Mười một giây

Chương 2: Mười một giây

– Mẫn ơi. Thằng Tùng đang tới. Nó đòi tiền, hai mươi triệu. Tao không cho. Có chuyện gì thì mày biết là ai.

Ông Nhuận đọc lại lần thứ hai cho Khởi ghi, từng chữ, rõ ràng, như người đọc chính tả. Khởi viết vào sổ bằng thứ chữ to, nghiêng, rồi gạch dưới cái tên Tùng hai lần.

Tôi đứng sau lưng họ, nhìn cái màn hình điện thoại trong túi nhựa. Đoạn video đã dừng ở khung hình cuối: ông Tảo nhìn thẳng vào camera, hai bàn tay vừa hạ xuống, miệng hơi mở như sắp nói thêm gì nữa. Người Điếc nhiều người vẫn mấp máy môi khi ra dấu. Ông Tảo thì có thói quen ấy từ bé.

Tôi làm nghề này mười chín năm. Bố mẹ tôi đều là người Điếc, bố đóng thuyền ở xưởng bên sông Cấm, mẹ may vá. Tôi học ra dấu trước khi học nói. Cái tay tôi biết đọc trước cái đầu tôi biết nghĩ. Và cái tay ấy, đứng sau lưng ông Nhuận, đang thấy một chuyện không êm.

Mười một giây.

Tôi nhẩm lại câu ông Nhuận dịch. Mẫn ơi, thằng Tùng đang tới, nó đòi tiền, hai mươi triệu, tao không cho, có chuyện gì thì mày biết là ai. Ngôn ngữ ký hiệu gọn hơn tiếng nói, đúng. Không cần những chữ như thì, là, thằng. Mười một giây vẫn chở được ngần ấy ý. Tôi vừa nhìn ông Tảo ra dấu, dù qua lớp túi nhựa, dù trong ánh sáng tù mù. Theo thói quen, tôi đếm xem bàn tay ông đổi hình bao nhiêu lần. Mười bốn, mười lăm lần. Câu ông Nhuận dịch cần chừng ấy. Không thừa, không thiếu.

Thế thì có gì không êm?

Tôi không biết. Tôi chỉ biết cái tay tôi khó chịu, như khi ai đó viết sai một dấu thanh trong tên mình.

– Anh Khởi. – Tôi nói. – Anh cho tôi xem lại được không?

Ông Nhuận quay lại nhìn tôi. Ánh mắt ông sau cặp kính gọng đồi mồi không có gì ngoài mệt mỏi và đau buồn.

– Chị Diệp. – Ông nói. – Chị là người trong nghề, chị biết. Anh Tảo ra dấu kiểu cũ. Lớp trẻ Điếc Hải Phòng những năm sáu mươi, bây giờ còn mấy người ra dấu như thế. Chị đọc không ra đâu.

– Tôi cũng người Hải Phòng. – Tôi nói. – Bố mẹ tôi ra dấu kiểu cũ.

Ông Nhuận im một giây. Rồi ông gật đầu, lùi ra nhường chỗ.

Khởi phát lại cho tôi xem. Tôi nhìn. Ánh đèn kẹp bàn hắt từ bên trái, nửa mặt ông Tảo sáng, nửa tối. Hai bàn tay ông lúc lọt vào vùng sáng, lúc chìm vào vùng tối. Ông ra dấu nhanh, như người sợ không kịp.

Mẫn. Cái đó rõ, tên ký hiệu của ông Mẫn, ngón tay cái vuốt dọc sống mũi. Rồi một bàn tay đưa lên phía tai phải, đúng vào vùng tối nhất của khung hình, có gì đó ở dái tai, một động tác nhỏ, nhanh, tôi không thấy rõ là véo, búng hay chỉ chạm. Rồi ĐẾN, hai ngón tay đi tới. Rồi một cái gì đó ở ngực, rồi một số đếm, hai bàn tay bật ra, hai mươi. Rồi một ký hiệu nữa mà tôi thấy quen quen mà không bắt được. Rồi TIỀN, ngón cái miết ngón trỏ. Rồi những ký hiệu khác, nhòe đi trong tối.

Tôi xem lại. Lần thứ ba thì ông Nhuận lên tiếng, giọng nhẹ nhàng.

