Vòng sơn đỏ trên cây dó thứ mười bảy

Chương 1: Vòng sơn đỏ trên cây dó thứ mười bảy

Cây dó thứ mười bảy trên đồi nhà Thuyên bị ai đó quét một vòng sơn đỏ ngang thân, cao chừng ngang ngực người lớn, nước sơn còn chảy thành ba vệt dài xuống gốc.

Thuyên đứng nhìn vòng sơn ấy khi trời còn chưa rõ mặt người. Xe khách từ Nha Trang thả cô ở ngã ba chợ Rú lúc bốn giờ sáng, cô đi bộ bốn cây số vào làng Khe Nác, vai đeo ba lô, tay xách túi bánh tráng mè mua cho thằng em. Cô không về nhà trước. Chân cô tự rẽ vào con đường đất đỏ lên đồi, như mười năm nay nó vẫn rẽ trong những giấc mơ.

Sương còn đọng trên lá sim. Bốn mươi cây dó bố cô trồng từ năm hai nghìn lẻ hai đứng thành năm hàng, thân đã to hơn bắp đùi, vỏ xám bạc lấm tấm địa y. Cây nào cũng bị quét một vòng sơn đỏ. Dưới vòng sơn có một chữ T viết vội, nét sơn lem như vết máu khô.

Cô đi thẳng tới cây thứ mười bảy, đặt túi bánh xuống đất, áp lòng bàn tay vào thân cây, lần dần lên phía trên vòng sơn một gang tay. Ngón cái cô chạm vào một cái gờ nhỏ, cứng, lạnh. Vỏ cây đã trùm lên gần hết, chỉ còn chừa ra một đốm tròn bằng hạt đậu xanh, xanh màu gỉ đồng.

Cái đinh vẫn ở đó.

Thuyên thở ra một hơi rất dài. Cô ghét chính mình vì hơi thở ấy. Mười năm, cô đã tự nhủ cái cây này chẳng còn là gì với cô, chỉ là một trong bốn mươi cây dó của nhà, đến kỳ thì khai thác, bán, chia cho thằng em một nửa. Vậy mà điều đầu tiên cô làm khi về tới làng là leo lên đồi sờ cái đinh.

– Đừng chạm vào sơn, chưa khô hẳn đâu.

Giọng nói vang từ hàng dó thứ tư. Thuyên rụt tay lại như bị bỏng.

Một người đàn ông bước ra từ sau thân cây, tay cầm thước dây và một cuốn bảng kẹp giấy, đầu đội cái mũ vải bạc màu, hai ống quần xắn tới gối, bết đất đỏ. Anh đứng lại cách cô chừng mười bước. Trời sáng thêm một chút, đủ để cô thấy cái sẹo nhỏ trên lông mày trái của anh, cái sẹo hồi mười tuổi anh trèo cây sim ngã đập đầu vào đá, cô là đứa chạy đi gọi người lớn.

Nguyễn Đình Hào.

– Anh làm chi trên đất nhà tôi? – Cô hỏi. Giọng cô bình thản đến mức chính cô cũng lạ.

– Thằng Lực nhờ tổ hợp tác lên đo cây. – Hào nói. – Nó bảo muốn bán trầm non. Anh lên coi trước, chưa hứa gì với nó.

– Thằng Lực nhờ anh?

– Nó nhờ tổ. Tổ có hai mươi hộ, anh chỉ là người đi đo.

Thuyên nhìn cái thước dây trên tay anh. Cô biết người ta đo dó để làm gì. Đo chu vi thân ở độ cao một mét ba, đếm số lỗ cấy, khoan thử một mũi nhỏ để coi màu gỗ bên trong. Cô ngửi trầm, chấm trầm cho một xưởng ở Nha Trang đã chín năm, cô biết rõ hơn ai hết.

– Còn vòng sơn đỏ? – Cô hỏi. – Cũng là tổ của anh?

– Không phải. – Hào lắc đầu. – Bọn anh không đánh dấu bằng sơn. Sơn ăn vào vỏ, làm cây yếu. Tổ dùng thẻ nhôm buộc dây. – Anh ngừng một lúc. – Sơn đỏ là của người khác. Anh lên tới đây thì đã thấy rồi.

