lởi, rót nước chè cho cả mâm. – Tôi cũng ở Thủ Dầu Một mấy năm, làm vật liệu xây dựng. Anh làm bên ấy không?

– Có làm mấy công trình. – Tôi nói.

– Thế anh có biết cái chợ đầu mối hồi ấy cháy không? Cháy to lắm.

Tôi không biết chợ nào cháy. Tôi chưa từng ở Thủ Dầu Một một ngày nào. Bính biết điều đó, và ông ta biết tôi biết ông ta biết.

– Tôi làm nề, anh ạ. – Tôi nói. – Thằng thợ nề thì chỉ biết cái công trình mình đang làm. Chợ cháy hay không thì phải hỏi bà bán cơm hộp, bà ấy mới biết.

Ông Cự cười to. Một ông chú họ nhà trai gật gù, bảo đúng đấy, thợ thuyền thì có biết gì ngoài cái giàn giáo. Bính cũng cười, nâng chén chè lên, nhìn tôi qua mép chén. Mắt ông ta có cái ánh tôi quen từ bốn mươi năm trước, cái ánh của một người diễn đối thủ khi thấy bạn diễn bắt được miếng.

Rồi đến rượu. Ông Cự mở một bình rượu ngâm ba kích, rót ra từng chén nhỏ. Tôi lấy tay che miệng chén.

– Tôi xin phép. Dạ dày tôi không chịu được.

– Ấy, chén rượu ăn hỏi, không uống là không thành. – Ông chú họ nói.

– Anh Tráng ngày xưa uống khá lắm mà nhỉ. – Bính nói, nhẹ như không.

Cả mâm im lặng một nhịp. Tôi thấy, ở mâm bên cạnh, Nhàn đặt đôi đũa xuống.

– Ngày xưa. – Tôi nói, chậm rãi, nhìn thẳng vào Bính. – Ngày xưa uống nhiều nên giờ mới phải kiêng. Anh cũng ngày xưa thế còn gì. Giờ anh còn uống được thì tôi mừng cho anh.

Bính cười, không nói nữa. Ông chú họ đổi sang chuyện mùa vải năm nay mất giá.

Ăn được nửa bữa, ông Bảo đứng dậy, đi ra hiên. Một lúc sau, Toàn đến bên tôi, cúi xuống, nói khẽ:

– Bố cháu mời bác ra xem cái ao một tí ạ.

Mưa đã ngớt, chỉ còn lây rây. Cái ao nằm sau nhà vườn, nước đục màu đất đỏ, mặt ao lốm đốm những vòng tròn nhỏ. Ông Bảo đứng ở bờ ao, tay chắp sau lưng, nhìn một khóm sen đã tàn. Tôi đứng cạnh ông.

– Ao này đào bằng tay. – Ông nói, không quay sang. – Nhìn bờ là biết. Đào máy thì bờ thẳng, đào tay thì bờ lượn theo chỗ đất mềm.

– Anh tinh thật.

– Tôi làm công binh mười hai năm. – Ông nói. – Đào hầm, bắc cầu phao, rà mìn. Mắt công binh phải tinh. Không tinh thì chết.

Ông im lặng một lúc. Một con cá đớp mồi giữa ao, tạo thành một vòng sóng to hơn những vòng mưa.

– Thằng Toàn nhà tôi nó hiền. – Ông nói. – Hiền như đất. Mẹ nó bảo gì nó cũng vâng. Tôi cũng vâng. Ba mươi năm nay nhà tôi một người quyết, hai người vâng.

– Chị nhà giỏi giang.

– Giỏi. – Ông gật. – Giỏi nên sợ. Người giỏi thì sợ nhiều thứ hơn người thường.

Ông quay sang nhìn tôi. Lần đầu tiên tôi nhìn kỹ mắt ông. Đó là đôi mắt nhỏ, mí sụp, lòng trắng hơi đục, đôi mắt của người đã nhìn quá nhiều thứ phải nhìn thật kỹ.

– Anh có thương con bé không? – Ông hỏi.

