Tờ giấy tay của thằng em

Chương 4: Tờ giấy tay của thằng em

Tiệm cầm đồ của Toàn sơn màu xanh lá mạ, nằm ngay đầu chợ Rú, kẹp giữa sạp bán nón và quầy bán cu đơ. Bên ngoài treo tấm biển đề mấy chữ cầm đồ, nhận xe máy, điện thoại, vàng bạc. Bên trong mát lạnh hơi máy điều hòa, có bộ bàn ghế gỗ hương, có tủ kính bày đồng hồ, nhẫn vàng, mấy cái điện thoại cũ dán nhãn giá.

Toàn ngồi sau bàn, áo sơ mi trắng là phẳng, tóc chải gọn, đeo kính gọng mảnh. Thuyên đã hình dung ra một gã xăm trổ, mặt bặm trợn. Người trước mặt cô trông giống một ông thầy giáo dạy toán hơn.

– Mời em ngồi. – Toàn rót trà vào cái chén sứ nhỏ, đẩy về phía cô. – Em là chị thằng Lực. Thuyên, đúng không? Hồi nhỏ anh hay thấy em ngồi sau xe đạp ông Lương ra chợ.

– Anh nhớ dai rứa.

– Làm nghề này phải nhớ dai. – Toàn cười, cái cười rất lịch sự. – Em uống trà đi. Trà Thái, người ta gửi từ ngoài Bắc vào.

Thuyên không đụng tới chén trà.

– Em đến để nói chuyện tiền của thằng Lực.

– Ừ, anh biết. – Toàn ngả lưng ra ghế. – Em nói đi.

– Gốc là hai trăm tám mươi triệu. Em có một trăm hai mươi triệu tiền để dành. Em trả anh ngay hôm ni. Phần còn lại em xin trả góp trong một năm, mỗi tháng mười ba triệu rưỡi, có giấy tờ đàng hoàng.

Toàn gật gù nghe hết, như thầy giáo nghe học trò trả bài.

– Em tính giỏi đấy. Nhưng em quên mất tiền lãi.

– Lãi ba nghìn trên một triệu một ngày là trái luật. – Thuyên nói. Cô đã tra suốt đêm qua. – Lãi suất cho vay theo luật dân sự có mức trần. Anh lấy cao hơn mấy lần.

– Em nói đúng. – Toàn đồng ý ngay, không hề nao núng. – Nên anh đâu có ép ai trả lãi. Giấy ghi lãi theo thỏa thuận, mà thỏa thuận thì hai bên còn ngồi lại được. Em không muốn trả lãi, anh bỏ. Nhưng tờ cuối thì ghi rõ: tới rằm tháng Mười không trả đủ thì bán đồi để trừ nợ. Anh không cần lãi. Anh chỉ cần đồi.

– Đất đứng tên bố em. Lực không có quyền bán.

– Anh biết. – Toàn lại gật. – Nên anh mới chờ em về đấy chứ. Em là con cả. Em với thằng Lực làm thủ tục khai nhận thừa kế, rồi sang tên cho anh, công chứng đàng hoàng. Anh trả thêm cho hai chị em một trăm triệu, coi như tình làng nghĩa xóm.

Thuyên nhìn vào mắt ông ta. Sau cặp kính mảnh, đôi mắt ấy rất bình tĩnh, bình tĩnh như mắt người đã chơi ván cờ này nhiều lần.

– Anh cần cái đồi đó làm chi? – Cô hỏi. – Đồi trọc, đất xấu. Ba mươi chín cây dó chưa cấy lỗ nào, trầm tự nhiên may ra được vài cây.

– Ba mươi chín cây thì anh không cần. – Toàn nhấp một ngụm trà. – Anh cần cây thứ bốn mươi.

Thuyên ngồi im.

– Cây thứ mười bảy. – Toàn nói chậm rãi. – Cấy men năm hai nghìn mười sáu, đúng mười năm. Chưa ai đụng tới. Kỹ sư Hào cấy, cấy bằng men của trường đại học, không phải men chợ. Em làm nghề chấm trầm, em biết một cây như thế, lõi đen đều, bán cho xưởng được bao nhiêu. Anh biết. Cả làng biết. – Ông ta đặt chén xuống. – Cả làng còn biết cây đó trồng trên đất nhà ai, cấy bởi tay ai, và vì sao mười năm nay không ai dám động vào.

Thuyên đứng dậy. Ghế gỗ hương cào xuống nền gạch một tiếng rít dài.