– Người nào?

Hào không trả lời ngay. Anh cúi xuống nhặt một mẩu cành khô, bẻ làm đôi, rồi lại bẻ làm tư. Cái tật ấy anh vẫn còn. Hồi trước, mỗi lần có chuyện khó nói, anh bẻ hết cả một bó que.

– Em về hỏi thằng Lực. – Cuối cùng anh nói. – Chuyện nhà em, để nó nói thì hơn.

– Anh biết mà anh không nói?

– Anh biết một nửa. Nửa còn lại chỉ nó biết.

Thuyên nhặt túi bánh tráng lên. Cô định đi luôn, nhưng chân không nhấc lên được. Cô quay lại, nhìn thẳng vào mặt anh, lần đầu tiên sau mười năm.

– Anh nghe tôi nói đây. Đất này của bố tôi. Cây này bố tôi trồng. Nhà anh không có phần chi ở đây, kể cả cái thước dây kia. Từ hôm nay anh đừng bước lên đồi này nữa.

Hào gật đầu, chậm rãi, như người ta gật đầu với một điều đã biết trước.

– Được. – Anh nói. – Nhưng em về hỏi thằng Lực ngay đi. Đừng để tới chiều.

Anh cuộn thước dây, kẹp tấm bảng vào nách, đi xuống con dốc phía bên kia đồi. Thuyên đứng nghe tiếng dép anh lạo xạo trên sỏi nhỏ dần. Khi tiếng dép tắt hẳn, cô mới để ý tay mình đang nắm chặt túi bánh tới mức mấy cái bánh tráng mè bên trong vỡ vụn.

Nhà Thuyên nằm cuối xóm, sát chân đồi, ba gian nhà gỗ lợp ngói đỏ bố cô dựng năm cưới mạ. Mái hiên đã xệ, mấy viên ngói đầu hồi vỡ, được ai đó chèn tạm bằng tấm tôn. Trong sân, cái lu nước mưa vẫn đặt chỗ cũ, cái gáo dừa úp trên miệng lu. Chuồng gà trống trơn. Ngoài ngõ có một chiếc xe máy số đời mới, bóng loáng, trông lạc lõng giữa mấy bụi chè tàu.

Lực còn ngủ. Thuyên đứng ở cửa buồng nhìn em. Thằng bé hồi mười lăm tuổi cô bỏ lại cho dì Hai nuôi giờ đã hai mươi bốn, nằm co trên giường tre, điện thoại vẫn sáng trong tay. Màn hình hiện một bảng tỉ số bóng đá nước ngoài, những con số xanh đỏ nhảy liên tục. Thuyên rút cái điện thoại ra khỏi tay em, tắt màn hình, đặt xuống đầu giường.

Lực mở mắt. Nó nhìn chị nó chừng ba giây, rồi bật dậy như lò xo.

– Chị... chị về răng không gọi em ra đón?

– Gọi thì mi có dậy nổi không?

Lực gãi đầu, cười, cái cười y hệt bố trong tấm ảnh trên bàn thờ. Thuyên đã quên mất là nó giống bố tới vậy. Cô quay đi, ra bếp nhóm lửa. Củi trong bếp ẩm, khói cay xè. Cô thổi mãi mới bắt được ngọn lửa, bắc ấm nước, rồi ngồi xổm trước bếp, chờ.

Lực lò dò xuống bếp, ngồi đối diện chị, hai tay đan vào nhau giữa hai đầu gối.

– Chị lên đồi rồi à?

– Rồi.

– Chị thấy rồi à?

– Thấy rồi. Bốn mươi cây, bốn mươi vòng sơn, bốn mươi chữ T. Mi nói đi. Chữ T là ai?

Lực im. Ngọn lửa liếm vào đáy ấm, nước bắt đầu reo. Ngoài vườn có con chim chào mào hót một tràng dài rồi im bặt.

– Anh Toàn. – Lực nói nhỏ. – Toàn, con ông Cửu ở chợ Rú.

Thuyên biết cái tên ấy. Cả làng Khe Nác biết. Ông Cửu ngày xưa mở sòng ở chợ Rú, sau có bị bắt một lần, ra tù thì thôi sòng, chuyển sang cầm đồ. Con trai ông giờ có cái tiệm sơn xanh ngay đầu chợ, ngoài biển ghi cầm đồ, trong làm đủ thứ việc.

