Bàn tay trái dưới ngọn đèn

Chương 8: Bàn tay trái dưới ngọn đèn

Hào giơ bàn tay trái lên, vẫy vẫy, rồi chỉ vào nó, đúng y như trong đoạn video lời khai hôm thứ Sáu. Lần này, không có vai ai che, không có ai dịch hộ.

– Tay trái. – Tôi nói. – Người đó ra dấu bằng tay trái. Tay chính là tay trái.

Chín giờ sáng thứ Tư, phòng lấy lời khai. Lần này Khởi cho đặt hai camera, một quay thẳng vào Hào, một quay thẳng vào Xuyến, ánh đèn bật đủ, không có ai ngồi lệch che khuất ai. Anh hỏi tôi nên ngồi thế nào cho đúng. Tôi chỉ cho anh: người hỏi ngồi đối diện, người phiên dịch ngồi bên cạnh người hỏi, hơi lùi lại, để người Điếc nhìn được cả mặt người hỏi lẫn tay người dịch trong một tầm mắt. Anh làm đúng như thế, không cãi.

Hào ngồi co ro, mười chín tuổi, gầy nhẳng, tóc húi cua, hai bàn tay vẫn còn vết bỏng lò nướng ở mu. Xuyến ngồi cạnh cậu. Hai đứa không nhìn nhau. Nhưng dưới gầm bàn, tôi thấy ngón út của Xuyến móc vào ngón út của Hào.

Khởi bắt đầu bằng câu hỏi của Xuyến trước. Em kể lại, và tôi dịch, đúng như tin nhắn em gửi tôi lúc nửa đêm. Em về chuyến xe bảy rưỡi. Chín giờ năm mươi xuống bến. Đi xe ôm vào ngõ, nhưng xuống ở đầu đê, đi bộ vào cho thầy khỏi thấy. Mười giờ kém năm em vào lò bánh mì nhà bà Tơ. Bà Tơ ngủ trên tầng ba, không biết. Em ở trên gác lửng của lò, nơi Hào vẫn ngả lưng giữa hai mẻ bánh. Em không ra ngoài. Sáu giờ rưỡi sáng em mới qua xưởng.

– Cháu có thấy ai đến xưởng không? – Khởi hỏi.

KHÔNG. GÁC LỬNG KHÔNG CÓ CỬA SỔ. EM NGỦ.

– Sao cháu nói dối tôi?

Xuyến nhìn xuống bàn. Tay em ra dấu chậm, nhỏ.

THẦY KHÔNG CHO EM YÊU HÀO. EM SỢ CÔNG AN NÓI VỚI MỌI NGƯỜI. EM SỢ NGƯỜI TA NÓI EM BỎ THẦY ĐI CHƠI MÀ THẦY CHẾT. EM XẤU HỔ.

Tôi dịch. Từng chữ. Kể cả chữ xấu hổ, cái chữ mà em ra dấu bằng hai bàn tay úp lên má rồi trượt xuống.

Khởi gật đầu. Anh hỏi về tiền, về tài khoản ngân hàng. Xuyến nhìn tôi, rồi nhìn anh, không hiểu. Em nói em không biết thầy mở tài khoản mới. Em chỉ biết thầy có cái thẻ ngân hàng cũ mà anh Nhuận giữ hộ. Em không biết di chúc. Em không biết một tỷ sáu. Khi tôi dịch câu một tỷ sáu, mắt em mở to, rồi em lắc đầu, lắc mãi.

Khởi không hỏi thêm về tiền. Đạt đã kiểm tra từ sáng. Ứng dụng ngân hàng của tài khoản mới được cài trên điện thoại của chính ông Tảo. Ông tự đặt mật khẩu, có nhân viên ngân hàng hướng dẫn tại quầy hôm ông tới mở, giấy tờ ghi rõ. Không có ai khác. Câu hỏi ông Nhuận gieo ra hôm qua, rơi xuống, không mọc được gì.

Rồi tới lượt Hào.

Cậu kể. Tôi dịch. Tối thứ Năm cậu làm ca từ chín giờ. Mười giờ hai mươi, mẻ bánh đầu vào lò, cậu ra cửa đứng nghỉ, như mọi đêm, kéo cửa cuốn lên một nửa cho hơi nóng thoát ra. Đèn đường trước cửa xưởng thầy Tảo sáng. Cậu thấy một người đàn ông đứng trước cửa xưởng.

GẦY. CAO VỪA. ĐEO KÍNH. ÁO MƯA CÁNH DƠI MÀU XANH LÁ. MŨ ÁO MƯA BỎ XUỐNG SAU LƯNG.

Cậu ra dấu chậm cho tôi kịp nói. Cậu tả cái áo mưa: loại áo trùm cả người lẫn xe máy, hai vạt rộng như cánh dơi, màu xanh lá cây đậm, có một vệt rách ở vạt trái, vá bằng băng dính đen.

