Bức bình phong không bị cướp

Chương 4: Bức bình phong không bị cướp

– Bộ bình phong đang dựng trong sảnh khách sạn của tôi. – Ông Hàn Thế Vinh nói. – Từ đêm thứ Ba. Tôi cho xe tới chở. Chính tay ông Tảo đứng ở cửa xưởng chỉ cho người của tôi khiêng từng tấm.

Phòng làm việc của Khởi im phăng phắc. Ngoài cửa sổ, mưa phùn vẫn giăng trên mấy ngọn cây sấu trụi lá.

Ông Vinh sáu mươi mốt tuổi, người đậm, tóc bạc trắng chải ngược, mặc áo măng tô dạ màu lạc đà, đeo cặp kính không gọng. Ông vừa xuống máy bay từ Singapore lúc sáu giờ sáng, về thẳng trụ sở công an, chưa kịp về nhà. Con gái ông lấy chồng bên ấy, đám cưới hôm qua. Tiệc tan, ông mở điện thoại đọc tin thấy ông Tảo mất, đặt luôn chuyến bay đêm về.

Khởi đã gọi tôi tới từ bảy giờ. Anh nói qua điện thoại: ông khách mua bình phong có mang theo một đoạn video, trong đó ông Tảo ra dấu gì đó, ông ấy muốn biết ông Tảo nói gì. Anh không gọi ông Nhuận. Anh không giải thích vì sao. Tôi cũng không hỏi.

– Ông nói lại giúp tôi. – Khởi nói. – Từ đầu.

Ông Vinh kể. Ông đặt bộ bình phong Chợ quê ngày Tết từ hai năm trước, qua ông Nhuận, vì ai muốn đặt tranh ông Tảo cũng phải qua ông Nhuận. Hợp đồng ký giữa ông và ông Nhuận, ông Nhuận đứng tên đại diện cho nghệ nhân. Giá hai tỷ tám trăm triệu. Ông đã đặt cọc một tỷ hai, chuyển vào tài khoản ông Nhuận.

– Hai tỷ tám. – Khởi nhắc lại. – Không phải một tỷ hai.

– Hai tỷ tám. – Ông Vinh rút trong cặp ra một bản hợp đồng photo, đặt lên bàn. – Đây.

Khởi cầm hợp đồng, đọc. Tôi thấy trên tờ giấy có chữ ký của ông Nhuận, con dấu của một công ty nhỏ tên là công ty mỹ nghệ gì đó, và dòng chữ in đậm: tổng giá trị hai tỷ tám trăm triệu đồng.

Ông Vinh kể tiếp. Một tuần trước Tết, ông tới xưởng xem bộ bình phong lần cuối trước khi nhận. Ông Nhuận đi vắng. Chỉ có ông Tảo ở xưởng. Ông Vinh đứng trước tám tấm bình phong, nhìn từng cảnh: bà bán lá dong, ông đồ viết câu đối, đám trẻ con chen nhau trước hàng tò he, con lợn đất, cành đào. Ông đứng gần một tiếng. Rồi ông lấy giấy bút, viết cho ông Tảo một dòng, vì ông không biết ra dấu.

– Tôi viết: bức này đáng giá gấp đôi hai tỷ tám. Tôi thấy mình mua rẻ.

Ông Vinh dừng lại, tháo kính ra lau.

– Ông Tảo đọc. Rồi ông ấy đứng im rất lâu. Rồi ông ấy cầm bút viết lại cho tôi một câu. Tôi giữ tờ giấy ấy đây.

Ông lấy trong ví ra một tờ giấy gấp tư, mở ra đặt lên bàn. Nét chữ run run mà tôi đã thấy trên mảnh giấy của Ninh Tùng.

Hai tỷ tám? Anh Nhuận nói với tôi một tỷ hai.

– Lúc ấy tôi mới hiểu. – Ông Vinh nói, giọng trầm xuống. – Tôi làm ăn bốn mươi năm, tôi hiểu ngay. Tôi không nói gì với ông Nhuận. Tôi viết cho ông Tảo: ông có muốn nhận phần còn lại trực tiếp không. Ông ấy gật. Ông ấy đi mở một tài khoản ngân hàng mới, tên ông ấy, nhắn số cho tôi bằng tin nhắn chữ. Đêm thứ Ba, tôi cho xe tới chở bình phong. Sáng thứ Tư tôi chuyển một tỷ sáu vào tài khoản ấy, rồi ra sân bay.

– Ông có báo cho ông Nhuận không?

– Không. Ông Tảo bảo đừng. Ông ấy viết: để tôi tự nói với anh ấy.

