Lời hứa với người chết

Chương 7: Lời hứa với người chết

Bà Lý không hỏi thêm. Bà nghiêng cái ô che cho Thuyên, dắt cô đi qua cái sân lát gạch đỏ đọng nước, lên hiên, vào nhà. Bà lấy một cái khăn bông khô đưa cho cô, rồi đi xuống bếp. Một lúc sau bà bưng lên một bát nước gừng nóng, đặt trên bàn.

– Uống đi. – Bà nói. – Ướt rứa mà không uống gừng là mai sốt.

Thuyên cầm bát nước gừng bằng hai tay. Hơi nóng phả lên mặt, cay xè sống mũi. Cô uống một ngụm, rồi một ngụm nữa. Nước gừng có đường đen, ngọt và hăng, đúng kiểu mạ cô vẫn nấu mỗi lần cô dầm mưa.

Bà Lý ngồi xuống ghế đối diện. Từ buồng trong vọng ra tiếng thở khò khè đều đặn.

– Ông ngủ rồi. – Bà Lý nói. – Tối ni ông uống thuốc sớm. Từ hôm cô sang, ông không chịu ngủ, gọi cô cả đêm, tôi phải xin bác sĩ thêm thuốc an thần.

– Cháu xin lỗi bác.

Bà Lý nhìn cô một lúc lâu.

– Thằng Toàn gọi cô sang gặp ông Cửu, đúng không?

– Dạ.

– Ông Cửu kể hết?

– Ông kể chuyện bọ cháu nợ sòng. Chuyện chú Định mang tiền đến trả. Chuyện chú bán trâu, bán nhà. – Thuyên đặt bát nước gừng xuống. – Ông không kể vì răng chú không nói.

Bà Lý gật đầu chậm rãi, như đã biết trước câu trả lời.

– Cái đó ông Cửu không biết. – Bà nói. – Cả cái làng ni không ai biết. Chỉ có ông nhà tôi với tôi. Giờ ông không nói được, còn mỗi tôi.

Bà đứng dậy, đi tới bàn thờ, nhấc cái tráp gỗ sơn son khảm xà cừ xuống. Bà đặt nó lên bàn, giữa hai người, nhưng chưa mở.

– Năm đó ông nhà tôi với ông Lương đi sâu lắm. – Bà Lý bắt đầu. Giọng bà đều đều, như người kể lại một câu chuyện đã tự kể với mình hàng nghìn lần. – Đi bảy ngày mới tới chỗ cây. Cây trầm mọc trên mép vực, rễ bám vào đá. Ông Lương leo lên đục, ông nhà tôi đứng dưới đỡ dây. Đục được khối trầm thì trời mưa. Đá trơn. Ông Lương trượt chân.

Thuyên ngồi im, hai bàn tay đặt trên đùi.

– Ông nhà tôi tụt xuống vực tìm. Ông Lương nằm trên một gờ đá, gãy chân, gãy cả xương sườn. Ông nhà tôi kéo ông Lương lên, mất nửa ngày. Hai bàn tay ông bị dây cứa tới thấy cả xương. Rồi ông cõng ông Lương đi về. Hai ngày. – Bà Lý ngừng lại một chút. – Đêm đầu tiên, hai người nằm dưới một tảng đá tránh mưa. Ông Lương còn tỉnh. Ông Lương biết mình không về được. Ông Lương bắt ông nhà tôi hứa.

– Hứa chi bác?

– Hứa đừng để chị Thoan biết ông Lương đi chuyến đó vì nợ sòng. – Bà Lý nói. – Ông Lương nói, tau sống làm khổ vợ con, chết rồi thì để cho vợ con nghĩ tau đi vì vợ con. Để con Thuyên lớn lên nghĩ bọ hắn hiền. Mi hứa với tau đi. Ông nhà tôi hứa.

Thuyên nhắm mắt lại.

– Sáng hôm sau ông Lương mê man. Chiều thì đi. Ông nhà tôi cõng xác ông Lương thêm một ngày nữa mới ra tới bìa rừng gặp người.

Từ buồng trong, tiếng thở khò khè của ông Định ngừng một nhịp, rồi lại đều đặn tiếp.

– Hôm về, chị Thoan hỏi trầm đâu. – Bà Lý nói tiếp. – Ông nhà tôi không trả lời được. Trả lời là phải nói trầm đó để trả nợ sòng của chồng chị. Mà không trả lời thì thành ra như người ăn cướp. Ông nói để lúc khác, vì ông nghĩ rồi sẽ có lúc. Ông nghĩ chờ chị Thoan nguôi nguôi, ông sẽ tìm được cách nói mà không phải phá lời hứa. Rồi chị Thoan ném túi đồ ra sân. Rồi làng bắt đầu đồn.

