Số đếm của người Hải Phòng

Chương 5: Số đếm của người Hải Phòng

Khung hình thứ một trăm bốn mươi hai, bàn tay trái của ông Tảo nắm lại, đặt lên mu bàn tay phải, và bắt đầu xoay.

– Dừng. – Tôi nói.

Cô kỹ thuật viên tên Thùy, chừng hai lăm tuổi, tóc buộc đuôi ngựa, bấm dừng. Trên màn hình lớn của phòng kỹ thuật, khuôn hình đã được làm sáng, cái nền tối nhờ nhờ chuyển sang màu xám tro, những đường viền bàn tay hiện ra rõ hơn, dù vẫn nhòe vì chuyển động. Mười một giây, ba mươi khung hình mỗi giây, ba trăm ba mươi tấm ảnh tĩnh. Từ tám giờ sáng tới giờ, tôi đã ngồi xem chúng từng tấm một.

– Cho tôi xem từ một bốn mươi tới một năm lăm. Chậm. Mỗi khung nửa giây.

Thùy bấm. Những tấm ảnh lật qua như một cuốn sách vẽ được người ta lật chậm. Bàn tay trái nắm lại. Đặt lên mu bàn tay phải. Xoay. Một phần tư vòng. Nửa vòng. Rồi nhấc lên.

Tôi ngồi lùi ra ghế, cảm thấy lưng mình ướt mồ hôi trong căn phòng điều hòa mười tám độ.

– Chị thấy gì? – Khởi hỏi. Anh ngồi bên cạnh từ đầu, im lặng, chỉ thỉnh thoảng đứng dậy rót nước.

– Năm. – Tôi nói. – Một năm. Kiểu Hải Phòng cũ. Mặt trời đi một vòng. Bố tôi ra dấu y như thế.

– Ông Nhuận đọc là triệu.

– Ở Hà Nội bây giờ, chữ triệu cũng ra dấu bằng bàn tay nắm, cũng gần chỗ ấy. Người không quen kiểu cũ nhìn lướt thì có thể nhầm. – Tôi dừng lại. – Nhưng triệu không xoay. Triệu là bàn tay nắm, đặt xuống, bật lên một cái. Cái này xoay nửa vòng. Anh nhìn đi.

Thùy cho chạy lại. Khởi nhìn, nheo mắt. Tôi không biết anh có thấy cái tôi thấy không. Người nghe nhìn tay người Điếc thường chỉ thấy những cái vẫy, cái chỉ, như nhìn mặt nước gợn mà không thấy dòng chảy bên dưới. Nhưng anh nhìn rất lâu, rồi gật đầu.

– Xoay.

– Hai mươi năm. – Tôi nói. – Không phải hai mươi triệu.

Từ đó, tôi đi tiếp. Khung một năm sáu tới khung hai trăm. Bàn tay chỉ ra phía trước, NÓ. Rồi bàn tay chụm lại đưa lên miệng, ĂN. Rồi ngón cái miết ngón trỏ, TIỀN. Ông Nhuận đã dịch ba ký hiệu ấy thành nó đòi tiền. Nhưng ăn tiền không phải đòi tiền. Ăn tiền trong tiếng Việt nói hay tiếng Việt ra dấu đều là một nghĩa: ăn chặn, ăn bớt, ăn của người khác.

Khung hai trăm lẻ năm tới hai trăm bốn mươi. Bàn tay chỉ vào ngực, TAO. Rồi hai bàn tay úp lên trán và bung ra, những ngón tay xòe như hoa nở.

– Tao biết hết rồi. – Tôi nói. – Đây là câu em Xuyến nhận ra. Em ấy đúng.

Khung hai trăm bốn mươi tới ba trăm. TỐI NAY. TAO HỎI. Rồi ông Tảo nhìn thẳng vào camera, bàn tay phải chỉ vào ông Mẫn ở đầu bên kia màn hình, rồi chạm hai ngón tay lên thái dương: MÀY BIẾT. Rồi một ký hiệu hỏi, AI, ngón trỏ ngoắc ngoắc. Khung cuối cùng, hai bàn tay hạ xuống.

Tôi ghi lên tờ giấy trắng Khởi đưa, theo cách người phiên dịch vẫn ghi: chữ in hoa cho từng ký hiệu, dấu gạch chéo cho những chỗ ngắt. Rồi bên dưới, tôi viết câu tiếng Việt tôi dịch ra.