– Mi nợ hắn bao nhiêu?

– Hai trăm tám.

– Hai trăm tám triệu?

– Gốc là hai trăm tám. – Lực nuốt nước bọt. – Lãi thì... lãi thì em chưa tính lại.

Thuyên nhắc ấm nước xuống. Tay cô run, nước sôi sóng ra ngoài, xèo một tiếng trên than. Cô đặt ấm xuống nền đất, chậm rãi, như sợ nó vỡ.

– Mi vay hai trăm tám mươi triệu để làm chi?

Lực không nói. Nó không cần nói. Cái điện thoại sáng xanh đỏ trong tay nó lúc nãy đã nói thay.

– Cá độ. – Thuyên nói. Không phải câu hỏi.

– Lúc đầu em chỉ chơi vui. – Lực nói nhanh, như sợ nếu dừng lại thì không nói được nữa. – Ba trăm nghìn, năm trăm nghìn. Rồi em thắng một trận được mười hai triệu. Em nghĩ em hiểu được, em nghĩ em biết cách. Rồi em thua. Em vay để gỡ. Gỡ được một trận lại thua hai trận. Em vay chỗ anh Toàn vì anh ấy cho vay nhanh, không cần giấy tờ chi nhiều, chỉ cần...

Lực dừng lại.

– Chỉ cần chi?

– Chỉ cần... – Lực nhìn xuống nền bếp, nơi có một vệt nước sôi vừa thấm vào đất. – Chị ơi, em ký giấy bán đồi rồi.

Mấy giây đầu tiên, Thuyên không nghe thấy gì. Không nghe tiếng chim, không nghe tiếng lửa nổ lách tách, không nghe tiếng thằng em thở dồn. Cô chỉ thấy một vòng sơn đỏ, đỏ như tấm khăn phủ mâm trầu ngày nào, quấn quanh thân cây có cái đinh đồng.

– Mi ký cái chi?

– Giấy viết tay. Anh Toàn viết, em ký. Ghi là nếu tới rằm tháng Mười em không trả đủ thì em bán lô đồi dó cho anh ấy để trừ nợ. Cả đất, cả cây.

– Đất đứng tên bố. – Thuyên nói. – Sổ đỏ chưa sang tên. Mi lấy quyền chi mà bán?

– Em biết. – Lực cúi gằm. – Anh Toàn nói không sao, giấy tay là để làm tin. Anh nói ở quê ai cũng làm rứa. Anh nói khi nào em có tiền thì xé giấy là xong.

– Hắn sơn cây rồi, Lực. Người ta định xé giấy thì không ai đi sơn cây.

Lực bắt đầu khóc. Không thành tiếng, chỉ có nước mắt lăn xuống, rơi lộp độp trên mu bàn tay. Thuyên nhìn em, thấy trong cổ họng mình dâng lên một thứ vừa giận vừa thương, vừa nghẹn vừa đắng. Hồi ấy Lực mười lăm, cô hai mươi. Cô đã chọn đi Nha Trang làm thuê để gửi tiền về, để thằng em được học hết cấp ba. Cô đã nghĩ như thế là đủ. Giờ cô thấy mười năm gửi tiền về không đủ thay cho một người chị ngồi cạnh.

– Còn mấy ngày tới rằm tháng Mười?

– Mười tám ngày.

Thuyên đứng dậy, rót nước sôi vào ấm chè xanh dì Hai hái sẵn từ chiều qua, cái ấm nhôm méo vành mạ dùng hai mươi năm. Mùi chè xanh bốc lên, hăng và ấm. Cô rót ra hai cái bát, đưa cho em một bát.

– Uống đi.

Lực cầm bát chè bằng cả hai tay, như hồi nhỏ.

– Chị không mắng em à?

– Mắng thì mi trả được nợ à? – Thuyên ngồi xuống chiếc ghế đẩu thấp. – Chừ mi kể cho tau nghe từ đầu. Vay mấy lần, mỗi lần bao nhiêu, ai chứng, giấy ký ở đâu, có ai chụp ảnh không. Kể hết, không bỏ một chữ. Rồi kể luôn vì răng anh Hào biết chuyện này trước tau.