– Răng bác không nói? – Thuyên hỏi. Giọng cô vỡ ra. – Chú hứa, chứ bác đâu có hứa.

– Tôi muốn nói. – Bà Lý nói. Lần đầu tiên giọng bà run. – Tôi muốn nói tới phát điên. Cả nhà tôi dọn về ở nhờ nhà mạ đẻ tôi một năm, ba đứa con nằm chung một cái chiếu, thằng Hào mới lên tám. Ra chợ người ta chỉ trỏ, nhà đó ăn trầm người chết. Thằng Hào đi học bị bạn bè chọc, bọ mi ăn cướp. Tôi muốn chạy sang nhà chị Thoan mà hét lên cho cả xóm nghe. Ông nhà tôi không cho. Ông nói, tau hứa với thằng Lương lúc hắn còn thở. Mi nói ra là mi bắt tau làm thằng thất hứa với người chết. Mi muốn nói thì chờ tau chết rồi nói.

Bà dừng lại, lấy vạt áo chấm khóe mắt.

– Cái xe tải là ông vay ngân hàng mua xe cũ, trả góp sáu năm. Cái cổng sắt là ông chạy xe thuê ngày đêm hai năm mới dựng nổi. Hai cây cau vua là thằng Hào trồng hồi nó học lớp tám. Có cái chi trong nhà ni là trầm của ông Lương đâu, cô Thuyên. Có cái chi đâu.

Thuyên cúi gằm mặt.

– Rứa còn mâm trầu? – Cô hỏi nhỏ. – Con dao quắm?

Bà Lý thở ra một hơi rất dài.

– Năm đó thằng Hào với cô thương nhau. Ông nhà tôi biết. Ông ngồi ngoài hiên ba đêm liền, hút thuốc tới sáng. Đêm thứ ba ông nói với tôi, thôi, tau phải nói. Tau không thể để hai đứa nhỏ cưới nhau mà chị Thoan còn nghĩ tau là kẻ cướp. Thằng Lương chết rồi, nó không trách được tau. Mà có trách thì tau xuống dưới tau chịu.

– Chú định nói hôm rằm tháng Tám?

– Ông định nói hôm đó. – Bà Lý gật. – Ông nghĩ, trước khi nói phải trả lại cho nhà chị Thoan cái thứ của ông Lương. Con dao quắm là thứ ông Lương cầm lúc đục trầm, lúc ngã. Ông giữ nó mười ba năm, lau dầu mỗi tháng. Ông đặt nó lên mâm trầu, nghĩ đó là cách mở lời. Trả con dao trước, rồi kể. – Bà nhìn xuống cái tráp. – Ông chưa kịp mở miệng thì chị Thoan đã hất mâm.

Thuyên nhớ lại tiếng cái mâm đồng kêu choang. Nhớ lại ông Định đứng sững, hai tay buông thõng. Thoan, chị nghe tôi. Đó là tất cả những gì ông kịp nói.

– Rồi chị Thoan đau. – Bà Lý nói tiếp, giọng mỗi lúc một nhỏ. – Tháng Hai năm sau, ông nhà tôi lên bệnh viện tỉnh. Ông đứng ở cửa phòng chị Thoan nằm cả buổi chiều. Chị Thoan đau quá, rên cả buổi. Ông không vào. Về nhà ông nói với tôi, chị ấy sắp đi rồi. Chị ấy ghét tau mà đi thì còn nhẹ. Chị ấy biết chồng mình nợ sòng, biết mình ghét lầm người ta mười bốn năm, thì đi không nhắm mắt được. Để chị ấy ghét tau.

Thuyên bật khóc. Không thành tiếng, chỉ có nước mắt chảy ra, chảy mãi, như thể cả hai mươi ba năm qua cô chưa từng được khóc.

Bà Lý không dỗ. Bà chỉ ngồi đó, chờ.

Một lúc lâu sau, bà mở cái tráp sơn son.

Bên trong có hai thứ. Một tờ giấy học trò gấp làm tư, đã ố vàng, mép giấy sờn rách. Và một cái túi vải bạt màu cứt ngựa, nhỏ bằng bàn tay, miệng túi thắt dây gai.

Thuyên không đụng tới tờ giấy. Cô cầm cái túi vải lên. Nó nặng hơn cô nghĩ. Cô gỡ sợi dây gai, dốc ngược túi lên lòng bàn tay.

Những cái đinh đồng tuôn ra, leng keng. Đầu tròn, dài bằng đốt ngón tay người lớn, màu vàng đục. Cô đếm. Ba mươi mốt cái.

– Hôm chị Thoan ném túi đồ ra sân, ông nhặt lại được ba mươi mốt cái. – Bà Lý nói. – Ông đếm đi đếm lại mấy lần, cứ nói thiếu một cái. Ông nói túi của thằng Lương có ba mươi hai cái, hắn khoe với tau trước khi đi. Ông lục cả sân nhà cô cũng không thấy cái thứ ba mươi hai.