THẦY MỞ CỬA. HAI NGƯỜI ĐỨNG NÓI CHUYỆN Ở CỬA MỘT LÚC. BẰNG TAY. NGƯỜI ĐÓ RA DẤU NHANH. NHANH NHƯ THẦY. TAY TRÁI.

Hào vẫy bàn tay trái, chỉ vào nó.

KIỂU RA DẤU GIỐNG THẦY. KIỂU NGƯỜI GIÀ. KIỂU HẢI PHÒNG. EM ĐỌC KHÔNG ĐƯỢC HẾT.

– Họ nói gì với nhau? – Khởi hỏi.

EM KHÔNG ĐỌC ĐƯỢC. XA. NHƯNG THẦY GIẬN. TAY THẦY CỨNG. RỒI THẦY CHO VÀO.

– Cháu thấy người đó ra lúc mấy giờ?

MƯỜI GIỜ NĂM MƯƠI. EM NHỚ VÌ MẺ BÁNH THỨ HAI RA LÒ. NGƯỜI ĐÓ ĐI RA NHANH. KÉO MŨ ÁO MƯA LÊN. KHÔNG ĐÓNG CỬA. ĐI RA ĐẦU NGÕ. CÓ CÁI XE MÁY ĐỂ CẠNH HÀNG NƯỚC CHÈ. XE CŨ. XE CUB. NGƯỜI ĐÓ ĐI XE ĐÓ.

Khởi ghi. Rồi anh hỏi câu anh đã chuẩn bị từ đêm qua.

– Hôm thứ Sáu, cháu đã khai những điều này chưa?

Hào nhìn tôi. Rồi cậu nhìn Xuyến. Xuyến gật đầu, rất khẽ. Hào quay lại nhìn Khởi, và lần đầu tiên từ lúc ngồi xuống, cậu ra dấu thật to, thật rõ, như người ta cố nói to cho một người nghe kém.

EM KHAI HẾT. GẦY. KÍNH. ÁO MƯA XANH. TAY TRÁI. XE CUB. EM KHAI HẾT. ANH NHUẬN DỊCH KHÁC.

Tôi dịch. Khởi không động đậy.

– Sao cháu biết ông Nhuận dịch khác?

EM NHÌN MIỆNG. EM ĐỌC MÔI ĐƯỢC MỘT ÍT. ANH NHUẬN NÓI ÁO PHAO. EM KHÔNG NÓI ÁO PHAO. ANH NHUẬN NÓI MŨ BẢO HIỂM. EM KHÔNG NÓI MŨ BẢO HIỂM.

– Sao cháu không nói lại?

Hào cúi đầu. Bàn tay cậu run. Xuyến đặt tay lên tay cậu. Một lúc lâu, cậu mới ra dấu tiếp.

XONG KHAI, RA NGOÀI HÀNH LANG, EM RA DẤU VỚI ANH NHUẬN: ANH DỊCH SAI. ANH NHUẬN NHÌN EM. ANH NHUẬN RA DẤU: EM MUỐN TÔI DỊCH ĐÚNG À? DỊCH ĐÚNG THÌ TÔI PHẢI NÓI CẢ CHUYỆN CON XUYẾN Ở TRONG LÒ VỚI EM. CÔNG AN SẼ NGHĨ CON XUYẾN. EM MUỐN CON XUYẾN BỊ BẮT À?

Xuyến rút tay về, nhìn Hào, mắt mở to. Em chưa biết chuyện ấy. Tôi thấy rõ.

EM SỢ. Hào ra dấu. EM IM.

Tôi dịch hết. Giọng tôi không run. Nhưng tôi phải dừng lại một giây giữa câu, để thở.

Khởi đặt bút xuống. Anh nhìn Hào rất lâu. Rồi anh hỏi câu cuối cùng.

– Người đàn ông đó. Cháu có biết là ai không?

Hào nhìn Khởi. Rồi nhìn tôi. Rồi cậu ra dấu, chậm, từng ký hiệu một, như người bước qua một cây cầu khỉ.

EM THẤY GIỐNG. GIỐNG ANH NHUẬN. NHƯNG TỐI. MƯA. MŨ ÁO MƯA CHE MỘT NỬA LÚC ĐI RA. EM KHÔNG CHẮC. EM KHÔNG DÁM NÓI CÁI EM KHÔNG CHẮC.

Tôi dịch câu ấy, và nghĩ tới cái chữ ký run run của tôi dưới bản dịch hôm thứ Hai. Người phiên dịch xác nhận các ký hiệu đã đọc rõ, trừ tên ký hiệu ở khung hai mươi tám đến ba mươi mốt. Thằng bé mười chín tuổi này, không ai dạy nó luật nghề phiên dịch, mà nó giữ đúng cái luật ấy hơn cả người đã dạy luật ấy cho tôi.

