Bài phát biểu không có trong kịch bản

Chương 10: Bài phát biểu không có trong kịch bản

Đến tám giờ, sân tập thể Kim Liên đã chật người.

Hai mươi mâm cỗ nhà gái bày dưới mái rạp từ bảy giờ, khách khứa ngồi kín. Có mấy chục người của Lụa đóng họ hàng, có mười mấy đồng nghiệp ở nhà thuốc của Nhàn, có bạn đại học dược của cô. Có cả mấy bà hàng xóm dãy nhà B rủ nhau sang ăn cỗ ké vì bà Ngọ bảo "ăn cho đông nhá". Trẻ con chạy giữa các dãy bàn. Gió sớm thổi qua sân, voan trắng trên mái vòm phồng lên rồi xẹp xuống, nhưng không một nút nào tuột.

Tôi mặc bộ com lê đen Lụa thuê, cái áo sơ mi trắng tôi giặt hôm thứ Bảy tuần trước, thắt cà vạt màu đỏ đô. Cổ tay trái, dưới măng sét, có một chữ "Tráng" viết bằng nét chữ không phải của tôi. Sáng nay, đứng ở vòi nước nhà bà Ngọ, tôi đã định rửa đi rồi viết lại cho đẹp. Rồi tôi không rửa.

Tám giờ mười lăm, tôi đi vòng ra sau tấm phông đỏ dựng sau lưng cái bục phát biểu để kiểm tra loa đài, và thấy ông Tráng.

Ông ngồi trên một cuộn dây điện to, sau tấm bạt che hậu rạp, ngay sau lưng tấm phông, cạnh cái cầu dao tổng bắt tạm từ cột điện. Ông vẫn mặc áo bảo hộ màu cam, mũ lưỡi trai, trên đùi đặt một cái kìm và một cuộn băng dính đen.

– Anh bảo năm giờ về. – Tôi nói.

– Tôi về rồi. – Ông nói, không ngẩng lên. – Đám nào đội cũng để một người trực rạp. Gió to tuột voan, mất điện, đổ cột. Thằng Lộc trực hôm nay, nhà nó có việc. Tôi trực thay.

– Bà Vạn xếp à?

– Tôi xin bà Vạn.

Tôi đứng nhìn ông. Ông vẫn không ngẩng lên, chỉ vê vê cuộn băng dính đen trong tay.

– Tôi ngồi đây. – Ông nói. – Không ai thấy tôi. Ông yên tâm.

Chín giờ kém mười, nhà trai đến. Đoàn xe hoa đỗ ở đầu dãy tập thể, người lục tục xuống. Ông Cự đi đầu, vẫn com lê xám, cà vạt đỏ. Bà Hảo áo dài gấm màu vàng nghệ, đeo lại chuỗi hạt vàng, tay cầm cái quạt giấy. Ông Bảo áo vest đen, đôi giày vải màu xanh rêu đã được thay bằng đôi giày da đen, nhưng tôi vẫn nhận ra dáng đi của ông. Toàn mặc vest trắng, ôm bó hoa cưới, mặt đỏ hơn hôm dạm ngõ gấp đôi. Đi lẫn trong đoàn, ở cuối cùng, là Bính. Hôm nay ông ta lại com lê nâu, lại giày da mũi nhọn, tóc đã nhuộm lại đen nhánh. Ông ta cầm điện thoại sẵn trong tay.

Bà Hảo bắt tay tôi. Bàn tay bà lần này bóp chặt hơn hôm dạm ngõ, và lâu hơn. Bà nhìn thẳng vào mắt tôi, khẽ gật đầu một cái, cái gật của người chủ hàng khi thấy hàng về đúng hẹn. Bà tin rằng tôi đã nhận.

Lễ thắp hương ở tầng ba diễn ra nhanh. Nhàn mặc áo dài cưới màu đỏ, khăn vấn đỏ, đứng cạnh Toàn trước bàn thờ của nhà bà Ngọ, chỗ có cái khung ảnh nhỏ bằng bàn tay của người đàn bà áo bà ba cánh sen. Hai người lạy ba lạy. Rồi cả hai họ đi xuống sân, vào rạp, cho phần phát biểu.

Ông Cự nói trước, xin dâu. Bà Thoan đóng bác gái đáp, gả dâu. Rồi người dẫn chương trình, một cậu MC trẻ do Lụa thuê, cầm micro nói to:

– Và bây giờ, xin trân trọng kính mời ông Vi Đình Tráng, thân sinh cô dâu, lên có đôi lời dặn dò các con.