Câu ấy không có trong bất cứ bản tóm tắt nào. Tôi có thể trả lời bằng thoại. Tôi có hàng trăm câu thoại về tình cha con, từ kịch, từ phim, từ những buổi họp phụ huynh. Nhưng tôi nghĩ đến bát bún ốc nguội, đến cái cười giấu sau bàn tay, đến hộp bánh quy toàn tiền chuyển trả.

– Có. – Tôi nói.

Ông Bảo nhìn tôi thêm một lúc.

– Thế thì được. – Ông nói.

Rồi ông đi vào nhà, đôi giày vải loạt xoạt trên lối gạch ướt.

Tôi đứng lại một mình ở bờ ao. "Thế thì được." Được cái gì? Được làm thông gia? Được đóng tiếp? Tôi không biết. Ông Bảo nói ít, mỗi câu như một cái cọc đóng xuống bùn, chỉ thấy phần đầu cọc nhô lên, còn phần dưới thì cắm sâu đến đâu không ai biết.

Tôi quay vào. Đi qua gian bếp thì nghe tiếng loảng xoảng. Một cái khay inox rơi xuống nền gạch, sáu cái chén chè vỡ toang. Nhàn đứng ở cửa bếp, hai tay vẫn giữ tư thế đang bưng khay, mắt nhìn ra phía cổng.

Tôi nhìn theo mắt cô.

Bên kia đường đất, dưới gốc một cây nhãn già, có một người đàn ông đứng cạnh chiếc xe máy cũ. Người ấy mặc áo mưa cánh dơi màu cam, mũ trùm kín đầu, nhưng chiếc áo mưa đã ngắn lên quá đầu gối, để lộ cái quần bảo hộ màu xám bám bùn. Ông đứng im, không làm gì, chỉ nhìn vào cổng nhà vườn, nơi có cái cổng hoa song hỉ đội Lụa thuê dựng từ sáng.

Ông Tráng.

Tôi nhớ ra mình đã nói với ông: "Mười ngày nữa. Ở một nhà vườn dưới chân núi Ba Vì." Ông gật như ghi nhớ một con số. Ông đã ghi nhớ, và ông đã đi hơn sáu mươi cây số trong mưa để đứng dưới một gốc nhãn.

Nhàn không chạy ra. Cô cũng không chạy vào. Cô đứng ở cửa bếp, giữa đám mảnh chén vỡ, và tôi thấy môi cô mấp máy, không thành tiếng.

Bên kia đường, ông Tráng thấy cô. Ông đứng thêm một giây, rồi cúi đầu, quay đi, dắt xe máy ra khỏi gốc nhãn. Xe nổ máy hai lần mới nổ. Ông đi, chiếc áo mưa cam phồng lên sau lưng, nhỏ dần trên con đường đất đỏ.

Lụa chạy ra, kéo Nhàn vào trong, đá mảnh chén vỡ vào gầm chạn. Bà nấu cỗ lẩm bẩm "vỡ là lành, vỡ là lành". Không ai bên nhà trai thấy gì, vì cả đoàn đang ở gian trên, đang cười to vì ông Cự kể chuyện đi bộ đội.

Không ai, trừ một người.

Tôi quay lại, và thấy Bính đứng ở đầu hồi nhà, chỗ có cái bể nước mưa. Ông ta cầm điện thoại, ống kính chĩa ra phía con đường đất, nơi chiếc áo mưa cam vừa khuất. Ông ta bấm thêm một tấm nữa, rồi hạ điện thoại xuống, cất vào túi áo com lê, và đi vào nhà, không nhìn tôi.

Ba giờ chiều, nhà trai về. Bốn giờ, đội của Lụa dọn xong. Tôi về đến ngõ Văn Chương lúc tám giờ tối, ướt từ đầu đến chân, ngồi ở chiếu nghỉ cầu thang, chưa kịp rửa cổ tay thì điện thoại đổ chuông.

Một số lạ. Tôi nghe.

– Anh Tráng phải không? – Một giọng đàn bà, ngọt, chậm, rõ từng chữ. Rồi bà ta tự sửa, và giọng hết ngọt. – À không. Anh Biền chứ nhỉ. Tôi là Hảo đây. Sáng mai chín giờ anh ra quán cà phê ở đầu phố Tôn Đức Thắng. Một mình anh thôi. Đừng gọi con bé Lụa.

— Hết chương 5 —