– Em về suy nghĩ đi. – Toàn nói với theo, giọng vẫn nhã nhặn. – Còn mười bảy ngày. Anh không vội.

Trường cấp hai của xã nằm cách chợ Rú hai cây số, có hàng phượng già và cái sân xi măng nứt chân chim. Thầy Nghị đang dạy tiết cuối. Thuyên ngồi chờ ở ghế đá dưới gốc phượng, nghe tiếng trẻ con đọc bài vọng ra từ cửa sổ, cái giọng đọc đều đều mà cô đã quên từ lâu.

Nghị hơn cô ba tuổi, học trên cô ba lớp. Hồi cấp hai, anh là lớp trưởng, cô là đứa con gái ngồi bàn đầu, hay bị gọi lên bảng. Anh học sư phạm ở Vinh, ra trường thì về dạy ngay trường cũ. Lực học Nghị ba năm. Từ hồi mạ mất, mỗi lần thằng em có chuyện, Thuyên đều gọi cho Nghị trước khi gọi dì Hai.

Chuông reo. Nghị bước ra, kẹp tập giáo án dưới nách, thấy cô thì đứng sững một chút, rồi cười.

– Thuyên về rồi à. Lực có nói với anh.

– Nó nói hết rồi à?

– Nó nói một nửa. – Nghị ngồi xuống cạnh cô. – Thằng Lực xưa nay nói chi cũng chỉ nói một nửa.

Thuyên đưa cho anh xấp giấy biên nhận và tờ giấy học trò gấp tư. Nghị đọc từng tờ, rất chậm, hai hàng lông mày nhíu lại.

– Anh không phải luật sư. – Anh nói khi đọc xong. – Nhưng mấy cái ni thì anh chắc. Thứ nhất, đất còn đứng tên bác Lương, bác mất rồi thì đó là di sản. Thằng Lực một mình không bán được. Thứ hai, mua bán đất mà chỉ viết tay, không công chứng hay chứng thực, thì không sang tên được. Tờ giấy này không làm cho cái đồi thành của Toàn.

– Rứa thì em yên tâm được rồi?

– Không. – Nghị lắc đầu. – Tờ giấy không có giá trị bán đất, nhưng tiền nợ thì vẫn là nợ thật. Hai trăm tám mươi triệu tiền gốc, Lực đã nhận, có ký, phải trả. Còn lãi ba nghìn một ngày thì vượt mức luật cho phép nhiều lần. Anh đọc báo thấy, cho vay lãi cao gấp năm lần mức trần trở lên, thu lợi bất chính tới một mức nhất định, là có thể bị xử lý hình sự. Thuyên phải đưa Lực lên công an xã trình báo.

– Lực có chịu không?

Nghị nhìn cô, không trả lời ngay.

– Thằng Lực sợ Toàn. – Anh nói. – Sợ hơn sợ chị nó.

Hai người ngồi im một lúc. Tiếng trẻ con ùa ra sân, tiếng xe đạp lách cách, tiếng gọi nhau í ới. Một con bé tóc buộc hai chỏm chạy ngang qua, chào thầy, rồi tò mò nhìn Thuyên.

– Tối ni Thuyên ăn cơm với anh không? – Nghị hỏi đột ngột, mắt vẫn nhìn theo con bé. – Ở quán cháo lươn đầu cầu. Mình bàn chuyện thằng Lực cho kỹ.

– Để khi khác anh ạ.

– Ừ. – Nghị gật đầu, không nài. – Khi khác.

Ra tới chợ Rú để bắt xe ôm về làng, Thuyên đi ngang qua dãy hàng khô. Bà bán cá kho niêu, bà bán ram, bà bán nhút mít đựng trong những cái vại sành. Mùi nhút chua, mùi cá khô, mùi mắm tôm trộn vào nhau, đặc quánh trong buổi trưa oi.

Ở sạp nhút, có một người đàn bà đang mặc cả. Tóc bạc gần hết, búi thấp sau gáy, lưng còn thẳng. Bà Lý.

Thuyên định đi vòng, như mạ cô vẫn đi vòng mỗi lần gặp nhà ấy. Nhưng bà Lý đã quay lại. Hai người đứng cách nhau một cái vại nhút.

– Cô Thuyên. – Bà Lý nói.

– Chào bác.

– Cô về để bán đồi cho thằng Toàn à?

Thuyên không trả lời. Bà Lý nhìn cô từ đầu xuống chân, cái nhìn không giận dữ, chỉ mệt mỏi.