Cả rạp vỗ tay. Tôi đứng dậy, đi lên cái bục nhỏ phủ thảm đỏ ở đầu rạp. Nhàn và Toàn đứng hai bên bục. Bên trái tôi là hai mâm nhà trai, bà Hảo ngồi đầu, quạt phe phẩy. Bên phải là mâm nhà gái. Ở cuối rạp, cạnh cổng hoa, Bính đứng dựa vào cột thép, điện thoại giơ ngang ngực, ống kính hướng về phía tôi.

Tôi cầm micro. Tôi đã thuộc bài phát biểu Lụa viết. Bài dài hai trang, có câu "Con gái là của nhà người ta", có câu "Bố mẹ chỉ mong các con thuận vợ thuận chồng". Tôi đã tập nó ba tối liền.

– Thưa hai họ. – Tôi nói.

Rồi tôi dừng lại.

Không phải vì tôi quên thoại. Lần này tôi nhớ thoại từng chữ. Tôi dừng lại vì tôi nhìn xuống cổ tay. Tôi chưa bao giờ nhìn xuống cổ tay giữa cảnh. Bốn mươi năm, đó là luật. Hôm nay tôi nhìn, và tay áo tôi đã tự tuột lên, và cái chữ "Tráng" nét run ấy nằm đúng ở chỗ mạch đập.

Tôi ngẩng đầu lên. Cả rạp im lặng chờ.

– Thưa hai họ. – Tôi nói lại. – Tôi xin lỗi trước. Tôi không phải là ông Vi Đình Tráng.

Có tiếng một cái thìa rơi. Một đứa trẻ con cười khúc khích, bị mẹ nó bịt miệng. Bà Hảo ngừng quạt. Ông Cự há miệng. Nhàn quay phắt sang nhìn tôi, mặt trắng bệch dưới lớp phấn.

– Tôi tên là Hứa Quang Biền, sáu mươi mốt tuổi, trước làm diễn viên đoàn kịch tỉnh. – Tôi nói, giọng không run, vì đây là lúc giọng không được run. – Bây giờ tôi làm nghề đóng vai người nhà cho ai cần. Cháu Nhàn thuê tôi đóng bố cháu trong ba buổi. Hôm dạm ngõ tôi đóng, hôm ăn hỏi tôi đóng. Hôm nay là buổi thứ ba.

Bính ở cuối rạp, điện thoại vẫn giơ, nhưng tôi thấy ông ta nghiêng đầu, như một diễn viên nghe bạn diễn nói một câu không có trong kịch bản.

– Cháu không thuê tôi để lừa ai. – Tôi nói tiếp. – Cháu thuê tôi vì cháu xấu hổ, và vì cháu sợ. Bố cháu, ông Vi Đình Tráng thật, năm 2008 say rượu đi xe máy, gây tai nạn làm chết một bà bán xôi ở đầu chợ quê. Ông ấy đi tù bảy năm. Trong bảy năm ấy, mẹ cháu mất. Cháu mười bảy tuổi thì ông ấy ra trại, cháu khoá cửa buồng, không cho bố vào. Từ đấy đến nay cháu không gặp bố.

Tôi nghe thấy tiếng bàn tán rộ lên ở mâm nhà trai, rồi tắt ngay, như có ai ấn nút.

– Tôi kể những chuyện ấy không phải để bênh ai. – Tôi nói. – Ông ấy có lỗi. Lỗi lớn. Người ta chết, cái đó không ai trả lại được. Nhưng tôi kể nốt cho đủ. Mười tám năm nay ông ấy không uống một giọt rượu. Mười một năm nay ông ấy đi dựng rạp cưới. Tết nào cũng về nhà bà bán xôi ấy, bảy năm đầu để quà ngoài cổng vì người ta không mở. Và cái rạp các vị đang ngồi đây…

Tôi chỉ tay lên mái vòm. Mấy trăm cái đầu ngửa lên theo.

– Đêm qua ông ấy dựng. Mấy trăm cái nút voan trên đầu các vị, ông ấy buộc. Bây giờ ông ấy đang ngồi sau tấm bạt kia, trực cầu dao, phòng mất điện.