Trưa hôm ấy, Khởi bảo Thùy mở lại video lời khai hôm thứ Sáu, tua tới phút mười lăm, cái đoạn mà hai bàn tay Hào nửa khuất sau vai Đạt. Lần này tôi biết mình phải tìm gì. Có một khoảnh khắc, chưa tới một giây, Hào đưa ngón trỏ và ngón cái khoanh quanh mắt trái, như cầm một cái kính lúp. ĐEO KÍNH. Ông Nhuận ngồi lệch bên cạnh, nhìn thẳng vào tay cậu. Rồi ông nói với Đạt: cậu ấy bảo trời tối, nhìn không rõ mặt.

Khởi xem lại đoạn ấy ba lần, không nói gì, chỉ ghi số phút vào sổ.

Buổi chiều, Khởi đưa Ninh Tùng từ nhà tạm giữ lên phòng làm việc.

Năm ngày tạm giữ làm anh ta gầy rộc đi. Râu mọc lởm chởm thành từng mảng. Anh ta ngồi xuống, nhìn tôi, nhìn Khởi, không nói gì.

Khởi kể cho anh ta nghe, ngắn gọn: video của bố anh ta đã được dịch lại. Trong đó không có tên anh ta. Có người dịch sai.

Tùng ngồi im rất lâu. Rồi anh ta cúi mặt vào hai bàn tay. Vai anh ta rung lên. Lần này anh ta khóc thành tiếng, cái tiếng khóc khàn đục của một người đàn ông ba mươi tám tuổi đã nhịn từ thứ Sáu.

Khi nín, anh ta tự kể, không cần hỏi.

Tối thứ Năm, anh ta về nhà nghỉ, uống mấy lon bia, rồi đọc lại mảnh giấy bố viết. Bố chỉ có thế. Con về đi. Ở đây bố có việc phải làm. Anh ta nghĩ bố đuổi mình. Rồi anh ta nghĩ lại: mười năm nay, đây là lần đầu tiên bố đưa tiền cho mình. Ba mươi triệu, gói trong tờ báo cũ, cẩn thận. Bố không đuổi. Bố đang có chuyện gì đó.

– Tôi đi bộ ra đê. – Anh ta nói. – Tôi định vào xin lỗi bố. Tôi định viết cho bố một tờ giấy. Tôi viết sẵn rồi, trong túi. Tới đầu ngõ, tôi đứng ở hàng nước chè, cách xưởng năm chục mét. Tôi thấy có người đứng ở cửa với bố tôi, dưới đèn. Áo mưa xanh. Hai người ra dấu với nhau. Tay múa nhanh lắm. Tôi đứng nhìn bố tôi ra dấu với một người khác nhanh như thế, mà với tôi thì bố phải viết giấy.

Anh ta dừng lại.

– Tôi nghĩ đó là một người bạn Điếc của bố. Tôi nghĩ bố có việc thật. Tôi xấu hổ. Tôi quay về.

Anh ta rút trong túi áo phao ra một mảnh giấy gấp đôi, nhàu nát. Khởi mở ra, đọc, rồi đưa cho tôi.

Bố ơi, con xin lỗi. Con sẽ học lại ra dấu.

Tôi gấp mảnh giấy lại, trả cho Khởi. Tôi không nhìn Tùng. Tôi không nhìn được.

– Sao anh không nói ngay từ đầu? – Khởi hỏi.

– Vì tôi đã ở đó. – Tùng nói. – Tôi đứng ở đầu ngõ, cách bố năm chục mét, rồi quay về. Sáng hôm sau người ta nói bố tôi chết đêm ấy. Anh bảo tôi nói thế nào?

Năm giờ chiều, Đạt gõ cửa, mặt hớn hở như vừa trúng số.

– Anh Khởi. Có camera giao thông ở dốc lên cầu Long Biên phía bên kia sông. Tối thứ Năm, chín giờ năm mươi tám phút, có một xe Cub cũ đi từ phía Long Biên sang. Người lái mặc áo mưa cánh dơi màu xanh lá, mũ áo mưa trùm đầu. Mười một giờ lẻ bốn phút, chính xe ấy đi ngược về. Hình hơi nhòe, nhưng bên kỹ thuật đọc được biển số.

Khởi không hỏi xe của ai. Anh nhìn tôi.

– Xe Cub màu xanh rêu. – Đạt nói. – Đăng ký tên Tống Đình Nhuận. Địa chỉ ở Long Biên.

Khởi đứng dậy, cầm áo khoác.

– Điện thoại của ông ấy ở nhà cả tối. – Anh nói, như nói với chính mình. – Còn ông ấy thì không.

— Hết chương 8 —