Thuyên nắm chặt những cái đinh trong tay. Cái thứ ba mươi hai đang nằm trong thân cây dó thứ mười bảy, trên đồi nhà cô, đã mười năm. Một đứa bé sáu tuổi đã nhặt nó dưới gốc cau, nắm chặt suốt ba ngày đám tang.

– Tờ giấy kia là giấy ông Cửu viết. – Bà Lý nói. – Nhận đủ bảy mươi triệu, trả nợ đánh bạc cho ông Lê Văn Lương. Cô có muốn đọc không?

Thuyên lắc đầu.

– Cháu không cần đọc. – Cô nói. – Cháu tin bác.

Bà Lý nhìn cô, môi run lên. Bà quay mặt đi, nhìn ra ngoài trời mưa tối đen.

– Hai mươi năm tôi giận nhà cô. – Bà nói. – Giận chị Thoan. Giận cả cô, cả thằng Lực, dù tôi biết hai đứa không có tội chi. Tôi giận vì cái tên của ông nhà tôi. Ông là người tốt nhất mà tôi biết, cô Thuyên ạ. Ông chịu tiếng ăn cướp hai mươi ba năm, chịu mất thằng con mười năm, chỉ vì một câu hứa với một người đã chết.

– Chú mất anh Hào mười năm à?

– Năm thằng Hào bỏ đi, nó hỏi bọ nó ba lần. Ông không nói. Thằng Hào nghĩ bọ nó có tội thật. Mười năm nó không về nhà một lần. Tết không về. Giỗ ông nội không về. Gọi điện cho tôi thì được, nhưng hễ tôi đưa máy cho bọ nó, nó cúp máy. – Bà Lý ngừng lại. – Hai năm trước ông ngã ngoài vườn, nằm viện, tôi gọi cho thằng Hào, nói bọ mi sắp chết rồi. Lúc đó nó mới về.

Từ buồng trong, có tiếng cựa mình. Rồi tiếng ú ớ khe khẽ.

Bà Lý đứng dậy, nhưng Thuyên đã đứng dậy trước bà. Cô đi vào buồng, những cái đinh đồng vẫn nắm chặt trong tay.

Ông Định nằm nghiêng trên giường, mắt hé mở. Ngọn đèn ngủ màu vàng chiếu lên khuôn mặt xệ một bên của ông. Ông nhìn thấy cô. Môi ông mấp máy.

Thuyên quỳ xuống cạnh giường. Cô mở bàn tay ra, cho ông thấy ba mươi mốt cái đinh đồng.

– Chú Định. – Cô gọi.

Ông Định nhìn những cái đinh, rồi nhìn cô. Hai mươi ba năm nay, cô chưa từng gọi ông bằng chữ chú. Ở chợ, ở đám, ở ngõ, cô cúi mặt đi vòng, không gọi gì cả. Mười năm trước, cô gọi ông là bọ anh, khi nói với Hào. Sáng hôm qua, cô gọi ông là bác, cái chữ lạnh nhất cô tìm được.

– Chú. – Cô gọi lần nữa. – Cái thứ ba mươi hai, cháu giữ. Cháu đóng nó vô cây dó mười bảy rồi.

Bàn tay phải của ông Định nhích ra khỏi tấm chăn. Run run. Chậm chạp. Nó tìm tới bàn tay cô, đặt lên những cái đinh đồng, nắm lại. Bàn tay ông khô và ấm, những ngón tay chai cứng, trên mu bàn tay có những vết sẹo trắng mờ chạy ngang, những vết sẹo do dây cứa từ hai mươi ba năm trước.

– Lư... ơng. – Ông nói.

– Dạ. – Thuyên nói. – Bọ cháu. Cháu biết rồi chú. Cháu biết hết rồi.

Con mắt phải của ông nhắm lại. Nước mắt chảy ra từ khóe mắt, thấm vào gối. Bàn tay ông vẫn nắm chặt tay cô, không buông.

Sau lưng Thuyên, có tiếng cửa mở. Gió lạnh ùa vào cùng mùi mưa. Cô nghe tiếng bà Lý thảng thốt gọi tên con trai.

Cô quay lại.

Hào đứng ở ngưỡng cửa buồng, người ướt sũng, áo mưa còn khoác trên vai, nước nhỏ thành vũng dưới chân. Anh không bước vào. Anh đứng đó, nhìn bọ anh, nhìn mạ anh, nhìn cô, nhìn bàn tay hai người nắm chặt trên những cái đinh đồng.

Nhìn mặt anh, cô biết anh đã đứng đó đủ lâu. Đủ lâu để nghe hết.

— Hết chương 7 —