Khởi im lặng một lúc lâu. Rồi anh quay sang tôi.

– Chị Diệp. Ông Nhuận nói với tôi bình phong giá một tỷ hai. Ông ấy nói bốn giờ chiều thứ Năm, cái hôm ông Tảo mất, ông ấy còn thấy bình phong trong kho, phủ bạt.

– Tôi nghe thấy. – Tôi nói.

– Bình phong đã đi từ đêm thứ Ba.

Ông Vinh nhìn hai chúng tôi, không hiểu. Khởi xua tay ra hiệu không có gì, rồi hỏi về đoạn video.

Ông Vinh mở điện thoại. Đoạn video do người lái xe của ông quay đêm thứ Ba, lúc khiêng tấm bình phong cuối cùng lên xe. Hai mươi hai giây. Đèn đường vàng vọt hắt vào cửa xưởng. Ông Tảo đứng ở bậc cửa, mặc áo len cổ lọ màu gạch, tay vịn khung cửa. Khi chiếc xe chuẩn bị chạy, ông nhìn thẳng vào camera, như biết người ta đang quay, rồi giơ hai tay lên.

Lần này ánh sáng đủ. Lần này tôi đọc được.

Tôi xem hết một lượt, xem lại một lượt. Rồi tôi nói, từng câu một, theo đúng nhịp tay ông.

– Ông Vinh. Cảm ơn ông. Hai mươi năm tôi làm. Hai mươi năm tôi không biết giá đôi tay mình. Hôm nay ông cho tôi biết.

Phòng làm việc im lặng. Ông Vinh nhìn xuống màn hình điện thoại, môi mím chặt. Khởi đưa tay lên gãi gãi cằm, cái thói quen tôi đã để ý thấy, mỗi khi anh không biết nói gì.

– Ông ấy có nói gì thêm không? – Ông Vinh hỏi khẽ.

– Không ạ. Ông ấy hạ tay xuống rồi đi vào.

Ông Vinh gật đầu, tắt màn hình, rồi ngồi im rất lâu.

Khi ông Vinh về, Khởi ngồi lại, rút một điếu thuốc, lần này châm thật, rít một hơi dài rồi thở ra phía cửa sổ.

– Chị Diệp. Hai mươi năm. Cái số ấy chị có nghe ở đâu nữa không?

Tôi biết anh định hỏi gì. Trong đoạn video mười một giây, ngay sau cái ký hiệu gần tai, có một số đếm: hai mươi. Rồi một ký hiệu mà ông Nhuận đọc là triệu.

– Tôi có nghĩ tới. – Tôi nói. – Nhưng tôi không chắc. Đoạn video ấy tối quá.

Khởi gật đầu. Anh bấm điện thoại gọi Đạt, dặn mời ông Nhuận tới làm việc ngay buổi chiều.

Ông Nhuận tới lúc hai giờ, lần này mặc một cái áo mưa mới tinh màu đen, áo khoác dạ, đeo cà vạt như người đi dự lễ. Ông thấy tôi ngồi trong góc phòng, khựng lại nửa giây, rồi gật đầu chào, lịch sự.

Khởi đặt bản hợp đồng photo lên bàn. Ông Nhuận nhìn, không đổi sắc mặt.

– Vâng, hai tỷ tám. Đó là giá hợp đồng với khách. Anh Tảo nhận một tỷ hai. Phần còn lại là phí trung gian của tôi: tìm khách, quảng bá, làm hồ sơ, đóng gói, vận chuyển, thuế. Hai mươi năm nay vẫn thế. Anh Tảo biết.

– Ông Tảo biết? – Khởi hỏi.

– Biết. Anh ấy không quan tâm chuyện tiền. Anh ấy chỉ quan tâm tới tranh.

Khởi đẩy tờ giấy gấp tư của ông Vinh ra trước mặt ông Nhuận. Hai tỷ tám? Anh Nhuận nói với tôi một tỷ hai.

Ông Nhuận nhìn tờ giấy rất lâu. Tôi thấy bàn tay phải của ông rời khỏi đầu gối, đưa lên dái tai, xoa xoa. Rồi ông hạ tay xuống, đặt lên bàn, ngón tay gõ gõ.

– Anh Tảo già rồi. – Ông nói chậm rãi. – Mấy năm nay anh ấy hay quên. Có khi tôi nói rồi mà anh ấy không nhớ. Người Điếc lớn tuổi, chị Diệp biết đấy, nhiều khi không đọc hết được những gì mình dịch lại cho họ. Họ chỉ nhớ con số họ muốn nhớ.