– Thằng Hào nhà tôi mấy đêm ni không ngủ. – Bà nói. – Nó lên đồi nhà cô từ ba giờ sáng. Nó nói nó canh cây. Tôi nói nó canh cây hay canh người, nó không trả lời.

– Cháu không nhờ anh ấy canh.

– Tôi biết. – Bà Lý nói. – Nhà cô có bao giờ nhờ nhà tôi cái chi đâu.

– Bác nói rứa là răng?

Bà Lý trả tiền cho bà bán nhút, xách cái túi ni lông lên. Bà đứng đó, nhìn Thuyên, môi mím chặt, như đang cố giữ lại một điều gì đó ở sau hàm răng.

– Cả đời ông nhà tôi mang tiếng ở cái làng ni. – Cuối cùng bà nói, rất nhỏ. – Nhà cô nợ nhà tôi một cái tên.

– Tên chi? – Thuyên hỏi. Giọng cô cao lên, mấy bà bán hàng xung quanh ngoái lại nhìn. – Tên chi rứa bác? Cái tên người cõng xác bọ cháu về, mang trầm của bọ cháu đi bán?

Bà Lý nhắm mắt lại một giây. Khi mở mắt ra, bà nhìn Thuyên như nhìn một đứa trẻ.

– Cô về hỏi mạ cô coi. – Bà nói. Rồi bà sực nhớ, môi run lên. – À, mạ cô mất rồi. Thì thôi.

Bà quay lưng đi, cái túi nhút đung đưa bên hông. Thuyên đứng giữa chợ, giữa mùi mắm mùi cá, giữa những ánh mắt tò mò, và không hiểu vì sao mình lại thấy như vừa bị ai đánh vào chỗ không thấy được.

Tối hôm đó trời đổ mưa. Thuyên ngồi ở hiên, nhìn nước mưa chảy từ mái ngói xuống cái lu sành. Lực ngồi trong nhà, giả vờ coi ti vi, thỉnh thoảng lại liếc ra ngoài.

Có tiếng xe máy dừng ở ngoài ngõ. Ánh đèn pha quét qua hàng rào dâm bụt rồi tắt. Một người khoác áo mưa đi tới cổng, đứng lại, không bước vào.

– Thuyên. – Hào gọi. – Anh đứng ngoài ni nói thôi. Anh không vào.

Cô không đứng dậy.

– Chi rứa anh?

– Anh có một cái hợp đồng. – Hào giơ lên một tập giấy bọc trong túi ni lông. – Tổ hợp tác ký với nhà em. Tổ ứng trước ba trăm triệu, đủ trả gốc cho thằng Lực, còn dư ra một ít. Đổi lại, nhà em để tổ cấy ba mươi chín cây dó còn lại, bốn năm sau khai thác, trầm bán ra chia đôi. Có công chứng. Có biên bản họp của hai mươi hộ, ai cũng ký.

– Tiền nhà anh, em không cầm.

– Không phải tiền nhà anh. – Hào nói. Mưa rơi lộp độp trên mũ áo mưa của anh. – Tiền của tổ. Hai mươi hộ góp lại, có sổ quỹ, có thủ quỹ. Anh chỉ là người đứng ra ký.

– Anh đứng ra ký thì vẫn là anh.

Hào im lặng một lúc.

– Ừ. – Anh nói. – Vẫn là anh.

Anh không cãi nữa. Anh đặt cái tập giấy bọc ni lông lên cột gạch ở cổng, đúng chỗ mười năm trước dì Hai đặt cái mâm đồng bị trả về. Thuyên nhìn cái cột gạch ấy, và cô biết anh cũng đang nghĩ tới chuyện đó.

– Còn một chuyện nữa. – Hào nói. Giọng anh khác đi, thấp hơn. – Bọ anh muốn gặp em.

– Em không gặp.

– Hai năm ni, từ hồi tai biến, bọ anh chỉ nói được mấy chữ. Nước. Đau. Mạ mi. Ăn. Mấy chữ đó thôi. – Hào ngừng lại. Nước mưa chảy thành dòng trên mặt anh, Thuyên không biết đó có phải chỉ là nước mưa. – Từ hôm qua, từ lúc thấy em đi qua cổng, bọ anh không nói chữ nào khác nữa. Chỉ nói đúng một chữ. Nói cả đêm. Nói tới sáng.

Ngoài kia, mưa vẫn rơi đều trên đồi dó.

– Chữ chi? – Thuyên hỏi, dù cô đã biết.

– Tên em.

— Hết chương 4 —