Mẫn. [Tên ký hiệu chưa rõ] đang tới. Hai mươi năm nó ăn tiền của tao. Tao biết hết rồi. Tối nay tao hỏi nó. Có chuyện gì, mày biết là ai.

Khởi đọc tờ giấy hai lần. Rồi anh đặt nó xuống cạnh tờ giấy anh ghi hôm thứ Sáu, bản dịch của ông Nhuận.

Mẫn ơi. Thằng Tùng đang tới. Nó đòi tiền, hai mươi triệu. Tao không cho. Có chuyện gì thì mày biết là ai.

Hai tờ giấy nằm cạnh nhau. Câu đầu giống, câu cuối giống. Ở giữa, hai câu chuyện khác hẳn nhau. Một ông bố già không chịu đưa tiền cho thằng con hư. Một người đàn ông sau hai mươi năm phát hiện mình bị ăn cắp, ngồi chờ kẻ ăn cắp tới để hỏi.

– Chỗ cái tên. – Khởi nói. – Chị cho tôi xem lại chỗ cái tên.

Thùy lật về khung số hai mươi tám. Đó là khung tệ nhất của cả đoạn video. Bàn tay phải ông Tảo đưa lên ngang tai phải, đúng vào vùng tối sát mép khung hình, nơi ánh đèn kẹp bàn không với tới. Thùy đã kéo sáng hết mức, tới mức hạt nhiễu nổi lên lấm tấm như cát. Tôi chỉ nhìn thấy một bóng mờ: hai ngón tay, có lẽ ngón cái và ngón trỏ, chạm vào chỗ dái tai. Rồi khung hai mươi chín, ba mươi, ba mươi mốt: bàn tay kéo nhẹ xuống một chút. Rồi buông.

– Búng hay véo? – Khởi hỏi.

– Không phải búng. – Tôi nói. – Búng thì ngón giữa bật ra, nhanh, một khung hình là xong. Cái này kéo xuống. Ba khung hình. Như người ta véo tai một đứa trẻ.

– Ninh Tùng thì sao?

– Tùng cho tôi xem tên ký hiệu của anh ta: chữ T đặt lên ngực. Ông Nhuận nói hồi bé Tùng có tên khác, búng dái tai vì tai vểnh. Tùng không nhớ có tên ấy. Tai Tùng không vểnh. Mà cái này không phải búng.

Khởi im một lúc lâu.

– Vậy là ai?

Tôi không trả lời. Trong đầu tôi hiện lên một hình ảnh rất rõ, rõ hơn mọi khung hình trên màn hình: ông Nhuận đứng ở cửa xưởng sáng thứ Sáu, tóc ướt mưa, tay phải đưa lên dái tai phải, xoa xoa. Ông Nhuận ngồi trong phòng làm việc hôm qua, nhìn tờ giấy gấp tư của ông Vinh, tay phải đưa lên dái tai phải, xoa xoa.

Nhưng một thói quen xoa tai không phải là một tên ký hiệu. Tôi đã thấy hàng nghìn người xoa tai. Tôi không thể ký tên vào một cảm giác.

– Tôi không biết. – Tôi nói thật. – Tôi biết chắc đó không phải tên của Tùng như ông Nhuận nói. Tôi không biết đó là tên của ai. Tên ký hiệu là thứ của riêng một nhóm người. Người ngoài nhóm không đọc được, dù có giỏi tới đâu. Muốn biết thì phải hỏi người trong nhóm.

– Ai là người trong nhóm?

Tôi chỉ vào khung hình đầu tiên, ngón tay cái vuốt dọc sống mũi.

– Ông Mẫn. Người nhận đoạn video này. Ông Tảo gửi cho ông Mẫn mà dùng cái tên ấy, nghĩa là ông Tảo biết chắc ông Mẫn hiểu.

Khởi đứng dậy, đi ra cửa sổ, rồi đi trở lại, rồi lại đi ra cửa sổ. Tôi đã thấy anh làm thế mấy lần. Đó là cách anh nghĩ.

– Chị biết không. – Anh nói, không quay lại. – Hôm thứ Sáu, sau khi xem video, tôi cho người gọi điện vào số ông Mẫn. Gọi bốn lần. Không ai nghe. Tôi bảo cậu Đạt cứ gọi tiếp. Hôm qua cậu ấy báo vẫn không ai nghe máy, tôi còn mắng cậu ấy làm ăn chểnh mảng.