Tôi không nói gì. Tôi biết câu ấy. Tôi đã nghe nó trong hành lang bệnh viện, trong phòng hòa giải, trong văn phòng công chứng, từ miệng những người nghe nói về những người Điếc mà họ đã quyết định thay. Họ không hiểu đâu. Họ không nhớ đâu. Mình làm cho họ là được.

– Còn chuyện chiều thứ Năm ông thấy bình phong trong kho? – Khởi hỏi.

Ông Nhuận chớp mắt.

– Tôi nhầm. – Ông nói. – Tôi nhầm ngày. Chắc là chiều thứ Ba. Mấy hôm nay tôi rối quá, anh thông cảm. Anh Tảo mất, tôi như mất người nhà.

– Ông có biết ông Tảo đã giao bình phong cho ông Vinh không?

– Không. – Ông nói. – Anh ấy không nói với tôi.

– Ông không vào kho chiều thứ Năm?

– Không. Tôi mang sơn tới, ngồi uống nước với anh ấy một lúc rồi về.

Khởi gật đầu. Anh không hỏi thêm câu nào về tiền. Anh hỏi lại chuyện tối hôm ấy. Ông Nhuận nói lại y hệt: ông ở nhà, bên Long Biên, với vợ. Vợ ông biết. Điện thoại ông ở nhà cả tối.

Khi ông Nhuận ra về, ông dừng lại ở cửa, quay sang tôi.

– Chị Diệp. – Ông nói, giọng ôn tồn. – Chị là người trong nghề. Chị biết nghề mình khó thế nào. Người ta tin mình. Mình đứng giữa. Mình là cầu. Có người đi qua cầu rồi quay lại trách cầu không đủ rộng.

Tôi nhìn ông. Ông mỉm cười, cúi chào, đi ra. Tôi nghe tiếng bước chân ông trên hành lang, đều đặn, không vội.

Khởi dụi điếu thuốc thứ ba vào cái gạt tàn.

– Ông ta nói dối hai chỗ. – Anh nói. – Giá tiền và ngày thấy bình phong. Nhưng nói dối về tiền thì chưa chắc là giết người. Thằng Tùng vẫn có điện thoại ở đầu ngõ. Nhân chứng vẫn tả một thằng mặc áo phao.

– Nhân chứng tả qua bản dịch của ông Nhuận. – Tôi nói.

Khởi nhìn tôi.

– Chị muốn gì?

Tôi hít một hơi. Tôi biết điều mình sắp nói sẽ đưa tôi ra khỏi chỗ đứng quen thuộc của nghề, cái chỗ giữa hai người, hơi lệch sang một bên, không bao giờ che mặt ai.

– Tôi muốn file gốc đoạn video mười một giây. Không phải xem qua túi nhựa. File gốc, bên kỹ thuật làm sáng lên hết mức có thể, tách từng khung hình. Tôi muốn ngồi xem từng khung một. Và nếu tôi thấy gì, tôi sẽ ký tên vào cái tôi thấy.

Khởi nhìn tôi rất lâu. Rồi anh gật đầu.

– Mai tám giờ. Phòng kỹ thuật.

Tối hôm ấy, tôi ngồi ở bàn ăn, nhìn hai bàn tay mình dưới ngọn đèn. Thằng Bin đi học thêm về, ném cặp lên ghế, mở tủ lạnh. Nó liếc thấy tôi ngồi im, hỏi:

– Mẹ sao thế?

– Mẹ đang nhớ ông ngoại ra dấu số đếm thế nào.

Bin nhìn tôi, rồi nhìn hai bàn tay tôi, rồi đóng tủ lạnh lại. Nó kéo ghế ngồi xuống đối diện tôi, điều mà ba năm nay nó hiếm khi làm.

– Ông ngoại ra dấu khác à?

– Khác. Ông ngoại học ở Hải Phòng từ hồi những năm sáu mươi. Số đếm của ông khác số đếm bây giờ.

Tôi giơ tay lên, ra dấu số năm theo kiểu bố tôi. Không phải năm là số năm. Năm là một năm, mười năm, hai mươi năm. Bàn tay nắm lại, đặt lên mu bàn tay kia, rồi xoay một vòng nhỏ, như mặt trời đi hết một vòng.

Rồi tôi dừng lại, nhìn bàn tay mình đang lơ lửng giữa không trung.

Cái ký hiệu ấy, ở góc mờ của một khung hình đêm thứ Năm, tôi đã thấy rồi. Ngay sau con số hai mươi.

— Hết chương 4 —