– Chỗ gần tai ấy là tên thằng Tùng. Hồi bé nó tai vểnh, anh Tảo đặt cho nó cái tên búng vào dái tai. Cả nhà vẫn gọi thế.

– Còn chỗ sau hai mươi?

– Triệu. – Ông nói. – Kiểu cũ thì chữ triệu ra dấu như thế. Chị không quen thôi.

Tôi không cãi. Tôi không có gì để cãi. Một bên là đoạn video mười một giây trong túi nhựa, dưới ánh một ngọn đèn kẹp bàn. Một bên là người đàn ông đã đọc đôi bàn tay ấy hai mươi hai năm. Còn tôi chỉ là người lạ. Tôi trả điện thoại cho Khởi.

Khởi quay sang ông Nhuận, hỏi về bộ bình phong.

– Bộ Chợ quê ngày Tết. – Ông Nhuận nói. – Tám tấm, gỗ gụ, khảm trai, cẩn ốc xà cừ. Anh Tảo làm hai năm. Ông khách đặt là ông Hàn Thế Vinh, nhà sưu tầm, có khách sạn ở phố cổ. Giá một tỷ hai. Đã đặt cọc một phần.

– Ông thấy bộ bình phong lần cuối khi nào?

– Chiều qua. – Ông Nhuận nói ngay. – Bốn giờ chiều qua tôi mang sơn then sang cho anh Tảo, còn vào kho xem. Bình phong vẫn dựng trong ấy, phủ bạt kín. Anh Tảo định tuần sau giao.

– Ông ở lại tới mấy giờ?

– Năm giờ tôi về. Tối tôi ở nhà, bên Long Biên. Vợ tôi biết.

– Con trai ông Tảo, anh Tùng, ông biết anh ta ở đâu không?

Ông Nhuận thở dài, đưa tay lên xoa dái tai.

– Thằng Tùng ra Hà Nội từ hôm mùng mười. Hai bố con giận nhau mười năm nay, từ hồi mẹ nó mất. Nó làm ăn thua lỗ trong Đà Nẵng, ra xin tiền bố. Anh Tảo không cho. Nó ở nhà nghỉ đâu đó trong phố cổ, tôi không rõ.

Khởi ghi, gạch dưới thêm một lần.

Đến trưa thì công an tìm được Ninh Tùng ở một nhà nghỉ trong ngõ phố Lò Sũ. Khởi bảo tôi đi cùng. Tôi hỏi sao, người ta là người nghe, cần gì phiên dịch. Anh ta nói ngắn gọn: tôi muốn chị nhìn xem nó có ra dấu được không. Nếu bố nó gửi video nói nó đang tới, thì có thể nó với bố nó đã nói chuyện bằng tay. Tôi cần biết nó nói được với bố nó tới đâu.

Lần đầu tiên tôi thấy anh ta nghĩ về đôi tay như nghĩ về một thứ bằng chứng.

Ninh Tùng ba mươi tám tuổi, người to cao, mặt bủng, râu ria lởm chởm, mặc cái áo phao cũ. Phòng nhà nghỉ chật, mùi thuốc lá cũ ám vào chăn. Khi Khởi báo tin, anh ta ngồi sụp xuống mép giường, nhìn đăm đăm vào bức tường bong tróc trước mặt. Anh ta không khóc. Anh ta chỉ nói, rất khẽ:

– Thế à.

Rồi anh ta cười, một tiếng cười ngắn, quái gở, như tiếng ho.

Tôi đứng ở góc phòng, nhìn tai anh ta. Hai cái tai bình thường, áp sát đầu, không vểnh chút nào. Người ta lớn lên thì tai cũng có thể khác đi, tôi nghĩ. Có thể.

Khởi hỏi anh ta chiều qua làm gì. Tùng nói chiều qua anh ta tới xưởng, ngồi với bố một tiếng. Hai bố con nói chuyện bằng giấy, vì anh ta ra dấu kém. Mẹ anh ta là người nghe. Từ bé anh ta nói với mẹ bằng miệng, nói với bố bằng mấy chục ký hiệu vụng về và giấy bút. Anh ta xin bố ba trăm triệu trả nợ. Bố không cho. Bố viết vào giấy: bố không có. Rồi bố đưa cho anh ta ba mươi triệu, gói trong tờ báo, kèm một mảnh giấy.

Anh ta rút trong ví ra mảnh giấy ấy, đưa cho Khởi. Một tờ giấy học trò xé vội, chữ viết nghiêng, nét run run của người già.