Tôi nhìn anh. Anh quay lại, nhìn tôi, và tôi thấy trong mắt anh một cái gì đó vừa ngượng, vừa buồn cười.

– Ông ấy là người Điếc. – Anh nói. – Ông ấy không nghe điện thoại được. Ba ngày nay tôi cho người gọi điện cho một người Điếc.

Tôi không cười. Tôi chỉ gật đầu. Đó là lần đầu tiên tôi thấy một người công an tự nhận ra điều ấy mà không cần ai nói.

– Ông Mẫn ở đâu?

Đạt đã tra từ hôm thứ Sáu. Lã Văn Mẫn, bảy mươi tuổi, hộ khẩu ở một xóm ven sông Cấm, Hải Phòng. Nghề cũ thợ mộc đóng thuyền. Sống một mình.

Tôi nghe cái địa chỉ ấy, và thấy cổ họng mình nghẹn lại. Xóm ven sông Cấm. Bố tôi đóng thuyền ở xưởng bên sông Cấm ba mươi năm. Hồi bé, tôi đã chạy chân đất trên những bãi gỗ mục, những vỏ thuyền dựng ngược như những con cá voi nằm phơi bụng. Có thể tôi đã gặp ông Mẫn. Có thể ông đã từng xoa đầu tôi, ra dấu với bố tôi về con bé nghe được này, con bé sẽ làm cái tai cho cả nhà.

– Mai mình đi Hải Phòng. – Khởi nói. – Chị đi với tôi.

– Anh không gửi tin nhắn trước à?

– Gửi rồi thì sao? – Anh nhún vai. – Gửi cho ông ấy một đoạn video mười một giây rồi hỏi cái tên kia là ai? Nếu ông ấy là bạn thân của ông Nhuận thì sao? Tôi muốn nhìn mặt ông ấy khi ông ấy xem.

Tôi gật đầu. Anh nói đúng.

Trước khi ra về, tôi ký tên vào tờ giấy ghi bản dịch, dưới dòng chữ: người dịch xác nhận các ký hiệu đã đọc rõ, trừ tên ký hiệu ở khung hai mươi tám đến ba mươi mốt. Chữ ký của tôi run một chút. Mười chín năm làm nghề, đây là lần đầu tiên tôi ký vào một bản dịch để nói rằng bản dịch của người khác sai.

Ra tới cổng trụ sở, tôi đứng dưới mái hiên, mở điện thoại. Có một tin nhắn từ thằng Bin, gửi từ trưa. Mẹ về ăn cơm không. Kèm theo, lần đầu tiên trong nhiều năm, một đoạn video ngắn hai giây: nó ngồi ở bàn học, giơ bàn tay lên ra dấu ĂN, rồi CƠM, rồi một dấu hỏi vụng về. Ngón tay nó còn cứng, nhưng đúng.

Tôi đứng nhìn đoạn video hai giây ấy rất lâu.

Rồi tôi mở tin nhắn của Xuyến từ hôm thứ Bảy, cái tin về tên ký hiệu khác mà ông Tảo dùng cho ông Nhuận. Và tôi nhớ ra một chuyện khác mà mấy hôm nay tôi cố không nghĩ tới. Bà Nghĩa bán nước chè đã thấy Xuyến đeo ba lô đi vào lò bánh mì nhà bà Tơ lúc gần mười giờ tối thứ Năm. Xuyến đã nói với Khởi em xuống bến xe lúc sáu giờ sáng thứ Sáu.

Tôi đã không nói với Khởi chuyện ấy. Tôi đã tự nhủ là phải hỏi Xuyến trước. Người phiên dịch không đứng về phía ai, nhưng người phiên dịch cũng không đem lời người ta kể riêng ra đổ lên bàn công an khi chưa hiểu hết.

Tôi nhắn cho Xuyến một dòng chữ.

Em. Tối thứ Năm em ở đâu? Chị cần em nói thật với chị.

Hai dấu tích xanh hiện lên. Đã xem. Nhưng không có trả lời.

Tôi đứng chờ dưới mái hiên mười phút. Mưa phùn bay nghiêng qua ánh đèn đường. Điện thoại vẫn im.

— Hết chương 5 —