Lực ngẩng lên, mắt còn đỏ.

– Em nhờ tổ của anh Hào lên đo cây. Em định bán trước trầm non của mười cây để trả bớt, chị không biết thì đỡ lo. Anh Hào lên đồi, thấy sơn đỏ, hỏi em. Em không giấu được. Anh ấy nói anh ấy không mua trầm non, cây chưa tới tuổi mà cắt là phí cả đời cây. Anh ấy nói em phải gọi chị về.

Thuyên đặt bát chè xuống.

– Hắn bảo mi gọi tau về?

– Dạ. Tuần trước. Em không dám gọi. Hôm kia anh ấy lại nói, nếu em không gọi thì anh ấy gọi. Em sợ quá nên em gọi.

Vậy ra cuộc điện thoại lúc mười giờ đêm hôm kia, giọng thằng em lí nhí bảo chị về một chuyến, có chuyện gấp, không nói được qua điện thoại, là do người đó ép. Thuyên nhớ cô đã xin nghỉ xưởng, đã ra bến xe giữa đêm, đã ngồi mười bốn tiếng trên xe khách với cái lưng mỏi rời. Suốt mười bốn tiếng ấy, cô không hề nghĩ người đẩy cô về là Hào.

– Anh Hào nói thêm chi nữa không?

Lực ngập ngừng.

– Anh ấy nói... anh ấy nói chị về thì đừng lên đồi một mình lúc trời tối. Người của anh Toàn hay lên đó đo đất ban đêm.

Thuyên quay ra nhìn ngoài sân. Nắng đã lên, chiếu vàng một khoảng ngói đỏ trên mái chuồng gà bỏ hoang. Từ chỗ cô ngồi, qua khung cửa bếp, có thể thấy được một góc đồi dó, những thân cây xám đứng thẳng, và những vòng đỏ ngang thân, đỏ tới mức nhìn từ xa vẫn rõ.

Cô nhớ lại tiếng dép anh lạo xạo trên sỏi, nhớ lại cái cách anh bẻ que khô thành bốn khúc. Anh đã đứng đó, trên đồi nhà cô, từ trước khi trời sáng, không phải để đo cây. Lực bảo anh lên đo cây, nhưng ai lại đi đo cây khi trời còn tối mịt, khi không nhìn rõ được cái thước dây.

Anh đứng đó để canh. Canh cho đến lúc cô về.

Thuyên đứng phắt dậy, làm cái ghế đẩu đổ lăn ra nền bếp.

– Chị đi mô rứa?

– Đi chợ Rú.

– Chị gặp anh Toàn à? Chị đừng đi một mình, chị...

– Tau không đi gặp Toàn. – Thuyên quàng lại ba lô. – Tau đi rút tiền. Rồi tau đi hỏi người biết luật. Mi ở nhà, gom hết giấy tờ, tin nhắn, ảnh chụp, bất cứ cái chi có chữ của Toàn. Chiều tau về mi phải bày ra trên cái chõng tre kia cho tau coi. Thiếu một tờ thì đừng gọi tau là chị.

Ra tới ngõ, cô dừng lại nhìn chiếc xe máy bóng loáng.

– Xe ni của ai?

Lực đứng ở bậc cửa, mặt tái đi.

– Của em. Em mua hồi thắng trận mười hai triệu. Còn nợ góp tám tháng nữa.

Thuyên không nói gì. Cô đi bộ ra đường cái, ngang qua những hàng rào dâm bụt cô thuộc từng khóm, ngang qua cổng nhà ông Định với hai cây cau vua cao vút, cái cổng sắt sơn xanh cô đã thề không bao giờ ngó vào nữa.

Cổng hôm nay mở. Trong sân, có một người đàn ông ngồi xe lăn, một bên mặt xệ xuống, bàn tay trái co quắp đặt trên đùi. Ông đang nhìn ra đường.

Ông nhìn thấy cô.

Thuyên đi qua, không chậm bước. Sau lưng cô, có tiếng ú ớ, đứt quãng, như ai đó cố gọi một cái tên mà lưỡi không nghe lời.

— Hết chương 1 —