Bố chỉ có thế. Con về đi. Đừng ra đây nữa, ở đây bố có việc phải làm.

Khởi đọc, đưa cho tôi đọc. Bố có việc phải làm. Tôi đọc lại hai lần.

– Tối qua anh ở đâu? – Khởi hỏi.

– Ở đây. Chín giờ tôi về, uống mấy lon bia rồi ngủ.

– Có ai biết không?

– Lễ tân thấy tôi về.

Khởi gật, không hỏi thêm chuyện tối qua. Anh ta quay sang tôi, nói với Tùng:

– Chị đây là phiên dịch. Anh ra dấu cho chị ấy xem câu: tôi đến gặp bố, tôi cần tiền.

Tùng nhìn tôi, ngơ ngác, rồi giơ tay lên. Bàn tay anh ta cứng đơ như tay người mới học. Anh ta chỉ vào ngực mình, rồi làm một động tác gì đó không ra hình, rồi ký hiệu BỐ, một ký hiệu rất cũ, rất gia đình, chắc là bố anh ta tự dạy từ hồi bé. Tới chữ tiền thì anh ta bỏ cuộc, buông tay, lắc đầu.

– Tôi không biết. – Anh ta nói. – Tôi không biết nói với bố tôi. Ba mươi tám năm, tôi không biết.

Tôi hỏi bằng miệng, chậm rãi:

– Anh Tùng, bố anh gọi anh bằng tên ký hiệu nào?

Tùng ngẩng lên, nhìn tôi như không hiểu câu hỏi. Rồi anh ta đưa bàn tay, chụm thành hình chữ T, đặt lên ngực trái.

– Thế này. Từ lâu rồi.

– Còn hồi bé? Có ai gọi anh bằng cách búng vào tai không?

Tùng nghĩ một lúc, rồi lắc đầu.

– Tôi không nhớ. Hồi bé tôi ở với mẹ nhiều hơn. Mẹ tôi gọi tên.

Tôi không nói gì nữa. Khởi nhìn tôi, rồi nhìn Tùng, rồi nói lời cảm ơn, dặn Tùng không được rời Hà Nội. Lúc chúng tôi ra tới cầu thang, Tùng gọi với theo, giọng vỡ ra:

– Anh công an. Bố tôi chết thế nào?

Khởi dừng lại một giây, rồi nói:

– Ngã. Đập đầu vào góc bàn.

Tùng đứng ở cửa phòng, tay vịn khung cửa. Tôi thấy hai vai anh ta rung lên. Rồi anh ta quay vào, đóng cửa lại.

Ra tới đường, mưa phùn vẫn bay, bụi nước lấm tấm trên mũ bảo hiểm. Khởi đứng dưới mái hiên một hiệu bán đồ thờ, móc thuốc lá ra, rồi không châm, cứ cầm điếu thuốc xoay xoay giữa hai ngón tay.

– Chị Diệp. Chị hỏi nó tên ký hiệu làm gì?

– Ông Nhuận nói tên ký hiệu của Tùng là búng dái tai. Tùng nói tên của mình là chữ T đặt lên ngực.

– Ông Nhuận nói đấy là tên hồi bé.

– Ông Nhuận nói thế.

Khởi nhìn tôi lâu.

– Chị nghĩ ông ấy dịch sai.

– Tôi không nghĩ gì cả, anh Khởi. – Tôi nói. – Tôi là phiên dịch. Tôi chỉ được nói cái tôi thấy. Mà cái tôi thấy thì tối quá, mờ quá. Tôi không ký vào được.

Khởi gật đầu chậm. Rồi điện thoại anh rung. Anh nghe, ừ hử mấy tiếng, mặt sầm lại. Anh cúp máy, cất điếu thuốc vào bao.

– Bên kỹ thuật vừa có kết quả định vị điện thoại của Ninh Tùng tối qua. – Anh nói. – Từ mười giờ hai mươi lăm tới mười giờ ba mươi lăm, điện thoại của nó ở đầu cái ngõ bên đê. Cách xưởng ông Tảo năm chục mét.

Anh nhìn lên tầng hai nhà nghỉ, nơi ô cửa sổ phòng Tùng đã kéo rèm.

– Nó vừa nói với tôi chín giờ nó về ngủ.

— Hết chương 2 —