Tôi quay sang Nhàn. Cô đứng bên phải bục, hai tay nắm chặt vạt áo dài đỏ, môi mím đến trắng.

– Tôi không có quyền gọi ông ấy vào. – Tôi nói, nhìn cô, nói với cô. – Cháu Nhàn nói đúng, tôi được thuê để đóng, không được thuê để chọn. Người có quyền mở cái cửa ấy chỉ có cháu.

Tôi đặt micro xuống bục.

Cả rạp lặng như tờ. Rồi một tiếng ghế nhựa kéo ken két trên nền xi măng. Bà Hảo đứng dậy. Cái quạt giấy trong tay bà gập lại đánh tách.

– Thưa hai họ. – Bà nói, không cần micro, giọng người buôn bán ở chợ đầu mối bốn mươi năm vang khắp rạp. – Nhà tôi bị lừa. Cả họ nhà tôi bị lừa từ hôm dạm ngõ. Một ông diễn viên, một ông bố đi tù vì giết người. Đám cưới này…

– Bà ngồi xuống.

Giọng ấy trầm, khẽ, nhưng làm bà Hảo đứng sững. Ông Bảo vẫn ngồi trên ghế, hai bàn tay chai sạn đặt trên đầu gối, mắt nhìn thẳng lên bục, không nhìn vợ.

– Không ai lừa nhà mình cả. – Ông Bảo nói. – Tôi biết từ hôm dạm ngõ.

Ông đứng dậy. Ông quay về phía tôi.

– Hôm ấy ông rót trà, tay trái đè nắp ấm. – Ông nói. – Tay áo tuột lên. Trên cổ tay ông có tên "Vi Đình Tráng". Tôi làm công binh mười hai năm. Trước mỗi lần đi rà mìn, anh em tôi lấy bút viết tên mình lên cổ tay, lên báng súng. Viết tên mình là để nếu mình nằm lại thì người ta nhận ra mình. Còn viết tên người khác lên tay mình thì chỉ có một lý do: sợ quên. Mà làm bố thì không ai sợ quên tên mình cả. Tôi biết ngay ông này không phải bố con bé.

Cả rạp quay sang nhìn ông Bảo. Bà Hảo vẫn đứng, cái quạt gập trong tay.

– Tôi không nói, vì tôi muốn xem ông ấy đóng đến đâu. – Ông Bảo nói. – Hôm ăn hỏi, bên bờ ao, tôi hỏi ông ấy có thương con bé không. Ông ấy bảo có. Người diễn mà nói "có" thì tôi không tin. Nhưng ông ấy nói chậm quá, chậm như người phải nghĩ thật. Thế thì được.

Rồi ông quay sang vợ. Lần đầu tiên từ lúc đứng dậy, ông nhìn bà.

– Còn bà. – Ông nói, vẫn khẽ. – Bà cũng biết. Bà thuê ông Bính đi Phú Thọ. Tôi thấy tờ biên lai mười lăm triệu trong ngăn kéo quầy hàng. Bà biết hết, mà bà vẫn để đám cưới đi tiếp. Bà định để ông diễn viên này làm thông gia với nhà mình cả đời, phải không?

Bà Hảo đứng im. Mặt bà đỏ lên, rồi tái đi. Cả họ nhà trai nhìn bà. Ông Cự lấy khăn mùi xoa lau mồ hôi trán. Toàn nhìn mẹ, rồi nhìn bố, rồi nhìn Nhàn, miệng mấp máy như cá mắc cạn.

Ở cuối rạp, Bính đã hạ điện thoại xuống. Tôi không biết ông ta còn đang quay hay không.

Nhàn buông vạt áo dài ra. Cô không nhìn bà Hảo, không nhìn ông Bảo, cũng không nhìn tôi. Cô bước xuống khỏi bục, nhưng không về chỗ. Cô đi dọc mép rạp, qua mâm nhà trai, qua mâm nhà gái, về phía khe hở giữa tấm phông đỏ và cây cột thép, chỗ dẫn ra sau tấm bạt che hậu. Tà áo dài đỏ quét trên nền xi măng. Người ngồi ở mép bàn kéo ghế dạt vào, không ai nói gì.

Bà Hảo tìm lại được giọng mình.

– Thằng Toàn. – Bà nói, giọng không vang nữa mà rít lên. – Con bé ấy bước qua cái tấm bạt kia, thì không có đám cưới nào hết. Mẹ nói trước.

— Hết chương 10 —